Texti       

HULDUFLKSSGUR




18 BARNA FAIR LFHEIMUM

(jsb./J.. I)

a var b einum um sumar, a flk allt var engjum nema hsfreyja; hn var heima og
gtti bjar me syni snum rija ea fjra rinu. Sveinn essi hafi vaxi og vel
dafna til ess tma; altalandi var hann orinn, skr og efnisbarn eitthvert hi mesta.
En me v konan tti um ms bjarstrf a annast auk sveinsins, var hn a vkja sr
fr honum litla hr og fr t lk, er var skammt fr bnum, a vo mjlkurtrogin.
Skildi hn barni eftir mean bjardyrunum, og segir ekki af v, fyrr en konan kom
aftur eftir drukklanga stund. egar hn yrir a, hrn a og pir illilegar og
mttlegar en hn tti von , v ur var barni mesta spektarbarn, lynt og gt.
En n fr hn ekki af v nema hlj ein og illhrinur.

Lur svo nokku hr fr, a barni mlir ekki or fr munni, en var kaflega keiptt
og relli, svo konan kunni ekkert lag essum httaskiptum; a vex og ekki og ltur
fflslega mjg. Konan var mjg angru af essu og tekur a r, a hn fer a hitta
grannkonu sna, er tti vera hyggin og margfr, og segir henni fr hrmum eim, sem
sig hafi hent. Konan innir hana grannt eftir, hva langt s san, a barni hafi teki
essa fsinnu, og hvernig hn tli a hafi atvikast. Mir sveinsins segir henni allt
af ltta, eins og gengi hafi. egar grannkonan hin fra hafi heyrt alla mlavxtu,
segir hn: "Helduru ekki, gin mn, a sveinninn s umskiptingur? v a er tlun
mn, a um hann hafi skipt, mean gekkst fr honum bjardyrunum." "g veit ekki,"
segir hn, "ea geturu ekki kennt mr r til a komast eftir v?" "a mun g geta,"
segir konan; "skaltu einhverntma skilja barni eftir eitt saman og lta einhverja
nlundu bera fyrir a, og mun a eitthva mla, er a sr engan kring um sig.
En skalt hlera til og vita, hva v verur a ori. yki r ortk sveinsins
undarleg og skyggileg, skaltu strkja hann vgarlaust, unz eitthva skipast um." A
svo mltu skildu r tali, og akkai mir sveinsins grannkonu sinni heilrin og fr
heim san.

egar konan er heim komin, setur hn hldupott ltinn mitt eldhsglf; san tekur
hn skft mrg, bindur hvert vi enda annars, svo a efri endinn tk allt upp
eldhsstrompinn, en vi hinn neri batt hn vruna og lt hana standa pottinum.
egar hn hafi veitt ennan umbna eldhsinu, stti hn sveininn og lt hann ar
einan eftir vera; gekk hn r eldhsinu og st hleri ar, sem hn s gegnum
dyragttina inn eldhsi. egar hn var fyrir litlu burtu gengin, sr hn, a barni
fer a vappa kringum pottinn og vira hann fyrir sr me vrunni og segir san:
"N em eg svo gamall sem grnum m sj, tjn barna fair lfheimum, og hef eg
aldrei s svo langan gaur svo ltilli grtu." Fer konan aftur inn eldhsi me
vnan vnd, tekur umskiptinginn og afhir hann lengi og vgilega. pir hann
gurlega. egar konan hefur strkt sveininn um hr, sr hn, a kunnug kona kemur inn
eldhsi me sveinbarn handlegg sr, fagurt og frtt; lt hn vel a v og segir
vi konuna: "jafnt hfumst vi a; eg dilla barni nu, en ber bnda minn." A svo
mltu setur hn af sr sveininn, son hsfreyju, og verur hann ar eftir, en hefur karl
sinn burtu me sr, og hurfu au egar. En sveinninn x upp hj mur sinni og var
efnismaur.




LFKONA BARNSNAU

(J.. I)

Fyrir austan, - sagt er, a a hafi veri Odda, - stti stlka votta kirkjugar
um kvld; en hn var a taka vottana, kom til hennar maur, er hn eigi ekkti.
Hann tekur hnd hennar og biur hana a koma me sr, og segir hann, a hana skuli
ekkert saka; - "en viljiru a eigi gjra," segir hann, " muntu f a reyna
umbreytingu gfu inni." Stlkan ori ekki anna en gjra eftir beini hans og
gengur me honum, ar til au koma a hsb, a henni sndist, a reyndar vri
hll; san ganga au a dyrum bjarins; hann leiir hana inn og eftir lngum gngum,
anga til au komu bastofu. Dimmt var a sj fyrir hennar augum rum enda
bastofunnar, en ljs brann hinum; ar s hn, a kona l glfi og hafi hlj
nokkur og gat ei ftt barni. Konu gamla s hn hj henni mjg angurbitna. Maurinn, er
leiddi hana anga, mlti til hennar: "Gakktu upp og hjlpau konu minni, svo hn fi
barni." Stlkan gekk upp og ar a, er konan l, en gamla konan fr burt; en hin
akomna stlka fr hndum um konuna, er glfi l, eftir v er vi tti og hn vissi,
a vi urfti; greiddist fljtt um fyrir konunni, svo a barni fddist egar. En
egar barni var ftt, kom fair barnsins me glas og sagi henni a bera r v augu
barnsins, en varast a lta a koma sn augu. Hn gjri svo, a hn bar r glasinu
augu barnsins; en a var bi, strauk hn fingrinum um anna auga sitt. S hn
me v auganu, a margt flk var hinum enda bastofunnar. Maurinn tk af henni
glasi og gekk me a burt, kom san aftur og akkai henni fyrir hjlpina, og hi
sama gjri konan; sgu au henni, a hn mundi vera gfukvenmaur. Hann gefur henni
kli svuntu, er hn ttist aldrei slkt s hafa; san tekur hann hnd hennar
og leiir hana burt, anga til hann kom me hana a kirkjugarinum, aan sem hann
leiddi hana, og gengur san burt, en hn fer heim til sn.

essum komandi vetri andaist kona prestsins, er ar var, en stlka essi var aftur
kona hans. Oft sagist hn sj hulduflk; a var og, a hn s a taka saman
heyflekki sna, lt hn taka saman hey hj sr, enda var skammt til vtu, tt bjart
loft vri.

a var einu sinni, a hn fr kaupsta me prestinum, manni snum. hn var
binni, s hn ar hinn fyrrnefnda lfamann, a hann bar varning t fr
huldukaupmanni, er ar var. var henni a , a hn heilsai honum og sagi: "Sll
vertu, kunningi; g akka r fyrir sast." En hann gekk a henni, br fingri
munn sr og dr um auga hennar; en vi a br henni svo, a hn s eigi aan fr
hulduflk ea athafnir ess.




SAGNIR EIRKS FR BRNUM

(J.ork.)

Nokkrar munnmlasgur um hulduflk, bi sem g hef s og heyrt sagar.

g var uppalinn Hl undir Eyjafjllum liug tuttugu r og heyri miki tala um
hulduflk ar fjr og nr, g muni ftt af v a skrifa a greinilega. En a, sem
g man og s sjlfur me mnum eigin augum, vil g hr tilfra.

egar g var tlfta ri, var g gangi gu veri skammt fr bnum, mig minnir
gu, seint degi. S g , hvar drengur me ltinn sfl hendinni rekur rjr kr og
sktugan vetrung a lk rtt fyrir ofan tni. Krnar og vetrungurinn ruu sr a
lknum og drukku, og drengurinn stendur ar yfir me sfl hendinni, liuga hundra
fama fr mr.

Mr datt strax hug, a essar kr vri hulduflkseign. r voru jafnstrar og okkar
kr, rauskjldtt, grhlstt og svarthupptt. Svo httu krnar a drekka, og
drengurinn rak r til baka dltinn spotta ar a grjtgari, og var ar lti hli
honum, og voru tvr krnar komnar gegnum hlii. var kalla til mn af bjarmanni,
er sagi: "Hva ertu a horfa ?" Og leit g til hans.

En er g leit vi aftur a sj, hva var af knum, s g ekkert, og s g miki
eftir v, a g leit af knum, v mig langai a sj, hva af eim yri.

ar skammt fr hliinu ea garinum var str steinn grasi vaxinn og str hola inn undir
hann. Okkur krkkunum var alvarlega banna a fara inn undir steininn ea hafa ar
nokkur lti; vi mundum hafa illt af v, v a ar vri hulduflk.

ru sinni s g, hvar kvenmaur var a reka fjrar r yfir um Hshamra, sem kallair
eru, fyrir ofan binn Hl, og svo rak hn r yfir annan klett og hvarf ar. g
ekkti hana ekki; hn tti ekki heima Hl og ekki bjunum kring, v a var
huldukona.

ungdmi mnu man g vel eftir, a g og allt kirkjuflk og presturinn, sra lafur,
mig minnir Plsson, var komi til (Steina) kirkju fyrir dag htum og byrja a
hringja og embtta dgun og byrja slminum: Dagur, er drka ber o. s. frv.

var ekkert r n klukka. var fari ftur um mintti, gefi llum skepnum,
lesinn jlanttarlesturinn Jnsbk, bora og bi sig, allt fyrir dag, en ekki var
kaffi a vekja sig .

Einn nrsmorgun fyrir dag man g eftir v, a g var orinn kirkjubinn og stend
bjardyrunum. var heirkja og norurljs, en ekki tungl. S g , a fjldi af
flki gekk vestur tni fyrir nean binn. g fr inn b og sagi flkinu, a a
vri margt flk a fara vestur tni. Nokku af flkinu kom t, og s enginn neitt,
nema hsmir mn s eins og g, og sagi hn a allt vera hulduflk, er tlai til
sinnar kirkju; og flki var ekkert hlessa essu, v a var almli, a a
vri fjldi til af v. etta voru a tlu 20-30 manns, karlar og konur og brn llum
aldri.

Drangshl vi Eyjafjll er str drangur tninu, v nr tuttugu mannhir, og
rum megin vi hann eru hellar og str bl inn undir hann, og hafa bndur ar allt
sitt hey og fjs.

fjsinu lifi ekkert ljs, hverninn sem reynt var a halda v lifandi. Aldrei urfti
a vaka ar yfir k um bur. Ef kr bar nttu, sem oft var, var klfurinn uppi
bsnum hj henni morgnana, og hankaist knum aldrei . En ef nr bndi kom
binn og lt af vana vaka ar yfir k, var eitthva a henni, og flk hlst ar ekki
vi nttunni dimmunni fyrir mislegu, er a s og heyri.

Og einn maur ungdmi mnu hafi veri Skarshl, sem vantai dgum saman, og var
hann hj hulduflki Drangnum og sagi, a huldustlka vri a skja eftir a eiga
sig. Og hann sagi ar drangnum vri margt flk og gott a vera hj v; a vri
skikkanlegt og reglusamt og fullt svo fallegt flk sem vi. Hann sagi a tti
kirkjuskn Skganp; ar vri str kirkja og ar vri nnur kirkja dalnum, v ar
vri margt flk til og fr.

Hann sagi a tti f, kr og hesta og skip og reri karlmenn mjg oft og fiskuu eins
og vi og flytti heim hestum og mjg lk vri ll hentisemi hj eim og okkur; a
hefi lampaljs og kerti.

Og svo egar ri var lii og hann losnai r vistinni, - v hann var vinnumaur, -
var alskrafa, a hann hafi horfi, og sst ekki meir. Ekki var leita a honum, v
flk vissi, hvert hann fr, hann segi ekki fr v.

Skgum var bndi, er sleifur ht, afi lafs gullsmis Reykjavk. Hann fr fjru
einu sinni sem oftar tunglsljsi og gu veri, og er hann kom fram kampinn, s
hann, a skip var a lenda og a menn voru a bera upp fjruna, rar fyrst og svo
fisk og lu. Hann sagist hafa fari af baki hestinum og horft etta stundarkorn og
hugsa me sr: etta er huldumannaskip og huldumenn - og datt hug a tala vi
mennina og gekk niur fjruna.

Og er hann kom niur a fiskaksinni, kippir hesturinn af honum taumunum, svo a
hann snr vi og nr hestinum aftur; og er hann ltur vi, s hann ekkert, hvorki
skipi, menn n fisk. etta hafi veri fram af Skganp, ar sem maurinn sagi, a
stra kirkjan hulduflksins vri. essi sleifur hafi veri stilltur og skrafinn
maur.

Lka var a almli, a msir menn hafi s mrg skip sj einstku sinnum fram af
Eyvindarhlum, ekki vri mennskir menn sj. En vst er um a, a allir menn su
ar strt skar brimi alla t, eins og nokkurs konar hfn. En ef mennskir menn
fluttu anga skip sn til rra, skyldi alltaf vera eitthva a, skipin fyllti af
sj, brotnuu stundum og l vi manntjni. Fr essari hfn sst, a menn fru me
hesta taumi klyfjaa af fiski upp undir Hrtafellsfjall og hurfu ar.

Undir Eyjafjllum er hll, sem kallaur er Hafurshll, og hir klettar . einum eira
sst ljs alla vetra fr Njab. Ljsi kom upp hlfdimmu og lifi til kl. 11-12
hverju kvldi og gat ekki veri anna en huldumannaljs.




FAIR MINN TTI FAGURT LAND

(jsb./Huld I)

Sultum Kelduhverfi var eitt sinn drengur sem hafi ann starfa hendi a reka kr
aan og upp Vkingavatn sem er nsti br. Skammt aan eru hagar sem krnar ganga .

Svo er htta landslagi a mefram veginum eru bjrg sem liggja nstum slitin eins og
hlainn veggur milli bjanna. Er a v litlegur bstaur hulduflks enda segja
fornar sgur a a eigi ar heima. einum sta x framundan bjarginu rauaviarrunnur
einn, mikill og fagur. Var a siur drengs a slta hrslu r runnanum hvert sinn er
hann fr ar hj egar hann vantai keyri krnar.

Lur n fram sumari og hefur strkur hinn sama si og fer n runnurinn a lta sj
uns hann eyileggur hann me llu. En um hausti fer a bera undarlegum veikindum
drengnum, visnai fyrst hndin og hann hlfur og san veslast hann upp og deyr um
veturinn.

En skmmu sar var Oddur nokkur, er um sjtu r var fjrmaur Vkingavatni, staddur
nrri bjrgum essum, heyrir hann kvei me raunalegri rddu inni bjarginu:

"Fair minn tti fagurt land
sem margur grtur.
v ber g hrygg hjarta mr
um daga og ntur."

Var a tlun manna a runnurinn sem strkur reif upp hafi veri skemmtilundur
hulduflksins og hafi a vilja launa honum lambi gra og valdi vanheilindum
drengsins.




FLUTNINGUR LFA OG HELGIHALD

(jsb./J.. I)

Sagnir Purkeyjar-lafs

eg var Arnarstapa plssbndi, vildi svo til nrsdagskvldi einu, a rennt ea
fernt af flki mnu fr t, og s a, sem t kom, hvar lest fr ofan plssi; ekki
taldi a hestana, hva margir eir voru, en vst hfu eir tu veri, auk eirra er
var rii. rjr konur hfu rii slum; fru konur essar og lestin a hl einum,
er var ar ti klettunum fyrir ofan gj eina, er Pumpa er kllu, og hvarf etta
allt, a v sndist inn hlinn: etta var reyndar hulduflk, er flutti sig bferlum.

1819 var unglingspiltur Stru-krum Skagafiri, er Gumundur ht og var kominn
undir tvtugt; hann var smali; hann lt t kindur fyrir dag morguninn eftir rettnda;
og var gott veur. Rak hann kindurnar fram dal, er var beitt, egar veur var
brilegt.

egar hann kom me kindurnar dalinn, s hann, hvar lest fr; lestinni voru bi
karlmenn og kvenmenn; einnig voru ar brn, og sat kvenflki og brnin kerrum, en
miki farteski var hestunum. Gumundi kom ekki til hugar anna en a a vri hans
kyns menn, tt honum tti a lklegt, a menn um ann tma vru ar me flutning
fer, og svo a, a a sat kerrum.

Hann vildi finna flki og hljp fr kindunum; en a herti sig a komast undan t me
klettum nokkrum. Komst hann hli vi a; en ei gat hann vi a tala, v svo
var langt milli; lka fr a koma hann efi, hva etta vri. N kemur a a hmrum
nokkrum; ar tekur a ofan.

Snast honum ar opnar hsdyr og ljs inni brenna og rennar ea fernar dyr opnar;
sr hann, a flk etta gengur ar a; kvenflki gengur inn og brnin, en karlmenn
lta farteski inn hin hsin. San heyri hann hringingar og sng, en ekkert or
skildi hann; egar hann kom a klettunum, voru lka aftur luktir klettarnir, en
kerrurnar, sem honum sndist; kvenflk og brn vera , voru fyrir hans augum steinar.
S hann n, hvaa flk etta var, og vildi n halda aan sem hraast.

Seig a honum svefn svo dr, a hann gat ei gengi; honum fylgdi og magnleysi, svo
a hann lagi sig niur og sofnar; vaknar san aftur, og er kominn dagur. Hann
gengur n magnltill upp undir klettana; verur hann enn a leggja sig hj klettunum
og sofnar sta, en vaknar san vi, a honum fannst kalt vatn drjpa kinnvanga
sr.

Var dagur kominn um allt loft; hann fann litla vtuna, hann strauk um vangann, en
var hann binn a f megn sitt og afl, en var nokku ringlaur; komst hann til
kinda sinna, er allar voru hp dalnum.

Rak hann san kindurnar heim um kveldi og ltur r inn hsin mjg reglulega; fer
hann svo heim. tti flki hann mjg eyilegur nokkurn tma ar eftir, en a fr
smm saman af, og bar svo ei meira honum.




HULDUKONUHEFNDIN


Innan til N . . firi bj ekkja ein, er Ketilrur ht; hn var mesti bforkur og
atorkukona, en nokku tti hn einykk og tt lund. Ketilrur essi tti son einn,
Smund a nafni; hann var einbirni og kominn undir tvtugt, er saga essi gerist.
Nokku agasm hafi Ketilrur tt vi Smund uppeldinu, og kom a snemma fram
fari hans; hann var fskiptinn og fltur og fr jafnan einfrum; gerist etta
nokku me aldrinum.

Svo httai til ar, er Ketilrur bj, a a var nrri sj, og gengu dimmir drangar
t me lendingunni. Var a ml manna, a hulduflk byggi drngum essum, og var a
ekki fjarri Ketilri sjlfri a festa trna a.

N lagi Smundur einmitt tast lei sna niur a drngunum, og su menn a til
hans, a hann var oft a klifra ar klettunum. En ofan til drngunum var skl
hamrana, og egar ar var komi, hvarf maur sjnum, v klettabogi lukti fyrir
landmegin. essi skl var upphalds fangastaur Smundar; ar dvaldi hann lngum,
stundum daglangt, og gerist a svo, a heita mtti, a hann hefi alltaf annan
ftinn niri drngum.

Ketilri hugnaist ltt, egar lei, atferli etta, og einn gan veurdag tk hn
son sinn eintal og gekk fast hann, - ba hann segja sr, hva hann hefist arna a
llum stundum. Smundur sagi ftt af, en lt sem sr tti skemmtilegt a sitja uppi
sklinni; sti hann ar mist eigin hugleiingum ea hann vri a "dunda" eitthva
hndunum, t. d. a tlga sptu, ea hann sti agerarlaus og horfi t fjrinn.
Ketilri leist etta alltrlegt, en fkk ekkert frekar upp r honum og lt a v
gott heita.

Smundur fr snu fram eftir sem ur, en hagai v helst svo, a mir sn vissi
ekki af, er hann fri fr bnum. Ketilrur hafi samt vakandi auga honum, tt lti
bri , og einu sinni, er hn s Smund hverfa upp sklina, fr hn humtt eftir
honum, ef vera mtti, a hn yri einhvers vsari. Hn lddist upp sklina, en ar
var Smundur hvergi; heyri hn mannaml r berginu og ttist ar kenna rdd sonar
sns; var hann venju fremur blrma, enda var a stlkurdd, er undir tk. Ekki
heyri Ketilrur oraskil, en tti henni n tekin af ll tvmli um athfi
Smundar.

Ketilrur fr n leiar sinnar heim; hn hafi ekki mrg or frammi vi Smund, er
hann kom heim seinna um daginn, en morguninn eftir mannai hn bt og sigldi alla lei
t eftir firi. Hn linnti ekki ferinni, fyrr en hn kom a ysta bnum firinum.

ar bj rskur maur og velmegandi, er Bjrn ht, og tti hann eina dttur barna, Helgu
a nafni. au Helga og Smundur voru fermingarsystkin og hfu gengi saman til
prestsins.

N skiptir a engum togum, a egar Ketilrur kemur a mli vi Bjrn bnda, hefur
hn bnors og biur Helgu til handa syni snum. Bjrn tekur v alllklega og eins
dttir hans, en a ykir mnnum kynlegt, a sjlfur biillinn skuli ekki vera me
frinni. Ketilrur hefur ar skjt svr um og segir, a hann s n ekki esslegur,
hann sonur sinn, a hann hafi einur a bija sr stlku, en sjlfur skuli hann
skja Helgu a hlfsmnaarfresti, ef hn lofist honum og vilji koma kynnisfr til
tilvonandi tengdaforeldra sinna, Helga fi vst leyfi til a vera mnaartma ea svo
hj sr og unnustanum.

a er ekki a orlengja a: Helga er arna fstnu Smundi og kvei, a hann skuli
skja hana tilteknum tma. San situr Ketilrur gu yfirlti hj Birni a, sem
eftir var dags, og fer heim a morgni.

egar heim er komi, tekur hn enn son sinn eintal og segir honum hi ljsasta af
ferum snum. Honum fellur allur ketill eld og gengst n vi v, a hann s
ingum vi huldumey arna niri drngunum og a hann hafi lofa a eiga hana; hann
vilji ekki fyrir nokkurn mun missa hana og geti v ekki lofast Helgu.

Ketilrur segir, a a lofor s n veitt, sig hafi lengi gruna ennan - eins og hn
tiltekur; hn les n yfir honum fgur or, en lkur svo ru sinni, a eins og hann
ekki, veri vi a a standa, er hn hafi gert fyrir hans hnd; hn hafi gert
honum a til gs eins - og hann eigi n a skja Helgu a hlfum mnui linum. Svo
slta au talinu.

Smundi ykir n srt broti, en sr, a hann muni vera a lta sga undan ofrki
mur sinnar, og eitthva kynni heldur a vera undanfri sar, hyggur hann, ef
hann ski stlkuna oralaust og lti sem lklegast. Nnar gtur voru hafar v, a
Smundur kmist ekki einsamall niur a drngunum eftir a.

N kemur s dagur, a Smundur a skja Helgu. Ketilrur mannar t bt og segir
formanni, a hann skuli reyna a sta gu veri heim aftur og fara ekki af sta seinna
en um dagmlabil, svo a hann ni vel heim bjrtu. Hn biur hann a muna sig vel um
etta, og hann lofar v; san kveur hn son sinn og er venju fremur bl bragi
og klkknar vi kvejurnar.

Leggja eir n af sta a heiman, vera vel reifara og lenda heilu og hldnu hj Birni
um kvldi. ar f eir gan greia og dvelja ar til morguns. A morgni er gott veur
og stillt, og hyggja menn vel til ferarinnar, en Helga verur sbin, og lur svo
fram a hdegi, a hn er ekki tilbin. Formanni koma til hugar or Ketilrar og er
n bum ttum, hvort hann eigi a leggja af sta, en a rur baggamuninn, a
veri var alveg jafngott og um morguninn og a hann hinn bginn leit etta arfa
var r Ketilri, af v a illt var a lenda vi drangana dimmu.

Laust eftir hdegi er Helga albin, svo a formaur leggur af sta me hana og Smund.
Segir ekki af ferum eirra, nema a fer a blsa lti eitt mti; seinkai a ekki
alllti frinni, svo a austt var, a slent mundi vera; heldur formaur fram
ruggur.

N snr sgunni heim binn. a var fari a dimma, og ekkert sst enn til btsins;
tti ekki alveg ts um, a hann kmi, vegna ess a hann var mti eim og
hvessti heldur, er a kvldi lei. En egar eir voru enn komnir um nttmlaleyti og
niamyrkur ori, taldi Ketilrur a alveg fr, a eir hefu fari af sta um
morguninn, og skipai hn hjum snum a ganga til svefns.

Sjlf fr hn inn svefnloft sitt og httai. Ekki gat hn sofna, en hana s
vikunnanlegur hfgi, svo a hn var rtt milli svefns og vku. Eftir nokkra stund
ykist hn sj, a ung stlka flleit kemur skjinn yfir rmi hennar og fer a
einblna hana, heldur raunalega. Ketilri verur svo vi etta, a henni finnst
sem hn s hneppt fjtra; hn getur hvorki hrrt legg n li og langar til a fara
ftur; en ekki er um a a tala; augnar stlkunnar hvlir henni eins og
eitthvert heljarfarg, sem hn getur ekki undan risi.

egar stlkan hefur horft svona Ketilri nokkra stund, mlir hn vsu essa af munni
fram, drmt og raunalega:

"Hr vrum heyrist brusnari,
hld ber kaldan lduvald faldi,
sveltupiltar sltum veltast byltum,
slarbli rla njlu gjlu;
flgir tefla afl vi skeflurefla,
sem a eim voga - boga - toga - soga!
En sumir geyma svma draumarmi,
sofa ofurdofa stofukofa."

egar stlkan hafi fari me vsu essa, hvarf hn af glugganum, og gat Ketilrur
loksins risi ftur. ttist hn af vsunni fara nrri um, hva um vri a vera. Hn
fleygi sr ftin dauans ofboi, kallai pilt, sem var heima fyrir, og sagi
honum a kla sig hi allra brasta og koma niur a sj. Sjlf fr hn t mesta
flti, og var komi aftakaveur.

egar hn kom niur a sjnum, fann hn bt sinn brotinn spn malarkampinum, og
rtt hj, inn undir dranganum, kom hn auga hrku einhverja. a var Helga, er sat
hkjum snum fjruborinu; hn var orin vitskert; en fyrir framan hana l Smundur
rotaur, me heilann ti. Ekkert sst til hinna mannanna. Pilturinn, er Ketilrur
hafi vaki, var kominn niur eftir; skipai hn honum n a bera Helgu heim, en sjlf
tk hn lk Smundar fang sr og bar til bjar.

Ketilri gmlu fllst svo miki um etta, a hn lagist rekkju og reis aldrei r
henni san. Skmmu fyrir andlt sitt sagi hn fr v, sem fyrir hana hafi bori
um kvldi og ur er greint. Einnig sagi hn fr v, a ur en hn sendi Smund til
a skja Helgu, hafi sig dreymt konu eina mikla vexti, er sagist vera huldukona r
drngunum; hn tti dttur , er Smundur hefi lofast, en Ketilrur tlai a f
hann til a svkja, og v vri hn n komin til a segja henni, a a skyldi aldrei
lnast ea ella kosta lf Smundar. t af essum htunum kvast Ketilrur hafa lagt
svo rkt vi formanninn a gta vel veurs og fara rla sta; en etta hafi n
brugist sr og svo fari sem sagan tr; huldukonan hafi sent dttur sna til a varna
sr vku og koma veg fyrir, a Smundi yri bjarga. annig sagist Ketilri fr.

Hn d upp r essu, en egar fr lei, fr Helga a n vitinu aftur, og sagi hn fr
v sar vi sinni, hvernig bturinn frst. au hfu haft hann mti allan daginn,
og svo hafi hann roki um kvldi, er au nlguust land, en formaurinn vildi ekki
lta ess freista a lenda. egar au komu inn undir drangana, su au, hvar kona, h
og mikil vexti, st uppi klettunum; hafi a au hrif formanninn, a hann rist
og stkk fr stjrn. Kva Helga konu essa hafa uli einhverjar blbnir yfir eim og
srstaklega beint eim a Smundi og sr, en v bili hafi hn misst rnuna og ekki
vita af sr framar.

Lkur hr sgunni um huldukonuhefndina.




HILDUR LFADROTTNING

(jsb./J.. I)

Einu sinni bj bndi b nokkrum til fjalla, og er ess hvorki geti, hva hann ht n
brinn. Bndi var kvongaur, en bj me bstru, er Hildur ht, og vissu menn gjrla
um tt hennar. Hn hafi ll r innanstokks heimilinu, og fru henni flestir hlutir
vel r hendi. Hn var geekk llum heimamnnum og ar me bnda; en bar ekki , a
hugir eirra fru saman um of, enda var hn stillt kona og heldur flt, en
vimtsg.

Heimilishagur bnda st me blma miklum, nema a v einu, a hann tti illt me a
f smalamenn; en hann var sauabndi gur og tti sem fturinn fri undan bi snu,
ef sauamann brysti. Kom etta hvorki af v, a bndi vri harur vi smala sinn, n
heldur af v, a bstran lti vanta a, er hn tti til a leggja. Hitt var
heldur, sem milli bar, a eir uru ar ekki gamlir og fundust jafnan dauir rmi
snu jladagsmorguninn.

eim tmum var a lenska hr landi, a messa var jlanttina, og tti ekki
minna htabrigi a v a fara til kirkju en sjlfan jladaginn. En af
fjallbjum, aan sem langt var til kirkju, var a ekkert heimatak a fara til ta og
vera kominn ar tkan tma fyrir , sem svo st fyrir, a ekki gtu ori fyrr
tilbnir a heiman en stjarnan var komin jfnu bu hdegis og dagmla, eins og
gjarnast var, a sauamenn kmu ekki fyrr heim hj bnda essum.

Ekki urftu eir a vsu a gta bjarins, sem vallt var venja, a einhver geri
afangantur jla og nrs, mean anna bjarflk vri vi tir, v fr v Hildur
kom til bnda, hafi hn vallt ori til ess sjlfboin, um lei og hn annaist a,
sem gera urfti fyrir htirnar, matseld og anna, sem ar a ltur, og vakti hn yfir
v allajafna langt ntt fram, svo a kirkjuflki var oft komi aftur fr tum,
htta og sofna, ur en hn fr rmi.

egar svo hafi gengi langa hr, a sauamenn bnda hfu allir ori brkvaddir
jlanttina, fr etta a vera hrasfleygt, og gekk bnda af v alltreglega a ra
menn til starfa essa og v verr sem fleiri du. L alls enginn grunur honum n
rum heimamnnum hans, a eir vri valdir a daua sauamanna, sem allir hfu di
verkalaust. Loksins kvast bndi ekki geta lagt a lengur samvisku sna a ra til
sn smala t opinn dauann og hljti n auna a ra, hversu fari um fjrhld sn og
fjrhag.

egar bndi hafi stari etta og hann var orinn me llu afhuga a vista nokkurn
til sn v skyni, kemur eitt sinn til hans maur, vaskur og harlegur, og bur
honum jnustu sna.

Bndi segir: "Ekki arfnast g jnustu innar, svo a g vilji vi r taka."

Komumaur mlti: "Hefur ri sauamann til bs ns nsta vetur?"

Bndi kva nei vi og kvast ekki hafa sett sr a gjra a oftar, - "og muntu heyrt
hafa, fyrir hverjum skpum sauamenn mnir hafa ori til essa."

"Heyrt hef g a," segir komumaur; "en ekki munu forlg eirra fla mig fr
fjrgeymslu fyrir ig, ef vilt vi mr taka."

Bndi lt a eftir honum, me v hinn stti fast , a hann r hann til sn fyrir
sauamann. Eftir etta la tmar fram, svo a hvorum hugnar vel vi annan, bnda og
sauamanni, og eru allir vel til hans, v a hann var httprismaur, deigur og
tull til hvers, sem reyna skyldi.

N bar ekki til tinda fram a jlum; fer sem vant er, a bndi fer me heimamnnum
snum til kirkju afangadagskvldi, nema bstra hans var ein eftir heima og
sauamaur yfir fnu; fer svo bndi og skilur au eftir svona sitt hvoru lagi.

Lur n fram kvldi, til ess a sauamaur kemur heim eftir venju; borar hann
mat sinn og gengur a v bnu til na og leggst t af. Kemur honum n hug, a
varlegra mundi sr vera a vaka en sofna, hva sem kynni a skerast, en var samt alls
hrddur, og liggur hann v vakandi.

egar langt er lii ntt, heyrir hann, a kirkjuflki kemur; tekur a sr bita og
fer san a sofa. Ekki verur hann enn neins vsari; en a finnur hann, egar hann
tlar alla sofnaa, a mttinn fer a draga r sr, sem von var, daglnum manni. ykist
hann n illa beygur, ef svefninn skal sigra sig, og neytir v allrar orku til a
hressa af sr.

Lur n eftir a ltil stund, ur hann heyrir, a komi er a rmi snu, og ykist
hann skynja, a ar er Hildur bstra fer. Lst hann sofa sem fastast og finnur,
a hn er a hnoa einhverju upp sig. Skilur hann , a etta muni vera
gandreiarbeisli, og lofar henni a koma v vi sig.

egar hn er bin a beisla hann, teymir hn hann t sem henni var hgast, fer bak
honum og rur slkt sem af tekur, anga til hn kemur ar a, sem honum virist vera
gryfja nokkur ea jarfall. ar fer hn af baki vi stein einn og tekur ofan taumana;
a v bnu hverfur hn honum sjnum ofan jarfalli.

Sauamanni tti illt og frlegt a missa svo af Hildi, a hann vissi ekki, hva af
henni yri. En a fann hann, a ekki mtti hann langt komast me beislinu; svo fylgdi
v mikil forneskja. Hann tekur v a til brags, a hann nr hfu sitt vi stein
ann, er fyrr er geti, anga til hann kemur fram af sr beislinu, og ltur a ar
eftir vera.

San steypir hann sr ofan jarfalli, ar sem Hildur hafi undan fari. Finnst
honum, a hann hafi ekki fari lengi eftir jarfallinu, ur hann sr, hvar Hildur fer;
er hn komin fagra velli og sltta, og ber hana n fljtt yfir.

Af essu llu saman ykist hann n skilja, a ekki s einleiki me Hildi og a hn
muni hafa fleiri brg undir stakki en var a sj mannheimum ea ofan jarar.

a ykist hann og vita, a hn muni egar sj sig, ef hann gangi niur vellina eftir
henni. Tekur hann hulinhjlmsstein, er hann bar sr, og heldur honum vinstri
lfa; san tekur hann rs eftir henni, og fr hann sem hann m harast.

egar hann skir lengra fram vlluna, sr hann hll mikla og skrautlega, og heldur
Hildur anga, sem lei liggur. sr hann og, a mgur manns kemur fr hllinni og
fer t mti henni. meal eirra er einn maur, er fremstur fer; hann var
langtgulegast binn, og ykir sauamanni sem hann heilsi konu sinni, er Hildur kemur,
og bji hana velkomna; en hinir, sem me hinum tigna manni voru, fgnuu henni sem
drottningu sinni. Me tignarmanninum voru og tv brn nokku stlpu, er fru me honum
mti Hildi, og fgnuu au ar mur sinni fegins hugar.

egar lur essi hafi heilsa drottningu, fylgdu allir henni og konungi til
hallarinnar, og eru henni ar veittar hinar virulegustu vitkur, ar me er hn fr
konunglegan skra og dregi gull hnd henni.

Sauamaur fylgdi mganum til hallarinnar, en var t ar, er hann var minnst fyrir
umgangi, en gat s allt, sem gjrist hllinni. hllinni s hann svo mikinn og
drlegan umbna, a aldrei hafi hann slkan fyrr augum liti; var ar sett bor og
matur borinn, og undrar hann mjg ll s vihfn. Eftir nokkra stund sr hann Hildi
koma hllina, og var hn skrdd skra eim, sem fyrr er nefndur. Er skipa
mnnum sti, og sest Hildur drottning hsti hj konungi, en hirin ll til beggja
hlia, og matast menn n um hr.

San voru bor upp tekin, og gengu hirmenn og hirmeyjar til dansleika, eir sem
a vildu; en arir vldu sr ara skemmtun, er a hugnai betur, en au konungur og
drottning tku tal me sr, og virtist sauamanni samtal eirra bi bltt og
angurblandi.

Mean au rddust vi, konungur og drottning, komu til eirra rj brn yngri en au,
sem ur er geti, og fgnuu au einnig mur sinni. Hildur drottning tk v og
bllega; tk hn yngsta barni og setti kn sr og lt a v allega; en a
brekai og var vrt. Setti drottning af sr barni, dr hring einn af hendi sr og
fkk v a leika sr a. Barni agnai og lk sr um hr a gullinu; en missti
a loksins glfi.

Var sauamaur ar nr staddur; var hann fljtur til, ni hringnum, er hann fll
glfi, stakk honum sig og geymdi vandlega, og var enginn essa var; en llum tti
kynlegt, er hringurinn fannst hvergi, egar leita var.

egar langt var lii ntt fram, fr Hildur drottning a hreyfa sr til ferar; en
allir eir, sem innan hallar voru, beiddu hana a dvelja lengur og voru mjg hryggir,
er eir su ferasni henni.

Sauamaur hafi veitt v eftirtekt, a einum sta hllinni sat kona, ldru mjg
og heldur illileg; hn var s eina af llum, sem ar voru inni, er hvorki fagnai Hildi
drottningu, egar hn kom, n latti hana burtfarar.

egar konungur s ferasni Hildi og hn vildi ekki kyrr vera, hvorki fyrir bnasta
hans n annarra, gekk hann til essarar konu og mlti:

"Tak n aftur ummli n, mir mn, og vir til bnir mnar, a drottning mn urfi
ekki lengur a vera fjarvistum og mr veri svo ltil og skammvinn unasbt a henni
sem veri hefur um hr."

Hin aldraa kona svarai honum heldur reiuglega: "ll mn ummli skulu standa, og
enginn er ess kostur, a g taki au aftur."

Konungur hljnai vi og gekk harmrunginn aftur til drottningar, lagi hendur um hls
henni og minntist vi hana og ba hana enn me blum orum a fara hvergi. Drottning
kvast ekki anna mega fyrir ummlum mur hans og taldi a lkast, a au mundu ekki
oftar sjst skum skapa eirra, er sr lgju, og a manndrp au, er af sr hefu
stai og svo mrg vru orin, mundu n ekki geta leynst og mundi hn v hreppa makleg
gjld verka sinna, tt hn hefi nauug ori a vinna au.

Mean hn taldi harmatlur essar, fr sauamaur a hafa sig til vegs t r hllinni,
er hann s, hvernig st, og svo beina lei yfir vlluna a jarfallinu og ar upp
sem lei l. San stakk hann sig hulinhjlmssteininum, lt sig beisli og bei svo
ess, a Hildur kmi.

A ltilli stundu liinni kemur Hildur drottning ar, ein og dpur bragi; sest hn
enn bak honum og rur heim. egar hn kemur ar, leggur hn sauamann rm hans
kirfilega og tekur ar fram af honum beisli, gengur san til rms sns og leggst a
sofa.

sauamaur vri allan ennan tma glavakandi, lt hann sem hann svfi, svo a
Hildur yri einskis vr annars. En er hn var gengin til rekkju, hefur hann engan
andvara sr framar; sofnar hann fast og sefur fram dag, sem von var.

Morguninn eftir fer bndi fyrstur ftur af llum bnum, v a honum var annt a
vitja um sauamann sinn, en bjst vi eim fgnui stainn fyrir jlaglei a finna
hann dauan rmi snu, eins og ori hafi a undanfrnu.

Um lei og bndi klist, vaknar hitt heimilisflki og klist; en bndi gengur a
rmi sauamanns og hefur hndur honum. Finnur hann , a smalamaur er lfs; verur
bndi af v alls hugar feginn og lofai gu hstfum fyrir essa lkn.

San vaknar sauamaur heill og hress og klist. Mean v stendur, spyr bndi
hann, hvort nokkur tindi hafi bori fyrir hann um nttina.

Sauamaur kva nei vi; - "en miki undarlegan draum dreymdi mig."

"Hvernig var draumur s?" segir bndi.

Sauamaur byrjar ar sgunni, sem fyrr er sg, er Hildur kom a rmi hans og leggur
vi hann beisli, og greinir san hvert or og atvik, er hann man framast.

egar hann hefur loki sgunni, setur alla hlja nema Hildi; hn segir:

" ert sannindamaur a llu v, sem n hefur sagt, nema getir sanna me
skrum jarteiknum, a svo hafi veri sem segir."

Sauamaur var ekki endurrja vi a og rfur til hringsins, er hann hafi n um
nttina hallarglfinu lfheimum, og segir: " g tli mr skylt a sanna
draumsgu me jarteiknum, vill svo vel til, a g hef hr eigi ljsan vott ess,
a g hafi me lfum veri ntt, ea er etta ekki fingurgull yar, Hildur
drottning?"

Hildur mlti: "Svo er vst, og hafu allra manna heppnastur og slastur leyst mig r
nau eirri, er tengdamir mn hefur mig lagt, og hef g ori nauug a vinna ll
au dmi, er hn mig lagi." Hefur Hildur drottning sgu sna svoltandi:

"g var lfamey af tignum ttum; en s, sem n er konungur yfir lfheimum, var
stfanginn mr. Og tt mur hans vri a allnauugt, gekk hann a eiga mig. Var
tengdamir mn svo f, a hn hst vi son sinn, a hann skyldi skamma unasbt af
mr hljta, en skyldum vi sjst mega endrum og sinnum. En mig lagi hn a, a
g skyldi vera ambtt mannheimum, og fylgdu ar me au skp, a g skyldi vera
mannsbani hverja jlantt ann htt, a g skyldi leggja beisli mitt vi sofandi
og ra eim smu lei, er g rei sauamanni essum ntt, til a hitta konunginn, og
skyldi essu svo fram fara, anga til hfa essi sannaist mig og g yri drepin,
nema g hitti ur svo vaskan mann og hugaan, a hann bri traust til a fylgja mr
lfheima og gti eftir sanna, a hann hefi anga komi og s ar athfi manna.

N er a bert, a allir hinir fyrri sauamenn bnda, san g kom hr, hafa bana bei
fyrir mnar sakir, og vnti g, a mr veri ekki gefin sk v, sem mr var
sjlfrtt, v enginn hefur fyrr til ess ori a kanna hina neri lei og forvitnast
um hbli lfa en essi fullhugi, sem n hefur leyst mig r nau minni og lgum, og
skal g a vsu launa honum a, sar veri.

N skal hr og eigi lengri vidvl eiga, og hafi r ga kk, er mr hafi vel
reynst; en mig fsir n til heimkynna minna." A svo mltu hvarf Hildur drottning, og
hefur hn aldrei san sst mannheimum.

En a er fr sauamanni a segja, a hann kvongaist og reisti b nsta vor eftir. Var
a hvort tveggja, a bndi geri vel vi hann, er hann fr, enda setti hann ekki saman
af engu. Hann var hinn ntasti bndi hrainu, og sttu menn hann jafnan a rum og
lisemd; en stsld hans og ln var svo miki, a mnnum tti lkindum meiri og sem
tv hfu vri hverri skepnu, og kvast hann allan sinn uppgang eiga a akka Hildi
lfadrottningu.

essa sgu segja ekki allir einn veg, og m ar til nefna missagnir manna af v,
hvaa lei huldukonan fr til lfheima.

sgunni af Snotru segir svo, a hn gekk fram sjvarklappir og rakti ar sundur
ljsleita blju, en fleygi annarri vinnumann. Kastai hn sr svo sjinn. Liu au
svo lkt og reyk ea mu nokkurn tma, uns au komu a landi mjg fgru.

sgunni af Unu lfkonu segir, a hn tk r kistu feld rauan og hleypur san niur
vllinn, anga til hn kom a di nokkuru; ar slr hn t feldinum og stgur hann.
Vinnumaurinn komst me naumindum upp eitt horni feldinum. Liu au n niur
jrina, og var a lkast reyk, er au fru um. Ekki s Una manninn, og svo komust au
vllu nokkura grna.




KAUPAMAURINN

(jsb./J.. I)

Einu sinni fr maur sunnan af Suurnesjum norur land kaupavinnu. Hann fkk
kaflega mikla oku, egar hann kom norur heiarnar, svo hann villtist. Gjri
hret og kulda.

Lagist n maurinn fyrir og tjaldai ar, sem hann var kominn. Tekur hann san upp
nesti sitt og fer a bora. En mean hann er a v, kemur inn rakki mrauur
tjaldi og er mjg hrakinn og sultarlegur. Sunnlendingurinn undraist, a ar skyldi
koma til hans hundur, er hann tti engra dra von. Svo var rakkinn ljtur og
undarlegur, a honum st stuggur af; ekki a sur gaf hann honum svo miki af
nesti snu sem hann vildi. t hvolpurinn gruglega og fr san burtu og hvarf t
okuna. Maurinn skipti sr ekki af essu, en fr a sofa, egar hann var binn a
bora, og hafi hnakkinn sinn undir hfinu.

egar hann var sofnaur, dreymdi hann, a kona kom inn tjaldi. Hn var mikil vexti
og hnigin efra aldur.

Hn segir: "g akka r, maur minn, fyrir hana dttur mna; en ekki get g launa r
fyrir hana sem skyldi. vil g iggir af mr ljspkina arna, sem g legg hrna
undir hnakkinn inn. g vona hn veri r a gu gagni, og mun hn eins bta, hva
sem fyrir verur. Aldrei skaltu eldbera hana, v er hn nt, en brna mttu hana,
ef r ykir ess urfa."

San hvarf konan burt. egar maurinn vaknai, s hann, a upp var ltt okunni og
albjart. Sl var htt lofti. Var manninum fyrst fyrir a taka hesta sna og bast
sta. Tekur hann saman tjaldi og leggur hestana. En egar hann tk upp hnakkinn
sinn, s hann ar undir lj, svo sem hlfsleginn og alllilegan, en rygaan. Man
hann eftir draumnum og hirir spkina. Fer hann svo braut og gengur vel. Finnur
hann brum veginn og heldur hi skjtasta til bygga.

En egar hann kom norur, vildi enginn taka hann, v allir voru bnir a f sr ng
kaupaflk, og lka var nrri v liin vika af slttinum. Hann heyri sagt, a
ar s kona ein sveitinni, sem engan kaupamann hafi teki. Hn var auug af f, og
tti hn margt kunna. Hn var ekki vn a taka kaupaflk og byrjai aldrei slttinn
fyrr en viku og hlfum mnui eftir rum, og var hn jafnan eins fljtt bin me
tn eins og arir. sjaldan hn hafi teki kaupamenn, hlt hn ekki nema eina
viku og galt engum kaup.

Sunnlendingnum var n vsa til essarar konu og sagt fr sium hennar. Og af v hann
fkk hvergi vinnu, fr hann til hennar og baust a sl hj henni. Hn tk v vel og
kvast mundi lofa honum a vera eina viku.

"En ei geld g r kaup," segir hn, "nema slir svo miki alla vikuna, a g geti
ekki raka ljna upp laugardaginn."

etta tti honum gur kostur og fr n a sl. Tk hann spkina lfkonunaut, og
fannst honum hn bta vel. Aldrei urfti hann a brna, og svona sl hann samfleytta
fimm daga. tti honum hr gott a vera, og var konan g vi hann. Einu sinni var
honum gengi t smiju. ar s hann grynni af orfum og hrfum og ljabunka stran.
Furai hann sig essu og tti konan ekki vera hjarni me ambo.

fstudagskvldi fr hann a sofa, eins og hann var vanur. Dreymdi hann um
nttina, a lfkonan, s sem gaf honum ljinn, kom til hans og sagi:

"Mikil lj er n orin hj r, en ei mun konan, hsmir n, vera lengi a skara
henni saman, og rekur hn ig burt, ef hn getur n r morgun. skalt v
ganga smijuna, ef heldur, a ljin tli a rjta, og taka svo mrg orf sem r
lst og binda lji au og bera au t teiginn hj r og reyna, hvernig fer."

egar lfkonan hafi etta mlt, fr hn burt, en kaupamaurinn vaknai og reis
ftur. Fr hann a sl. Um mijan morgun kemur konan t, og hefur hn fimm hrfur
me sr.

Hn segir: "Mikil er ljin orin og meiri en g hugsai."

Lagi hn hrfurnar til og fr teiginn og fr a raka. a s kaupamaur, a miki
rakai konan, en ei rkuu hrfurnar minna, og s hann engan.

egar lei fram a mijum degi, s hann, a ljin tlai a rjta. Gekk hann
smijuna, tk ar orf nokkur og batt lji. San gekk hann t aftur vllinn og
stri orfunum til og fr me slgjunni. Fru au ll a sl, og stkkai
bletturinn um. Gekk etta allan daginn til kvlds, og raut ekki ljin.

En egar kvld var komi, gekk konan heim og tk hrfur snar. Ba hn kaupamanninn
a koma heim lka og bera me sr orfin. Sagi hn, a hann kynni meira en hn hefi
hugsa og skyldi hann njta ess og vera hj sr svo lengi sem hann vildi. Var hann
svo hj henni um sumari, og kom eim vel saman. Heyjuu au vel og fru hgum
snum. Um hausti galt hn honum kaup geysimiki, og fr hann suur me a.

Sumari eftir var hann og hj henni og svo mrg sumur, sem hann fr kaupavinnu.
Seinna meir reisti hann b Suurnesjum og tti jafnan hinn besti drengur. Hann var
besti sjmaur og mesti dugandismaur til hvers, sem hann gekk. Hann gekk t einn a
sltti og hafi aldrei annan lj en spkina lfkonunaut. var hann jafnan eins
fljtur og arir a sl tn sitt, en ei hafi hann anna gras en tni, eins og ar er
tast.

Eitt sumar bar svo vi, a hann var rinn til fiskjar. kom nbi hans til konu hans
og ba hana a lj sr lj til a sl me, v hann sagist hafa broti spkina sna og
vera ralaus.

Konan fr a leita hj manni snum og fann spkina gu, en engan lj annan. Hn ljr
bndanum spkina, en tekur honum vara fyrir a eldbera hana, v a sagi hn, a
maur sinn gjri aldrei. Hann lofai v og fr heim. Batt hann spkina orfi og fr
a sl, en ni engu hri af me henni. Reiddist bndi og brndi spkina, en a
dugi ekki. Fr hann smiju og tlai a dengja spkina, v hann hugsai, a ekki
vri miki hfi, hann eldbri spk essa. En undir eins og hn kom eldinn, rann
hn niur sem vax og var a gjalli einu.

Fr bndi og sagi konunni, hvar komi var. Var hn hrdd, v hn vissi, a
etta mundi manni snum lka strilla, egar hann vissi a. a var og. er ess ei
geti, a hann lti a lengi sig f, en samt sl hann konu sna fyrir tiltki,
og bar a ekki vi, hvorki fyrr n sar.




KIRKJUSMIURINN REYNI

(jsb./J.. I)

Einu sinni bj maur nokkur Reyni Mrdal. tti hann a byggja ar kirkju en var
naumt fyrir me timburadrtti til hennar. Var komi a sltti, en engir smiir
fengnir, svo hann tk a ugga a sr a kirkjunni yri komi upp fyrir veturinn.

Einn dag var hann a reika t um tn ungu skapi. kom maur til hans og bau honum
a byggja kirkjuna fyrir hann. Skyldi bndi segja honum nafn hans ur en sminni vri
loki en a rum kosti skyldi bndi lta af hendi vi hann einkason sinn sjtta ri.
essu keyptu eir.

Tk akomumaurinn til verka. Skipti hann sr af engu nema smum snum og var forur
mjg enda vannst smin undarlega fljtt og s bndi a henni mundi loki nlgt
slttulokum. Tk bndi a glejast mjg, en gat eigi a gjrt.

Um hausti, egar kirkjan var nrri fullsmu rfai bndi t fyrir tn. Lagist hann
ar fyrir utan hl nokkurn. Heyri hann kvei hlnum, sem mir kvi vi barn
sitt, og var a etta:

Senn kemur hann Finnur,
fair inn fr Reyn,
me inn litla leiksvein.

Var etta kvei upp aftur og aftur. Bndi hresstist n mjg og gekk heim til kirkju.
Var smiurinn binn a telgja hina seinustu fjl yfir altarinu og tlai a festa
hana.

Bndi mlti: "Senn ertu binn, Finnur minn." Vi essi or var sminum svo bilt a
hann felldi fjlina niur og hvarf. Hefur hann ekki sst san.




KTLUDRAUMUR

(jsb./J.. I)

Mr ht maur; hann var hfingi mikill og bj Reykhlum vestra. Hann tti konu ,
er Katla ht; hn var af gum ttum. Einhverju sinni rei Mr sem oftar til alingis,
en Katla var eftir heima.

Mean Mr er burtu, gengur Katla einn morgun til dyngju sinnar og sofnar egar. anga
komu og arar konur sar, og sefur hn sem ur. egar lei a midegi, vilja r
vekja Ktlu, en ess var ekki kostur; hugu r Ktlu daua og sgu fstra hennar
til. egar hann kom ar, sem Katla l, sagi hann, a hn vri ekki dau, v nd
brist fyrir brjsti hennar, en hann gti ekki vaki hana; sat hann svo yfir henni
fjgur dgur fst og full. fimmta dgri vaknai Katla og var harmfull mjg, en
enginn ori a fregna hana, hva v olli.

Eftir a kemur Mr heim af ingi; hafi Katla brugi httum snum, v hvorki gekk
hn mti honum n hneigi honum, er hann kom. Hann leitar eftir hj salkonum
hennar, hva essu valdi, en r kvust ekki vita neitt um a anna en a Katla hefi
sofi fjgur dgur, en ekki sagt neinum, hva fyrir sig hefi bori. Mr gekk konu
sna um etta tmi og spuri, hva ori hefi um hana svefnhfga essum, og kva
henni ekki mundi vera mein a mlgi sinni. Katla sagi honum upp alla sgu.

"Mr tti," segir hn, "kona koma til mn dyngjuna, hsfreyjuleg og orfgur. Hn
kvast eiga heima ver skammt han og ba mig a fylgja sr gtu. g gjri svo,
en hn lagi glfa sna ar, sem g sat, og sagi, a eir skyldu verja sti. Vi
gengum svo t og komum a vatni einu; ar flaut btur fagur. akkai hn mr
fylgdina, en g ba hana vel fara.

Var g ess vsari, a hn ht Alvr; ba hn mig taka hnd sr, og gjri g
svo. Vatt hn mr btinn og reri me mig a hlma einum; fann g , a hn ri
ein llu, en g engu.

Hn gjri sig bla vi mig og kva sig nausyn hafa kni til essa, - "og skal
g," segir hn, "fylgja r heim aftur."

Vi komum til hbla hennar hlmanum; voru au svo fgur, a g hef aldrei
bjartari bsta liti. Fylgdi hn mr herbergi eitt, ar sem konur nokkrar voru
fyrir, og var ar kerlaug bin og rekkja vel tjldu. Eftir a var mr borinn
vndrykkur, og lagist g svo til svefns.

g vaknai vi a aftur, a skikkja l hj mr, bin skru gulli, og hsfreyja bar til
mn nnur ft gullsaumu; san kastai hn yfir mig kpu sinni; var hn af guvef og
grtt skinn undir, bin brenndu gulli. Ba hn mig eiga essar gersemar, ef g
vildi; ar me var hringur af rauagulli, hfugull og men, fjgur fingurgull og lindi
fagur.

San ba hn mig ganga inn skla sinn, og var hn v llu ein a ra. Gengum vr
ar inn tta konur saman; var ar glsilega fyrirbi; sklaveggirnir voru skreyttir
gullofnum tjldum, silfurker borum og gullbin drykkjarhorn og skrautmanna li miki
fyrir sklanum. ndvegi hinu ra s g hvlu eina; ar l maur silkiklum;
Alvr tk honum, vakti hann og nefndi hann Kra.

Hann vaknai og spuri, hv hn hefi vaki sig ea hvort hn bri sr nokkur n
tindi, - "ea er Katla komin hr sklann?"

S hann a svo var. Vorum vi Kri sett san bi einn bekk, og ba Alvr menn
kalla Kra brguma; var svo gjrt; tku menn n til drykkju, og var drukki fast um
daginn. En er kvld var komi, sagi Alvr, a g skyldi hvla hj Kra, en g kva
ess enga von; miklu elskai g Mr heitara en svo, a g mtti yndis njta me rum
manni. Alvr sagi g mundi ess aldrei btur ba, ef g yri ekki vi vilja Kra.

Mr var raftt vi essi or, v g ttist sem einmana vargaflokki. egar g var
gengin til hvlu, kom ar maur til mn og ba mig eiga allt gull sitt og gersemar, en
g gaf honum enga von blu minnar. Kri lt mig drekka af horni, er hann hafi ur
drukki af, og kvast fyrr vildi ba helstr en sj mig hrygga. Ba hann mig
huggast lta og ht, a mr skyldi vera brum fylgt heim aftur.

Var g svo ar tvr ntur hrygg huga; enginn vildi ar angra mig, heldur gleja mig.
Segir Kri vi mig, a vi munum eiga son vonum. Ba hann mig kalla hann Kra.
Hann tk belti gtt og hnf og fkk mr; ba hann mig f a syni okkar, a a
fylgdi nafni. Hann ba mig leggja skrkli mn og gersemar allar skju, og kvast
hann unna mr eirra best a njta.

"Skaltu sna a allt" segir hann, "Mr manni num og inna honum satt fr llu, r
yki a srt og sviamiki. i skulu byggja ykkur njan bsta yfir ver; muntu
finna ar fuglfur tvr vi endann skla mnum, og vera a ffur ykkar. ar mun
lifna af ykkur mikill ttbogi, er frgur mun ykja. N mun g vera a skiljast vi ig
og aldrei lta ig augum framar, enda veit g eigi, hva langra lfdaga mr verur
aui han af."

San leiddi Alvr mig harmfull huga t; heyri g brest mikinn sklanum, er
Kri sprakk af harmi mn vegna."

Segja sumar sagnir, a hn flytti Ktlu btnum sama yfir vatni og fylgdi henni
svo heim a hlagari og tki aftur glfa sna r stinu.

Sagi hn vi Ktlu a skilnai: "Faru heil, Katla, ekki hafi g af syni mnum
nema sorgir einar, og njttu vel gersema inna."

"Er n draumur minn enda," segir Katla, "og vnti g, Mr, ess af drengskap num,
a finnir mr vorkunn, er g var alls sjlfr."

Mr ba hana sna sr gersemarnar, og gjri hn svo.

Litlu fyrir sumar veturinn eftir fddi Katla sveinbarn, einkar frtt, og tti Mr
sveinninn giftusamlegur.

Var hann kallaur Kri, sem fair hans hafi fyrir mlt, og lt Mr kalla sig fur
sveinsins; og reyndist hann honum llu betur en mir hans, er jafnan var f vi
hann. Var n fluttur bstaur eirra Mrs anga, sem Katla sagi fyrir, og bjuggu au
hjn ar saman og unnu hvort ru miki og ttu miki aunulag saman.




KROSSGTUR

(jsb./J.. I)

Sumir segja a krossgtur su ar, t.d. fjllum ea hum, sem sr til fjgurra
kirkna. Elsta trin er s a menn skuli liggja ti jlantt v er raskipti og enn
dag telja menn aldur sinn eftir jlanttum og s er t.d. kallaur 15 vetra sem hefur
lifa 15 jlantur. Sar fru menn rsbyrjunina nrsntt.

egar menn sitja krossgtum koma lfar r llum ttum og yrpast a manni og bija
hann a koma me sr en maur m engu gegna. bera eir a manni alls konar gersemar,
gull og silfur, kli, mat og drykk, en maur m ekkert iggja. ar koma lfakonur
lki mur og systur manns og bija mann a koma og allra braga er leita.

En egar dagur rennur maur a standa upp og segja: "Gui s lof, n er dagur um
allt loft." hverfa allir lfar en allur essi lfaauur verur eftir og hann
maurinn. En svari maur eur iggi bo lfa er maur heillaur og verur vitstola
og aldrei san mnnum sinnandi.

v var manni sem Fsi ht og sat ti jlantt og stst lengi, anga til ein lfkona
kom me stra flotskildi og bau honum a bta . leit Fsi vi og sagi a sem
san er a ortaki haft: "Sjaldan hef g flotinu neita." Beit hann bita sinn r
flotskildinum og trylltist og var vitlaus.




L, L, MN LAPPA

(jsb./J.. I)

a var b einum fyrir vestan, a fjsamaurinn fr um veturinn eftir vku, eins og
hann var vanur, fjs a gefa km bti, ur en stlkan fr t, sem mjlkai. egar
hann kom fjsi, stu fjrar kr flrnum; hann hlt, a etta vru krnar, er ttu
a vera fjsinu, og mundu r hafa sliti sig allar. Maur essi var skapstyggur
lund og gtir n einskis, ar e hann reiddist. Hann tekur n me harneskju eyra
einni og vill koma henni bs, en hn var treg, og bri btur hann hrygginn
henni svo fast, a bl sprakk t. En essum svifum kom stlkan, sem tti a mjlka,
fjsi me ljs og spyr, hva gangi, v a hn heyri svsin or tiL mannsins og
umgang fjsinu. egar ljsi skein fjsinu, s fjsamaur, a krnar voru
bsunum, eins og r ttu a vera, en engin fleiri fjsinu en ttu a vera nema s,
er hann var a stma vi og sem hann hafi reii biti ; henni var ofauki. En hinar
rjr voru burtu farnar. Stlkan spyr, hverju etta gegni. Hann kvast ei vita a og
sagi henni fr, hvernig hefi stai , egar hann hefi komi fjsi, og hefi hann
haldi, a a vru snar kr, er flrnum hefu stai, og vru allar ornar lausar;
a hefi komi sig gremja vi r, og hefi hann v gripi essa, er hann n
hldi , og tla a koma henni bs, en ei geta a; en bsana kvast hann ei hafa
g. "etta gjrir illa," sagi stlkan, "og er eg hrdd um, a hafir illt af
essu." Fer hn san inn og segir hsbndanum fr; en hsbndum eirra tti etta
hafa mjg illa til tekist. Fer hsbndinn n fjsi og vtar fjsamann fyrir etta.
Hann vildi lta kna fara t r fjsinu, en kom henni aan ekki; var hn san ltin
bs, sem auur var. essi kr var me fullu jgri og stru; sagi hann stlkunni a
mjlka hana; en hn gat litlu n r henni. San reyndi konan, og fr a smu lei,
ar e krin lmaist; gekk etta tvo daga, a litlu var n r henni. En um kvldi
hinum rum degi, er krin hafi ar veri, var konan sjlf fjsi, eftir a a inn
var fari, og hafi ei ljs. egar hn hafi veri ar litla stund, heyri hn, a
fari var um dyrnar og inn fjsi og upp bsinn til krinnar og svo aan og t; en
konan fr inn; og mjlka tti, fr hsfreyja fjs a mjlka; en hn fr a
mjlka essa akomnu k, lt hn eins og hn hafi ur lti. heyri hn sagt
glugga fjssins:

"L, l, mn Lappa,
sra ber tappa,
a veldur v, a konurnar
kunna r ekki a klappa."

fr konan a klappa knni og nefna hana nafni snu, sem hn heyri, a hn var nefnd
vsunni af lfkonunni fjsglugganum. Gat hn mjlka hana, ar e hn st
kyrr, og mjlkai miki. Ei er ess geti, a hjnin hafi saka; en fjsamaurinn var
lnltill. Margar kr hfu komi af essari k, og var svo a ori kvei, a r vru
af Lppukyni.




LEGG LFA KARLS, KARLS

(J.. I)

a var einum b, a brn voru ti hj hl nokkrum a leika sr; var a eitt
stlkubarn ungt og tv piltbrn eldri. au su holu hlnum. tti essi stlka, sem
yngst var af eim, a hafa rtt inn holuna hendina og sagt a gamni snu, eins og
barna er httur til: "Legg lfa karls, karls; karl skal ekki sj." tti a hafa
veri lagur str svuntuhnappur gylltur lfa barnsins. egar hin brnin su etta,
funduu au etta barn; hafi hi elsta rtt inn hnd sna og sagt hi sama sem hi
yngsta sagi og myndai sr, a a mundi hljta eigi minna hnoss en hi yngsta hefi
hloti. En a lnaist eigi, v etta barn fkk ekkert nema visnaa hnd sna, a
tk hana t r holunni, og var svo, mean a lifi.




MRUDALSPRESTURINN

(J.. III)

fyrri dgum var prestur nokkur Mrudal fjalli, er brur tt hafi sveitum
niri, hver umbo haft hafi yfir jr prestsins, honum nlgri, og frt svo prestinum
hverju hausti afgjald af jrunni.

Eitt haust, eftir vana, kemur hann me etta afgjald til brur sns a Mrudal; var
prestur ei nema einn eftir orinn, v allt heimilisflk hans var str niur
falli (kann ske af stru plgunni eur svarta daua).

Prestur fagnar vel brur snum og bur honum til kirkju um kvldi, og sitja eir ar
langt fram kvld; fylgir hann honum san til bastofu og skipar honum ar sti.
heyri hann myrkrinu, a fjlgar flk bastofunni; mlti prestur, a a skyldi
skemmta eftir vana; tekur a til a fremja dansleika og kvendisskap, og er n
komumanni lti um etta gaman, ar hann skelfur og titrar af tta og hrslu
bekknum.

egar etta flk hafi lengi eftir sinni vild dansa, bur prestur v ljs a
kveikja og htta essum dansleikum. Svo var a gert sem hann skipar, ljs bor bori
og fa fram reidd, en hann sr engan mann. Neytir hann me presti mjg ltils, en
drekkur hlfu minna.

Eftir mlt var ljs eftir eim til hvlu bori; vsar prestur honum til rms; fann
komumaur af sr dregna sokka og sk. Prestur fer lka a hvlast.

Eftir etta koma tvr ungar og leikfullar stelpur a rmi hans (hva honum fyrst var
duli) og vildu leika sr vi hann; tku til a kyssa og klappa honum, en honum var
mjg felmt vi. San tku r a rfa ofan af honum ftin, svo n tekur a versna
gamani. var prestsbrir svo hrddur, a hann vissi varla, hvar hann var, og
kallai, a einhver veitti sr ni, hann hefi hvorki fri n r rminu. hrpai
prestur af mesta megni, sagi r rmu dubbur og hrakstelpur skyldu sj manninn frii
og leyfa honum a hafa hvld og nir. Heyri hann , a flk kallai hverju rmi.

Ekki vildi honum svefnsamt vera um nttina, v strax sem dagai, pakkar hann sig
ftur me mesta flti og t a kirkjudyrunum; gengur hann ar um glf, ar til prestur
kemur til hans og segir hann muni litlar nir ntt haft hafa ar sem hann s svo
rla ftum. Hinn kva a satt vera og segir sr yki nokku kynlegt og eiginlegt
hr a vera, og bur hann klerki me sr bygg a fara, hva hann ei ekkjast
vill; segir sr yki ar ngu skemmtilegt og gott a vera.

Hinn akkai gui gfuna, a hann slapp og komst lfs af; skildi svo vi brur sinn og
rei sinn veg, sem hraast kunni, heim til sns heimilis.

Eftir a, egar til Mrudals var aftur vitja, var brinn eyi, og sst enginn
maur. var og klerkur lka horfinn, og hefur ei sar til hans spurst.




SAGNIR FR PTURSEY

(J.ork./J.. III)

Maur hefur heiti Runlfur. Hann bj fyrir og eftir 1800 eim b, er Ptursey
heitir, Mrdal Dyrhlahreppi Skaftafellssslu.

Hann tti mrg brn, ekki su au nefnd. Son tti hann ann, er lafur ht. Hann var
kallaur fyrirleitinn og fullur me mislega kerskni. Ptursey er og hefur veri
margbli. lafur essi var vi smalamennsku me rum brnum, og var a stundum httur
hans, a egar hann gekk fram hj ar, sem var bl, brk ea hellir vegi hans, a
pikka ar inn me staf snum me mislegri oramlgi og kersknis-orum. En a var
almennt tra, a Ptursey vri miki til af hulduflki, og hfu menn fyrir satt, a
bi vri ar illt og gott flk til af v tagi.

a bar til einn morgun sari part vetrar, a lafur var venju fremur fltur,
dauflegur vimti og me nokkurs konar hryggarsvip, og kom a upp sar, a menn
tluu, a hann mundi hafa dreymt gilega um nttina.

ennan dag var sjveur, og ar e var vertin yfirstandandi, var almennt ri
sj, bi fr Ptursey og rum bjum sveitinni.

ennan morgun var lafur sendur til a hleypa t lmbum r lambhsi, sem var skammt fr
bnum, og kom hann ekki heim tkan tma. Var hans leita, og fannst hann hvergi;
en sumir sgu, a hundar, er honum fylgdu, hefu veri a rast og gelta vi bldyr
r, er lafur hafi lti einna lakast vi, og v var haft fyrir satt, a hundarnir
hefu s hann anga fluttan, ekki sju a neinir menn.

a er almennt siur Mrdal a senda unglinga og kvenflk me burarhesta til
sjvar, egar ri er, til a flytja aflann heim til bja a kvldi, sem va er langur
vegur; er etta kalla "a fara sand" og flki, sem fer, kalla "sandflk".

N egar sandflki fr Ptursey kom sandinn, sagi a au tindi, a maur vri
horfinn Ptursey, sem hvergi fyndist. egar Runlfur bndi heyri a, sagi hann
strax, a a mundi vera lafur sonur sinn og vri seinna en von vri. essu var
jta, sem von var, og fll a svo niur a v sinni.

a lei n svo fram um hr, a leita vri, fannst lafur ekki, en er svo sagt,
a ru hverju fyndist eitt og anna af ftum, sem lafur hefi veri , egar hann
hvarf, og skyldi hafa lii langur tmi milli og ftin veri rifin og illa
tleikin, egar au fundust. a var einnig sagt, a enginn fyndi au annar en Runlfur
fair hans, hann gengi einungis spor annarra.

Nsta jladagskvld eftir hvarf lafs sat Runlfur bndi, fair hans, a mat samt
heimilisflki snu ti fjspalli, v a var alsia a sitja palli fjsum, en
sofa bastofunni hj sumum, en sumir hfu fjspallinn fyrir svefnherbergi lka.
Sndist honum lafur koma inn einn fjsbsinn, eim sta, sem ljsi skein
glggt , og tti hann vera mjg dapurlegur og enda magur og illa tltandi; skyldi
Runlfur skera ketbita og tla a bja lafi, en undir eins skyldi mnnum snast
eins og kippt vri festi, er bundin tti um laf, og var hann jafnskjtt horfinn.
Hafa sumir sagt svo fr, a festinni hafi skrlt, lkt og hn vri samsett af
jrnhlekkjum.

a var almennt sagt, a menn hefu heyrt hlj mikil eitt- hvert sinn ti ea jafnvel
uppi fjallinu (Ptursey, sem brinn tekur nafn sitt af), vlkt sem manneskja me
fullu fjri vri gurlega kvalin. Hafa sumir sagt, a a hafi oft veri, en maur, sem
var kominn til vits og ra og var Ptursey, egar lafur hvarf, hefur sagt mr, a
a hafi ekki fyrir vst heyrst utan eitt skipti. Samt var a tr, a lafur lifi,
en vri hndum ea rttara sagt varhaldi og geymslu einhverrar snilegrar veru og
vri hinum hrilegustu kvlum, enda grunai suma, a fair hans mundi hafa s hann
oftar en eitt sinn, hann geri ekki or v, sem lka var elilegt, a hann vri
ekki daglega a tala um slkt.

Um essar mundir var Oddur Jnsson prestur Felli og sknarprestur Pturseyjarmanna,
v a er Slheimaskn. Hann var hinn mesti gfu- og merkismaur, tt hann vri
sagur frekara lagi drykkfelldur.

Hann hafi stundum tt a koma a Ptursey, sem lka er trlegt, a sknarpresturinn
tti oft lei ar um. Einhverju sinni er svo sagt, a hann hafi sagt vi Runlf, a
hann treysti sr til a n lafi, en svo, a hvorugur eirra yri jafngur, og
hafi Runlfur ekki vilja iggja a, v hann hafi ttast fyrir v, a a yri sr
enn meiri hjartasorg.

Eitthvert sinn hafi prestur sagt vi Runlf: "Lifir lafur sonur inn enn, aumt lf
s."

En egar lii var htt anna r, fr v lafur hvarf, fr Oddur prestur austur a
Reyni til a veita presti ar altarissakrament, eins og rlega tkast. kom hann a
Ptursey heimleiinni nokku kenndur.

sagi hann vi Runlf: "N er hann lafur sonur inn dinn, og akkau n gui fyrir
lausn hans."

Og eftir ann tma bar aldrei neitt a til, sem gefi gti tilefni til a tla laf
lfi.

N er a eins og vant er a vera, a sumir segja, a a, sem prestur sagi um laf,
s ekki anna en drykkjumlgi, en hinir arir segja, a prestur talai ekki um
slkt, egar hann var me llu drukkinn, hafi hann veri merkari maur en svo,
a hann talai a lti drukkinn, sem ekki tti sr fullan sta, og essir sarnefndu
fullyrtu a, a prestur hefi vita margt, sem arir breyttir menn ekki vissu ea
gtu vita, og v tra eir vst, a hann hafi haft rtt a mla.

a hafa flestir fyrir satt, a eftir a a lafur var sagur dinn, hafi Runlfur
fair hans fundi bein hans niur af dyrum skta eim, sem hundarnir hefu sast
skili vi hann og sem hann hafi haft einna mest lti vi.




RAUHFI

(jsb./J.. I)

fornld var a mjg tka Suurnesjum a fara t Geirfuglasker til a skja
anga bi fugl og egg. ttu r ferir jafnan httulegar, og var a sta til eirra
gu veri, v bi eru skerin langt undan landi og svo er lka mjg brimsamt vi au.

Einu sinni sem oftar fr skip eitt t Geirfuglasker; geymdu sumir skips, en sumir
fru upp skerin eftir eggjum. kyrri sjinn fljtt, svo a eir uru a fara
burtu fyrr en eir hefu vilja. Komust eggjatkumennirnir me illan leik upp skipi,
allir nema einn. Hann kom seinastur ofan r skerinu, v hann hafi fari lengst og
hugsa, a ekki mundi liggja svo miki . Hann var sonur og fyrirvinna ekkju nokkurrar,
sem bj a Melabergi Hvalsnesskn, og var hinn tulasti maur og besta aldri.

egar n maurinn kom niur a skipinu, var hafrti ori svo fjarskalegt vi
skeri, a honum var ekki n t skipi, hversu mjg sem ar var leita lags vi.
Uru skipverjar a fara burtu vi svo bi, og tldu eir manninn af me llu, nema
hans yri brlega vitja. Hldu eir svo land og sgu, hvar komi var, og tti n
a fara skerin og vitja mannsins, hvenr sem ar gfist fri . En eftir etta var
aldrei framar komist t skerin um sumari fyrir brimi og strvirum. Var htt me
llu a hugsa til manns essa framar ea leia sr hug, a hann mundi nokkurn tma
sjst lifandi framar.

N lei og bei anga til sumari eftir. fru Nesjamenn skipi t Geirfuglasker,
eins og eir voru vanir. egar eggjatkumennirnir komu upp skeri, uru eir hissa,
egar eir su ar mann gangi, ar sem eir ttu sr hr engra manna von.

Maurinn gekk til eirra, og ekktu eir ar Melabergsmanninn, sem eftir hafi ori
sumari ur skerinu. Gekk a ldungis yfir og ttust sj, a etta vri ekki
einleiki. Forvitnai n heldur en ekki a vita, hvernig essu llu sti. En
maurinn sagi eim ljst fr v, sem eir spuru, en skerinu sagist hann alltaf
hafa veri og ekki hefi vst um sig.

Samt ba hann a flytja sig land, og gjru eir a fslega. Var
Melabergsmaurinn hinn glaasti, en fremur ftalaur. egar land kom, var ar
hinn mesti fagnaarfundur, og tti llum essi atburur allur undrum gegna, og enga
glgga grein vildi maurinn gera um veru sna skerinu.

N lei enn og bei, og var htt a tala um nlundu essa. En seint um sumari, einn
gan veurdag, egar messa var Hvalsnesi, var s atburur, sem alla kynjai .

Vi kirkjuna var fjldi flks og ar meal Melabergsmaurinn. En egar flki kom t
r kirkjunni, st uppbin vagga vi kirkjudyrnar, og l ungbarn vggunni. Ofan
vggunni l drindis breia, sem enginn ekkti, hva var. etta var llum
starsnt mjg, og enginn leiddi sig a vggunni ea barninu, og enginn lst ar vita
nein deili .

N kemur prestur t r kirkjunni; sr hann vgguna og barni og furar essu llu
ekki sur en ara. Spyr hann , hvort nokkur viti deili vggunni og barninu ea
hver me a hafi komi ea hvort nokkur vilji, a hann skri barni. En enginn lst
vita neitt um etta, og enginn ttist hira um, a hann skri barni.

En af v presti tti allur atburur me Melabergsmanninn kynlegur, spuri hann hann
tarlegar um allt etta en ara, en maurinn brst urrlega vi og sagist ekkert vita
um vgguna n barni, enda skipti hann sr ldungis ekkert um hvorugt. En v bili,
sem maurinn sagi etta, st ar kvenmaur hj eim, fr snum og fnguleg, en i
svipmikil.

Hn reif breiuna af vggunni, snarai henni inn kirkjuna og segir: "Ekki skal
kirkjan gjalda."

San vkur hn sr a Melabergsmanninum og segir vi hann mjg reiulega: "En skalt
vera a hinu versta illhveli sj."

Greip hn vgguna me barninu og hvarf me allt saman og sst ekki san. Presturinn
tk breiuna og lt gjra r henni altariskli handa kirkjunni, og hefur a veri
ar til skamms tma og tti hin mesta gersemi.

N vkur sgunni til Melabergsmannsins. Honum br svo vi or hinnar kunnugu konu, a
hann tk undir eins rs fr kirkjunni og heim til sn. Ekki st hann ar vi, heldur
ddi sem vitstola norur eftir, anga til hann kom fram Hlmsberg, sem er fyrir
vestan Keflavk, en berg a er fram vi sj, bsna htt og verhnpt.

egar hann kom fram bergsbrnina, staldrai hann vi. Var hann allt einu svo
str og rtinn, a bergi sprakk undir ftum honum, og hljp fram klettur mikill r
hamrinum. Stakkst maurinn ar fram af sjinn og var sama augnabragi a feikilega
strum hvalfiski me rauan haus, v maurinn hafi haft raua hfu ea hettu
hfinu, egar hann brst hvalslki. Af essu var hann san kallaur Rauhfi. En
kletturinn, sem fram hljp me hann sjinn, stendur enn fram sjnum austarlega
undir Keflavkurbergi og er kallaur Stakkur.

a er sumra manna sgn, a n hafi a komi upp Melabergi eftir mur mannsins, a
hann hefi sagst hafa dvali um veturinn skerinu lfab einum gu yfirlti.
(Sumir segja, a maurinn hafi heiti Helgi, og v er skeri san nefnt Helgasker.)
Hefu ar allir veri sr vel, en hefi hann ekki geta fest ar yndi.

Fyrst egar hann hefi ori eftir af lagsmnnum snum skerinu, hefi hann gengi um
skeri eins konar rvlnan og veri a hugsa um a steypa sr sjinn og drekkja sr
til a stytta hrmungar snar. En sagi hann, a til sn hefi komi stlka, fr og
falleg, og boi sr veturvist og sagt, a hn vri ein af lfaflki v, sem tti
heima Geirfuglaskeri.

etta hann; en vegna yndis fkk hann heimfararleyfi sumari eftir. sagi hann,
a lfastlkan hefi sagst ganga me barni hans og skyldi hann muna sig um a lta
skra a, ef hn kmi v til kirkju, ar sem hann vri vistaddur, en ef hann gjri
a ekki, mundi hann gjalda ess grimmilega.

Sumir segja, a maurinn hafi sagt mur sinni fr essu einhvern tma einslega um
sumari; sumir segja, a hann hafi gjrt a, um lei og hann gekk um Melabergi fr
kirkjunni seinast, en sumir segja, a hann hafi sagt a einhverjum trnaarmanni snum
rum. En ekki er ess geti, hvers vegna hann br t af skipun lfkonunnar me
barnsskrnina.

En n vkur aftur sgunni til Rauhfa. Hann tk sr asetur Faxafla og grandai
ar mnnum og skipum, svo engum var htt sj milli Reykjaness og Akraness. Var a
fjarskinn allur, sem hann gjri illt af sr skipskum og manntjni, en enginn gat
a gjrt ea stkkt vtti essum burtu, og ttu margir um srt a binda af hans
vldum, ekki su eir nafngreindir neinir, sem hann drap, ea tlu hafi veri
komi. Upp skasti fr hann a halda til firinum milli Akraness og Kjalarness,
og er s fjrur san kallaur Hvalfjrur.

bj gamall prestur Saurb Hvalfjararstrnd; hann var blindur, en ern a ru
leyti. Hann tti tvo syni og eina dttur. Voru systkini essi ll upp komin, egar hr
var komi sgunni, og hin efnilegustu, og ann fair eirra eim mjg. Prestur var forn
skapi og vissi jafnlangt nefi snu. Synir hans reru oft t fjrinn bti til
fiskjar. En einu sinni uru eir fyrir Rauhfa, og drekkti hann eim bum.

Presturinn fair eirra heyri, a synir snir vru drukknair, og svo, af hvers
vldum. Fllst honum miki til um sonamissinn. Litlu sar, einn gan veurdag, biur
hann dttur sna a koma og leia sig niur a firinum, sem er aan ekki alllangt fr
bnum. Hn gjrir svo, en prestur tekur sr staf hnd. Staulast hann n me hjlp
dttur sinnar ofan a sjnum og setur stafinn fram undan sr t flarmli og styst
svo fram hann. Spyr hann dttur sna, hvernig sjrinn lti t. Hn segir hann vera
spegilfagran og slttan.

A ltilli stundu liinni spyr karl aftur, hvernig sjrinn lti t. Stlkan segir, a
utan fjrinn sji hn koma kolsvarta rk, lkt og strfiskavaur sli inn fjrinn. Og
egar hn sagi rk essa komna nrri mts vi au, biur prestur hana a leia sig
inn me fjrunni, og gjrir hn a. Var rstin jafnan mts vi au, og gekk a, uns
komi var inn fjararbotn, En egar grynna fr, s stlkan, a rstin st af
kaflega strum hval, sem synti beint inn eftir firinum, eins og hann vri rekinn ea
teymdur.

egar fjrinn raut og ar kom a, sem Botns kemur hann, ba klerkurinn dttur sna
a leia sig upp me nni a vestanveru. Hn gjri a, og staulaist karlinn upp
fjallshlina me nni, en hvalurinn slai einatt hr um bil jafnframt eim upp eftir
nni sjlfri, og var honum a rugt mjg skum vatnsleysis.

En egar inn kom gljfri, sem in rennur um fram af Botnsheii, uru rengslin
svo mikil, a allt skalf vi, egar hvalurinn ruddist fram, en egar hann fr upp
fossinn, hristist jrin umhverfis eins og mesta landskjlfta. Af v dregur fossinn
nafn og heitir san Glymur, og hirnar fyrir ofan Glym eru san kallaar
Skjlfandahir.

En ekki htti prestur, fyrr en hann kom hvalnum alla lei upp vatn a, sem Botns
kemur r og san er kalla Hvalvatn. Fell eitt er hj vatninu, og dregur a einnig
nafn af atburi essum og er kalla Hvalfell.

egar Rauhfi kom vatni, sprakk hann af reynslunni a komast upp anga, og hefur
san ekki ori vart vi hann, en fundist hafa hvalbein mjg strkostleg vi vatni,
og ykir a vera sgu essari til sannindamerkis. En egar prestur var binn a koma
hvalnum fyrir vatninu, staulaist hann heim aftur me dttur sinni, og kkuu honum
allir vel fyrir viviki.




LFAKNGURINN SELEY

(J.. I)

a var eitt sumar sem oftar, a menn lgu til vers Seley Reyarfiri. bar a
til, egar menn fluttu skreiina land, a miki var eftir af skrei Hlmaprestsins
versklanum. Gekk t, svo a skreiinni var ekki n fyrr en um hausti, v
kom gott sjveur. Var fari a skja hana; fru menn svo a bera r sklanum ofan
til skips. Kvu skipverjar gaman a ganga utanvera eyjuna og vita, ef nokku
hefi bori ar a landi. Baust einn til a fara, mean hinir bru ofan
skreiina. Hann fr svo, en hinir bera til skips.

En allt einu fist sjrinn svo, a eir f naumast komi skreiinni skipi. Fru
allir t skip og ba eftir manninum, og egar hann kom, var ori frt a n honum
skip fyrir brimi; klluu eir til hans og sgu, a hann yri a ba og skyldu
eir skja hann daginn eftir, ef frt yri. Su eir fyrir bestu a fora lfi snu og
hldu til lands, en hann st eftir bjargarlaus.

Gekk mollu-drfu. Gengur maurinn rleysu heim sklann og var ar, ar til
kvld var komi. Fer hann a rvinglast og hugsar, a sr s nr a taka af sr
lfi en svelta ar hel, og hljp t r sklanum. Sr hann glaa stjrnu;
hugsar hann, a etta muni ei vera himinstjarna kafykku verinu, og virist honum,
egar hann fer a gta sn, a vera lkast ljsi glugga. Hleypur hann litla
stund, ar til hann er kominn undir hs, sem voru svo skrautleg, a au lktust
kngshll.

Heyrir hann , a sagt er inni: "J, stlkur, ekki nema aumingja maurinn, sem var
eftir eyjunni dag, er kominn hr undir hsin; fari og ski hann, v g vil ekki,
a hann deyi fyrir dyrum mnum."

A vrmu spori kemur til hans stlka, leiir hann inn og segir, a hann skuli kasta af
sr sjklunum. Hann gjrir svo. San leiir hn hann upp afar han stiga og inn
fagurt herbergi, allt sett gulli og gimsteinum. ar s hann konur margar, og bar ein
langt af hinum. Hann kvaddi r kurteislega, en r taka vel kveju hans.

stendur hin fagra mey upp og leiir hann inn lti, en fagurt herbergi og setti
ar fyrir hann vn og vistir og gekk san burt. Ei er geti um, hvar honum var vsa
til rms um kvldi. Lei svo af nttin, en um morguninn kemur hn til hans, og kvast
hn ei mega vera ar hj honum til skemmtunar, en fr honum allt, er honum mtti
skemmtun vera. Lei svo veturinn til jla.

jlanttina kemur hin fagra mr til hans og segir vi hann, a ef honum finnist, a
hn hafi gjrt honum nokku gott, skuli hann veita sr eina bn, sem hann megi ekki
neita sr um, en hn s s, a morgun yri haldinn dans og lti fair sinn kalla
sig t til a horfa leikinn. Skyldi hann ekki hafa neina forvitni n horfa t, v
hann gti fengi sr ng til skemmtunar inni.

Hann lofar henni, a hann skuli um ekkert forvitnast. Jladagsmorguninn kemur hn til
hans me vn og vistir og allt, er til skemmtunar mtti vera, kveur hann og gengur
burt; en a ltilli stundu liinni heyri hann sng og hljfrasltt. Hann hugsar me
sr, hvaa gnar glei etta muni vera og a muni sr htt a lta snggvast t, v
a urfi enginn a sj. Fer hann a klifrast, svo hann si dansinn. Ltur hann
t og sr mikinn mannaflokk, sem er a dansa og leika alls konar hljfri. En
miri mannyrpingunni sr hann sitja konunglegan mann me krnu hfi sr og sinn
kvenmann til hvorrar handar honum. Virist honum, a a muni vera drottning kngs og
dttir; hana ekkti hann.

orir hann n ekki lengur a horfa t og fer fr glugganum. Gekk dansinn til kvlds. En
egar hn kom inn til hans um kvldi, var hn egjandaleg fremur venju, en segir vi
hann, a illa hafi hann efnt a, sem hann lofai sr, a horfa ekki t, en svo muni
hn hafa geta til s, a fair sinn hafi ekki s a etta sinn. Lur svo fram a
nri, a ekkert bar til tinda.

nrsntt kom hn til hans og segir vi hann, a morgun fari hn me fur snum a
horfa dansinn og skuli hann reynast sr trrri en um jlin me a hafa enga
forvitni. Lofar hann v til halds og trausts, a hann skuli n ekki horfa t. Ber hn
til hans mat og vn og margs konar skemmtun og fr san burt.

En er morgnai, heyri hann enn meiri glaum og glei ti en um jlin. Segir hann vi
sjlfan sig, a ekki skuli hann n horfa t, v a s hi sama og um jlin, og lur
svo langt fram dag, a hann situr kyrr. Fer forvitnin a kvelja hann a vita ekki
um miklu glei, og ltur hann t og sr, a dansinn er miklu skemmtilegri en hi
fyrra sinn, v margir glsilegir riddarar leika fyrir kngi og drottningu. Kippir hann
sr fr glugganum, en a s hann, a enginn leit upp gluggann til hans, og lei
svo til kvlds.

En er hn kom inn um kvldi, var hn mjg stygg og taldi hann fyrir a, a hann
hefi sviki sig. spillti etta ekkert milli eirra, v hn var honum jafng eftir
sem ur: Lur svo veturinn til pska.

laugardaginn fyrir pska kemur hn til hans og ltur vel a honum og biur hann n a
vera ekki forvitinn morgun, honum finnist miki um gleina, v ef fair sinn
veri ess var, a hn hafi ar karlmann hj sr, liggi lf sitt vi.
pskadagsmorguninn kemur hn til hans og fri honum allt, er hann hefi geta kosi,
kveur hann og gengur burt.

Kemur upp glaumur sem fyrr. Lur svo fram eftir deginum; fer honum a leiast
einveran, og gengur hann burt r herbergi snu og nsta herbergi, v hann hlt, a
hn mundi ei vera vr vi, hann liti ar t. Ltur hann snggvast t og sr hi
sama og um nri. v nst fr hann inn herbergi sitt, ar til hn kom inn um
kvldi.

Var hn stygg vi hann og segir, a hann hafi sviki sig dag sem fyrri, en ekki
viti hn, hvort fair sinn hafi ori nokku skynja um hann, en styggari hafi hann
veri vi sig en vant hafi veri, - "og ekki tlai g," segir hn, "a mundir
reynast mr eins illa og hefur gjrt, og mun svo fleira eftir fara fyrir r."
Lei svo fram til sumarmla.

vetrardagskvldi sasta kom hn til hans og segir vi hann, a a s sumardagurinn
fyrsti morgun og komi menn r landi a skja hann og skuli hann fara snemma til
sklans; en einnar bnar tli hn a bija hann, ef honum yki nokku til koma, a hn
hafi haldi honum lfinu vetur, en a s a gangast vi barninu, sem hn gangi me
eftir hann, v a standi lfi snu, ef hn geti ekki fera a, lti fair sinn
drepa sig. En ef hn gti fera barni, mundi hann ekki drepa sig, og hn beiist
ekki annars af honum, ef hann reynist sr trr essu.

Hann lofar henni v og segir, a sr skuli aldrei vera a a gangast ekki vi v,
v a sr s a tltalaust, egar hann urfi ekki a hafa meira fyrir v. Kveur
hann hana og akkar henni fyrir allar velgjrir vi sig um veturinn og br sig
rdegis sta morguninn eftir, og er hann er ei langt kominn, fer hann a lta aftur
til hallarinnar, og sr hann ekki anna en urir og steina suur eyjunni; fer hann
til sklans.

Veur var bltt og sjveur gott, og er ei langt lii daginn, er hann sr skip koma
fr landi. En egar skipverjar komu a eyjunni, gengur hann mti eim. En egar eir
sj hann, vera eir hrddir, v hann var mjg feitur og digur, og hldu eir, a hann
vri afturgenginn, v eir gjru r fyrir, a hann hefi eflaust di um veturinn,
og ori enginn a tala til hans auk heldur a koma land til hans.

var a um sir, a formaurinn fr land og spyr, hvort hann s lifandi maur
ea afturganga ea s hinn sami, sem hafi ori eftir eyjunni um hausti. Hann kvast
vera sami maur og haust, egar eir hefu skili sig eftir. Hinn sagist ekki skilja
v, hvernig hann hefi lifa ar svo lengi matarlaus. Eyjarmaurinn sagi, a
nglarnir Seley mundu ekki vera kostverri en vatnsgrauturinn Hlmum.

Ekki vildi hann segja eim neitt meira; fr hann skip til eirra, og reru eir svo
inn a Hlmum. Flesta furai v a sj hann lifandi aftur kominn, og var hann
spurur a v marga vegu, hvernig hann hefi lifa um veturinn, en enginn fkk meira
hj honum en eir ti eyjunni.

A linu sumri var a einn sunnudag, a veur var gott og margt flk kom til kirkju,
og tlai vinnumaurinn a vera kirkju um daginn. En egar presturinn er kominn
kirkjuna og svo allur sfnuurinn, vita menn ei fyrri til en barnsvagga er komin inn a
altarinu, og var gullsaumaur hkull breiddur yfir barni, en enginn sst maurinn,
nema menn su, a fgur kvenmannshnd var vggustokknum; allir uru hissa, og horfir
hver annan, en prestur tekur til mls og segir, a barn etta vilji f skrn og s
sjlfsagt einhver kirkjunni vi a riinn, og tir v helst a vinnumanni snum og
segist halda, a hann hafi skili etta eftir Seley vor; en vinnumaurinn afsalai
sr v. Prestur kvast vilja skra a undir hans nafn, en vinnumaur verneitai
og sagist ekkert vilja hafa me a. En prestur sagi, a hann hefi ekki lifa
eyjunni, nema hann hefi noti mannahjlpar; en vinnumaur kvast aldrei vi barninu
gangast og bannai presti a skra a undir snu nafni.

Var vggunni kippt burt, og hvarf hn samstundis, og v kom upp grtur mikill, og
heyru menn hann fara t r kirkjunni. Fr prestur t eftir og menn me honum.
Heyru menn grtinn og ekkann la ofan til sjvar, en kirkjugarinum l
hkullinn, og var hann brkaur Hlmum lengi eftir a.

Alla undrai etta, en fll prestinum mest um atbur enna. En seinna kom fsinna
vinnumanninn. Prestur spuri hann, hva til ess kmi, en hann sagi upp alla sguna
og a hefi veri kngur og dttir hans, er hann dvaldi hj um veturinn, og irai sig
ess alla daga, a hann hefi ekki gengist vi barninu. Eftir etta var vinnumaur
aldrei samur alla vi, og lkur hr svo sgunni af hulduflksknginum Seleynni.




SELMATSELJAN

(jsb./J.. I)

Prestur var eitt sinn fyrir noran sem hafi upp ali stlkubarn. Fr prestssetrinu var
selstaa langt fjllum uppi og hafi prestur ar jafnan f og kr sumrum, rskonu
og smala.

egar fsturdttir hans var eldri var hn selrskona og fr henni a sem anna vel
r hendi v hn var rdeildarkvenmaur, fr snum og vel a sr um marga hluti. Uru
v margir efnismenn til a bija hennar, v hn tti hinn besti kvenkostur norur
ar. En hn hafnai llum rahag vi sig.

Einu sinni kom prestur a mli vi uppeldisdttur sna og hvatti hana mikillega a
giftast og taldi a til a ekki yri hann t til a sj henni farbora ar sem hann
vri maur gamall. Hn tk v allfjarri og kvast engan hug leggja slkt og sr
tti vel sem vri og ekki sktu allir gfu me gjaforinu. Skildu au a svo mltu um
hr.

egar lei veturinn tti mnnum selrskonan ykkna undir belti og fr ykktinni v
meir fram sem lengur lei . Um vori kom fstri hennar aftur a mli vi hana og ba
hana segja sr fr hgum hennar og sagi hn mundi vst vera barnshafandi og a hn
mundi ekki seli fara a sumar.

Hn neitai verlega a hn vri eigi einsmul og kva sr ekki til meina og selstrf
skyldu hn annast eins a sumar og ur.

egar klerkur s a hann kom engu leiis vi hana lt hann hana ra en ba menn er
voru selinu a ganga eigi nokkru sinni fr henni einni og htu eir honum gu um
a. San var flutt seli og var rskonan hin ktasta. Lei svo fram um hr a
ekki bar til tinda. Selmenn hfu sterkar gtur rskonunni og ltu hana aldrei
eina.

Eitt kvld bar svo vi a smalamanni var vant alls fjrins og knna. Fr hvert
mannsbarn r selinu nema selrskonan var ein eftir. Sttist leitarmnnum seint leitin
og fundu eigi f fyrr en undir morgun me v nioka var .

egar leitarmenn komu heim var matseljan ftum og venju fremur fljt fti og ltt
sr. a su menn og egar fr lei, a ykkt hennar hafi minnka en ekki vissu menn
me hverju mti og tti mnnum a ykktin hefi veri annars kyns ykkt en barnsykkt.

Var svo flutt r selinu um hausti heim, bi menn, fnaur og sfnuur. S prestur a
a matseljan var mjslegnari um mitti en hn hafi veri veturinn ur.

Gekk hann hina selmennina og spuri hvort eir hefu brugi af boi snu og
gengi allir fr selmatseljunni. En eir sgu honum svo sem var a eir hefu alls
einu sinni fr henni fari a leita v alla mlnytuna hefi vanta.

Klerkur reiddist og ba aldrei rfast sem breytt hefu boi snu og kva sig hafa
gruna etta egar selmatseljan fr seli um vori.

Veturinn eftir kom maur a bija fsturdttur prestsins og tk hn v allfjarri. En
prestur sagi hn skyldi ekki undan komast a eiga hann v hann hafi almenningslof
sr og var gra manna. Hann hafi teki vi bi eftir fur sinn um vori og var mir
hans fyrir framan hj honum. Var svo essum rahag framgengt hvort konunni var a
ljft ea leitt.

Um vori var brullaup eirra hj presti. En ur konan klddist brarftum snum sagi
hn vi mannsefni: "a skil g til vi ig fyrst tt a n rahag vi mig a mr
nauugri a takir aldrei vetursetumann svo a ltir mig ekki vita ur v ella
mun r ekki hla," og ht bndi henni v.

Lei svo af veislan og fr hn heim me bnda snum og tk til bsforra en me
hangandi hendi v aldrei var hn gl ea me hrri h tt bndi hennar lki vi hana
alla vegu og vildi ekki lta hana taka hendi kalt vatn. Hvert sumar sat hn inni
egar arir voru a heyvinnu og tengdamir hennar hj henni til a skemmta henni og
annast um matseld me henni. ess millum stu r og prjnuu ea spunnu og sagi
eldri konan tengdadttur sinni sgur henni til skemmtunar.

Eitt sinn egar gamla konan hafi loki sgum snum sagi hn vi tengdadttur sna a
n skyldi hn segja sr sgu. En hn kvast engar kunna. Hin gekk v fastar a henni
svo hin ht a segja henni einu sgu sem hn kynni og hf annig frsgn sna:

"Einu sinni var stlka b. Hn var selmatselja. Skammt fr selinu voru hamrar strir
og gekk hn oft hj hmrunum. Huldumaur var hmrunum, frur og fallegur, og
kynntust au brtt vi og var eim allkrt saman. Hann var svo gur og eftirltur vi
stlkuna a hann synjai henni einskis hlutar og var henni til vilja hvvetna. Fru
svo leikar egar fram liu stundir a selmatseljan var eigi einsmul og gekk
hsbndi hennar hana me a egar hn tti a fara seli sumari eftir en stlkan
neitai buri essum og fr seli sem hn var vn.

En hsbndinn ba er selinu voru a fara aldrei svo fr henni a hn vri ein
eftir og htu eir honum gu um a. Eigi a sur fru allir fr henni a leita
fjrins og tk hn lttasttina. Kom maur s til hennar er hn hafi haft
samri vi og sat yfir henni og skildi milli, laugai barni og reifai. En ur
hann fr burtu me sveininn gaf hann henni a drekka af glasi og a var s stasti
drykkur sem g hef. . .," v datt hnoa r hendinni henni, sem hn var a prjna
af, svo hn laut eftir hnoanu og leirtti, -- "sem hn hafi smakka, vildi g sagt
hafa, svo hn var samri stundu alheil allra meina.

Upp fr eirri stundu sust au ekki, stlkan og huldumaurinn, en hn giftist rum
manni srnauug v hn ri svo mjg hinn fyrri stmann sinn og s aldrei upp fr v
glaan dag. Og lkur hr essari sgu."

Tengdamir hennar akkai henni sguna og setti hana vel sig.

Fr svo fram um hr a ekki bar til tinda og konan hlt teknum htti um glei sna
en var g vi mann sinn.

Eitt sumar egar mjg var lii sltt komu tveir menn, annar strri en annar,
teiginn til bnda. Bir hfu eir sa hetti hfi svo glggt sst andlit eim.
Hinn meiri hattmaur tk til ora og ba bnda veturvistar. Bndi kvast ekki taka
nokkurn mann laun vi konu sna og kvast hann mundi hitta hana a mli ur en hann
hti eim vistinni.

Hinn meiri maur ba hann ekki mla svo virulega a slkur hfingi tti a konurki
a hann vri ekki einrur slkum smmunum sem a gefa tveimur mnnum mat einn
vetrartma. Svo a verur a ri me eim a bndi ht mnnum essum veturvist a
konu sinni fornspurri.

Um kvldi fara komumenn heim til bnda og lt hann fara hs nokkurt frammi
bnum og ba ar vera. Bndi gengur til hsfreyju og segir henni hversu n var
komi. Hsfreyja snerist illa vi og sagi etta hina fyrstu bn sna og a lkindum
seinustu. En fyrir v a hann hefi einn vi mnnunum teki skyldi hann og einn
fyrir sj hva hlytist af veturvist eirra og skildu svo tali.

Var n allt kyrrt anga til hsfreyja og hsbndi tluu til altaris um hausti. a
var venja , sem enn er sums staar slandi, a eir sem tla sr a vera til
altaris ganga fyrir hvern mann bnum, kyssa og bija fyrirgefningar v sem
eir hafi stygga. Hsfreyja hafi allt til essa forast vetursetumennina og aldrei
lti sj sig og svo var og a essu sinni a hn kvaddi ekki.

Svo fru hjnin af sta. En egar au voru komin t fyrir tngarinn sagi bndi vi
hsfreyju: " hefur sjlfsagt kvatt vetursetumennina." Hn kva nei vi.

Hann ba hana ekki gjra hfu a fara svo hn kveddi ekki.

" flestu snir a metur mig ltils, fyrst v a tkst vi mnnum essum a
mr fornspurri, og n aftur ar sem vilt rngva mr til a minnast vi . En ekki
fyrir a, g skal hla, en skalt fyrir sj v ar rur lf mitt og itt me a
lkindum."

Hn snr n heim og seinkar henni mjg heima. Bndi fer heim og kemur anga sem
hann tti von vetursetumnnum og finnur herbergi eirra. Hann sr hvar
veturvistarmaur hinn meiri og hsfreyja liggja bi dau famlgum glfinu og
hfu au sprungi af harmi. En hinn veturvistarmaurinn st grtandi yfir eim egar
bndi kom inn en hvarf burt litlu sar svo enginn vissi hvert hann fr.

ttust n allir vita af sgu eirri er hsfreyja hafi sagt tengdamur sinni a hinn
meiri komumaur hefi veri huldumaur s sem hsfreyja hafi kynnst vi selinu og
hinn minni sonur eirra sem burt hvarf.



SVEINNINN SEM UNDI EKKI ME LFUM

(jsb./J.. I)

Norur ingeyjarsslu hvarf eitt sinn drengur fjra rinu. En a viku liinni
fannst hann undir hum klettum er voru nnd vi binn. Voru rj fingrafr kinn
hans.

En er hann var spurur hvar hann hefi dvali sagist hann hafa veri bnum arna og
benti eim ar er eim virtust vera klettar einir. Sagi hann a ar byggi lfaflk
og hefi a vilja heilla sig en hann sagist ekki hafa geta bora hj v v allur
matur hefi sr snst makaur. Hefi a s a ekki hefi ori um sig ttt og
hefi v gmul kona leitt sig brott og sagt a hann skyldi bera ess menjar a hann
hefi dvali hj lfaflki, slegi sig kinnhest og gengi san burt.

Eftir etta lst drengurinn upp, mannaist vel og var merkisbndi. Eitt sinn rei
hann, er hann var orinn gamall maur, fram hj klettum eim er hann fannst undir og
kva hann vsu essa:

essar klappir ekkti g fyrr,
egar g var ungur.
tti g va eim dyr,
eru ar skpar fallegir.




SSLUMANNSKONAN BURSTARFELLI

(jsb./J.. I)

A Burstarfelli Vopnafiri var einu sinni sslumaur, rkur og strttaur. Hann var
kvongaur og tti rausnarb miki.

S var siur Burstarfelli a flk lagist til svefns vetrum ur en ljs var kveikt
bastofu og r konan sslumannsins v alltnd hva lengi var sofi. Kveikti hn
sjlf ljs og vakti flki.

a var einhverju sinni a konan vaknar ekki sem hn var vn og fer vinnuflki ftur
og kveikir. Vill ekki sslumaur lta vekja hana. Segir hann a hana muni dreyma og
skuli hn njta draumsins.

Og er langt er lii ntt vaknar hn loksins og varpar allmulega ndinni. Segir hn
draum sinn a henni yki maur hafa komi a sr og bei sig upp standa og fara me
sr. Hn gjrir a og fer hann me hana nokku fr bnum og a steini einum strum sem
st landeign Burstarfells og hn ekkti.

Maurinn gengur risvar rttslis kringum steininn og snist konunni hann vera a
litlu en skrautlegu hsi. Leiir hann svo konuna inn hsi og er ar allt fagurlega
umbi. ar sr hn, a kona liggur glfi og er mjg unglega haldin. Kerling ein var
og hsinu og ekki fleira manna.

Maurinn bar upp erindi vi konu sslumannsins og biur hana bjarga konu sinni sem
liggi glfi og muni deyja nema hn njti a fulltingis mennskra manna.
Sslumannskonan gengur a sngurkonunni og segir: "Jess gur hjlpi r." Vi
essi or br svo a konan verur brum lttari og aflar a eim llum hinnar mestu
glei.

a sr sslumannskonan a eftir a hn nefndi Jesnafn, skreiist kerlingin ofan og
spar sem vandlegast innan allt eldhsi og myndar sslumannskonan sr a kerlingu
hafi lti tt hreinkast hblin vi a nafn. N er teki til a lauga barni og skal
sslumannskonan vera fyrir eim starfa. Fr sngurkonan henni bauk me smyrslum sem
hn a bera augu barnsins um lei og hn laugar. etta gjrir sslumannskonan og
tlar a smyrsl essi muni heilnm.

Dettur henni hug a bera au augu sr en orir a ekki fyrir flkinu. getur
hn me lagi og svo enginn s brugi fingurgmnum hgra auga sitt. Er svo loki
lauganinni og bst sslumannskonan til heimferar. En a skilnai gefur sngurkonan
henni dk mjg dran. Var hann r guvef og allur gullofinn.

Gengur svo maurinn me sslumannskonunni t r hsinu og er au koma t gengur hann
risvar rangslis kringum hsi og verur a aftur a steini. Fylgir hann konunni
san aftur heim a Burstarfelli og skilur ar vi hana.

Tekur n sslumannskonan dkinn undan hfi sr og snir til jarteikna um sgu sna.
ttist enginn slkan grip s hafa af samri tegund og er svo sagt a dkur essi s
enn hafur a altariskli vi kirkju sem Burstarfell kirkjuskn a.

En fr sslumannskonunni er a a segja a hn fann breytingu hgra auga snu,
sem hn hafi bori smyrslin , a n s hn me v allt sem skei bi jru og .

Er svo sagt a nlgt Burstarfelli su klappir miklar og bjrg str. S n
sslumannskonan a etta var raunar ruvsi en sndist og a etta var allt bir, hs
og orp str. Var a allt fullt af flki sem hafi allt atferli sem anna flk, sl og
rakai og yrkti tn og engjar. a tti naut, saui og hesta, sem allt gekk innan um
annan bsmala, og eins flki, a gekk me ru flki og vann a sem v sndist. En
enginn s a nema sslumannskonan.

Tk hn eftir v a etta flk var miklu verkhyggnara og veurgleggra en anna flk.
Breiddi a oft hey egar ekki var errir og stundum breiddi a ekki vri
brakandi errir. Tk sslumannskonan eftir v a kom t errir egar a breiddi
en rigning ef a breiddi ekki en arir breiddu og svo var um annan verkna.

Tk sslumannskonan mjg eftir v bna og verklag og tti henni sr a allt a gu
vera. Liu svo fram nokkrir tmar.

a var einhverju sinni a sslumannskonan kemur kaupsta. Og er hn kemur kramb
sr hn a kona s er hn sat yfir forum er fyrir innan barbori. Hefur hn tnt
saman og hlai fang sr mislegu sem fgtast var af kramvru hj kaupmnnum. a
sr sslumannskonan a enginn verur var vi konu essa nema hn. Hn gengur v a
borinu og segir mjg vingjarnlega: "Og vi sjumst hrna aftur." Huldukonan snr
sr vi mjg reiilega og hrkir hgra auga sslumannskonunni n ess a segja
nokku. En svo br vi a sslumannskonan s ekki huldukonuna upp fr v og ekkert
framar en hn hafi s ur en hn bar smyrsl hgra auga sr.




RUR RASTASTUM

(jsb./J.. I)

rur ht maur; hann bj rastastum Hfastrnd Skagafiri. Hann tti nokku
undarlegur skapi. a var einn vetur, a hann fr a heiman og tlai kaupsta, en
drfa var svo mikil, a mnnum tti ratandi. Hann bar vrupoka og gengur n ofan
mrar, v ekki er langt aan Hofss.

egar hann er skammt kominn, villist hann, heldur fram til kvlds; ykist hann
sj bir svo har, a furu gegndi; gengur hann anga; er ar ljs gluggum. Hann
gengur a einum, sr ar flk inni og heyrir hljfrasng og sr dansa.

Hann gengur n a dyrum og klappar upp . Strax kemur fram dyrnar maur frakka og
spyr hann, hva hann vilji. rur sagi sem var um villu sna, og kvest hann vilja f
sr hsaskjl, ef ess vri kostur. Hinn kva a til reiu, - "og fylg mr inn me
vrupoka inn. Skal g morgun versla vi ig, og mun r ekki verra ykja en
Hofss."

rur tri varla sjlfum sr, og hlt hann sig vri a dreyma. N leiir
frakkamaurinn r stofu, hann vri ekki tgulega binn; var ar margt flk,
kona, brn og hj; var a allt skrautlega bi, sat vi sng og glei.

Frakkamaurinn ea hsrandinn mlti til konu sinnar lgt, en svo rur heyri:
"Hr er kominn maur, linn og villtur, og arf hressingar vi. Gjru honum eitthva
gott, heillin mn."

Hn kva hann bgt eiga, st upp brtt og skir honum mat, bi mikinn og gan. En
hsrandinn kemur me flsku og staup tv, skenkir , drekkur anna sjlfur, en biur
r drekka hitt. Hann gjrir a. ykist hann ei smakka hafa jafngott vn vi
sinni. ar var skemmtan hin mesta, og leiddist ri ekki, en kynlegt tti honum
vintri sitt. Fr hann n hvert staupi a ru; tekur hann a vera drukkinn. San
fkk hann gott rm og svaf af um nttina.

Um morguninn fkk hann lka mat og vn enn betra en um kvldi. San gengur hsrandi
me honum t og bur honum a hndla vi sig. rur iggur a. Ganga eir bina;
er ar alls konar varningur. rur leggur inn vrur snar; tk kaupmaur (rttast
nefndur) r gum helmingi betur en vani var til Hofss.

rur tk n korn poka sinn og lreft og mislegt kram, sem hann urfti; var a
allt me helmingi betra veri en hann hafi vanist, og er hann var binn, gaf kaupmaur
honum sjal handa konunni og brau handa brnunum, - sagi, a hann skyldi njta ess,
a hann hefi hjlpa syni snum r lfshska. rur hlt a ekki veri hafa.
Kaupmaur sagi a veri hafa.

" varst einu sinni staddur undir rarhfa. me fleiri mnnum ungum. i lgu
eftir byr og tluu fram Drangey. eir fru a leika sr a steinkasti og hfa ar
klett, en slskin var heitt; hafi sonur minn lagst til hvldar undir klettinn, v
hann var linn og hafi vaka um nttina. bannair mnnunum steinkasti og kvast
a arfa gaman. eir httu a vsu, en hfu ig skimpi fyrir tiktrur nar og
kvu ig jafnan undarlegan veri hafa. En hefir ekki etta banna, mundu eir hafa
drepi son minn."

A svo mltu fr rur a ba sig sta; var bjart veur. Kvaddi n rur flki
allt, en kaupmaur gekk me honum veg og ba hann san vel fara og snr heim san.
rur heldur n leiar sinnar. En er hann leit vi til kaupstaarins, s hann ekkert
nema rarhfann skammt fr sr; furai hann sig mjg og gekk n heim, fann konu
sna, sagi henni fr og sndi henni varninginn og fr henni sjali. Hn gladdist vi
allt etta og akkai manni snum gjfina.

Varningur rar gekk va til snis, og hafi slkur aldrei sst hr landi og
var vri leita. Aldrei s rur kaupmanninn n nokku af v flki san. En af
varningnum tti hann til snis alla sna vi.




TKUM , TKUM

(jsb./J.. I)

Tvr lfkonur fru einu sinni heim b einn til a skipta um barn. r koma ar a sem
barni er sem r tluu a taka. a l vggu. Enginn maur var ar nrri nema anna
barn tvvett. Yngri lfkonan og gtnari gengur egar a vggunni og segir:

"Tkum , tkum "

segir hin eldri:

"Ekki m v mein er ,
kross er undir og ofan ,
tvvetlingur situr hj
og segir fr."

Vi a fru r burtu og fengu ekki a gjrt, bi skum krossmarksins sem gjrt hafi
veri yfir vgguna og undir barni ur en a var lagt t af svo og vegna hins er hj
vggunni sat og san sagi fr essum atburi.




TUNGUSTAPI

(jsb./J.. I)

Eyrbyggju, seinasta kaptula, er sagt fr, a kirkja hafi veri flutt
Slingsdalstungu, kirkjugarur grafinn og bein manna upp tekin, t. d. Snorra goa og
Barkar digra; var a dgum Gunjar hsfreyju Hvammi, mur eirra Sturlusona, v
sguritarinn segir, a hn hafi veri vi, og hefur eftir henni a, sem greint er um
str beinanna. Sagan talar ekkert um, hvers vegna kirkjan var flutt r sta, en
Vesturlandi gengur essi saga um tilefni til flutningsins.

gamla daga, fyrir mrgum hundru rum, bj mjg rkur bndi Slingsdalstungu; hann
tti nokkur brn, og eru til nefndir tveir synir. Ekki vita menn, hva eir htu, og
kllum vr v Arnr og Svein. eir voru bir efnilegir menn, en lkir. Arnr
var hreystimaur og mikill fyrir sr. Sveinn var hgur og spakur og enginn
hreystimaur. Eftir v voru eir mjg lkir lund; Arnr var gleimaur og gaf sig
a leikjum me sveinum ar r dalnum, og mltu eir oft mt me sr vi stapa ann, er
stendur niur vi na, andspnis bnum Tungu, og sem kallaur er Tungustapi. Var a
skemmtun eirra vetrum a renna sr eftir harfenni niur af stapanum, v hann er
hr mjg, og niur eyrarnar kring; gekk oft miki me kall og hreysti kringum
Tungustapa rkkrunum, og var Arnr ar oftast fremstur flokki.

Sjaldan var Sveinn ar me. Gekk hann oftast kirkju, er arir piltar fru til
leika; oft fr hann lka einfrum og dvaldi tum niur vi Tungustapa. Var a ml,
a hann hefi mk vi lfaflk, sem bj stapanum, og nokku var a, a hverja
nrsntt hvarf hann, svo enginn vissi, hva af honum var. Oft kom Sveinn a mli vi
brur sinn, a hann eigi skyldi gjra svo mikla hreysti ar stapanum, en Arnr
gjri gabb a og kvast eigi mundi vorkenna lfunum, htt vri haft. Hlt hann
uppteknum htti; en Sveinn varai hann vi v oftar og sagi, a hann skyldi
byrgjast, hva af slku hlytist.

a bar til eitt nrskvld, a Sveinn hvarf a vanda. Lengdist mnnum venju fremur
eftir honum. Kvast Arnr mundi leita hans og sagi hann mundi dvelja hj lfum niur
Stapa. Gengur Arnr af sta, allt til ess hann kemur a stapanum. Veur var dimmt
mjg. Veit hann ekki fyrri til en hann sr stapann opnast hli, sem a bnum snr,
og ljma ar tal ljsarair; heyrir hann kvea vi indlan sng, og skilur hann af
essu, a messu muni standa hj lfum stapanum. Kemur hann n nr og sr, hva fram
fer. Sr hann fyrir framan sig eins og opnar kirkjudyr og fjlda manns inni. Er
prestur fagurlega skrddur fyrir altari, og eru margsettar ljsarair til beggja hlia.
Gengur hann inn dyrnar og sr, hvar Sveinn brir hans krpur fyrir grunni, og
er klerkur a leggja hendur hfu honum me einhverjum ummlum. a hyggur Arnr, a
veri s a vgja hann einhverri vgslu, v margir skrddir menn stu umhverfis.

Kallar hann og segir: "Sveinn, kom , lf itt liggur vi."

Hrekkur Sveinn vi, stendur upp og ltur utar eftir; vill hann hlaupa mti brur
snum.

En v kallar s, er vi altari var, og segir: "Lsi kirkjudyrunum, og hegni hinum
mennska manni, er raskar frii vorum. En , Sveinn, hltur vi oss a skilja, og er
brir inn sk v. En fyrir a, a stst upp v skyni a ganga til brur
ns og mattir hans svfna kall meira en heilaga vgslu, skalt niur hnga, og a
rendur, nsta sinn, er sr mig hr essum skra."

S Arnr , a hinir skrddu menn hfu Svein loft, og hvarf hann upp um
steinhvelfing , er yfir var kirkjunni. Kveur vi dynjandi klukknahlj, og v
heyrist ys mikill inni. Hleypur hver um annan veran til dyra. Arnr hleypur sem
hann mtti t myrkri heim lei og heyrir lfareiina, ysi og hfasparki eftir
sr; heyrir hann, a einn flokki eirra, er fremstir ra, kveur vi raust og segir:

"Rum, og rum.
a rkkvar hlum;
rum, og frum
hinn arma af vegi,
svo a hann eigi
sji sl degi,
sl nsta degi."

usti flokkurinn milli hans og bjarins, svo hann var a hrfa undan. egar hann
var kominn brekkur nokkrar suur fr bnum og austur fr stapanum, gafst hann upp og
hneig mttvana niur; rei allur flokkurinn hann ofan, og l hann ar eftir nr
daua en lfi.

a er fr Sveini a segja, a hann kom heim eftir vkulok. Var hann daufur mjg og
vildi engum segja um burtuveru sna, en kva nausyn a leita Arnrs. Var hans leita
alla nttina, og fannst hann eigi, fyrr en bndi fr Laugum, er kom til ttusngs a
Tungu, gekk fram hann ar brekkunum, sem hann l.

Var Arnr me rnu, en mjg aframkominn; sagi hann bnda, hvernig fari hafi um
nttina, eins og ur er fr sagt. Ekki kva hann tj a flytja sig til bjar, v hann
yri eigi lfgaur. Andaist hann ar brekkunum, og heita a san Banabrekkur.

Aldrei var Sveinn samur eftir enna vibur; hneigist skap hans enn meir til alvru
og unglyndis, en aldrei vissu menn hann koma nrri lfastapa eftir etta, og aldrei
sst hann nokkru sinni horfa tt, sem stapinn er. Gaf hann sig fr llum veraldar-
umsvifum, gjrist munkur og gekk klaustur Helgafelli. Var hann svo lrur maur,
a enginn brra komst til jafns vi hann, og svo sng hann fagurlega messu, a enginn
ttist jafnfagurt heyrt hafa.

Fair hans bj Tungu til elli. egar hann var gamall orinn, tk hann stt unga. a
var nrri dymbildgum. er hann fann, hva sr lei, lt hann senda eftir Sveini t
til Helgafells og ba hann koma sinn fund. Sveinn br vi skjtt, en gat ess, a
ske gti hann kmi eigi lfs aftur. Kom hann a Tungu laugardag fyrir pska. Var
svo dregi af fur hans, a hann mtti traulega mla. Beiddi hann Svein son sinn a
syngja messu pskadag sjlfan og skipai a bera sig kirkju; kvast hann ar
vilja andast. Sveinn var tregur til essa, en gjri a samt, me v skilyri, a
enginn opnai kirkjuna, mean messu sti, og sagi ar rii lf sitt.

tti mnnum etta kynlegt; gtu sumir ess til, a hann enn sem fyrri ekki vildi
sj tt, sem stapinn var, v kirkjan st hlbari einu htt uppi tninu,
austur fr bnum, og blasti stapinn vi kirkjudyrum.

Er n bndi borinn kirkju, eins og hann hafi fyrir mlt, en Sveinn skrddist fyrir
altari og hefur upp messusng. Sgu a allir, er vi voru, a eir aldrei hefu heyrt
eins stlega sungi ea meistaralega tna, og voru allir v nr hggdofa. En er
klerkur a lyktum sneri sr fram fyrir altari og hf upp blessunarorin yfir
sfnuinum, brast einni svipan stormbylur af vestri, og hrukku vi a upp dyr
kirkjunnar.

Var mnnum hverft vi og liti utar eftir kirkju; blstu vi eins og opnar dyr
stapanum, og lagi aan t ljma af tal ljsarum; en egar mnnum aftur var liti
prest, var hann hniginn niur og var egar rendur. Fllst mnnum miki um etta og ar
me, a bndi hafi einnig smu stundu falli liinn fram af bekk eim, er hann l ,
gagnvart altari. Logn var fyrir og eftir vibur enna, svo llum var augljst, a me
stormbyl ann, er fr stapanum kom, var eigi sjlfrtt.

Var vistaddur bndi s fr Laugum, er fundi hafi Arnr brekkunum fyrri, og
sagi hann upp alla sgu. Skildu menn af v, a a hefi komi fram, er
lfabiskupinn hafi um mlt, a Sveinn skyldi dauur hnga, er hann si sig nst. N,
egar opinn var stapinn og hur kirkjunnar hrkk upp, blstu dyrnar hvorar mti rum,
svo lfabiskupinn og Sveinn horfust augu er eir tnuu blessunarorin, v dyr
kirkjum lfa sna gagnsttt dyrum kirkjum mennskra manna (nl. til austurs).

ttu menn hrasfund um ml etta, og var a afri, a flytja skyldi kirkjuna niur
af hlbarinu, nr bnum, kvos hj lk nokkrum. Me v var brinn milli stapans og
kirkjudyra, svo aldrei san hefur presti ar veri unnt a sj fr altari gegnum
kirkjudyr vestur lfastapa, enda hafa slk bsn eigi ori san etta var.




LFHILDUR LFKONA

(J.. I)

Einu sinni var bndi b; hann bj norur vi Mvatn. a vatn er svo strt a ekki er
minni vegur utan um a en ingmannalei.

a bar til einu sinni byrjun tnaslttar egar flk var allt a heyvinnu ti
tninu a kona kemur fr vatninu og stefnir a bnum. Hn gengur til bnda og biur
hann a lofa sr a vera ntt. Bndi lofar henni a. Hann spyr hana a nafni, en hn
kvast heita lfhildur. Bndi spyr hana hvaan hn s, en hn eyddi v.

Um kvldi er teki saman hey hj bnda og biur lfhildur um hrfu. Rakar lfhildur
ei minna en [] vi tvo mealkvenmenn og gildara lagi vru. Nsta morgun vill
lfhildur raka me hinum vinnukonunum, en bndi kvest ekki urfa ess me og ltur
sr heyra a hann helzt vilji a hn fari burt. fer lfhildur a grta. Lofar
bndi henni a vera ennan dag.

Nsta morgun segir bndi a n veri hn a fara, en fer hn a grta; kennir
bndi brjsti um hana og leyfir henni a vera viku. egar vikan er liin kvest bndi
n ekki lengur geta haldi hana, en a fer eins og fyrr a fer lfhildur a grta.
Verur a r a hann lofar henni a vera sumari t og verur hn v mjg fegin.

llum heimilinu lkai vel vi lfhildi v enginn ttist hafa ekkt duglegri,
rifnari ea siferisbetri kvenmann. egar lur undir hausti er a rgjrt a
lfhildur skuli vera ri t og litlu seinna er hn flu til a vera nsta r.

egar lur a jlum fram ann nsta vetur fr hsfreyja henni ski til a gjra r
sk til jlanna handa sr og vinnumnnum eim tveimur sem hn jnai. Hn gjrir
skin handa vinnumnnunum, en sn ski ltur hn vera gjr. jladaginn fara allir
til kirkju nema lfhildur er ein heima.

Er n ekkert til frsagnar anga til a lur fram a nstu jlum. Hsfreyja fr
lfhildi ski eins og fyrra ri til jlanna, en hn gjrir ski vinnumannanna, en
ekki sn ski.

jladaginn fara allir til kirkju nema lfhildur er ein heima. En jlanttina
ttist annar vinnumaurinn hafa ori ess var a lfhildur hefi eitthva burt
fari og hugsai sr ef hann yri henni samta nstu jlantt a gta betur a hva
henni lii.

La n jlin og veturinn og kemur lfhildur sr einkar vel, og ttust menn ekki vita
hennar jafningja fyrir margra hluta sakir. Er ekkert til frsagnar ar til lur a
riju jlunum. Hsfreyja fr lfhildi ski jlask a vanda og gjrir hn skna
handa vinnumnnunum eins og fyrr, en ekki sna. Hsfreyja mlti vi lfhildi a n yri
hn a fara til kirkju jladaginn v hn kvast hafa mtt lasi af presti fyrir a
a hn fri aldrei til kirkju. lfhildur talai ftt um og eyddi v.

egar allir eru httair jlanttina, en vinnumaur s vakandi sem ur er um geti,
fer lfhildur ftur hgt svo enginn heyrir og laumast t r bnum, en vinnumaur
fer eftir. Hn gengur a vatninu og egar hn kemur ar tekur hn upp glfa og gnr
; verur egar br yfir vatni; gengur hn brna og vinnumaur eftir.

egar hn er komin yfir vatni gnr hn glfana aftur svo brin hverfur. lfhildur
heldur fram ferinni og snist vinnumanni sem hn n haldi niur jrina, og verur
dimmt mjg ar sem hn fer. Getur vinnumaur s til hennar og heldur alltaf
eftir.

au halda n lengi fram ferinni anga til smtt og smtt fer leiin a vera
bjartari. Loksins koma au sltta og fagra vllu; voru eir svo fagrir og blmlegir
a vinnumaur hafi aldrei s svo fallegan sta. Beggja megin vegarins var alaki af
fgrum blmum og voru grundirnar ljsbleikar a lta egar slin skein fflana og
aldinin. Sauahjrin lk sr flatlendinu, en stundum reif hn sig blmin me
fergju.

Nttran var yfirhfu kldd hinum fegursta bningi. essu graslendi miju st
fgur hll og virtist vinnumanni a vera konungshll, svo var hn skrautleg til a
sj. anga gekk lfhildur og inn hllina. En vinnumaur st afkima fyrir utan.

Hj hllinni st kirkja og var a fgur bygging. egar ltil stund er liin kemur
lfhildur t r hllinni kldd drottningarskra og hefur gullhring hverjum fingri.

Hn ber barn handlegg sr, en vi hina hli hennar gengur maur me krnu hfi og
klddur konungsskra; myndar vinnumaur sr a etta s kngur og drottning. au
gengu kirkjuna og fylgdi eim mikill fjldi flks sem allt var einkar vel bi og var
gleisvipur llum.

Vinnumaur gekk n a kirkjudyrunum og s hann enginn, og lfhildur vissi heldur ekkert
af honum. essu bili var teki til messu og mtti heyra fallegar hrpur og fallegan
sng. Barni sem lfhildur hlt var spakt um messuna og hljai; li hn v
einn gullhring af hendi sinni, en barni fleygi honum fram eftir kirkjuglfinu svo
vinnumaur gat n hringnum.

egar messan var ti gengu allir r kirkju og lfhildur me hinum velkldda manni inn
hllina, og snist vinnumanni vera sorgarsvipur llum. A stundarkorni linu kemur
lfhildur snum fyrra bningi, gengur fr hllinni og fltir sr.

Hn fer veginn sama sem hn kom og vinnumaur eftir. Er ekkert fr sagt fyrr en au
koma a vatninu og leit vegurinn eins t a vatninu eins og fyrr er fr sagt. Vi
vatni gnr hn glfana og kemur brin og ganga au hana yfir vatni. gnr hn
glfana aftur og brin hverfur.

essum svifum fltir vinnumaur sr undan lfhildi heim og httar, en hn kemur
eftir og httar lka, og er rtt komi undir dag.

N dagar og fer flk ftur. mlti hsfreyja vi lfhildi a n yri hn a fara
til kirkju dag. gegnir vinnumaur og segir a hn urfi vst ekki a fara til
kirkju dag v hn hafi veri vi kirkju ntt.

"Mltu manna heppnastur ef getur sanna," mlti lfhildur.

Segir vinnumaur alla sgu hvernig til hafi gengi um nttina og snir gullhringinn
til merkis. N verur lfhildur gl mjg og segir fr hvernig standi fyrir sr.

Hn kvest vera kngsdrottning r lfheimum, segist hn hafa yrzt vi kerlingu, en hn
hafi lagt a sig a hn skyldi alltaf mega vera hj mnnum (ea mannheimum) aan
fr nema v aeins a mennskur maur kmist me henni til lfheima jlantt,
eirri fyrstu, annarri ea riju eftir a hana var lagt.

a eina leyfi kerlingin a hn skyldi mega finna mann sinn rjr jlantur. En
lfhildur kvast aftur hafa lagt a kerlingu a hn skyldi deyja ef hn kmist r
lgunum.

lfhildur mlti vi vinnumanninn: "a mli g um a verir hinn mesti gfumaur
han fr, og morgun skaltu ganga ofan a vatninu; muntu finna sji tvo; skaltu
eiga ann minni, en hsbndur nir ann strri."

San bjst lfhildur til ferar og kvaddi alla me vinsamlegum orum. Hn fltti sr
og hlt ofan a vatninu og hvarf svo enginn hefur s hana san, en allt
heimilisflki saknai hennar.

Daginn eftir gekk vinnumaur ofan a vatninu og fann ar tvo sji og voru bir
strir. minni sjnum voru gullpeningar en silfurpeningar hinum strri. Er sagt a
vinnumaur yri fr essum tma gfumaur alla vi og endar svo saga essi.




LFAR SMUNDARNESI

(J.. III)

ri 1855 bar a til smundarnesi seint um sumari a reki var f af stli sem venja
er til eftir mjltun. Eru oftast brkair til essa verks stlpu brn ea unglingar ef
til eru, enda var ar annin statt a unglingur nunda rinu var vanur a reka og eins
var etta umtalaa kvld a drengur essi rak sem hann var vanur, en var vori seinna
lagi og mjg dimmt loft.

Voru hjnin ttablendin a lta drenginn vera so seint fer einan, srdeilis konan sem
var hjartag og gjarnt til a undrast um unglinga ea flk ef fer var seint kvldum
ea vri a lengur burt en henni kti til standa, beiddi ess vegna bnda sinn vera
flakki me sr um kvldi til a g a ef sj kynnu hva drengnum lii, en til einkis
v myrkt var vori.

Drengurinn rak kindurnar anga er honum var sagt, sneri san heimleiis og leit hvurki
til hgri n vinstri ar til hann kom heim undir tni. Liggur ar gatan hj steini
hvurja hann gekk og er alfaravegur. Verur honum liti til hgri handar upp a
steininum og sr ar standa tvo menn; annar studdi sig upp vi steininn, en hinn var a
binda sig skinn hlflotinn og studdi bakhlutanum a steininum, og sndist eir votir
fturnar og rauamrugir.

Drengurinn var hrddur a sj menn essa og a sona sngglega er hann tti ngra manna
von, hljp v sem hann mtti mest ar til kom heim og fann hjnin, foreldra sna, er
biu hans. Var hann mjg mur og grtandi. Spuru au hann hva a honum gengi. Sagi
hann sguna eins og hn kemur fyrir sjnir. etta skyldu veri hafa lfamenn af engjum
heim farandi.

a var lka nokkrum rum sar sama b a unglingsstlka fr ar skammt fr bnum,
svo a brinn sst ekki, til a gta eftir kindum. S hn karlmann og kvenmann; var
hann a sl, en hn a raka, og glampai orfi og hrfuna v slskin var glatt, en
flki heimilinu var heima a urrka hey, og kti etta sjlfsagt a hafa veri
lfaflk.

Sama stlkan fr lka ru sinni eftir hrsbyri skammt upp fr bnum. S hn kvenmann
blklddan me blan klt yfir hfinu er menn kalla kollhettu, lka me bla vettlinga.
Ei talai hn neitt til hennar og ei heyri hn ftatak hennar en fir famar vri
millum eirra. Var stlkunni me byrina liti heim til bjarins og hvarf
blkldda stlkan er var nstum komin a strum steini er ar stendur slttum mel
einstakur og er kallaur Dvergsteinn.

a var ogsvo einhvurju sinni a bndinn hafi fengi slgjur rum b hinum megin
rinnar er ar rennur eftir dalnum a hann s fjrhp rekinn eftir fjrgtunum fram
dalinn og sagi vi a sem hj honum var a heyvinnunni: "ar kemur Gsli me kindurnar
fram fyrir bergi," - skeytti so ei um a framar, en var a vinnu sinni.

Lei ltil stund ar til hann fr aftur a gta eftir essu og var a horfi, s
enn Gsla koma (so ht smalinn) me kindurnar og var allt elilegt og hvarf
hvurugt, maurinn ea kindurnar. kti mnnum etta skrti.




GUMUNDUR AALBLI

(J.. III)

Gumundur ht maur er fyrstur byggi a nju Aalbl Hrafnkelsdal. Fyrsta morguninn sem
hann var dalnum leit hann t r tjaldinu og sr a huldumaur er a vigta vi hn sr
hvern bagga sem eir komu me kvldi ur.

Gumundur sagist hafa ekkt hann ur og kva hann hafa bi rinu ur svonefndu
Votabergi fjallinu t og upp af Kleif Fljtsdal.

Eina ntt um vori sauburi dreymir Gumund a essi sami maur koma til sn og bija sig
um mrautt hrtlamb er hann tti. Gumundur lofar honum lambinu, en kvest ei vita hvar hann
eigi heima. Huldumaurinn segir honum a binda lambi vi stran viarrunna sem hann til
tekur a s ar nesinu. Bndi gjrir etta daginn eftir.

Nstu ntt dreymir hann enn sama manninn og akkar hann honum fyrir lambi og kvest litlu
geta launa nema a a hann skuli ekki urfa a smala num sumar. Enda lt bndi reka
rnar degi hverjum, en kvldin komu r me tlu heim tni allt sumari.




R F VI LFAHRTUM

(J.. III)

einum b Hrtafiri utarlega bar so til litlu fyrir jlin a rjr r vntuu eitt kvld
hj smalamanni og var ei leita, v dimmt var vori er eirra var sakna. En snemma
daginn eftir vru r hj fnu og var ei fremur um etta ssla.

En um fengitmann bar ei neitt essum m a r sjust blsma. Vru menn hrddir um r
mundu hafa fengi hrt af rum b. Var ess vegna gjr fyrirspurn hvurt ei hefi vori
vart vi r bjunum ar kring ea hrtar ti me f ann dag, og var a hvurugt.

Allt fyrir a fundust rnar me lmbum snum tma og bru um vori litlu fyrir venjulegan
saubur tvr og ttu hvtar gimbrar; ein var lamblaus og fkk ekki lamb upp fr v. nnur
essi gimbur hvarf um vori, en hin lifi og var vn, einkum ullarmikil fremur rum
gemlingum sem bndinn tti, a um vori var reyfi urrt og vegi tv og hlft pund; kti
mnnum slkt venja og eftir llum lkindum rnar mundu fengi hafa vi lfahrtum.




LFUR OG ALVR

(J.. III)

Margar eru munnsgur um uppruna lfa.

essar eru almennastar sem nefndar eru:

rnaskjali um hfuvott barna Evu; nnur um a nr englarnir hlnuust drottni snum
steypti hann eim af himnum ofan, fllu sumir undirdjpin, en sumir lofti milli himins
og jarar, sumir vtnin og sumir jrina, og eru eir misjafnir. Sumir vilja sem
minnst mnnunum til miska gjra, arir fremur, og er a misjafnri trppu. v heita eir:
loftandar, jarandar og vatnaandar ea vatnaskrattar. Sna eir sig msum myndum sem bgt
er upp a tna enda gjra sgurnar sjlfar a best.

Hin rija frsaga um uppruna trlla og lfa er essi:

ndveru skapai gu manninn af moldu og konu handa honum einnig af moldu. essi kona hans
var svo kyr hj honum og stygg a Adam gat engu tauti vi hana komi og er gu vildi
leirtta hana tji a ekki. v skapai gu henni mann eftir hennar eli og nefndi hann
lf, en hana Alvru, og af eim eru ll trll og lfar komnir.




FJALGERUR

(J.. III)

a var b eim sem Kleif heitir austur Fljtsdal a flk fr til kirkju jlantt, en
ein stlka var heima sem tti a gta bjarins.

egar flki var fari fyrir tmakorni sta, vi a a vera komi til kirkjunnar, sr
stlkan a framan r dalsbotninum kemur mikill fjldi flks randi, en br essi var
fremstur bja dalnum, svo aan vru ngvar mannavonir v land etta l til rfa, sem
flki kom a r.

Rur svo flk etta me mikilli fart og stefnir heim a bnum. Stlka stendur ti og horfir
etta og ykir undarlegt; svo rur etta og heim. Hn sr a undan rur kona heldur
strmannleg a sj.

egar flk etta er komi heim stgur konan af baki og heilsar heimastlku; hn tekur kveju
hennar. Biur konan svo stlkuna a gefa sr a drekka; stlkan fer inn og kemur t aftur
me mjlk knnu og rttir konunni. Hn tekur vi og drekkur, en um lei rttir hn hendina
inn barm sinn eins og hn s a taka eitthva til sem hn tli a gefa stlkunni fyrir
drukkinn, en stlkan spyr hana kaft eftir hva hn heiti, mean hn er a drekka anga til
hn er bin.

Rttir hn knnuna aftur a stlkunni og segir alvarleg og ltur framan hana um lei:
"Fjalgerur heiti g, forvitna mn," og stingur v inn aftur sem hn var a taka til handa
henni og sndist stlku eins og hn sj eitthva rautt t r barmi konunnar.

Stgur svo konan bak aftur, v hitt sat allt hestbkum mean essu st, og rei
svo flk etta t eftir dalnum og vissi hn ekkert um a meira og enginn. Og endar svo
essi tilburur.




HTTIR HULDUFLKS

(J.. III)

Fr uppruna, hblum, httalagi og sammkum essa lfakyns vi menn er svo snoturlega sagt
og undireins svo samkvmt hjtr eirri er hr vestra loir enn vi meal gamals flks a
g leyfi mr a vsa um t efni til kirkjusgu Finns biskups Jnssonar. vil g bta ar
vi nokkrum athugasemdum:

Valdstjrn ess og kirkjusiir eiga a vera ekkir v er hr tkaist um nstlinar
aldir, og va er tilgreint hvar kirkjur ess su; ykjast menn hafa komi a kirkjudyrum og
heyrt grallarasnginn gamla og predikanir v sambonar.

Kauptorg a; eitt eirra er tilgreint a s hr um sveitir, hamar mikill Snasi nefndur
sem liggur sj fram nesi v er liggur milli Berufjarar og Krksfjarar
Reykhlasveit. kva ei vera trtt um a a fari slubir kaupmanna vorra og hiri ar
a er v ykir eigulegt.

Ekki hefi g heyrt geti me jafnai annars fnaar hj v en hesta og ka; srlagi kva
r vera merkis mjlkurskepnur og eftir v kostgar. Hafa r komi eigur manna me v
a r hafa vi eitthvrt tkifri veri blgaar af mennskum mnnum v vill
hulduflki r ekki.

Gjarnt er a a taka ungbrn skr, en lta stainn afgamlar kallhrotur ungbarnslki
er nefnast umskiptingar. ess vegna m aldrei yfirgefa brnin og allra sst nema krossu. En
til a f komi hulduflki til a skipta um aftur er eina ri a flengja barni
vgarlaust.

ar hj er v ttt a heilla unglinga. Elta eir a og snist a vera mur snar ea
fstrur, inn hamra, upp fjll og svo framvegis, og finnast eir ar hlftruflair. Eru
essa mrg dmi.

Ekki eru heldur frri sgur af v a lfakonur hafi sst ar og ar ea lfamenn, a
strokkhlj, lyklahringl og fleira hafi heyrst, ljs hafi sst o.s.fr. hmrum og klettum,
og etta a vera s yggjandi sannleiki stafestur af mrgum sjnar- og heyrnarvitnum a
valla er nema til verra eins a hrinda hegma essum me skynsamlegum stum.

Maur a gjra svo marga heivira menn og rsvinna, forfeur sna og ttingja a
lygi- og minni mnnum. Maur a efast um almtti skaparans og vsdm, sem, eftir
oratiltki gmlu klerkanna er eir hfu brka vi vlk tkifri, svo margt brinu
snu blessaur.

Og egar n til jarteikna eru dauu hlutirnir - sem ljga ekki - kistlarnir, kltarnir,
hringirnir, lyklasylgjurnar, reifalindarnir, kaleikarnir me svarta blettinn botninum,
klisftin grnu og kessuftin rauu - er hn amma mn s hj henni langmmu sinni ea hj
prestkonunni, ea sem hn mur mn heyri hana mmu sna segja fr a hn fstra hennar
hefi s rmulinn eftir af - m s heita me llu trarleysingi er neitar slku.

kva hsakynnin ekki vera snotur innan; hafa yfirsetukonur komi anga v svo kva
stundum til bera a ekki fi hulduflk ftt nema mennskir fari hndum um a. er
hulduflki lka dlti upp heiminn sem menn kalla; a v var honum lfa-rna og
fleirum. Hi versta er a flest mk vi lfa hafa illan enda.

Engir nema skyggnir sj lfa nema egar eir sjlfir vilja einhvrra srlegra orsaka vegna,
en a vera skyggn kemur af v a skrnarvatni rennur ekki augu barnsins egar a er
skrt.

Fardagar ess eru gamlarsntt; gengu lestaferirnar, tku hsfreyjur fr ket og
krsadiska handa v og stundum gengu r hla me egar r ttu ar vinkonur.

gengu r lka kringum bi sna me essum ummlum: "Komi eir sem koma vilja, fari eir
sem fara vilja, mr og mnum a skalausu."

tti a liggja krossgtunum og horfa egg hrbeittri exi og mla ekki or hva sem
vi mann var mlt, v svarai maur var hann vitlaus, en haldi maur gnina t verur
hann hinn margfrasti.

A lfasjnir eru ornar svo fgtar n um stundir leiir af v a san uppfringin vx
kva eir hafa flutt sig til Finnmerkur.

A rita allar r lfasgur sem til eru og menn gtu til tnt vri bi arfi og vinnanda
verk v mr er til efs a bk s yri orfrri en ritningin sjlf. Feinum sgukornum vil
eg hnta hr aftan vi.

Iuglegastar gengu sgur um hulduflk sem menn ktust oft sj fra lestar kaupstaaferum
sumrum, fara me lkfylgdir og ekkjupersnan aftast; syngja slma og byrja endir, en
syngja svo fram eftir; valda v a skku- ea strokkahlj heyrist hlum og klettum;
bera ljs fr einum sta til annars; kunnir drengir og menn hjlpa mennskum til
smalamennsku, ekki tala or og hverfa egar a skyldi gtt ea hl fkkst nnum.

Ji, mmur mra eirra er n lifa kvust hafa seti yfir hulduflkskonum fingatmum
eirra, enda lti mjlk hvorju kvldi knnur sem snilega kmu vissan sta og
hvarf svo jafntt. En auk annars hamingjuauka sem essi vikynning tti a valda urfi
essar bkonur ekki snjbyljum a hafa meir fyrir a n kneytum egar kr eirra riu en
leia r t fjki, en vanatmatali ar fr l krin klf rfulausan.

etta hulduflk tti lka oft a hafa gefi svngum mat sem var a etast upp; en vri
nokkru leift ea maturinn ekki ur tti a a valda farsld. Eins og sra Einar
Eydlum hafi veri drengur, kvast a hann hafi vilja fara me vinnumanni ar sem hvorfi
hafi hvorjum jlum og hafi eir fari anga sem fyrir eim var hll ea eim sndist br
hvar allt var sjlegt og ar tveir kvenmenn, nnur samt aldurlegri, og hj henni tti
vinnumaurinn a hafa htta, en drengurinn vildi ekki snga hj hinni. ttu r a hafa
reist, en af vinttu vinnumanns vi eldri konuna mtti drengur velja um tvenn
hamingjukjr: bln ea barnaln, en hann tti heldur a hafa kjri bln.

En a upprunafri essa flks hefur ekki veri hgt a f rk v mjg fir af alu hafa
komist svo langt v sem Gyingar 17. ld. Sj: Basth. Judiska sgu.

Margar sagnagreinir essu lkar gengu fram a essum tmum sem innrttust unglingum, so sem
krankleikar, limlestingar og gfutjn eirra sem rugla hafi nokkru vi kletta og hla.




HULDUFLK HJRTSEY

(J.. III)

Sannor og rvnd stlka er n Hjrtsey (sem heitir Rannveig Ptursdttir); hn hefir
lengi veri ar smali.

En fyrir nokkrum rum var hn a smala glaaslskini og gu veri. sr hn a mti
henni koma rr kvenmenn; verur henni hverft vi. r halda fram og nlgast hana.
hagai svo til a hll einn var leiinni. r halda nean til undir hlinn, en hn fer
ofan til vi hann.

En er hn er komin yfir fyrir hlinn sr hn r hvrgi nokkurs staar. Hn sagi a r
hefi allar veri svartklddar me hvtt um hlsinn og hvta vettlinga, lgar vexti, en
gildar og mjg lappalegar gngulagi og lkar venjulegu kvenflki.

Kunnugir menn telja a me llu yggjandi a sgusgn essarar stlku s snn a v leyti
a henni hafi vissulega snst etta eins og hn segir fr, hvrnin sem v hefir stai
ea hva sem a hefir veri.

Sannsgull maur og reianlegur sem n br Lambhstni Hjrtsey segir svo fr a hann
hafi eitt sinn glaaslskini s mann gangi hvtum nrbuxum austur eyjunni sem ekki
gat veri neinn heimilismaur ar eyjunni og ekki heldur neinn akomandi maur af landi,
v var fl.

Sagt er og a fyrrum hafi bndi einn veri Hjrtsey. Eitthvrt sinn bar svo til er hann
var ekki sjlfur heima vi binn, en s gjrla hva lei heima vi binn, sr hann a
kr fara heim tn - a var um vori. Hann tlar a fara heim a reka r, en sama
bili sr hann a kona hans kemur og rekur r ea einhvr kvenmaur ekkur henni.

Litlu seinna fer hann heim og segir vi konu sna: " varst a reka krnar," en hn neitai
og kvast ekki hafa fari t san hann fr heiman a. Og heimilismenn sgu allir a hvrki
hn n arir hefi reki r ann dag, a eir til vissu.




FRU KR FYRIR HULDUFLK

(J.. III)

Minnibrekku Fljtum bj kona ein; ekki er geti um nafn hennar. Eitt haust var a a
hana dreymdi a til hennar kom huldukona og ba hana a fra fyrir sig k vetur. Lofai
Minnibrekkukonan essu, v hn var vel birg af heyi. a ba huldukonan hana fyrir a
skipta sr ekkert af klfburi n mjltum krinnar.

Um morguninn er kunnug kr komin fjsi og gefur konan henni hverju mli. N sr konan
a krin bst til burar og skiptir hn sr ekkert af v, en vinnukona ein var ar hnsin
og fr hn t fjs a vita hva knni lii me burinn. egar hn lkur upp fjsdyrunum
koma hildirnar nasir henni og snr hn aftur vi svo bi.

egar konan kom nsta ml fjsi sr hn a krin er borin og alheil orin, einnig er
klfurinn horfinn. Er n krin arna um veturinn fri. Heyri konan oft a veri var a
mjlka kna, en engan s hn. sumardagsmorguninn fyrsta var krin horfin, en bsnum l
kostulegur kvenbningur og hirti konan hann og tti san.




HVER HRNA HNDUR?

(J.. III)

egar g var hr um bil tta ea nu ra sat g upp rmi hj mur minni, hlisme fyrir
framan knn henni, um vkuna. Valgerur Gubrandsdttir brrunga mn var a prjna peysu
sem hn tti, mti mur minni.

seildist mur mn aftur fyrir sig eftir hnykli sem l vi baki henni vi gaflhlai.
ar rumegin bitans var gat niur vi loftsendann mti bjardyrunum.

egar mir mn atlai a taka hnykilinn koma hndur hnd henni.

segir mur mn glalega: "Hver hrna hndur?" v hn hlt fyrst a mundi vera Jakob
Magnsson, siferisgur en rlnisfullur uppvaxandi unglingur hr b, og rtta hendurnar
upp af glettum.

Ggist g baka til vi mur mna er hn hallai sr til svo a ljsi skein hendurnar;
sum vi r bi, heldur litlar, feitar, riflegar og hvtar.

Fur mnum datt hug a mundi vera frlingsstlka hr b sem kynnt var a v a
rjska sr v sem hn kunni, en mundi hafa leynst inn bnum ess httar snatti, greip
v ljsi og fr me a ofan. En er hann var a fara ofan stigann drgust hndurnar r
hndum mur minnar eins og r fru takalaust, jafnvel hn atlai a halda.

Fair minn lsti innan um binn og fann ekkert; var hann lstur. au tluu um hva
etta mundi vera. Gtu au ess til a gmul kerling sem var hr nstu skn og vst
unni mur minni eins og flestir gir gamlir menn gera eim sem veita eim einhvern
gvilja, og mundi a svipur hennar eur systur mur minnar; mundu dnar. En a var
hverigt.




HULDUMAUR ME POKA

(J.. III)

einum b var landslagi svo htta a str grashll me klettum einn veg var rtt hj
fjrhsunum og l s orrmur a eitthva mundi ba hlnum.

Einu sinni bar svo undir a greind og sannor kona tlai a finna heimamenn sem vru
staddir vi fjrhsin, en v hn gengur fr bnum sr hn kunnugan mann blklddan me
hvtan poka bundinn yfir xlina standa ar hj heimamnnum, og studdist hann fram
gngustaf og var tilsndar sem hann vri a tala vi heimamenn.

Henni st einhvern veginn stuggur af essum manni og htti vi ferina. egar heimamenn
san komu heim spyr hn strax eftir hinum kunna manni, en eir brugust kunnuglega vi
og kvu engan til sn komi hafa.

Grunai hana hver veri hefi, v bi hafi henni ur snst stundum flk, bi karlar,
konur og brn, vera hj hlnum sem hn vissi ekki hvernig st og lka hafi henni stundum
heyrst mannaml inn hlnum, en meira gat hn aldrei ori skynja um.




HULDUKAUPSTAUR HJ HALLLANDSKLETTI

(J.. III)

a er almli a hulduflk hafi bi hlum og klettum hinga og anga um allt land og a
svo margt a skip hafi komi af hafi me vrubirgir handa v.

vorin egar fyrstu skip komu Akureyri sust skip fyrir framan Halllandsklett andspnis
Akureyri hinumegin (austan megin) hfninni. ar lgu hulduflksskipin jafnhlia skipum
landsmanna og tti hulduflk a hafa versla ar vi klettinn. En aeins skyggnir menn su
skipin eins og lka hulduflki sjlft.

S saga gjrist fyrir rttri ld (um 1760) a einvirki bj Vglum Hrafnagilsskn
Eyjafiri skammt fr Akureyri.

vortma var konan a nafni Ingibjrg a hreinsa tni; a var laugardagsntt; veur
var gott. Hn hreinsai alla nttina til slaruppkomu, en sl rann ar snemma morgnana v
brinn stendur htt. gekk hn inn og vildi taka sig nir og hafi egar klst r
llum ytri ftum. urfti hn t til a reka f r tni og fer fram nrftunum.

egar hn kemur bjardyrnar sr hn hvar koma fjrir menn a utan og nean, alfaraveg, me
allmarga hesta, alla klyfjaa me kaupstaarvarning, kornvru og trjvi og fleira.

Hn agi og mundi hestalit og hestatlu, en sgumaur (dttursonur hennar) mundi a ekki.
Hn skldi sr bak vi bjarstaf v hn var fkldd. eir riu um hlai sem lei l, en
mltu ekki or fr munni. r hlainu sr hn eir ra ekki fram sveitarveginn, heldur fara
suur og upp til fjalls fjrstg einn mjg greifran eftir brekkum tveim, Beislabrekku og
Fgrubrekku, eirri tt voru fjarska miklar klappir og klungur, og fjrri llum mannavegi.
Hn fylgdi eim me augunum anga til eir hurfu fyrir eina klppina og sust eir eigi
san.

En Ingibjrg essi var hi mesta dnukvendi og hin sannsglasta. Lagi hn ei t a etta
hefi hn s me eigin augum snum sem n var fr sagt.

a liggur svo sem augum uppi a etta tti a vera kaupstaarlest fr Halllandskletti.




LFARNIR KALDBAKSVK

(J.. III)

a bar til hr um bil fyrir sj rum Kleifum Kaldbaksvk a tveir menn gengu aan yfir
a Kaldbak rettndadagskvld jla og liggur leiin yfir s er fellur r vatni sem ar
er nest dalnum og ekki er nema rif ( breitt nokku) milli vatns og sjvar og fellur um
strstrauma fram vatni; leggur v sana seint egar frost eru ltil, og tast er rifa
r snum fram vatni og so var etta skipti.

Mennirnir fru n essara orsaka vegna fram vatni til a komast fyrir rifuna, en er eir
voru skammt komnir t sinn su eir hp manna koma mti sr af rifinu t sinn og sgu
eir hvur vi annan: "ar koma eir me nauti," v a var von tveimur mnnum essa lei
me naut sama kvldi.

En er eir nlguust meir su eir glggt a ei var annin, heldur fjrir ea fimm karlmenn,
a eir hldu, en gtu ei glgglega s tlu eim vegna ess hva eir gengu tt saman.
a var a snnu tunglskin vi og vi ea sem menn kalla a v skjum.

Samt sndust eim essir allir blklddir; virtist eim tveimur hinir vilja bgja sr af
stefnu sinni og ea sem nst rifunni, hvttu ess vegna spori til a vera fyrri yfir a
sem veikast var fram undan essari rifu, hva og eim lka tkst, en sveigu undireins af
lei og fru svo hvurjir hj rum; var spottakorn millum eirra.

Ekki heyru eir tala neitt, en hfu stefnu fram og yfir vatni. Hinir tveir hldu fer
sinni fram, sem eir tluu, heim a Kaldbak og spuru hvurt ei hefu essir menn anga
komi ea til eirra sst og var a hvurugt og ei spurist til a menn hefu veri fer
ar kring etta kvld; var v lykta etta hefu veri hulduflk. Mennirnir vru ekki
so agtnir a lta eftir frum essara manna vegna ess a heldur var felmtur eim.




KARLSSTAAHVAMMUR

(J.. III)

Rafnseyrarhl safjararsslu er hvammur nokkur sem kallaur er Kallstaahvammur og er
hann kenndur vi binn Kallstai sem er kirkjujr fr Rafnseyri. hvammi essum er str
steinn sem sagt er a hulduflk s .

Eitt vor egar smalinn Kallstum - sem var kvenmaur - fr a smala lofai hn
unglingsstlku me sr. Svo st a smalinn urfti a fara upp fjalli a skja lamb,
en sagi stlkunni a ba sn Kallstaahvammi.

Stlkan bei n arna og var a leika sr; verur henni liti upp a steininum og snist
henni hann standa opinn. S hn ar sitja kvenmann inni og var hann a kemba barni me
glbjart hr. Sndist henni hn svo standa upp, lta barni fara innar steininn. San
sndist henni hn taka styttuband og fara a stytta sig. var stlkan hrdd og tk til
ftanna og hljp sta heim og sndist henni kvenmaurinn alltaf vera eftir sr.

Nokkru eftir etta var essi sama stlka fer me annarri stlku essari smu hl skammt
fr Kallstaahvammi; vru r a fara t a Rafnseyri. Vegurinn liggur ar fram me sj.

egar r koma t svonefndan Hsahvamm su r ar sandbt einni vi sjinn kjlfar
eftir eitt skip sem nlega hafi veri sett, og slorugan vettling blautan og brni ar
steini. r skoa etta hvort tveggja v r vissu a a gat ekki veri af mennskum
mnnum, v bi var aan ekkert tri og allir menn vi sj t Arnarfjarardlum.

r lta vettlinginn og brni sama steininn og tla n a taka eftir hvert etta veri
arna egar r koma aftur og setja n vel sig steininn. En egar r koma aftur var
hvorutveggja horfi.




KASMALINN

(J.. III)

Einu sinni var kerling nokkur safiri. Hn sagi fr v a egar hn var furgari
hfu foreldrar hennar pening sinn seli. En svo var sagt a hmrum nokkrum sem voru
kringum seli vri hulduflk v smalarnir hfu oft ori varir vi a.

Kerling essi sagi a egar hn hefi veri a smala selinu hefi hn oft s unglega
stlku, rja og fra andliti, me glbjart slegi hr sem tk beltissta, dkkkldda
me ljsleita lreftsvuntu, og rann me henni ltill rakki.

sautjndu ea tjndu viku sumars flutti flki sig a venju heim r selinu. En svo hafi
bori vi mrg r a b eim sem foreldrar kerlingar essarar bjuggu , a nokkrum dgum
eftir a komi var r selinu hurfu krnar burtu eina ntt og fundust ekki leita vri,
en komu sjlfar morguninn eftir. Var v kennt um a hulduflk mundi heilla r til a nytka
r.

Svo bar vi etta sumar a nokkrum dgum eftir a kerling var komin heim r selinu og hafi
teki vi kageymslu voru krnar horfnar egar fara tti a mjlka um kveldi. egar kerling
kom heim kalaus fkk hn krur hj mur sinni fyrir a hn hefi ekki gtt betur a
knum.

Kerlingu ykir etta illt og fer sta aftur a leita og leitar n alstaar sem henni
dettur hug og kemur fyrir ekki. Loks dettur henni hug a leita eirra til selsins ef ske
kynni a r hefu fari anga. N var komi fram ntt egar hn leggur sta anga, en
mjg langt var til selsins og l leiin me sj fram og voru hir klettar fyrir ofan.

egar hn er komin mts vi kletta essa heyrir hn skruning mikinn og hraar hn sr
mjg v hn var kaflega hrdd og orir ekki a g kringum sig, en eftir v sem hn
heldur betur fram fara skruningarnir vaxandi og vera um sir svo miklir a hn stendur
agndofa af hrslu og gir kringum sig, en s ekkert.

Detta henni hug rj sringarvess sem mir hennar hafi kennt henni og fer hn me au
htt og snjallt. Veit hn ekki fyrri til en hn sr eldstykki strt koma fram undan
klettunum og hrkk a tal stykkjum fram sjinn.

Heldur kerling n fram til selsins og heyrir n enga skruninga meir. egar hn kemur
seltni heyrist henni ha selinu og var hn bi rei og hrdd; kallar kerling upp
og segir: "Hver dsinn har seli mur minnar?"

heyrist henni sagt selinu: "Dfgur mr er a."

N kemur hn heim a selinu og fer ar inn fjsi og sr ar kr r er hn leitar a,
bundnar klafa. Kerling rekur r t og leggur sta heim og var flki komi ftur.
Var mir hennar henni fegin v hn var orin hrdd um hana.

Var hn spur a hva hefi dvali hana. En hn segir a a komi engum vi og sagi hn
ekki fr essu fyrr en hn var orin gmul.




LTRASELI

(J.. III)

Einhverju sinni bar svo vi Ltrum Rauasandshrepp Barastrandarsslu a smalana ar,
sem voru unglingspiltur og unglingsstlka, vntuu nokkrar kindur og leituu eirra t
Ltrabjarg. Mikil oka var um daginn; au fundu brtt nokku af kindunum og hldu me r
heim lei, en tluu um a koma vi um lei selinu fr Ltrum sem er ar bjarginu ef
ske kynni a nokku af kindunum hefi slangra ar inn.

egar au koma a selinu sj au a hur er hlfa gtt. Gengur pilturinn inn, en
stlkan bei hans mean dyrunum. Gir hann fyrst eldhs, san br og seinast
bastofu.

Veit ekki stlkan fyrri til en pilturinn kemur fram og gengur aftur bak. Stlkan verur
mjg hrdd og spyr v hann lti svona. Segir hann henni a engar kindur s selinu,
en stlku hafi hann s og sofi hn rmi ar selinu.

Hn segir hann s a skrkva essu til a hra sig. Hann segir nei og segir henni a koma
inn me sr, en biur hana a hafa ekki htt.

N ganga au inn hljlega og sj au hvar stlka ltil vexti og fr andliti me bjart
hr sefur rmi selinu; klt hafi hn breitt ofan kinnina sr. Hn var blum
vamlsftum me rndtta vefjarsvuntu, dkkum sokkum, me nja brydda sauskinnssk me
hvtum vengjum. Ekki vissu au hvert hn var sofandi, en heyru lttan andardrtt til
hennar.

Biu au ekki boanna og stukku t og heim og sgu fr sgu essari.




A HVERJUM ANDSKOTANUM ERTU A LEITA?

(J.. III)

egar g var 17. rinu (ca. 1838) tti g heima Hvammi Mruvallaskn. Bndinn ar ht
rur rarson.

var a eina nrsntt a vi stlkurnar tvr vktum i lengi fram eftir; ar vakti og
sonur hjnanna, orsteinn a nafni, og var a skrifa. Var hann vakandi egar vi sofnuum.

Eftir a fr hann a htta og slkkti ljsi, en sofnai ekki strax, heldur l vakandi
rmi snu. egar ltil stund er liin sr hann hvar ljsgeislar koma inn me hurinni, og
san er loki upp. Kemur ar inn kunnug kona prbin me fltta hri.

Var hn svo fr a hann sagi a hefi veri fallegasti kvenmaur sem hann hefi s. Kona
essi hafi strt og skrt logandi kerti hendi; gekk hn beint inn a hjnarminu. ar var
himinn uppi yfir og mislegt . Fer hn n a lsa og leita himninum.

Var drengur hrddur um hn tlai a taka eitthva og segir: "A hverjum andskotanum ertu
a leita?"

Gekk konan fremur snugt t.

Um morguninn sagi drengur fr essu. Hlt hann etta hefi veri prestkonan hulduflksins
og iraist eftir brri snu, enda fundu og foreldrar hans a v vi hann.




ENDURGOLDIN MJLK

(J.. III)

einum b Eyjafiri bjuggu hjn ein rk. ar var einu sinni byggt br og var nokkur
partur af strum steini jarfstum innan veggjar brinu.

a var eitt kvld snemma um veturinn a konan fr fram a skammta. Sr hn a er
steininum fjgra marka askur sem hn ekkir ekki. Spur hn lka vinnukonuna um askinn, en
hn veit ekkert hver hann . Ltur konan nmjlk askinn og setur steininn, tk svo
burtu lykilinn og ber inn me sr.

Um morguninn kemur konan bri og skoar askinn; er hann tmur. Svona lt konan allan
veturinn nmjlk askinn hverju kvldi (ea hverju mli) og hvarf alltaf r askinum.

Lur n til sumarmla. sumardagsnttina fyrstu dreymir konuna a til hennar kemur kunnug
kona og segir: "Vel hefir n gert a gefa mr nmjlkina allan vetur ar sem g hefi
engu viki r. N skaltu eiga stainn a sem verur fjsinu hj r egar kemur
a fyrramli."

Me a hvarf hn. sumardagsmorguninn fyrsta kom konan fjsi; er komin ljmandi
falleg grhtttt kvga kunnug fjsi. ykist n konan viss um a huldukonan hefi gefi
sr kvgu essa fyrir mjlkina. Hlst kvga essi ar vi og var afbrags kr.




LFARNIR SNARTARTUNGU

(J.. III)

a var einhvurju sinni er Eggert Jnsson bj Sklholtsvk a hann sendi vinnukonu sna
er Kristn heitir samt ru flki vestur Snartartunguheii til a afla sr fjallagrasa
(er mjg hefur tka veri slandi).

L lei ess um Snartartungu og sagi konan ar er ht Sigrur a skyldi ekki
bregast kunnuglega vi eitthva tndist ea hvyrfi hj v ef a lgi Presthlunum
sem eru noranhallt heiinni og kunnugir menn ekkja deili , v a hefi oftast
eitthva horfi hj grasaflki sem ar hefi legi, enda ar heima bnum hvyrfi oftast
eitthva hvurju ri.

Og einu sinni er brnin ar voru a leika sr kringum fjrhsin slttu hlunum sem ar
eru bar svo vi a konuna dreymdi eina ntt: Henni kti koma til sn kona sem beiddi hana
lta ekki brnin vera me sona miklum hvaa kringum binn sinn a brnin sn hefu ekki
ni.

Og litlu ar eftir er au smu leikvllum snum voru a msri skemmtan su au mann koma
til sn er au ekki ekktu og uru ess vegna hrdd, einkanlega eitt eirra (sem Jn heitir
og er n bndi Ballar Skarsstrnd) sem hann elti lti eitt. au lgu samt af a
dansa miki essum hlum ea kringum hsin.

essi sami Jn var tvvegis var vi stlku sem vildi f hann til sn og seinna sinn er
au fundust kvast hn mundi skilja ruvsi vi hann rija sinni en au hefu skili
hinga til, en ei vita menn au hafi san fundist.

Enda var etta or og a snnu, grasaflki missti r tjaldstanum ntt hrosshrsreipi er
samt rum farangri var lti inn tjaldi. essi Kristn er n kona Klku vi
Bjarnarfjr.




RNAR FR STAARHLI

(J.. III)

So bar vi einu sinni Staarhli Saurb a jlafstunni vantai tvr r fr fnu egar
inn var lti, en var um daginn skammt fr bnum. Var fari til kotanna sem ar eru
skammt fr og spurt eftir m essum og vru r ar ekki og ei ktust smalar ar hafa s
neinar kindur arar en r er heim komu. Var ei skeytt um a fremur um kvldi.

Veri var stillt, logn og ykkt loft, en essa smu ntt brast noran-strbylur me
sortahr. Leist n bnda illa og taldi r snar tapaar v ei mundi f fennt slku
strkafaldi sem ogso hlst nsta dag eftir. Ltti nokku hrinni.

Vru strax fengnir tveir menn kunnugir a leita ar e lkast kti r mundu hafa vori
til skflum og var, lka einnin upp um fjall er ar er skammt fr. Var ei gott vegna
ess alltaf hlst kafaldi nokku, enda leita vri. Birti ei verulega upp fyrr en a
viku liinni.

Var enn sent lengra burt bi a leita og spyrja eftir num, jafnvel allir, bi
bndinn og arir, teldu r tapaar, en var etta allt rangurslaust. En etta hi sama
kvld lt bndi inn kindur snar sem hann var vanur, batt aftur hs og rsti a dyrunum
snj eins og venja er vetrum.

Hefur bndinn sjlfur sagt so fr a hann a essu afloknu hafi sni sr fr hsdyrunum er
hann seinast rsti a, gengi fein spor og fari a kasta af sr vatni. Verur honum
liti um xl sr til hsdyranna. Sr hann rnar er hann hafi vanta, vi dyrnar,
hreinar, urar og okkalegar eins og r hefu komi t r hsinu, og fullar eins og r
hefu komi af ngri jr ea fr gjf.

Virtist mnnum mjg kynleg saga essi er bndi sagi fr aburi essum og vru allir
sammla um a r mundu af einhvurjum snilegum mnnum geymdar veri, so sem lfa- ea
hulduflki.




HULDUFLK STEINAHELLI

(J.. III)

Steinahellir er n ingstaur Eyjafjallasveitar san nokkru eftir aldamtin, en ur var
inghsi Holti. Hann hafi a fornu fari veri hafur fyrir fjrhellir Steinamanna,
einkum egar slmt var veur. Litlar sgur hafa af honum fari, en allt um a er hann
talinn bstaur lfa og er s saga ar til meal annarra:

egar sra Pll Jnsson skldi prestur Vestmannaeyjum var einu sinni fer kvldtma
me Solveigu dttur sinni, n yfirsetukonu Eyjunum, getur hn um a vi hann hvlkur
mannfjldi ar vri saman kominn vi hellirinn svo hn hafi aldrei meiri s, en sra Pll
s ekkert v hann var ekki skyggn.

Allt fordyri hellinum er alaki me burkna, en vandhfi miki er a slta hann ekki
v eim verur eitthva sem hann slta; enda hvar sem hann er.

Einu sinni kom Skli hreppstjri Grund orvarsson prests, n a Prestsbakka Su,
verandi Holti hj fur snum, austan fyrir sinn randi tunglsljsi, hjarni og
lttangri, og rei hann lttan.

En er hann kom mts vi steininn fyrir framan hellisdyrnar stendur hesturinn allt einu
kyr svo hann kemur honum ekki feti framar. En er hann fer a knja hann stendur hann upp
afturftunum me frsi og ltum; en Skli sem er einhuga og kappsfullur vildi vst ekki
lta undan, en allt kom a fyrir eitt.

Svo gekk hann vestreftir gtunni, skoai og skimai allar ttir, en s ekkert; sneri
san austur og upp fyrir hellirinn og fr fyrir ofan hann. - Fr essu heyri g hann segja
sjlfan.




STEINARNIR LFTANESI

(J.. III)

a vita allir a flestir hlar ea steinar sem nokku kveur a eru byggir af flki v
sem lfar heita.

N eru lfar misjafnir, sumir gir, en sumir illir. eir gu gjra engum mein nema eir s
reittir af mnnum a fyrra bragi; hinir ar mti vinna mrgum manni tjn.

Gu lfarnir eru margir ef ei allir kristnir og halda vel tr sna. Mega eir sn mikils og
er a heill mikil a hjlpa lfum og koma sr vel vi v eir eru nokkurs konar andar
ea verur. Flestir lfar eru alvarlegir og hafa beit llum gska og gapaskap. Skyldi
maur v forast allt sisamlegt nlgt bstum eirra v annars getur hlotist illt af
v, v lfar reiast illa.

etta hefur og lfa-rni teki fram. Hann varar menn vi a ganga steininn mikla sem
stendur fyrir utan Hvamm Hvtrsu; ar ba illir lfar og alheinir.

Svo er t.a.m. um steina tvo grandanum milli Brekku og Lambhsa lftanesi. eir standa
sunnanvert vi gtuna skammt fyrir nean Grstein. essir steinar eru sjlfsagt lfabir v
ef maur hleypur af setningi milli eirra me gska og hltri ea sisemi hlekkist
eim eitthva sem a gjri ea hann deyr jafnvel ur en langt um lur. Viti maur ei
af essum lgum steinunum sakar ei milli eirra s gengi. Ei sakar heldur milli
eirra s gengi me sisemi og hversku.

egar Steindr Stefnsson heyri sgu essa kti honum hn trleg og gjri hltur a
henni. Bar svo vel vi a hann gekk fr kirkju egar hann heyri hana og hljp hann
milli steinanna me llum illum ltum. En lfar lta ei a sr ha, Steindr drukknai
Skerjafiri stuttu eftir. Vi etta minnkai n ekki trin steinunum v hefi Steindr
ekki hlaupi milli eirra, hefi hann ekki drukkna.

Veturinn 1844 tku tveir piltar sig saman og tluu a reyna steinana; a vru eir Magns
Grmsson og Pll Jnsson. eir hlupu n milli eirra og gjru allt sitt til, en ekki hefur
a eim s; eir lifa enn gu lfi.




TILORNING HULDUFLKS

(J.. III)

a var eitt sinn a gu kallai til Evu aldamur og sagi henni kvenum degi og tma a
sna sr ll brn sn tilteknum sta og lta au vera kembd og vegin og svo vel bin sem
fng vri .

Eva geri sem henni var boi, en af v brnin voru mrg nennti hn ekki a hafa fyrir a
ba au ll svo vel sem skyldi. Tk hn nokkur fr af hvoru kyni er henni ktu slegust
og fal au helli einum og bj svo um dyrnar a au kmist ekki braut aan, en ll hin
lt hn koma fram fyri auglit drottins tilteknum sta og tma.

En er gu kom a sj yfir brn hennar spyr hann Evu hvert hn hafi ekki fleiri brn, en
hn neitti v.

mlti gu til hennar: "a sem n hefur vilja hylja og dylja fyri gui num, a
veri han fr huli og duli fyri r og bnda num og llum nium ykkar nema eim einum
er g vil a veita, og engar nytjar n skemmtun skulu i af eim hafa han af."




HULDUFLK VKUHL

(J.. III)

ndverri 16. ld var s prestur Hvammi Laxrdal er Einar ht og var lfsson. bj
s bndi Hafragili er orsteinn er nefndur rarson; me honum var vist grikona ein
Sigrur a nafni. tninu Hafragili er s hll er Vkuhll heitir. Milli hls essa og
bjarins fellur brunnlkur ltill.

Svo er sagt a eitt kvld um vetur vri Sigrur a vatna km; kemur ar maur kunnur
til hennar a lknum og biur hana ganga me sr. Hn gerir sem hann biur og ganga au
hlinn. ar sr hn konu liggja glfi, og getur eigi ftt. Sigrur fer san hndum um
hana og verur konan brtt lttari.

au huldumaur akka Sigri vel etta lisinni og gefur konan henni a launum linda,
svuntu og klt, allt fsna gripi og ga, en huldumaur tekur upp hj sr bauk einn og
rur r honum anna auga henni og kveur hana san munu sj nokkuru fleira en alu
manna, en biur hana ar eigi or gjra. Sigrur heitir v. San fylgir hann henni
aftur til lkjarins, og skilur ar me eim.

Nokkuru sar er Sigrur essi stdd vestur Hfakaupsta; var ar kaupstefna sem
mest. ar kennir hn aftur huldumanninn kunningja sinn og er hann a taka t msan varning
b kaupmanns og er svo sem engi sji hann. Sigri var hverft vi og mlti til hans:
"Vara ig maur."

Hann leit vi henni og br egar fingri snum auga henni, a er hann hafi fyrr roi
r bauknum, enda var hann henni horfinn og s hn hann aldrei san n heldur fleira en
arir menn.




LFKONA REIDD YFIR

(jsb./J.. III)

Brardal fyrir hr um 20-30 rum bar a til er hr skal sagt: Fr b fyrir vestan
fljti fr kvenmaur til grasa austur yfir fljt og upp ar heii, v ar var allg
grasaheii, en fjallagrs fengust ei ar vestan fljts, en nlgt eim tma sem von var til
a kona essi kmi til baka sst kvenmaur koma fljtsbakkann mts vi Halldrsstai, sem
kallai svo heyrist heim a b; en svo hafi veri r fyrir gert a grasastlkan kmi
mske a fljtinu og kallai og skyldi skja hana hesti.

N egar essi stlka sst vi fljti kenndust eir er su vi hver hn vri og ktust
ekkja ar komna stlkuna r grasaheiinni og var kvenmaur sem fljti ori a ra send
a skja hana randi me hest taumi. San fr n essi sendistlka leiar sinnar a
vainu fljtinu og s alltaf hina stlkuna bakkanum mts vi sig og ktist kenna.

N rur hn yfir fljti og horfir stlkuna bakkanum, en egar hn var komin nrri yfir
fljti leit hn snggvast af stlkunni, en egar hn leit aftur vi var hn me llu horfin
hva hinni sendu stlku kom nsta vart, en hn leitai starandi allar ttir kom fyrir
ekki, og er hn gat einkis ori vr rei hn heim a Lundarbrekku a spyrjast fyrir hvert
grasastlkan hefi ar ekki komi v ar tti hn a koma egar heim fri, og frtti hn
a hn vri kyr vi grsin upp heiinni.

egar hinni sendu stlku annig var ll leit sn og mak a engu sneri hn heim aftur full
undrunar yfir essari missning.

En um nttina egar hn var sofnu dreymir hana a til hennar kemur kvenmaur og akkar
henni aumjkt fyrir a sem hn hafi flutt sig yfir fljti og segist hafa fari bak
hestinum sem hn teymdi, strax og hn hafi komi austur yfir fljti, og hafi hn teymt
undir sr mean hn leitai stlkunnar og svo vestur fyrir fljti og biur hana forlta sr
hn hefi etta mak fyrir sr, en sr hafi legi miki a komast vestur yfir, og segir
ennfremur a hn hafi tt heima einu af hulduflkskotum eim sem su Lundarbrekkulandi,
en hn hafi tt barn lausaleik og hafi fair sinn reist svo miki og ori svo vondur vi
sig a sr hafi valla veri vrt og hafi v teki a r a flja vestur yfir til
frndflks sns sem bi Sexhlagili; a er fyrir framan Struvelli.





Gert me Concordance