Texti      


Skldsgur

Jns Thoroddsens






PILTUR OG STLKA

Dltil frsaga




austanveru slandi liggur hra eitt miki og fagurt, er .....hra heitir; ar
gjrist saga s, er hr skal ritu. Hra etta er allfjlbyggt, en var betur bjum
skipa dgum Su-Halls, og sst n va aeins fyrir tftum, ar sem sgurnar segja,
a veri hafi vel hst hfingjasetur. Sjn er sgu rkari, en eigi vitum vr, hva
veldur. eir, sem rita og rita hafa um landsins gagn og nausynjar, vera ekki eitt
sttir um a efni; tla nokkrir, a hin fgru bli hafi lagst eyi sakir dugnaar
landsmanna, og hafa a til sns mls, a eins s landi n "fagurt og frtt" sem
fyrri ldum, egar Normenn tku sr ar blfestu, og enn s ar va byggilegt, sem
ekki er byggt. eru arir, sem kenna hafsnum og timbureklunni um, a landi s
strjlbyggara n en tundu og elleftu ld; segja eir, a um r mundir hafi enginn
hafs komi, en landi veri skgi vaxi fr fjalli til fjru og ngur hsaviur
hvervetna. a m vel vera, a hvorirtveggja hafi a nokkru leyti satt a mla; en ekki
ml a a dma hr ingi, fyrir v a anna er efni bklings essa.

Upp af hrai v, er vr um gtum, gengur dalur einn mikill og breiur, sem ....dalur
heitir. Fram af dal essum liggja aftur tveir minni dalir, er vr kllum Fgrudali.
Fagridalur hinn eystri er allur vaxinn vi og vafinn grasi; landskostir eru ar
gir, en vetrarrki meira lagi. Dalurinn er rbeinn; fjllin a honum ekki h;
hlarnar igrnar sumrin og nr v klettalausar; hr og hvar kvslast smlkir og
gil ofan um hjallana. Eftir mijum dalnum fellur mikil, a er jkulvatn lygnt og
ekki afarbreitt. S, sem stendur um morgunstund vi dalbotninn bjrtu sumarveri vi
upprs slar, egar skuggamyndirnar eru a okast undan slarbirtunni, og ltur yfir
dalinn endilangan, mun ekki geta bundist eirra ora: Fagur ertu, dalur fsturjarar
minnar, hr vil g beinin bera.

Sex bir eru Fagradal eystri, og heita fremstu birnir Indriahll og Sigrartunga
og standa v nr hvor mti rum, sinn hvorum megin rinnar. Litlar samgngur voru
millum bja essara; sinn tti hvora kirkjuskn, og sinn var hvorum hrepp. in er
va rei ar dalnum, og f v eru ar henni; veturna leggur hana mestu
aftkum, en ekki fjlgai milliferum fyrir a, me v bndurnir voru heldur engir
vinir; hvor bj a snu og hafi mest mk vi sna sveitunga. Enginn nbakrytur var
me eim bndunum; in skar svo skrt og greinilega r landamerkjum hvorratveggja
jaranna, a aldrei gtu risi deilur t r troningi ea slgjubletti, sem vant er a
vera hneykslunarhella ngranna slandi; en forlgin hfu haga v svo til, a
bndinn Indriahli hafi hreppstjrn hendi sinni sveit, og Sigrartungu bj
og hreppstjri. N tt menn su vnir, sem hlut eiga a mlum, m a margt vera
sveitarskum, er sitt lst hverjum; hefur a og lengi mlt veri, a ftkrastjrnin
sundri hreppstjrunum, en samtengi ekki, og svo fr hr einnig. langan aldur hfu
hreppstjrar essir gengi frii og spekt hvor hj rum lei lfsins og
hreppstjrnarinnar, anga til steinn kom gtuna, en a var kerlingarskepna gmul og
slitin; enginn maur vissi me snnu a segja, hvar hn var heiminn borin, og sjlf
mundi hn ekki fyrir vst, hva hn hafi heyrt um a. N fru menn a rannsaka
ritningarnar, a er a skilja kirkjubkurnar Sigrartunguhrepp og Indriahlshrepp,
en tk mli algjrlega a flkna; Indriahlssveitar kirkjubk fundu eir nafn,
og lktist fyrsti stafurinn v upphafsstafnum heiti kerlingar, en a ru leyti
var nafni m og rita me sortubleki; tti bndum Hlshrepp sjrvert a gjra
kerlingu ar sveitlga eftir svo ljsu handriti. Tunguhrepps kirkjubk var hundra
ra eya, og sgu sveitarmenn, a eftir kirkjubkinni a dma vri eins lklegt, a
hn tti ekki sveit ar hrepp. skyldi sslumaur skera r rtunni, og var honum
rita af hreppstjrunum. Sslumanni var heldur greitt um svari, en svo bi mtti
ekki standa, og tekur hreppstjrinn Sigrartungu a r, a hann flytur kerlingu
me tilstyrk sveitarmanna Indriahlshrepp. Hreppstjrinn ar bregur skjtt vi,
safnar a sr mnnum og ltur flytja hana um hl yfir a Sigrartungu. Bnum
Sigrartungu var loka, egar sst til fararinnar, og fyrirbau hreppstjri nokkrum
manni a vera svo djarfur a ljka upp. Hinir skildu kerlingu eftir hlainu, en ekki
var brinn opnaur, fyrr en Hlhreppingar voru farnir burtu fyrir gri stundu. etta
var miri jlafstu, og var veur fremur kalt fyrir gamalmenni, og var fari a sl
a kerlingu, egar komi var t til hennar; sagi Bjarni hreppstjri, a best vri a
velgja dltinn mjlksopa ofan hana, ur en fari vri me hana aftur. -Flytji i
mig n hvert, sem i vilji, skepnurnar mnar, sagi kerling; en gu fyrirgefi
knginum, n situr hann og drekkur kaffi og brennivn og veit ekki, hva hr gjrist. -
etta voru sustu or hennar hr heimi.

Ekki fr eins fyrir hreppstjrum essum eins og eim Herdes og Platus forum, a eir
yru vinir eim sama degi sem kerling fr milli eirra; aldrei greri um heilt me
eim eftir enna rflutning; eir sust a snnu oft mannfundum og ypptu httum hvor
a rum, en ekki var a fyrir vinttu sakir, heldur af lotningu fyrir embttinu; eir
rituu stundum hvor rum til um hitt og etta, sem snerti sveitastjrnirnar, og
tluust oft vi, og kallai hvor annan signor hverju ori, en ekki kom a heldur
til af gu, heldur hinu, a hvor um sig hugsai: S hann ekki signor, getur og
veri efi um a, hvort g s signor ea ekki.

Hreppstjrakonurnar ekktust lti, en ekki var a allsjaldan, a r spyru gesti og
gangandi hvor um ara; ekki var a af umhyggju ea velvild sprotti, heldur af metnai
nir; vildi hvorug vera annarrar eftirbtur, ar e r hefu jafnar mannviringar.
Hreppstjrar essir voru bir gir efnamenn; hreppstjri Jn tti Indriahlinn, en
Sigrartunga var konungsjr; ar hafi hreppstjri Bjarni bi allan sinn bskap;
ekki tti hann jarir, en vel af lausaf. Jn Hli tti einn son, er Indrii ht;
hann var tu vetra, er saga essi gjrist. Indrii var snemma frur snum og
vaxinn vel, og afbrag tti hann jafnaldra sinna fyrir styrkleika sakir, enda lifi
hann ekki mounum hj mur sinni; aldrei var svo hart um mjlk Hli, a Indrii
yri ekki a f pott af spenvolgri nmjlk hvert ml, og etta kom mergnum kgglana
honum; tull var hann og framgjarn til hvers, sem gjra var, nema a lra
spurningarnar; var n v starfi svo langt komi, a hann kunni r allar vel nema
sjtta kaptulann, sem flestum verur rugur. Mesta yndi og ngja Indria var jafnan
a vera eitthva a tlga og v nst a sinna um f fur sns. Hann var skyggn vel og
fthvatur og heppnaist betur en flestum rum fjrgsla og fann oft, egar vantai,
ar sem arir voru fr gengnir leitinni. Eina tti hann mbotntta a lit, hn hafi
veri gefin honum tannf og var allra mesta heppnisskepna; hn var tvlembd hverju
vori, og sgu menn Indria fslan vera mundu; seldi Indrii lmbin hverju hausti
fyrir peninga, er mir hans varveitti fyrir hann. N var Botna orin svo farin og
lasbura, a hn mtti ekki lengur fylgja fnu eur bta gras til holda, hsumar
vri, en ellidau tti hn a vera, v hafi Indrii heiti; var hn v hf
bastofuglfi og gefin mjlk sem barni me ppu, en studd t hlabrekkuna, egar best
og blast var veur.

au Bjarni Sigrartungu ttu rj brn; Ragnheiur ht hi elsta, og var hn gefin
bndamanni ar sveitinni; son ttu au, er Ormur ht; hann hafi Bjarni til lringar
sett, og var hann me fur snum sumrum, en heimaskla vetrum; mir hans unni
honum miki og vildi, a hann yri prestur, og varla hafi Ormur numi svo miki
latnumli, a hann gti sett tv or gallalaust saman, ur mir hans fr a telja
saman lambsfur og preststundir bestu brauunum, sem hn ekkti, og jafna llu
saman til a vita, um hvert braui hann Ormur sinn skyldi bija. Yngsta barn hjnanna
Sigrartungu ht Sigrur; a var murnafn bnda, og tti honum harla vnt um
hana; en ekki hafi hn jafnmiki strki af mur sinni; galt hn ess hj murinni,
sem hn naut hj furnum, a er nafnsins og ess, a hana svipai tt til furmmu
sinnar; sagi Ingveldur oft vi sjlfa sig, egar hn leit framan barni: Er a ekki
eins og g sji sneypuna hana tengdamur mna arna lifandi?

a er n essu nst a segja, a etta sumar var a tlunarverk Indria Hli, a
hann skyldi smala morgnana, en sitja hj daginn; beitarlandi fr Hli er fram um
dalinn, en upprekstrarland bnda og afrtti fremst dalbotninum. Kvfnu var haldi
fram um Grnuhjalla, og ar sat Indrii hj, og var honum aldrei vant r hjsetunni,
en rugar gekk honum a vakna morgnana svo snemma sem urfti, og var fyrstu ekki
ugglaust, a fair hans yri a vekja hann stundum nokku hvatskeytlega; lur svo
fram a sltti, tekur f a spekjast, en Indrii a venjast vi a fara ngu snemma
ftur.

Sigrartungu var a til tinda einn morgun nbyrjuum tnasltti, a rekja var
g, og var Bjarni bndi genginn heim r slgjunni og sr, a Ormur sonur hans sefur
enn; voru liin dagml; segir hann vi Ingveldi konu sna:

Seint stgur Ormur frndi r rekkju, og lst mr, a vekir hann til skattsins: hann
gjrir ekki anna, hvort sem er, en matast; n er hann egar sextn vetra og kann
ekki a bera lj gras; margur myndi mla a, a roski hans s svo mikill orinn, a
hann gti hjakka af einhverjum fnakollinum, ar sem allir arir eru eitthva a
gjra.

Og jja! honum ykir gott a lra morgnana, rjunni, enda mun vera nnur ija og
kvrun hans en a ganga t tni me karlmnnunum a orfinu.

Bddu n vi! hann er ekki orinn klerkur enn ; mr snist eir veri ekki allir
prestar, sem kennt er.

Vissi g a, a hann Ormur minn yri ekki prestur, segir Ingveldur, skyldi g ekki
hafa eggja ig a lta kenna honum, en g vona, a gu minn gur heyri mna bn og
lti hann vera prest og komast eitthvert gott brau hrna einhvers staar nlgt
okkur, og helduru , a hann urfi a slta sr t vi orfi?

Ekki tekur til, nema urfi, og er honum engin skmm ea skai a kunna til verka; en
a er ekki fyrsta sinni, a mlir allt eftir honum.

Eins og eftir henni Siggu.

etta er n barn enn , krakkinn, og er ekki von til, a hn geti miklu af kasta.

Hn gti seti hj, stelpan, daginn; etta var g a gjra hennar aldri, og
hennar Gurnar arf g vi heima vi binn.

Um etta kttu au hjnin nokkra stund, en s var endir mlanna, a Ormur fr me
fur snum t tn, og voru honum fengnir nokkrir fnakollar til a reyna sig vi;
en Sigrur litla var fyrsta sinni a labba eftir fnu fram fjrgtur, fremur hrygg
huga, me askinn sinn hendinni. Hn var nunda rinu og heldur ltil vexti
eftir aldri. Mir hennar hvslai a henni, ur en hn fr sta: verur hdd,
kindin n ef kemur of snemma heim kvld ea ef tnir nokkru af fnu. - Gurn
vinnukona var ltin fara me henni til ess a sna henni, hvar hn tti a halda fnu
til haga. - Vertu ekki a skla, telpa mn, sagi Gurn, arft ekki a hrast
hulduflki dalnum, a gjrir r ekkert mein. - essi huggunaror voru ekki til
annars en a rifja upp fyrir Sigri allar sgurnar, sem hn hafi heyrt um lfhl og
hann Draugahvamm; a voru tv rnefni ar dalnum. A ltilli stundu voru kindurnar
runnar fram eftir gtunum; en er r voru komnar ar, sem grnu hjallarnir breiast t,
tku r a dreifa sr um brin og lgarnar og fru a bta blmgresi.

Hrna ttu n, Sigga mn, a lta f vera, segir Gurn, tt a hafa gtur , a
a hverfi ekki upp af brninni, en fram eftir hlinni er htt a a fari; skalt
ekki hnappsitja a, v dettur r v nytin; egar forslan er komin ofan
slakkann arna, er tmi til fyrir ig a fara a ha v saman, og gu a, a ekki
veri eftir lautunum; varau ig henni stru Bldu, hn er vn a last upp me
gilinu og hefur gjrt mr a tvisvar sinnum, svo g var a elta hana upp fjall,
skituna arna; sigau honum Lubba ekki miki rnar, honum er htt vi a hrifsa
r, og vertu n sl!

, faru ekki undir eins fr mr, Gunna mn, sagi Sigrur litla hlfkjkrandi, g dey
t af r hrslu og leiindum.

Vertu ekki a neinu voli, stelpan n! sagi Gurn og reif sig af henni og hljp sem
ftur toguu og var horfin svipstundu. Brjst Sigrar litlu rtnai af svo
miklum ekka, a henni fannst a tlai a springa; trin flutu niur um litlu
kinnarnar; henni sortnai fyrir augum, en fturnir gtu ekki valdi unga lkamans; hn
hn niur, ar sem hn st, og grfi sig niur a jrinni og grt htt; loksins var
hn svo reytt af a grta, a hn sofnai t af, og dreymdi hana, a henni tti
koma til sn maur hvtum klum, hann strauk um augum henni og mlti: Jess
Kristur huggar gu brnin, sem grta. Vi etta vaknai hn, og var henni a fyrst,
a hn reifai me hendinni um kinn sr og fann, a hn var ekki vot, en nokku sr og
bsna heit; einnig fann hn til dltils hfuverkjar; brjst hennar var lttara, og
hjarta barist ekki af ekka, en enn stirndi blu augun litlu. S, sem hefi
komi lautina, ar sem Sigrur sat, og liti augu hennar, mundi hafa sagt vi
sjlfan sig: Hvernig stendur v, a slin blessu, sem skini hefur hr allan dag,
hefur ekki geta erra daggperlurnar af blfjlunum tveimur, sem allra fallegastar eru
hrna brekkunni? - tti s og skelfing, sem veri hafi Sigri litlu, ur en hn
sofnai, var n a miklu leyti horfinn ea hafi ekki rrm til a vinna hana, v
hn var n a hugsa um a, sem hana hafi dreymt; hn setti sig san niur brekkuna
og fr a lesa bnir snar og las r upp aftur og aftur, og fannst henni n sem hn
fengi af v nokkra hugsvlun. En er etta hafi gengi nokkra hr, heyrist henni
allt einu sem hundar geltu hins vegar dalnum; hn reis ftur og gekk upp h
eina, sem st ar nlgt brekkunni, og litaist um; allt var kyrrt og tmt dalnum;
slin var farin a lkka himninum, og kvldskuggarnir voru farnir a frast ofan
eftir vestari hlinni og nrri v komnir ofan slakkann. S Sigrur, a hn
hafi sofi furu lengi, og datt henni n hug a, sem Gurn hafi sagt henni, a
hn skyldi fara a reka f saman, egar forslan vri komin ofan slakkann; en sem
hn n var a hugsa um etta me sr, var henni liti yfir um na og hvamm einn ar
mti; ar var hll einn mijum hvamminum og grr steinn efst hlnum, og sndist
Sigri piltur svartklddur koma t r honum og hverfa skjtara en auga vri rennt upp
eftir hvamminum. N fr Sigri ekki a ltast vel blikuna og vildi n sem fyrst vera
komin burt r dalnum; hjarta hennar fr a berjast um brjstinu af hrslu, en sama
bili heyrir hn ha hinum megin dalnum svo htt, a mai bum hlunum. Lubbi
Sigrar hafi legi um daginn ar brekkunni fram lappir snar, ekki langt fr
Sigri, en er hann heyri hi bergmla klettunum, stkk hann upp, hristi sig og
bretti eyrun og tk allt einu undir sig ftur og var horfinn Sigri svipstundu.
Kindurnar stukku r hlargeirunum og hlupu allar saman einn hnapp rtt hj
brekkunni. Sigrur tk skyndi a kasta r tlu, og taldist henni enga vanta.
Mean Sigrur var a telja, var forslan komin ofan slakkann, og fr hn a reka
heim og kom me f bli ann mund, sem vant var a mjalta kvldin, og var
engrar ar vant; tti mnnum Sigri litlu hefi tekist vel hjsetan fyrsta sinni.

Nsta dag, er Sigrur skyldi sitja hj, fr hn ekki eins hrygg sta eins og hinn
fyrra daginn; gat hn ekki gjrt a sr allajafna leiinni fram eftir a vera a
hugsa um lfaflki dalnum og um sausvarta drenginn, sem hn hafi s daginn ur.
egar hn kom brekkuna, ar sem hn hafi veri daginn ur, settist hn niur, lagi
a sr hendur og fr a lesa bnir snar; en er hn hafi lesi um hr, var henni
liti yfir na; sr hn , hvar rann ttur fjrhpur fram me nni hinum megin, en
eftir fjrhp essum fr piltur dltill, str vi ann, sem hn hafi s daginn
ur; en pilturinn var ekki eins klddur, hann var hvtum brkum og svartri peysu,
me rndtta hfu hfinu. Sigrur stari hann um stund, en sagi san vi sjlfa
sig: Piltur essi getur ekki veri lfabarn, a verur a vera einhver smalapiltur. -
r brekkunni, sem Sigrur var , var allskammt ofan a nni; in var ar ekki brei og
fll ar fram millum tveggja klettasnasa, er hfust lti eitt upp. yfir rbakkana.
Sigrur gekk fram snsina sn megin og st ar. Kindurnar liu hgt og hgt og
smbtandi undan piltinum, en hann fr splkorn eftir; og er hann kemur ar mts vi,
sem Sigrur st vi na, verur honum liti yfir um og sr, a ar stendur kvenmaur
ekki allstrvaxinn; hann nemur staar og starir um stund hana, en hleypur san
fram a nni og kallar Sigri og spyr hana a heiti.

Sigga Bjarnadttir heiti g.

Smalar ar Tungu?

g a sitja hj; en hva heitir ?

Indrii fr Hli heiti g og sit hj eins og .

Leiist r ekki a sitja hj einn saman?

O, nei, ekki svo miki, egar gott er veri; en hvar er hsi itt?

g ekkert hs enn hrna fram fr; tt nokku hs?

J, hrna inn hvamminum, og ar sit g daginn og er a sma; a er svo strt, a
vi gtum veri ar bi og stai upprtt; en a er illt, a getur ekki komi yfir
um til mn, skyldum vi leika okkur saman, v g s, a ert ltil eins og g -
ea leiist r ekki daginn, ar sem tt ekkert hs?

J, mr leiist skp, segir Sigrur, og svo er g svo hrdd vi lfaflki, sem kva
vera hrna dalnum.

Hr er ekkert lfaflk, held g, sagi Indrii, ea hefuru s nokku af v?

J, g s gr svartan strk svo ljtan skjtast arna t r gra steininum, sem
stendur arna inn hvamminum.

ar er enginn grr steinn! a er hsi mitt, sem stendur arna hlnum, kelli mn, og
a hefur lklega veri g, sem sst; en n ver g a fara og ha kindunum dlti
lengra fram eftir, og svo kem g aftur, v mr ykir gaman a tala vi ig.

essar uru fyrstar samrur eirra Indria og Sigrar; en eftir a sust au og
tluust vi ar vi na hverjum degi, og lei ekki lngu, ur au yru mestu
mtar. morgnana, egar au komu me f hagann, gengu au fram klettasnasirnar
sitt hvorum megin og heilsuust og sgu hvort ru tindi; daginn, egar veur var
gott, stu au og rddust vi yfir na, sgu hvort ru sgur og kvust ; hvort
hafi yndi af ru; Sigrur grt, ef Indrii kom einhverju sinni seinna en vandi var
til me f dalinn, en hoppai og lk af glei, egar hn s hann koma. Vilka fr
fyrir Indria, a honum fannst hver s stundin lei og lng, sem hann var a sj af
Sigri.

annig lei sumari, og var Sigri ori svo krt a sitja hj, a hn nr v kunni
hvergi vi sig annars staar en dalnum og hlakkai til hverjum morgni a fara
anga. Einn dag um hausti sagi fair hennar vi hana, a n tti hn ekki lengur a
sitja hj, v hr eftir yri f ekki mjlka meir en einu sinni dag. essar frttir
ttu Sigri ekki gar, en beiddi fur sinn a lofa sr um daginn a skreppa fram
dalinn a skja hitt og etta smlegt, er hn tti eftir hsinu snu, og kveja
Indria vin sinn, og leyfi fair hennar henni a. Sigrur gekk a venju ofan a nni
og fram klettasnsina og tlai a ba Indria ar, en sama dag var htt a sitja
hj Hli, og kom Indrii ekki. Sigrur bei lengi, en var loks a sna aftur vi
svo bi og var n a skilja vi dalinn nr v eins hrygg huga eins og , er hn
fr anga fyrsta sinni til hjsetunnar.

Ekki fundust au Sigrur og Indrii enna vetur hinn nsta, og sumari eftir var
Sigrur ekki ltin sitja hj, og var hn til ess tlu; en a frst fyrir me
svofelldum htti, a um vori fkk hn svo illt hgra ftinn, blgnai hann allur
upp, og gjrist r v ftarmein og greri seint; l hn v lengi sumars. Indrii
Hli sat og ekki hj a sumar; hann tti svo tull og laglegur til allra verka, a
fair hans ttist hafa meira gagn af a hafa hann heima vi heyvinnu en a lta hann
gta fjrins, og var stlka fengin til ess, sem lilttari tti. smalai Indrii
sem fyrr morgnana; lei svo af sumari fram til rtta. Upprekstrarland bnda var, sem
ur er um geti, fram Fagradalsbotni; ar ttu Hlhreppingar og Tungusveitarmenn
saman rtt mikla; skyldu hvorirtveggja hreppsmenn leggja til menn gngur. Jn
hreppstjri tti geldf margt, og lagi hann til rj menn leitirnar; ar var Indrii
sonur hans einn eirra. Veur var gott fjallreiardaginn; kom ar margt manna nean r
hrainu; tti a mannfundur bestur ar um sveitir; hfu menn me sr vistir og
tjld, v sjaldan entist dagur til a skilja f leitardaginn. A linu nni voru
flestir leitarmenn komnir; dreifi f sr um dalinn, en menn tku til malsekkja
sinna og settust niur og snddu og biu eirra, sem komnir voru; lur svo fram a
mijum aftni, og vantar engan nema Indria hreppstjrason, og hldu menn hann hafa
villst og voru farnir a tala um a leita hans; en v heyra menn hundaglamm fyrir
ofan nyrri brnina, og skmmu sar blar fjrhp; er ar kominn Indrii me margt
f; hann hafi tt a leita dal nokkurn, sem gengur upp r Fagradalsdrgum, en ekki
fundi ar fjr; tti honum n viring a hverfa aftur vi svo bi og koma kindalaus
til rttanna; gekk hann upp r dalnum vestanverum og vestur um fjll, uns hann kom
a vatni einu miklu; ar fann hann margt f og hlt san heim me a; en upp hafi
hann gengi bi sokka og sk. N var ori svo lii daginn, a ekki tti taka v
a reka inn, og biu menn morguns tjldunum. Um morguninn var veur bjart, og risu
menn rla og tku a rtta; kom enn fjldi manns r hrainu. ar kom Sigrur r
Tungu og mir hennar og horfi , mean veri var a draga, en var ess millum me
rum smmeyjum a leikjum. Indrii gekk til og fr eins og arir sveinar, og var
honum einhvern tma reika ar a, sem r lku, meyjarnar; verur honum brtt liti
Sigri og ekkir hana; Sigrur kom um sama bil auga Indria, og fr henni eins og
honum, a hn kennir hann; hlaupa au n bi jafnsnemma hvort a ru og mtast
miri lei og kyssast, en Indrii var fyrri til mls og segir:

g ekki ig, telpa mn, ert fr Tungu og heitir Sigga, mr ykir skp vnt um ig.

Mr ykir eins skp vnt um ig, Indrii litli; g ekki ig san fyrra, en n hef
g ekki s ig svo lengi.

etta stutta vital eirra var me svo mikilli al og einlgni, sem brnum einum er
veitt, a aus var, a slir eirra voru enn hreinar og saklausar, og langt vri s
maur kominn vegi spillingarinnar, er s hefi essi brn og ekki hefi sagt
hugskoti snu: , a g vri aftur orinn barn hjarta, yrfti g ekki a dylja
hugrenningar mnar fyrir mnnunum.

Indrii tk Sigri vi hnd sr, og lofau mr, segir hann, a sna ig henni mur
minni, v a g hef oft sagt henni fr r og hva mr ykir vnt um ig.

au fru san bi til Ingibjargar, og kyssti hn Sigri krk og kring og sagi, a
hn vri fallegt barn, og ba Indria a vera henni gan.

Um etta leyti hfu eir yngri mennirnir, sem vi rttina voru, teki sig saman um a
fara bndaglmu ar vellinum og tku til ess hvern pilt, sem farinn var a
stlpast; var Indrii a fara me og svo Ormur fr Tungu. San er llu liinu skipt
tvo flokka, og voru eir Tunguhreppsmenn rum, en Hlhreppingar rum; vldu
hvorirtveggja sr bndur, skipuu lii og sgu fyrir, hvernig menn skyldu a gangast;
eir skyldu glma fyrst, er hraustari voru, en rvalalii sast og svo bndur
sjlfir. Var n markaur glmuvllur, og tku menn a glma, en konur og hinir eldri
menn, sem ekki fengust vi a draga r rttinni, stu hj og horfu , og var a g
skemmtun; veitti eim Tunguhreppingum yngra fyrstu. Ormur fr Tungu gekk fram og
mti eim manni af lii Hlhreppinga, er Bjarni ht; ekki hfu eir lengi glmt, ur
Ormur reif Bjarna upp klofbragi og slengdi honum vllinn. Tvo felldi Ormur enn af
eim Hlverjum. st upp maur af lii eirra Indriahlsmanna, er orgrmur ht og
kallaur Trlli; hann var maur str vexti og rammur a afli; hann rfur til Orms me
mikilli reii; kenndi ar aflsmunar, sveiflai hann Ormi kringum sig sem snldu, en
Ormur var mjkur og ftviss og fll ekki a heldur, og gekk svo um stund, og tekur
orgrmur a mast; a finnur Ormur og gjrir askn hina snrpustu, en orgrmur
st fast fyrir sem jarfastur klettur, og getur Ormur ekki komi vi neinum brgum;
loksins tekur orgrmi a leiast auf etta, sleppir n tkunum Ormi og tlar a
grpa hann hryggspennu, en Ormur verur fyrri til og hleypur inn undir hann og hefur
hann upp hnykk og kastar honum vllinn; verur p miki af hendi eirra
Tungusveitarmanna, og lofar hver maur hreysti Orms og framgngu. Eftir etta gengur
Ormur fram vllinn og segir:

Mikinn garp hfum vr hr a velli lagan, eur hvern lti r n fram, Hlverjar?

Ekki er maur str ea sterkur, sgu Hlverjar, Indrii litli fr Hli er n nstur
til framgngu, og mun r ekki rugt a brjta hann bak aftur. Indrii gekk fram, og
takast eir Ormur tkum; ekki hafi Indrii afl vi Orm, en svo var hann liugur, a
ekki mtti Ormur hann af ftum fra, enda list Ormur skjtt, er hann var mur ur.
ar var fa ein glmuvellinum utanverum; anga fru eir leikinn, og s Ormur
ekki funa, en Indrii stkk fugur yfir hana, og sama vetfangi kippir hann Ormi a
sr, og uru honum lausir ftur og fellur fram anna hn. Gjru Hlverjar skll
mikil og kvu lti hafa lagst fyrir kappann. Ormi tti etta hin mesta viring og
vildi rast a Indria anna sinn, en Hlverjar sgu, a s leikur vri egar
fullreyndur. Eftir etta gengust menn a sem skipa var, og stu sast engir uppi
nema bndur sjlfir; glmdu eir bi lengi og sterklega, en svo lauk um sir, a eir
fllu bir senn. Hfu menn haft af essu hina mestu skemmtun, en Ingveldi Tungu
svei a mjg, a Ormur hafi falli fyrir Indria - ea v lstu strkhrsi fella
ig, segir hn, ea v hefndir n ekki honum? Ormur kva a ekki sma, a menn
erfu slkt lengi.

skal g ekki vera bin a gleyma v kvld, sagi Ingveldur, enda er mr a ekki
minni skmm en r sjlfum, v a er eins og g hafi aldrei tmt a gefa r a ta.

Ekki tluu au mgin meira um etta a v sinni.

mean eir sveinarnir glmdu, hfu eir bndurnir haldi fram a draga r rttinni,
og var n komi a v, a eir ar af nstu bjunum dragi sitt f; drgu eir jafnan
sastir, en eir, sem voru lengst a, drgu fyrst. S maur var ar vi rttina, er
sbjrn ht, er svo var glggur f, a hann ekkti hverja kind, ef hann hafi s
hana einu sinni ur; hann vissi og, hvaa mark hver maur tti hinum tveimur nstu
sslum; hann st jafnan mijum rttardyrum og skoai hverja kind, sem dregin var,
og sagi, hver tti, og rengdi hann enginn maur; og kmi einhvern tma nokkur
greiningur milli manna um mrk, var hann ltinn skera r rtunni, v menn vissu, a
sbirni bar saman vi markabkurnar. Gengu menn n fast a a draga, eftir a
bndaglmunni var loki.

essa kind veit g ekki, hver , sagi sbjrn og uklai um eyrun einni tvvetlu.
Kalli i hreppstjrann Tungu; a er allt undir v komi, hvort hr hefur veri
biti, en eins er og arna s bris eyranu, piltar, ea hva segir , Jn Lkjamti?
Yfirmarki er hreppstjrans Tungu, blastft framan bi og fjur aftan vinstra, en
s arna biti aftan hgra, hann Jn Gili hana; en metfskepna er a, hver sem
hana , hvar er hreppstjrinn?

Hr er g, ea hva er r hndum nna, sbjrn minn?

Eigi r essa tvvetlu, signor Bjarni?

a veit g ekki, ef a marki mitt er henni, g hana, annars ekki.

Hr er nokkur vafi ; arna eru blastfingarnar og fjrin, en skoi r n sjlfir!
Hrna er eins og einhver ben hafi veri eyranu, lklegast biti, en illa er hann
gerur, og hann Jn Gili hana; v, eins og r muni, er marki ykkar eins,
nema a sem hann br bitanum t af, egar hann kom hrna sveitina.

g ori ekki a segja neitt um a, sbjrn minn, a er best a kalla fleiri til a
dma um a ml; ski i hann Gumund smala og hann Jn Gili sjlfan, v ekki vil
g mr s eigna anna en a, sem g .

var fari eftir eim Gumundi og Jni, og kom Gumundur fyrr.

ekkir essa tvvetlu, Gvendur? sagi sbjrn, hreppstjrinn hana?

Gumundur skoai tvvetluna krk og kring, en sagi san, a ar um gti hann
ekki sagt me neinni vissu.

, hvaa smali er a, skrattinn s arna, a ekkja ekki kindurnar hans hsbnda sns,
sagi sbjrn; mr er nst skapi a halda, a hann eigi hana; a er eins og mr
snist, a g hafi s essa kind ur, egar g kom fram a hsunum ar Tungu
vetur, en ekki ori g a sverja a, held g, nei, ekki ori g a sverja a, og
san etta bris, sem arna er eyranu.

essum svifunum kom Jn Gili ar a og skoai marki og segir:

Mr snist enginn vafi urfa a vera um hana, marki mitt er henni, g hana.

Og ekki er a n skrt henni, marki itt, en hitt er a, ef ekkir hana og
orir a sverja r hana, sagi sbjrn.

Hvort sem heldur vri, sagi Jn, ar sem marki mitt er henni; g ekki svo margt
f, a g tli a lta hunda draga a af mr, sem g .

Nr er mr a segja, a eigir ekkert henni.

Rtt essu kom Sigrur litla fr Tungu hlaupandi ar a, sem eir voru a refa um
tvvetluna, og kallai, ur en hn kom til eirra:

, arna er hn Kolla mn blessu komin af fjallinu!

Hvar sr hana? sagi Bjarni.

Hrna! etta er hn Kolla mn, g ekki hana.

Er etta hn Kolla n? gall sbjrn vi.

J, sbjrn minn, hn er undan henni Forustuhnflu hennar mur minnar; en hva er
ori af grna spottanum, sem var eyranu henni?

, heyrir n, Jn gur! sagi sbjrn, etta er hn Kolla hennar Sigrar litlu,
heldur , a barni skrkvi? Og arna hefur veri dregi eyra henni, en rifna t
r, og er svo gri saman aftur, og v er arna brxli eyranu; g vissi a lka,
a g ekkti svipinn, g kmi honum ekki fyrir mig, en n kannast g vi a, a hn
er af Hnflukyninu.

a er eins og vant er fyrir r, sbjrn sll! sagi Jn, dregur eirra taum, sem
heldur, a geti slett ig bita ea sopa, en etta sinn skaltu ekki ffletta mig,
v g kindina me llum gusrtti, eins og eyrunum m sj.

a lgur , sagi sbjrn og reiddist v, er Jn sagi, a hann vri hlutdrgur.

, lg g a! sagi Jn og br hendinni framan nasir sbirni, svo r dreyri;
sbjrn sleppti tvvetlunni og tlar a rjka Jn, en hreppstjri Bjarni hljp
fangi honum og hlt honum, en tveir arir tku Jn og ftruu honum a berja sbjrn
meira. sbirni tti a illt, er hann ni ekki a hlaupa a Jni, og beiddi
hreppstjra grtandi a lofa sr a sl rlinn dlti - v g er vanur v, a mr
s gefi nasirnar fyrir ekkert, ea urfti hann a gefa mr hann, a g kallai
hann lygara, a er hann, og etta var ekki a stryri.

Bjarni lt sem hann heyri a ekki og reyndi til allar lundir a stilla til friar
me eim og tkst a svo um sir, a eir kysstu hvor annan og beiddu hvor annan
fyrirgefningar; en tvvetluna skipai hann a leia til fjr Jns Gili og kva ng
illt af henni hlotist hafa og skyldi hn ekki oftar vera rtuefni. egar Sigrur
litla s, a Kolla var burtu leidd, og heyri, a Jn Gili tti a eiga hana, gat hn
ekki gjrt a sr a fara a grta, v henni tti svo vnt um hana og hafi hlakka
svo lengi til a sj hana aftur af fjallinu; hn settist undir annan rttarvegginn
og traist. Indrii litli fr Hli var staddur skammt ar fr og s, a Sigrur fr
a grta. , g get ekki s hana Siggu litlu grta, sagi hann vi sjlfan sig og gekk
til hennar. Hva gengur a r, Sigga mn? Mr er svo vel vi ig, a trin koma fram
augun mr, egar g s ig grta, sagi hann og klappai Sigri herarnar me
hendinni; segu mr, hva gengur a r?

, mr tti svo miki fyrir a missa hana Kollu mna; hn er svo falleg, en n hefur
hann fair minn lti rsti hann Jn Gili taka hana fr mr; etta var s eina
kindin, sem g tti, og a er svo gaman a eiga sjlf kind.

Vertu samt ekki a grta t r v, Sigga mn g, sagi Indrii, g tv lmb hrna
rttinni, og mtt eiga hvort eirra, sem vilt; hn mir mn hefur sagt, a g
mtti gefa r anna, og komdu n og skoau au.

Sigrur var essu ofur gl, og fr Indrii me hana anga, sem lmbin voru; a
voru tv gimbrarlmb ofur fleg, og bau Indrii Sigri a kjsa sr hvort, sem hn
vildi; sagi Sigrur fur snum fr gjfinni, og sagi hann a fallega gjrt af
Indria og sagi Sigri a akka Indria fyrir me kossi. En , Indrii, skalt
einhvern tma koma yfir a Tungu vetur og finna hana Siggu litlu, v vera m, a i
unga flki felli meira huga saman en vi feur ykkar, og vil g ekki meina ykkur a.

Var n ekki fleira til tinda a v sinni. En um veturinn voru frost mikil og
salg, og lagi Fagur ar milli bjanna, og minntist Indrii einhvern sunnudag ,
hva Bjarni Tungu hafi sagt vi hann, og biur foreldra sna a lofa sr yfir a
Tungu a finna Siggu, og jttu au v, en segja honum a vera kominn aftur fyrir
vkulok. Indrii kom a Tungu, og fagnai Bjarni honum vel og svo Sigrur, en
Ingveldur lt sr ftt um finnast. Ormur Bjarnason var ar fyrir, hafi hann fengi
leyfi af kennara snum a finna foreldra sna um helgina; uru eir Indrii brtt gir
vinir, eins og ekkert hefi skorist me eim; voru au ll a leikjum um daginn,
brnin, og bjuggu sr snjkerlingar ea renndu sr; rkkrinu hfu au a a
skemmtun a kveast ; voru eir sveinarnir bir mti Sigri og veitti miur,
v Sigrur kunni allar lfarsrmur spjaldanna milli auk alls annars. Eftir a bi
var a kveikja og bora, minntist Sigrur , hvort ekki tti a fara a spila; a
tti eim Indria og Ormi gott r, Ingveldi tti og gaman a spila, og var hn s
fjra, og er n fari alkort.

Vi Indrii verum saman, sagi Sigrur.

Spilin skulu ra, sagi Ormur; v ekki var honum meir en svo um a vera saman vi
mur sna, er hann vissi, a hn var sjaldan vn a f lju.

Hjartakngur er hr, sagi Indrii.

Og hrna er hjartadrottning, og erum vi saman, Indrii minn, eins og g vildi; og
fu n gott, v vi eigum a vinna.

Er teki til a spila, og gekk eim Indria betur; hver strokan og mkurinn eftir
annan.

N skulum vi einu sinni f stroku, Ormur litli! sagi Ingveldur, v hn rtti
spilin a Indria til a draga, en a er verst, a hn Sigga tslttinn.

Nei, nei, ekki held g veri stroka etta sinn, segir Sigrur ofur gl, v hn
tk upp spilin, v hrna fkk g fjra besefa einum slag.

Fjra besefa einum slag! verur a gefa upp aftur.

nei, mir mn g, eir voru ekki nema rr, en ann fjra fkk g rum slag; g
hef ekki nema nu hendinni.

Vst voru eir fjrir einum slag, spili er ntt.

Var a vera sem Ingveldur vildi, og gefur hn upp aftur.

a var ekki verra, sagi Sigrur hlfum hljum og tlar a stga ftinum ofan
tna Indria, og tti a a a hjartatvistinn, en st ess sta vart ofan
ftinn mur sinni undir borinu.

etta spil er gilt, sagi Ingveldur, er hn skoai hj sr spilin og s, a stra
brnkolla var hsta spili. sagir honum Indria til og steigst ofan ftinn mr,
stelpan n, og svo stelur r stokknum, held g, og v f g ekki ro.

Nei, a gjri g ekki, mir g!

tlar a bera mti v, sem g s? g vil ekki spila vi ig; a er best a fara
jf og lta ha ig!

klluu allir: J, jf! Vi skulum fara jf. - En Ingveldur vildi n ekki spila
meira, og var svo ekki r spilamennskunni framar, enda var fari a la vkuna,
og vildi Indrii fara a fara heim. Bjarni hreppstjri skipai einum af vinnumnnum
snum a fylgja Indria yfir a Hli, en ba Indria a koma ar oftar, er hann hefi
tma til - v mr segir svo hugur um, a verir gfumaur, og eru komur nar
hinga mr krar.

Sigrur litla beiddi fur sinn a lofa sr a fylgja Indria veg ofan fyrir tni,
og leyfi hann a. egar komi var ofan fyrir tni, segir Sigrur vi Indria:

Hr ver g a sna aftur, Indrii minn. g m ekki fylgja r lengra etta sinn, en
etta sagi hann fair minn mr, a g skyldi gefa r, v hann veit, a ert
smisefni; en essir leppar eru fr mr sjlfri, g hef prjna sjlf; og vertu n
sll og blessaur! Og komdu brum yfir um aftur, ef getur, v mr ykir svo vnt
um a sj ig og get aldrei gleymt r.

Indrii kyssti Sigri fyrir gjafirnar og tti harla vnt um r, einkum hefilinn og
sgina, sem Bjarni hafi sent honum.

Ekki fundust au Sigrur oftar enna vetur; en nokkrum sinnum kom hann a Tungu eim
missirum, og var t mikill fagnaarfundur me eim Sigri, er au sust, og
skildust jafnan me blu.

Lur svo fram til ess, a Sigrur er stafest. Fair hennar kenndi henni
spurningarnar og a skrifa og dlti talnafri; tti presti, er hn var fermd, a
hn vri afbrag annarra barna a kunnttu og hrsai gfum hennar og stillingu. Ekki
tk Sigrur eins miklum framfrum til handanna; mir hennar hafi hana til alls, sem
gjra urfti heimilinu, eins og arar grikonur; nam hn a snnu ll innanbjarverk,
sem hn s fyrir sr, og tvinnu, sem tast er sveitum, en ekki fkkst mir hennar
vi a kenna henni hannyrir ea matreislu; kunni hn hvorttveggja vel. Bjarni
hreppstjri mlgai a oft vi konu sna, a Sigri vru kenndir saumar og
matartilbningur, en Ingveldur sagi jafnan, a hn vnti ess ekki, a Sigga yri s
fyrirmannsfrin, a hn mundi urfa mikils vi af ess httar, og sat vi sinn keip.
Illa tti Bjarna a fara, en lt svo standa.

Bjarni tti systur, er Bjrg ht; hn var ekkja og auug vel; hn bj Skagafiri b
eim, sem heitir V...; hn hafi tt dttur eina barna, en misst hana unga. Einu sinni
kom Bjrg kynnisfer til brur sns Tungu og dvaldist ar nokkrar ntur; a var
seint engjasltti. Sigrur gekk a venju me grikonum engjar, fr snemma sta
morgnana, en kom seint heim kvldin, og s Bjrg hana ekki tvo fyrstu dagana, sem hn
var Tungu, enda var henni ekki fram haldi. rija daginn var veur gott, og var
bundi af engjunum, og fr Sigrur milli, en Bjarni var vi tftina og tk mti.
Bjrg settist garvegginn og tti gaman a tala vi brur sinn; og er Sigrur
kemur me fyrstu ferina, vkur hn talinu til hans og segir:

arna ttu laglega stelpu, Bjarni brir. Hva kemur til, a hefur ekki snt mr
hana?

Hn hefur aldrei veri heima, hri.

g ttist undir eins ekkja henni ttarmti okkar; lttu mig sj ig, stelpa mn!
hefur svip af henni Steinunni minni heitinni utan vangann og enni ekki lkt
heldur, en augun hefuru r henni mur okkar slu.

Og eftir henni heitir hn lka, sagi Bjarni.

a m og sj, a a mun vera murnafni okkar og eftirltisbarni itt, sagi
Bjrg og glotti vi.

Og ekki sr a n henni; a getur aldrei ori maur r henni, hrinu, mean hn er
hr; hn lrir ekki svo miki sem a ba til utan sig spjr ea gjra graut ask; g
hef oft ska mr, a hn vri komin til n, systir g.

Bjrg agnai vi um stund, en segir um sir:

Jja, lttu hana fara til mn eitt r, stelpuna.

Bjarna tti n vel skipast, og er a af ri, a Sigrur fri egar norur me
Bjrgu; en ekki lt Ingveldur sr miki um finnast og grt miki, egar r skildu,
mgurnar; sagi hn , a Sigrur alltaf hefi veri augasteinninn sinn og
eftirlti.

Sigrur fr a V... me fursystur sinni; hj henni var hn rj vetur; fll Bjrgu
v betur vi hana sem r voru lengur saman; s hn, a Sigrur var mesta konuefni,
og lagi v alla al a kenna henni allar r hannyrir og menntir, sem vel sma
gfgum konum; nam Sigrur allt fljtt og vel, v bi hafi hn gar gfur og
stillingu til a taka minningum systur sinnar; kom svo a sustu, a Bjrg lagi svo
mikla st hana sem hn hefi veri dttir hennar; gleymdi hn n a mestu missi
dttur sinnar og tti sem hi aua skar vri btt, ar sem Sigrur var. Hn
arfleiddi Sigri a llum snum fjrmunum, fstum og lausum, og sagi, a ekkert nema
dauinn skyldi skilja r. au rj r, sem Sigrur var Skagafiri, fr hn aldrei
a finna foreldra sna, en fair hennar hafi lengi haft venju a hitta systur sna
einu sinni ri, og essari venju hlt hann enn; ess millum ritai Sigrur fur
snum vi og vi og svo mur sinni, en sjaldan voru brf au sem hn skrifai henni,
annars efnis en um verttufar, skepnuhld og nnur almlt tindi, og au jafnan
vru alleg, gat samt hver agtinn maur s, a au brf, sem hn skrifai fur
snum, voru me einhverjum rum bl, hrlegri og innilegri; a leit svo t sem hn
tti hgra me a opna fyrir honum fylgsni hjarta sns en fyrir rum. Eitt af brfum
Sigrar hefur borist oss hendur, og er a rita rmu missiri eftir a hn fr fr
Sigrartungu, og er etta einn kafli r v:

biur mig, fair gur, a segja r hreinskilnislega fr v, hvernig mr li og
hvernig g kunni vi mig hr nyrra. a vri stakt vanakklti af mr vi gu, ef g
segi anna en a mr lii vel a llu. Systir mn er mr svo stleg eins og g vri
einkadttir hennar, og oft hef g veri a hugsa um a me sjlfri mr, a rauninni
geti a ekki veri satt, a murstin, a er a skilja s hin bla, allega og
umhyggjusama tilfinning, sem g n ekki get lst, geti hvergi kvikna nema undir v
brjstinu, sem barni hefur bori; hva g a kalla st, sem systir mn snir
mr? g get ekki mynda mr murstina ruvsi, og marka g a af tilfinningu
sjlfrar mn; g elska hana eins heitt og barnslega og mr er unnt; mr finnst hver
stundin lng, sem hn er ekki nrri mr; mig langar til a gjra henni allt a gei;
allt, sem hn skipar, verur mr ltt, af v a er mn mesta glei, a mr mtti
takast a, sem hn vill; stuttu mli a segja: g er barn; en hvernig tti g a
vera a, nema hn vri mr mir? Af essu, sem g n hef sagt r, fair gur, getur
og geti v nrri, a g kunni vel vi mig, og ar a auki eru allir vandalausir
mr gir og allegir, af v eir vita, a henni systur minni ykir vnt um mig; og
hva landslagi snertir, segja allir, a hr s ofur fallegt; hr er miki ekkt
v, sem er Tungu. Hlin eins grn fyrir ofan binn. Vtnin eins spegilfgur eins og
hn Fagur; a minnsta kosti vantar mig or til a gjra ess mun, og finnst mr
hann vera einhver; a er eitthva, sem auga getur ekki greint, en brjsti aeins
finnur; og hvar af kemur a? g veit a ekki. Er a af v tilfinning mn s breytt
og nnur n en egar g var yngri? Ea er a einhver hulinn og skiljanlegur kraftur,
sem loir vi ann blett, sem maur hefur fyrst loki upp augunum ? Hr virist mr
hver blmknappurinn rum hrari, hver lautin og brekkan annarri fegri. En hva kemur
til ess, a aldrei getur mr ori eins vel vi neina eirra eins og brekkuna
honum Fagradal, sem g grt srast og flest trin? Og fellur mr hr aldrei
tr af augum. -




egar Sigrur hafi veri rj vetur Skagafiri gu yfirlti, tk systir hennar
stt, hga fyrstu, en jkst me degi hverjum; fylgdi ar me rnuleysi og magnleysi.
Sigrur vakti yfir systur sinni ntt og dag og veitti henni alla jnustu me hinni
mestu al og umhyggju; grunai hana, eins og raun var , a stt essi mundi hana til
bana leia, og var v vallt mjg harmrungin og beiddi gu a lengja lf systur
sinnar. a var eina ntt, a Bjrg var mjg unglega haldin og talai nstum v alla
nttina ri og fkk engan blund augu fyrr en rtt undir morgun, rann hana
svefnhfgi nokkur. Sigrur sat allajafna vi sngurstokkinn og flaut trum, v hn
s egar, a ekki mundi langt a ba skilnaar eirra systra. Loksins hn hn t af
rvinda af svefni og lagi hfui koddann fyrir framan systur sna, og rann hana
mk nokku; og vaknai hn vi a, a fari var hglega me hendi um vanga hennar;
a var systir hennar, sem vakna hafi og lagt hndina kinn hennar. var kominn
ljmandi dagur, og skinu fyrstu morgunslargeislarnir inn um allt hsi. Bjrg var
me llu ri og segir vi Sigri:

svafst, elskan mn. Mr var a vart, a g vakti ig, komdu n til mn og kysstu
mig. - Sigrur gjri a. -etta skal vera okkar skilnaarkoss, sagi Bjrg. Vertu
blessu, svo lengi lifir. Beru ig a vera g og guelskandi, bljg og barnsleg
huga, eins og n ert; vertu foreldrum num hlin og ausveip; en biddu n fyrir
mr, a g megi deyja; a er svo unasamt, er gu sendir manni geisla sinnar slar
andltinu.

Eftir a Bjrg hafi etta mlt, hallaist hn aftur a svflinum, og s a henni hgt
mk, og r v vaknai hn ekki aftur til essa lfs. Allir, sem ekktu Bjrgu, hrmuu
mjg andlt hennar, en Sigrur mest; samt st hn fyrir greftrun hennar og leysti
a vel af hendi og skrulega, og san annaist hn um bi V... a eftir var
vetrarins, en byggi jrina um vori me rum og tilstyrk bestu bnda ar
sveitinni.

Ekki undi Sigrur sr norur ar eftir andlt systur sinnar; ritai hn n fur snum
til og ba hann a skja sig, og fr hn a Tungu, og tk fair hennar vi
fjrforrum hennar.

Mean Sigrur var Skagafiri, lst Indrii upp me fur snum Hli; var hann n
orinn hinn mesti atgjrvismaur til munns og handa, og tti mnnum sem fir vru hans
jafningjar ar um sveitir, og fyrir v tluu a margir, a mjg vri komi me eim
Sigri Tungu, v hn tti og einhver hinn gtasti kostur ar hruum. Sigrur
var allra kvenna frust; hn var vaxin vel og meallagi h, ttvaxin og mittisgrnn;
hn var fagurhent og ftsm, eyg vel og allra kvenna fegurst hr; hri ljst og svo
miki, a beltissta tk; hverri konu var hn slttmlari; rmurinn hreinn og
snjallur og tilgerarlaus; hn var vitur kona og vel stillt.

egar Sigrur hafi veri einn vetur Tungu eftir andlt systur sinnar, tk fair
hennar stt , er hann leiddi til bana. Sigrur harmai fur sinn mjg, en bar
vel harm sinn. Ingveldur mir hennar bj Sigrartungu eftir bnda sinn og r mann
fyrir bi, og kvast hn ekki vilja sleppa bskap, fyrr en Ormur sonur hennar
kvongaist; hann var essum missirum kominn Bessastaaskla, en var sumrum me
mur sinni. Ormur tti uppivslumikill og fyrirleitinn um allt, en raungur.
Allkrt var me eim systkinum.

au Indrii g Sigrur hittust nokkrum sinnum um essar mundir, og hfu menn a
fyrir satt, a eim gejaist allvel hvort a ru, og sannaist a v skipti a, sem
mlt er, a sjaldan lgur almannarmur. Indrii og Sigrur voru n eim aldri, sem
karl og kona, er ekkjast og sjst og fellur hvort ru vel ge, traula geta
vinttumlum einum bundist. Vintta s og ylur, sem veri hafi me eim, mean au
voru brn, var n binn a taka ara stefnu hjrtum eirra og sninn heita og
einlga st, er au bru hvort til annars. N tt svo megi virast, sem ekki urfi
miki ri til ess a bera a ml upp fyrir einhverjum, er maur veit ur, a honum
er jafnkunnugt sem manni sjlfum, segist flestum svo fr, er raun hafa komi,
a ekki s hi fyrsta staror t aulosa vrum eirra, sem unnast; og svo fr
fyrir Indria, hann vi og vi si Sigri, enda vildi jafnan svo illa til, a au
Sigrur nstum v aldregi uru tv saman einrmi; en eftir v tku menn, a
Indrii fr a venja anga komur snar, sem hann vissi, a Sigrar var von
mannfundi, og ess millum gjra sr ferir a Tungu, lti vri anna erindi en a
sj Sigri; og einu sinni sem oftar kom hann anga, og voru ar fyrir arir
gestir. Ingveldur lt vsa eim gestunum stofu og heita eim kaffi, en ba Sigri
dttur sna vera ar stofunni og ra vi , er hn sjlf tti a snast mrgu,
sem vi l heimilinu. Ingveldur var vn v a gefa eim Indria og Sigri auga og
gta ess, a au tluust ekki margt vi, en me v a n voru fleiri menn vi
stofunni, hirti hn ekki um, Sigrur rddi vi Indria eins og hina gestina. N bar
svo einu sinni vi, a au Indrii uru tv saman eftir stofunni. Sigrur hafi
alltaf haldi uppi tali vi gestina, en er eir voru t gengnir, agnai hn og leit
gaupnir sr; Indria var og orfall um hr, en bi stu au sitt hvorum megin vi
dlti bor, er ar var stofunni. Svona lei dltil stund, a au yrtu hvorugt
anna, anga til Sigrur allt einu ltur upp og framan Indria og var sama
bili rj t undir eyru. ess httar augnar og tillit stlkna eru yngismenn vanir a
skilja, og Indrii hefi ori a vera skynskiptingur, ef hann hefi ekki ri , hva
Sigri flaug huga.

Manstu, Sigrur mn, segir hann, egar vi vorum ltil, hva okkur var vel til vina og
tti vnt hvort um anna?

J, alltaf man g a, Indrii minn gur, sagi Sigrur, og var henni einhvern
veginn sjlfrtt a grpa um hndina Indria; en rtt v henni slapp seinasta
ori af vrunum, var stofunni loki upp, og fkk hn ekki tma til a kippa aftur a
sr hendinni, fyrr en mir hennar var komin inn mitt glf, og hafi Ingveldur
eitthvert veur af viru eirra Indria og var n ri gustmikil; og var ekki meira
af vitali eirra Sigrar og Indria a v sinni. Indrii rur san heim og tekur
n a huga svar Sigrar og ll atvik; finnst honum , a Sigrur mundi sr ekki
frhverf, ef hann beiddi hennar. Hann segir essu nst foreldrum snum fyrirtlun sna
um a leita rahags vi Sigri, og leist eim vel , en tldu ei lklegt, a
Ingveldur mundi vera v mtfallin. Er svo r fyrir gjrt, a Ingibjrg mir
Indria skuli bera etta ml upp fyrir eim mgum, er hn hitti r, og skyldi allt
fara sem hljast fyrst um sinn.

Eitthvert skipti um hausti skyldi vera brkaup nokku prestsetrinu
Sigrartunguhrepp; tlai sra Tmas a gifta astoarprestinum dttur sna. Til
essarar veislu var eim Tungumgum boi, svo og eim hjnunum fr Hli og Indria.
au mgin fr Hli riu til bosins, en Jn hreppstjri var krankur og fr v ekki.
r mgurnar Tungu hfu og sett sr a fara, en enna sama morgun fundust ekki
hestarnir Tungu, og var eirra leita fram undir hdegi, og fannst enginn nema
klr einn gamall og staur, er kallaur var Nhggur, sem aldrei gekk r tninu; honum
skyldi fylgdarmaur ra, ef eitthva fengist fyrir r mgurnar; og me v eim
tti leitt a setjast aftur, er r voru ferbnar, var a til brags teki a senda
nsta b fyrir nean Sigrartungu og bija ar um hesta. ar var ekki miki til um
reiskjta; fengust ar tveir hestar, og var anna hryssa apalgr; henni tti
Sigrur a ra, en aldrei hafi fyrr veri lagur sull hana, og tk hn egar a
snast hlainu og ausa, undir eins og Sigrur var komin bak; gekk svo lengi, og
verur hn a fara af baki aftur og reyna til a teyma hana veg; en allt fr smu
lei, hverjum brgum sem beitt var vi hryssuna, a jafnum sem Sigrur var stigin
sulinn, tk Grna a ausa og gekk n eins langt aftur bak eins og hn hafi ur
veri fram leidd; lur n fram a hdegi, eru r Sigrur og Grna bnar a fra
leikinn t mitt tni, og gengur Sigrur ar af henni, og verur ekki af fr hennar;
en Ingveldur rur til bosins, og var ar fyrir margt manna, og voru menn farnir a
bast til kirkjugngu. Ingveldi var vsa loft til kvenna; var ar komin Ingibjrg
fr Hli, og heilsar hn Ingveldi bllega. Flestar konur voru ar slenskum bningi;
Ingveldur var og slenskum treyjuftum og hafi skuplu hfi og nlt niur a
framan. Ingibjrg Hli hafi krkfald ekki mjg han, en fr vel.

Tekur brur a skauta sr, og segir hn vi Ingibjrgu: g tla a bija yur,
Ingibjrg mn, a lta hfui mr, g s r kunni v lagi; g er ng, ef
a fer eins vel hfinu mr dag eins og hfinu yur, enda er faldurinn yar
fallegur og vel lagaur; a er munur a sj blessaa krkfaldana en horngrtis
skuplurnar, sem ekki eru fyrir arar en afgamlar kerlingarhrotur.

egar prestsdttir sagi etta, hafi hn ekki g a v, a Ingveldur var ar og
hafi skuplu; en a var rtt eins og llum, sem voru loftinu, hefi dotti hi sama
hug, og litu allir undir eins framan Ingveldi, og urfti ekki a segja henni, hva
til bar; hn ronai t undir eyru, en stillti sig um a svara. Ingibjrg tk n a
skauta brinni, en Ingveldur settist rm ar loftinu hj konu nokkurri, er Gra
ht. r Ingveldur og Gra voru vinkonur. Gra bj eim b, sem heitir Leiti;
Hallur ht bndi hennar, og var hans sjaldan geti a nokkru, v Gra tti vera ar
bi bndinn og hsfreyjan. Ltt voru au hjn vi lnir, en Gra var fengsm og
hsgngul; hn var og vitur kona og svo fr um alla hluti, a hn vissi fyrir vst,
hva skammta var hvert ml flestum bjum llu v byggarlagi; aldrei tri hn
meir en einum senn fyrir trnaarmlum; og svo var hn orvr, a aldrei greindi hn
sgumann; var a jafnan ortki hennar, er hn sagi fr einhverju: lyginn sagi mr,
en hafu mig samt ekki fyrir v, blessu! vallt vissi hn a haga svo orum snum,
vi hvern sem hn talai, a hverjum fyrir sig virtist sem Gra tti engan betri vin
hr jru en sig og a hn vri engum tr nema sr einum. rfin, sem oft gjrir
a vinum, sem ella mundu ekki vinir, hafi gjrt r Gru og Ingveldi a aldavinkonum,
og gat hvorug annarrar n veri. Ingveldi var svo vari, a hn aldrei hafi rtt ga
heilsu, nema hn vi og vi fengi frttir um a, hvernig mnnum lii rum bjum;
aftur urfti Gra a eiga einhvern a, sem hugai fyrir nefinu henni, ella mundi a
hafa ori henni i tdrttarsamt; en Ingveldur var jafnan vn a stinga a henni
tbakslaufi, rjlbita ea blkuvisk, ef vel sagist. Brtt tku r Gra og Ingveldur
tal sn milli, og var a mjg af hvslingum, er mrg voru eyru ar loftinu.
Ingveldur uklar n undir svuntu sna og dregur ar upp rjlbita og laumar a Gru, og
tekur henni heldur a hgjast um mlbeini og hvslingarnar a vera tari.

Gusst fyrir mig, segir Gra, og fyrir nefi mr; a er eins og vant er; yur
leiist ekki a hugsa fyrir v.

Og ekkert a akka, Gra mn. Hefi g veri heima, skyldi g hafa lti a vera
gn burugra; g greip enna mola me mr til vonar og vara, v g hugsai a gti
veri, a g si ig hrna; en hva kemur til, a kemur aldrei fram eftir nna?

Og minnist r ekki a, elskan mn. g kemst aldrei fr barnagreyjunum, og hann er
svo spakur, krakkaormanganruskinnsgreyi yngsta, a g m aldrei lta augunum af
honum, hva heldur, a g komist t af bnum, og hefur mig oft langa til ess,
g segi a satt, a koma fram eftir, v hvar kemur maur anna eins smdarheimili
og a Tungu? En margs arf vi; ekki get g sagt, a g hafi s smr sumar; allt
hefur gengi a a kreista saman leigurnar, og lt g a allt vera, ef g
eitthva nefi - en n hafi r btt r v, blessaur unginn, eins og yar var von
og vsa.

a er n allt minna en g vildi, Gra mn. En hva g vildi segja, kemur aldrei
fram a Hli?

nei, elskan mn, anga kem g ekki; og til hvers er anga a koma? Ekki vkur hn
Ingibjrg nnsin ketti sleikju ea hundi beini; g hef mestu andstygg llu v
hyski, g get ekki gjrt a v. er a fallegur blvaur slni - gu fyrirgefi mr,
a g blta - strkurinn eirra ar, hann Indrii!!

Hvers er von, kelli mn! sagi Ingveldur.

a er satt; g veit ekki, hvert hann tti a skja gmennskuna; dfan hefur aldrei
komi r hrafnsegginu enn ; v segi g a, ekki gti g tra v, mr vri sagt
a, a r ltu hana Sigri mna r hendur, sumir su a geta ess til.

Og ekki held g, Gra mn, a a veri, ef g m ra; mr hefur aldrei veri neitt um
a Hlsflk og mun aldrei vera.

, a var lklegra, og a hef g alltaf sagt. essu var Gru liti til
Ingibjargar, ar sem hn var a laga faldinn hfinu prestsdttur, og segir hn :
Gu ni hana Valgeri mna a lta kerlingarandstyggina vera a krumla sig; hn hefi
geta bei yur a lta hfui sr.

g var ekki eins vel fr um a kelli mn eins og s, sem hn valdi til ess, sagi
Ingveldur og saug um lei upp nefi.

, hvernig geti r n fari a tala, heillin g!

etta mun henni hafa snst, ea heyrir ekki, hvernig hn lagai mig an?

j, v var n verr og miur, a g heyri a; en a er ekki fyrir a, etta er
mesta trippi, stelpan, hn s prestsdttir; og viti r, hvers vegna hn vildi ekki
lta yur skauta sr?

nei.

, mig grunar, a hn vri hrdd um, a r mundu sj a, sem ekki a sjst, en
hver heilvita getur s; r munu hafa heyrt a, sem tala er?

nei, ekki hef g heyrt a.

get g sagt yur a; um hana og prestinn hrna.

N, n!

Og v au biu ekki me brkaupi til vorsins, eins og fyrst var tala.

, j, j, n fer g a skilja.

En hitt er vst ekki satt, um fleiri.

Rtt essu kemur einhver inn lofti og segir, a presturinn s kominn t kirkjuna
og bi brhjnanna; verur ys mikill loftinu, og keppast konurnar vi a komast
sem fyrst ofan; verur ekki meira af samrum eirra Gru og Ingveldar, og hvslar
Gra a Ingveldi, rtt v r fru t r loftinu: g skal segja yur a allt saman
seinna, sem g hef heyrt og lygin stlka hrna heimilinu hefur sagt mr, en ekki vil
g samt lta bera mig fyrir v, blessu!

essu nst ganga menn til kirkju, og verur ar ekki anna til tinda en a hjnaefnin
eru saman pssu. Eftir a komi var r kirkju, gengu menn undir bor; og var stum
skipa lei, a Ingibjrg Hli sat nst sra Tmasi, en t fr henni Ingveldur
fr Tungu, og ttust menn sj, a Ingveldur ronai framan, egar hn var til stis
leidd, og gtu ess til, a hn ttist eins vel komin til ess stis, sem Ingibjrg
hafi hloti; gtur manna voru og ekki fjarri sanni. Ingveldur var hlj mjg um
daginn, og tt ar vri hin drlegasta veisla og steik og annar fagnaur borum,
snerti hn samt varla nokkrum bita. Lti er a, sem kattartungan finnur ekki, segja
menn, og svo er um viringagjrnu. Sra Tmas var glaur mjg a essari veislu og
skrafhreifinn, yrti marga og leitaist vi a skemmta, einkum eim konunum; en hvort
sem a heldur var af settu ri gjrt eur af tilviljun, bar t svo vi, a hann
kallai Ingibjrgu Hli maddmu, egar hann varpai hana; en jafnan, er hann sneri
mlinu til Ingveldar, sagi hann aldrei nema bltt fram: Ingveldur mn! Ingveldi tti
sem ekki tti a draga af sr a, sem hn tti og gu hefi gefi henni, og var henni
a verra en hn hefi fengi sinn undir hvorn vanga, egar prestur talai til
hennar, en var aftur bleik sem nr hvert skipti, sem hann varpai Ingibjrgu.

er menn voru gengnir undan borum, sndi Ingveldur vonum brara sr fararsni, og
hugu menn hana kranka. Indrii kom a mli vi mur sna - og vildi g, segir
hann, a , mir, minntist ess, er hst mr, a vekja mls bnorinu, og mun
ekki annan tma betra fri gefast.

Annan veg virist mr etta, sonur, sagi Ingibjrg, snist mr Ingveldur ekki hafa
veri me glu bragi dag, hva sem veldur; en m g gjra a fyrir n or a
htta til ess.

Stir hn lagi a f fri Ingveldi, ur en hn rii brott; og einhvern tma st
svo , a r uru tvr saman fyrir ofan binn; gengur Ingibjrg til hennar og
kveur hana bllega og segir:

Mig langar til a tala nokkur or vi yur, ur en r fari; g hef veri bein ess
af manni, og ykir mr miki undir v, hverju r svari.

Mn er ran og yar ltillti, maddama g, ef r vilji tala vi mig, og lti mig
heyra erindi yar, sagi Ingveldur og glotti vi. Ingibjrgu grunai n af essu svari,
hvernig fara mundi, og agnai vi; en me v a svo langt var komi, a illt var
afturhvarfs, tekur hn aftur til mls og segir:

a er erindi mitt, a sonur minn Indrii hefur bei mig a koma a mli vi ykkur
mgurnar um a, hvort ykkur mundi a skapfellt, a hann leitai ar rahags, sem
er Sigrur dttir yar; segir hann, a ar s s kona, er hann helst mundi kjsa sr
fyrir ttar og atgjrvis sakir af eim kvenkostum, sem hr eru nrindis.

Verur a, sem varir og ekki varir, sagi Ingveldur. Sst mundi mig hafa gruna a,
a i Hli leituu til mga vi okkur smmennin fyrir handan na, og vil g vst
vita, hvort etta ml er af alvru flutt eur ekki.

Ekki er a me nokkru falsi af okkar hendi, sagi Ingibjrg; munu a og margir mla,
a ekki s komi me eim Indria mnum og Sigri dttur yar.

a munu r og arir vera a skoa sem eim lkar, hvert jafnri s me eim; en
skjtt er a svara erindi yar, maddama g, af minni hendi, a aldrei gef g samykki
mitt til ess rahags; um vilja Sigrar veit g ekki; er mr nst a halda, a hn
muni lta ara tt, ef hn gefur um a giftast a svo stddu.

San gekk Ingveldur burt sem skyndilegast; breytti hn n ri snu um heimreiina og
var hin ktasta a eftir var dagsins.

Ingibjrg segir Indria essi mlalok, og vera au honum til mikillar glei og a
verst, er hann ttist mega ra af orum Ingveldar, a hyggja hans um vilja Sigrar
mundi hafa veri tmur hugarburur. Riu au mgin heim vi svo bi, og tekur Indrii
n glei mikla, svo a hann nr v mtti engu sinna. Ingveldur rur og heim fr
boinu um kvldi og er hin ktasta. Ekki segir hn Sigri fr virum eirra
Ingibjargar.

Litlu sar kom upp s orrmur ar sveitinni, a Indrii Hli hefi bei sr
stlku vestur hruum og minni httar bndadttur, en ekki fengi, og v vri
hann n orinn hlfgeveikur. Enginn vissi gjrla a greina hfund essara frtta; en
eir, sem lengst komust rannskninni, hfu a fyrir satt, a lyginn maur hefi
sagt r Gru Leiti. Ingveldur lt hvern mann, sem kom a Tungu, segja sr essar
frttir og innti a llu sem nkvmast, og var ekki ugglaust um, a hn stundum
gjri gys a, einkum ef Sigrur var vi. Sigrur lt sr jafnan ftt um finnast.
Lur svo veturinn og vor hi nsta, a ekki batnar Indria glein, og ekki kom hann
a Sigrartungu essum missirum. -




N verur a geta fleiri manna vi sguna. Maur ht Brur, hann bj Brfelli, a
er hlfa ingmannalei fr Sigrartungu og ekki sama hrepp. Brur var maur auugur
a gripum og gangandi f; jarir tti hann og margar og gar; en ekki var hann maur
vinsll af alu. Einn son tti hann, sem Brandur ht; hann var kvongaur og tti b
Brandsstum; lti strki hafi hann af fur snum; lktist Brandur meira mur
sinni en furfrndum. Brur hafi tt konu, er Gurn ht og ttu r
ingeyjaringi; hn var ndu fyrir fm vetrum, er hr er komi sgunni; og var a
almli, a hn hefi nsta sdd lfdaganna til grafar gengi; hfu au hjn ekki tt
lund saman; hn var mild af f, en hann nskur, en hgltur og strillindaltill
hversdagslega. ar var margt ftkra manna ngrenninu, og hvrfluu eir oft vorum
heim a Brfelli, og vildi Gurn jafnan vkja eim einhverju, sem svangir voru, er
matur var ngur fyrir. Ekki var Bri miki um r lmusugjrir; tk sjaldan af
eim a, sem Gurn hafi viki eim; en, til ess a sj vi eim leka, a ekki
drgist of miki t r binu enna htt, lt hann ekki konu sna hafa of miki undir
hndum; sjlfur v hann t hjunum bi smjr og tmeti og taldi rkilega hvern
kjtbita, sem hann tlai til soningar hvert skipti, sem fari var me spa. Yfir
dllunum og lekjunni hafi Gurn takmarka einvaldsdmi; en ru mli var a gegna
um skkuna, v henni var hn a skila manni snum afdrttarlaust hvert sinn, sem
hn strokkai; og me v Brur mundi gjrla, hve margar r og kr hann tti, og vissi
t sar, hva hver mylk skepna heimilinu mjlkai ml og hve miki smjr fst r
hverjum fjrungi mjlkur, tkst Gurnu sjaldan a klpa miki af skkunni, svo a
Brur yri ess ekki var. Lyklarin hafi hn; var s einn lykill, sem hann aldrei
skildi vi sig vakandi ea sofandi, en a var lykillinn a skemmuloftinu; og eir, sem
vissu, hva v var, furuu sig ekki v, Gurnu vri ekki hleypt anga:
margra ra gamlar mrtflur og grskjldttir smjrbelgir ttu ar asetur
geysimikilli kistu um veran gafl. Fyrir annarri hliinni st afarstr kornbyra, en
hinum megin var rsett r af tunnum me spa og saltaa magla; aan fllu straumar
miklir af pkli, er kvsluust um skemmulofti og hurfu loks inn undir fjallhan
fiskahlaa, sem girti skemmulofti a framanveru. Eftir endilngu hsinu lgu rr,
hlanar enda milli me hru hangikjti; a voru fll af sauum og m, og enginn
mundi ar upprttur ganga mega sakir hinna langleggjuu skammrifjabgna. Annars var,
eins og lg gjra r fyrir, a kjti, sem reykja skyldi, haft eldhsi, og aldrei
reis hin rsfingraa morgungyja svo r rmi Ttonar, a Brur bndi kannai a ekki
innvirulega; og ekki "hn dagstjarna nokkur svo djpan mar", a hann ekki ur
skemmti sr vi sjn hinna brfeitu sauarfalla, teldi au og klipi au, ur en
hann fri a sofa. Ekki verur glgglega skrt fr llu v, sem essu lofti var
flgi, v fum aunaist a eftirlti a koma lengra en upp stigann og svo
aeins, a eir hefu snt Bri ur nja spesu eur gamla krnu, sem hann langai
til a komast kunningsskap vi. Niri skemmunni voru margir eigulegir hlutir,
hr su ekki taldir; en flest var a tt. var ar einn hlutur, er vr hljtum a
geta a nokkru, en a var sr einn mikill og merkilegur, fullur lundabagga og srsara
hrtssvia, blmrs og annars gtis, er svam ar hlfykku srmjlkurmauki. Ekki
var a fyrir v, a Brur hefi minni mtur s essum en mrgu ru, er uppi var
loftinu, a honum var vali virulegra sti, heldur hins vegna, a hann var of str
vexti til a komast heilu lki upp um loftsgati, enda var hann n ekki fr um ferir
ea hreyfingar fyrir sakir gjarleysis og ellibura; st hann v ar vi loftsstigann
og sparn jru allt upp a miju og gamalli kamykju moka a utan. syllunni rtt
fyrir ofan sinn voru tvr uglur; annarri eirra hkk strt kerfi af gmlum
hornhgldum, en hinni hngu reitygi Gumundar Hllusonar. Gumundur essi var
fstursonur Brar, og unni Brur honum manna mest, enda var hann svo lkur honum a
llu skaplyndi, a ekki mundi sonur lkari fur; og fru menn eim orum ar um, a f
vri jafnan fstra lkt; en ekki vissu menn annan skyldugleika eirra en a mir
piltsins hafi veri vinnukona Brar og heiti Halla. Halla hafi veri svo heppin,
egar hn tti a fera Gumund, a hn gat ekki fundi honum neitt lklegra faerni
utan ea innan sveitar en vinnumannstetur eitt, sem var drukknaur rmum nu mnuum
ur en pilturinn fddist, og v hafi Brur af einskrri manndygg sinni teki
munaarleysingjann a sr og ali hann upp eftir sinni mynd, og sgu allir, a honum
frist a vel, v aus vri, a hann gti me llu hrundi honum sveitina. Brur
lagi me ri hverju meiri og meiri st svein enna og gaf honum fjrutu hundraa
jr eftir sig, og ar a auki hafi hann a jafnan ori, a hann Gumundur sinn
tti a tna flrnar r rminu snu, egar hann vri dauur. Fir kunnugir skildu
etta oratiltki; en nkunnugir ttust vita, a Brur miai til kistilkorns
nokkurs, sem grafinn vri niur undir hfalagi rmi Brar og vru nokkrar
kringlttar. egar hr er komi sgunni, var Gumundur orinn fullta maur. Ekki
tti heimastum ar hrainu hann frur snum. Allir vissu, a hann var maur
samhaldssamur og tti vndum a eignast nokku, ar sem hann var upphaldi hans
Brar rka Brfelli, og v mundu feur gjafvaxta meyja hafa skoa huga sinn, ur
honum vri fr vsa, ef hann hefi leita rahags vi dtur eirra. En Gumundur var
kenndur vi kjt og saui, en ekki vi konur ea kvonbnir, og a ttust menn vita,
a fri svo, a hann einhvern tma girntist einhverja af Evudtrum, mundi hann ekki
lta frleikann einan v efni og varla mundi hann viti veri kaupa; sjlfur
hafi hann gott gripsvit, og meira urfti ekki til a ba og nurla, sem fyrir hann var
aalatrii. Gumundur hafi einhvern tma lrt a lesa og las reiprennandi hverja bn,
einkum ef hann kunni nokku henni utanbkar ur, en sjaldan vildu menn hleypa honum
Jnsbkarlestur. Fstri hans hafi lti kenna honum a rita nafni sitt og sagi, a
slkt gti oft komi sr vel bskapnum, a menn kynnu a klra nafni sitt, til a
mynda, ef menn seldu ea keyptu jararpart; en ekki var Gumundur fastur
rttritunarreglunum, v jafnan ritai hann fyrsta stafinn nafninu snu me litlu gei
og eins furnafninu, en essi "son" hafi hann alltaf me strum staf. Talnafri
hafi Gumundur ekki numi, en furanlega fingu hafi hann v a telja saman fiska
og fjrunga og taldi upp grnlensku, eftir tm og fingrum, og var kaflega
fljtur a v.

a var einhvern dag nsta sumar eftir a, a Indrii beiddi Sigrar Tungu, eins og
ur er um geti, a Brur karl var eitthva a bauka sr t skemmulofti og hafi
loki upp smjrkistunni miklu og sat n rttum beinum loftinu og raai kringum sig
smjrbelgjum. Honum sndist, a umbirnar einum bgglinum vri farnar a bresta, og
tk upp hj sr nl og r og fr a rifa a saman og raulai eitthva fyrir munni
sr, eins og hann jafnan var vanur, egar hann var a fara me smjr ea peninga. En er
hann hafi seti ar um hr, heyrist honum vera gengi inn skemmuna, og dettur honum
hug, a hann hafi gleymt a lsa eftir sr skemmunni, og hugsar, a svo megi vera,
a einhver s ar kominn, sem vilji skyggnast sinn. Brur stekkur upp hart og
ttt og kallar ofan skemmuna:

Hver er arna niri?

a er g, fstri minn!

, ert a, Gumundur minn! g gat ekki skili , hver a gti veri; g vissi
ekki, a i voru komnir heim, piltarnir; og v var mr hlfhverft vi; maur m
aldrei vera hrddur innan um etta horngrtis hyski, v allir ykist vera
rvandir hrna heimilinu, skal n enginn telja mr tr um a, a ekki hafi veri
fari sinn; ea hva minnir ig, Gumundur minn, a vinstrarnar ttu a vera margar,
sem eftir voru vor?

r voru tjn, sagi Gumundur, j tjn.

J, mig minnti a; taldir r fyrir mig?

J, lst mig telja r, og mig minnir ekki betur en r vru tjn, j, a veit
drottinn minn, r voru, sem g lifi, tjn.

Og dag eru r ekki nema sextn; skoum til, fjrar eru farnar, ekki hafa r
hlaupi sjlfar r snum; v segi g a, a verur a hafa gt v hrna, ef a
ekki a stela mann t hsganginn; en n getur a stoli fyrir mr, eins og a vill;
ekki s g, a steli r mr augunum, g er ekki orinn maur til a lta eftir v.
En viltu ekki skreppa snggvast upp til mn, Gumundur minn, fyrst komst? Mig langar
til ess a lta snggvast ofan fremstu kjttunnuna hrna; g held hn s bin a
mga niur r sr llum pklinum; en g r ekki vi helluna ofan henni.

j, fstri minn, g skal koma, sagi Gumundur og fr upp og tk helluna ofan af
tunnunni; a er ekki von, a rir vi etta bjarg, fstri minn!

Af v g er orinn svo dauur og farinn, a g oli ekkert mig a reyna fyrir
mjminni mr - nei, ekki hefur hn leki enn til skemmda, held g, tunnugreyi. -
v segi g a, g er ekki orinn fr um a eiga lengur essu bskaparbasli,
Gumundur minn! g vildi helst, a vrir binn a taka vi v llu saman og g
mtti hrast hrna kofunum; hafa skemmugreyi mitt t af fyrir mig; nokkrar kindur
heyjum og afgjaldi af essum fu jaraskikum; g vil farir a taka vi jrinni
hrna, en ekki legg g ofan hana, a segi g r fyrir; verur a taka vi
kofunum hrna eins og eir eru; og eir eru lka allstilegir, nema hva gngin eru
farin a sga dlti saman, en a ru leyti getur brinn hrna lafa uppi nokkur r
enn. Hva segir um etta, viltu ekki fara a reyna til a hokra?

g veit ekki, hva g a segja um a, fstri minn.

Og yrir , vnti g, a taka r einhvern kvenmannsrfil.

J, ekki treysti g mr a ba me henni Guddu hrna.

a li g r ekki, Gumundur minn. g er binn a fullreyna mig henni, og ekki tla
g a ra r til ess a hafa hana fyrir framan; en hitt er a, g held yrir a
f r einhverja konumynd.

J, sagi Gumundur og dr langan seim jinu. essi kvenj! Og essar konur!

a hef g komist a raun um, Gumundur minn, san konan mn d, a skrri eru
konurnar en essar rskonuskammir; og sannast er a segja um a, a a hn Gurn
mn heitin vri rsskepna mrgu, dr hn ekki allt t r hndunum mr eins
og skrattinn hn Gudda; en hva g tlai a segja, hefuru ekki augasta neinni
hrna sveitinni, sem vildir eiga?

nei, fstri minn, ekki hef g a; og a heldur engin neitt hrna sveitinni; og
til hvers skollans er a taka , sem ekki spjarirnar sig?

Og satt er n a, neyarrri eru a; hr er ein fram bjunum, sem loin er um
lfana.

, hver er a, fstri minn?

Hn Sigrur Bjarnadttir Tungu.

, tli a? tli a eigi nokku til ar Tungu? En ekki eru brnin mrg, tri g.

Lt g n a vera, ekki held g a s feitan glt a fl, bi ar Tungu, og ekki
tti hann Bjarni heitinn jarirnar; en hitt er a, hn kva hafa fengi rjr ef ekki
fjrar jarir eftir hana systur sna.

N, a var anna ml! sagi Gumundur og neri saman lfunum.

Og v hefur mr dotti a hug, a a vri ekki svo fjarri lagi fyrir ig, v
gur stofn getur a ori, ef vel er haldi, me essu litla, sem tt sjlfur,
a s n ekki miki; tt enna part, sem g hef nafna r; og svo nokkra
skildinga, hugsa g.

g! skildinga, nei, g ekki peningana, g er ldungis peningalaus.

Ekki tri g n v; en vilt aldrei lta bera neitt v; og hva kemur til, a
lofar mr aldrei a sj skildingana na, Gvendur?

N, eir eru engir! En v f g aldrei a sj peningana na, fstri minn?

Anna ml er a; g hef aldrei tt neina skildinga; skyldir f a sj , ef eir
vru nokkrir; eitt gripsver, a er allt og sumt.

Heldur eignast skilding en g.

N, a fer allt aftur; sslumanninn arna var g a lta nstum v rjr spesur,
og fjgur rxort fru til prestsins, v ekki er a bja eim krlum anna en smjr,
ull og peninga, og tti mr ekki betra a lta skfuna ea laginn; en veri
einhver skildingur til eftir mig, egar g dey, veistu a, a tt a taka hann,
v ekki get g vita, a a fari eldinn hj honum Brandi, a s lti; en hva
lst r um etta, sem vi vorum um a tala, er ekki rttast fyrir ig, a reynir
til a n essa jararskika, sem hn Sigrur ?

Helduru, fstri minn, a a gti tekist?

N, a m reyna a komast eftir, hva r segja, mgurnar; g skal reyna a staulast
me r fram eftir, ef vilt.

Vi etta felldu eir fstrar tali, en nsta dag voru hestar heim reknir a Brfelli.
Ekki voru reiskjtar eirra fstra sjlegir, meiddir miju baki og nsta grannir
su, v ekki var kostnaur gjrur eldishesta Brfelli, enda voru hestar ar oftar
hafir til burar en treia. Engir skrautmenn voru eir fstrar klum, en var
n tjalda v, sem til var. Gumundur var blum treyjuftum af skarlati. essi ft
hfu fyrstu veri keypt af jum og fru v Gumundi ekki sem best; Gumundur var
maur hr vexti, en treyjan var af mealmanni, og skrolli hn upp herarblum a
aftanveru, en barmarnir hngu mjg niur a framanveru. Gumundur var allra manna
skrefhstur, en brkurnar stuttar, og fllu ftin ltt saman um mijuna, og s ar
gula skyrtuna; af essu var Gumundur til a sj lkastur rndttum jtunuxa. Bolurinn
var af gum kostum gjrur og glsilegur; en svo heppilega hafi til tekist einhvern
tma kaupstaarfer, egar Gumundur var a lta upp bagga, a nokkrar tlurnar hfu
hruni af rum barminum; en me v a ess httar tlur, sem bolnum voru, ekki voru
fanlegar, hafi Gumundur lti fylla skrin me samkynja tlum. eir, sem ekki unna
sundurger ea margbreytni klum, mundu v lkast til hafa fundi a a bolnum
Gumundar, a tlurnar voru ekki allar af sama tagi. Stgvl tti Gumundur, a voru
vatnsstgvl. au hafi hann einhvern tma ori a taka upp skuld af dnskum
farmanni og ekki geta selt au aftur, en n komu au a gu haldi, v hvenr skyldi
slka gripi vi hafa, ef eir skyldu n heima liggja? Gumundur hafi og fari
stgvlin; en me v honum virtist hvor fturinn rum lkur, tk hann a stgvli
hgra ftinn, sem eir, sem vanari eru ess konar skfatnai, mundu hafa lti hinn
vinstra. Ekki uru eir fstrar snemmbnir, v eir voru vanir essu dekri; komst
biillinn t hlai um hdegisbili me svipu og hatt hendi; hatturinn var
allsjlegur og "Einar Hkonarson vatnsheldur" kollinum. Um sama mund sem eir
fstrar stga bak, kemur Fjsa-Rauka ar t hlai, setur hnd fyrir auga, glpir
Gumund um hr og stingur san nefinu a Smala-Gunnu og segir:

N ykir mr Gumundur okkar vera orinn uppdubbaur; hvert tlar hann a fara, blessu
mn?

Hva tli g viti af v, kelli mn? En a ltur svo t sem hann tli a fara a bija
sr stlku.

Skrattinn fjarri mr! sagi Rauka og steypti r v, sem hn hlt . ykir mr
flestir straftar sj dregnir, ef hann Gvendur fer a bija sr stlku.

eir fstrar komu a Sigrartungu linum degi og berja ar a dyrum, og fr a
eins og segir vsunni, a "ar kom t einn digur dni" og litast um; eir fstrar
heilsa honum me kossi, og spyr hann almltra tinda, en eir kvust f vita - en
er hsbndinn heima? sagi Gumundur.

J, hj gui, v hann er dauur, sagi heimamaur, en g a heita rsmaur hrna,
og allt, sem utanbjar snertir, er a eins og i tali vi hana Ingveldi mna
sjlfa, a sem i tali vi mig; annars heiti g rni, sem lengi var hj honum sra
Torfa, g veit ekki, hvort i kannist vi a; en heiti r ekki Brur Brfelli?

J, Brur heiti g.

J, g ttist hlfvegis ekkja yur, langt s san g s yur; g stti til yar
smr hrna um ri, sem ekki vst, egar heim kom.

Og ekki kannast g vi a, a a hafi ekki vegist; en er maddaman heima? Mr er kk
a f a tala vi hana.

rni fr inn, og kom Ingveldur brtt fram og leiddi fstra stofu. Stofan var
hs fyrir sig, og var gengi hana vinstra megin r bjardyrum; hn var remur
stafglfum og ekki laglegt hs, eftir v sem gjra er sveitum; eim gaflinum, sem
sneri t til bjarhlasins, voru tveir glergluggar, og rtt undir eim st dlti,
grnleitt bor og sinn stll hvorum megin. fremsta stafglfinu, nst dyrum, var
gestarmi og glitbreia yfir; hinum megin og mti rminu st raulitu kista me
fangamarki Ingveldar hliinni, sem fram sneri; a var fatakista hennar; en vi
endann essari kistu st nnur kista nokku minni, en nlegri; hana tti Sigrur.
Ingveldur leiddi Br til stis vi bori og tk a spyrja hann tinda; en Gumundur
settist kistu Sigrar og sat ar me hattinn hnjnum og hlt sinni hendi um hvort
bari, og datt ekki n draup af honum. Ekki lei lngu, ur ar kom stofuna
stlka me bjart hr, hfu hfi og dkkvan skf, blu pilsi, me rndtta
vefnaarsvuntu og blrri peysu, nokku nrskorinni. a var Sigrur Bjarnadttir.
Hn gekk hversklega, en feimnislega inn glfi og rtti a mur sinni kaffiketil,
sem hn bar hendinni; en gestirnir risu upp mti henni og heilsuu henni me kossi.
Ingveldur tk vi katlinum, br svuntuhorninu nean undir botninn honum, bls
sttinn og setti hann bori og tk a skenkja kaffi; setti fyrst fyrir Br og
benti Sigri a koma og fra Gumundi, ar sem hann sat kistunni. Sigrur bar
Gumundi kaffibollann annarri hendi, en sykurskl annarri. Gumundur rfur me
annarri hendinni einhvern litlegasta sykurmolann r sklinni, en me hinni hendinni
tekur hann um kaffibollann, en ltur Sigri standa eftir me undirsklina, v ekki
var hann svo frur ess httar efnum, a hann vissi, a hn tti a fylgja bollanum,
og bar Sigrur sklina brosandi aftur bori. Gumundur stfi sykri r hnefa
snum, jafnum og hann strai kaffi, en stakk san afganginum vestisvasa sinn. Um
a leyti, sem Gumundur var binn a drekka kaffi, vkur Ingveldur talinu til Brar
og segir:

Meal annarra ora, tli r langt a ferast, Brur minn?

Og ekki lengra, maddama g, g drst hinga fram eftir me honum Gumundi mnum, rtt
a gamni mnu, og svo langai mig til a tala vi yur fein or einhvern tma.

g vona til, a r veri hj mr ntt, Brur minn, a er ekki svo oft, a r
komi hinga.

Satt segi r a, heillin g, ekki gjri g arfa treiirnar me llum jafnai;
samt sem ur held g, a g veri a dragnast heim kvld, egar erindinu er af
loki, og a vildi g helst gjra einhvers staar einrmi, ef r gtu komi v
vi.

g ver a bija yur a koma innar bastofu me mr; en Sigrur mn, g vona
til, a ltir ekki honum Gumundi mnum leiast hj r mean.

au Brur gengu r stofunni, en Sigrur var ar eftir og vnti ess, a Gumundur
mundi hefja samtali me einhverju skemmtilegu efni; en Gumundur gat einhvern veginn
ekki fundi v lagi og sat ar egjandi kistunni og bari hlunum hliina og
gaut vi og vi augunum mtlega til Sigrar. Sigri fannst a lti yndi a sitja
svona eins og mllaus og horfa Gumund, og vri v ekki anna fyrir en a yra
hann a fyrra bragi. Hn vissi a, a oft getur ltilfjrleg byrjun ori a lngu og
skemmtilegu samtali, ef s kann vel a haga orum snum, sem vi er rtt; hn segir v
bltt fram:

Er ekkert a frtta nean r sveitinni?

akka yur fyrir! sagi Gumundur; nei, g verst allra frtta, nema a hefur veri
stoli skammrifjum ar Hamri, g veit ekki, hvort r hafi heyrt a.

J, g tri vi heyrum a hrna um daginn; vita menn nokku um a, hver a muni
hafa gjrt?

nei, sagi Gumundur og agnai; Sigrur s, a etta samtal gat ekki loa saman,
enda tti henni a ekki svo skemmtilegt, a hn gti veri a halda lengur lfinu
v; egir n um stund, en segir san:

i fengu fyrravor njan prest ar niri skninni, hvernig lkar ykkur vi hann?

Og g held hann s afskiptaltill og meinhgur, karlinn, og sannast er a segja um a,
ekki drekkur hann eins og hin skepnan, sem drakk fr sr viti og alla blessun.

a er vel fari; honum mun ganga betur bskapurinn en sagt var um hinn.

J, a vnti g eigi a heita; ekki er hann eins dauur; og a vri heldur engin
fura, hann hefi eitthva a ta me llu v smjrgjaldi, maur gus og lifandi,
a mtti eitthva vera r v; en a er eins og einhver skrattans blessun fylgi
essum prestum, hva miki sem berst a eim; og me llu saman held g , a hann
leggi ekki strt fyrir, svo sem ar er bori heim af llum skpuum hlutum; g
treysti mr til a vera strrkur, ef g hefi arar eins tekjur hverju ri.

J, a er n ekki a tlast til ess, a allir geti haft hagsnina og sparnainn ykkar
fstranna Brfelli.

Og ekki m a n kalla, a g s sparsamur; g t alltaf, og a heldur miki en
lti; en hitt er satt, hann fstri minn er sparsemdarmaur; v a segi g yur satt,
hann getur veri svo vikunum saman, a hann smakki ekki feitmeti, og er a ekki af
v, a hann eigi a ekki til.

a giska g n , sagi Sigrur hlfbrosandi, heldur mun a vera af v, a hann
vill koma v skildinga; en hva g vildi segja, hvernig kennimaur ykir ykkur hann
vera, presturinn ykkar?

Og g veit a ekki, g heyri, a sumir hla honum; skmm s fr a segja, hef g
ekki komi nema einu sinni til kirkju, san hann kom, og heyri g ekki nema seinni
partinn af runni, v a st svo , a g var a tala vi mann, sem g tti
ltilri hj, ti undir kirkjuvegg.

Hvernig fannst yur etta, sem r heyru?

Og g held a hafi veri allgott; mr fannst a svona vilka og Strumshugvekjur.

Lengri gtu ekki virur eirra Gumundar og Sigrar ori a essu sinni, fyrir v
a au Ingveldur og Brur komu aftur stofuna; en samtal etta vri ekki langt,
fkk Sigrur nokkra hugmynd um kunnttu Gumundar og hugarfar.

Skmmu eftir a bst Brur til heimferar, og segir Ingveldur vi hann, egar au
kvddust:

Jja, Brur minn, n ltum vi etta vera svona fyrst um sinn; en fari allt eins og g
vil, skal g undir eins lta ykkur vita a, fstrana.

S hafi ori endir samtals eirra Ingveldar og Brar, a hn ht a gefa Gumundi
Sigri dttur sna, ef hn ekki me llu verneitai eim rahag. Ra eir n heim,
fstrar, og la svo nokkrir dagar, a Ingveldur vekur ekki mls essu vi Sigri,
en var jafnan venju fremur bl vimti vi hana og kallar hana elskuna sna hverju
ori, og ykir Sigri a vel. a var um essar mundir eins og Ingveldur tti
nokkurri barttu vi sjlfa sig um a, hvort hn tti a eggja dttur sna a eiga
Gumund ea hn tti a brega v heiti, sem hn hafi gjrt eim fstrum, og kom hn
sr ekki einhvern veginn a v a nefna etta vi Sigri; en einn morgun herir hn
upp hugann og vindur sr a Sigri og segir ofur bllega:

Ekki ber g mti v, gskan mn, a nokku hefur veri kaldara millum okkar hinga
til en vera tti; a getur veri, a a s eins miki mn sk og n, en nokku er
a r a kenna; og a skaltu vita, a ekki elska g ig minna en hin brnin mn; i
eru ll undir sama brjstinu borin, og v ykir mr rauninni eins vnt um ykkur
ll; en ekki vri ess ll lkindi, g vri allegri vi a barni, sem snir mr
meira strki og al og vill gjra allt a mnu skapi. N hef g fyrsta sinni sagt
r, hva mr er innan brjsts, og vona g, a allt veri betra millum okkar
eftirleiis; en a gei mnu tt a lta, a er n skylda.

Sigri fannst, a essi or mur sinnar kmu fr hjartanu, og var eim grtfegin;
hn hljp um hlsinn mur sinni og sagi:

J, elsku mir g, llu vil g stunda a a gjra yar vilja, og a hryggir mig,
hafi g einhverju mga yur, og fyrirgefi r mr a!

j, ga mn, sagi Ingveldur og kyssti Sigri. skalt sj a, a g ver r
g mir; en n giska g , a a veri ekki svo lengi, sem mr helst ykkur,
brnunum mnum; a er vant a fara svo fyrir okkur foreldra veslingunum, egar vi
erum bin a koma ykkur ftur og s tmi er kominn, sem vi mttum hafa mest yndi og
sto af ykkur, hverfi i t verldina fr okkur, og eins mun fara um ig;
fer n a giftast, bst g vi, egar r bst gott gjafor, og a vri synd fyrir
mig a lta svo minn hag a sitja r ljsi fyrir v, sem gu vill veita r. - Og
n fr Ingveldur a hlfkjkra.

Ekki skulu r kva v, mir mn, sagi Sigrur, g giftist varla svo fljtt, held
g.

Og v skyldir ekki gjra a, elskan mn! etta liggur fyrir r, og lei
dreymdi mig manninn minn heitinn ntt, sem ess veri ekki langt a ba; og s eini
biur n, sem vandi er fr a vsa, og hver heldur , a a s?

g hef lti hugsa um a enn, mir mn, sagi Sigrur og ronai vi.

Gumundur Brfelli verur maurinn inn, taktu n eftir, ef a er gus vilji, og
enginn annar.

, ekki held g a, mir mn! g vona til ess, a hann biji mn ekki.

a var erindi eirra fstranna hinga fram eftir hrna um daginn.

Og hva sgu r eim, mir mn?

g lofai eim v, a svo miklu leyti sem mig snerti, og ht eim a nefna a vi
ig, v mr gat ekki dotti anna hug en a mundir akka gui fyrir a f slkan
mann, efnilegan og rkan.

Sigrur var hlj vi essi tindi; og ttu r mgur langa viru um etta efni,
og fannst a mjg Sigri, hn fri hgt, a henni virtist annan veg en mur
hennar; fann hn a til, a maurinn vri litlegur; en Ingveldur kva fegurina ekki
til frambar; hefi og fur Sigrar veri allt anna betur gefi en frleikurinn,
og hefi hann veri smdarmaur sveit, en taldi Gumundi a til gildis, a hann
vri rdeildarmaur, stilltur og efnaur vel, og mundi fstri hans ba svo gar
fyrir hann, a hann yri ess mest anjtandi, sem til vri Brfelli. Sigrur fann
a og a Gumundi, a hann vri mjg svo fkunnandi; en Ingveldur hafi or fyrir v
og kva ekki bkviti askana lti, egar fari vri a ba. A svo bnu skildu r
mgur a v sinni; en nr v hverjum degi flutti Ingveldur ml Gumundar, en fr
a llu sem hgast vi Sigri. Sigrur vildi fyrir hvern mun ekki giftast
Gumundi, en tti n sem hn mtti ekki gleyma Indria. Hafi hn a fyrir satt ru
veifinu, a hann mundi hafa huga til sn, og hefi hann snt henni a oft vimti,
ekki hefi hann tala margt; en einkum ttist hn a fullu hafa ri a af orum
hans, er au voru saman ar stofunni. Aftur anna veifi efaist hn um, a etta
vri anna en tmur hugarburur sinn, og vri hugsun s einungis sprottin af v, a
hn skai, a svo vri. Hn gat heldur ekki skili v, hvernig v sti, a
Indrii hefi bei sr stlku annars staar, eins og var altala, ef hann nokkurn
tma hefi haft huga til sn. a var og anna, er henni tti undarlegt, a Indrii
ekki hafi komi ar ea s hana allan ann vetur og ekki komi mannfundi, sem
hn kom , eins og hann hafi ur veri vanur. Aftur hinn bginn fann hn, a mur
sinni mundi strum mislka, ef hn vildi ekki fylgja rum hennar og eiga Gumund. t
r llu essu var hn oftlega mjg angurvr og grt einrmi, en bar sig a lta
ekki fleiri menn sj; v vi engan var a tala, er hn gti tra fyrir hrmum snum.

a var eina ntt sem oftar, a hn gat ekki sofna fram eftir allri ntt fyrir tmri
umhugsun um hagi sna og grt sran; en nokkru eftir minturbili sofnai hn loks t
af, og dreymdi hana , a hn ttist vera stdd ar ti hlainu; ar var og mir
hennar hj henni og hlt hfu nokkurri gamalli, og tti henni lkara
lambhshettu, og tlai mir hennar a setja hana hfui Sigri; en v bili
tti henni Bjrg systir sn koma ar a og segja: Ekki veit g, hva hugsar,
Ingveldur sl, a setja skrattans pottloki a tarna hfui barninu! - og sl vi
hettunni, svo a hn hraut ofan skyrdall, sem st ar skammt fr; en san br hn
upp faldi einum fgrum, og ttist hn vita svefninum, a hn tlai a setja hann
hfui sr, en v vaknai hn. Sigrur var ofurfegin essum draumi og r hann
eins og henni var gefelldast, a Gumundur vri lambhshettan, en Indrii faldurinn,
og tti henni a eitt vanta drauminn, a systir hennar lt ekki faldinn hfui
henni. Um etta var hn a hugsa nokkra stund og gat ekki sofna aftur; kom henni a
hug, a hn lddist upp r rminu og klddist og fr fram dyraloft, er ar var.
var ori svo ljst, a vel mtti sj til a skrifa. Hn tk sr penna og blek og
skrifai brf og var bin a brjta a og skrifa utan , ur en heimilisflki kom
ftur. Brf etta var til Ingibjargar mur Indria og var svona:

Gfuga hfingskona!

A vsu veit g a, a a er ekki siur, a konur tali a v a fyrra bragi vi
karlmenn, sem til sta ltur ea bnors, og lkast er til, a essi siur s eli
okkar samkvmur, v gu hefur bi oss svo r gari, a ekki arf oranna vi, til
ess a vr me stillingu og sisemi getum snt eim sl vora, eins og hn er; en hvort
sem essi siur er rttur sjlfu sr ea ekki, finnst mr, eins og n stendur fyrir
mr, a hjarta mitt ekki veiti mr neina r, nema g opinberi einhverjum a, sem mr
br brjsti og hverri stundu pnir mig; og vri g nr eim hinum sama manni, sem
g aldrei get lti af a hugsa um, mundi g ekki skeyta um, hvort menn kalla slkt
reglur ea reglur, en gjra a, sem saklaus tilfinning hjarta mns byi mr, og
auglsa honum a, sem v er leynt, ef hann ekki sjlfur si a. En eitthva,
lkast til hamingja mn, bannar mr a essu sinni og hefur allt of lengi banna mr
a sj hann, og hverjum g a auglsa a, sem g get ekki lengur duli? g rst
a segja yur a, af v a r eru kona eins og g og veri v a hafa sl, sem
a minnsta kosti getur skili og mynda sr, hvaa tilfinning eirrar konu hjarta
verur a hafa, sem kremst af harmi og efa um a, hvort hennar krasta hugsun s
eintmur hugarburur og reykur ea ekki; veri a hafa svo vikvmt hjarta, a ef r
sji, a hugsun mn er ekki anna en draumur, sem aldrei sr uppfyllingu, sk n
vonar, a r aumki mig og a minnsta kosti ekki kasti v, sem yur er fali
hendur trnai, t heiminn til a hlja a v. En etta, sem g tla a tra yur
fyrir, er a, a mig langar til a vita, hvort nokku s til v, sem g lengi hef
gjrt mr hugarlund, a sonur yar I.... mundi hafa rennt huga snum tt, sem
mig snertir. Ef svo vri, mundu r gjra syni yar gt verk og mr sannan
velgjrning a komast eftir v og kyrrey lta mig vita a hi brasta. S etta
tmur hugarburur minn, sprottinn af v, a a mla brn jafnan sem vilja, gjri r
vel a vekja mig r eirri saklausu vonarleislu, sem g n er , v tti g
hgra me a fylla skyldu, sem g veit, a hlni vi mur mna heimtar af mr.
Fyrirgefi mr dirfsku mna, og veri me llum yar vinlega blessaar! ess skar
yar elska

Sigrur Bjarnadttir.

Brf etta var skrifa mesta flti og, eins og v m sj, meira af tilfinningu en
eftir fstum hugsunarreglum, eins og konum er ttt; hinga og anga var a sett
blekblettum; verur a oft ess httar brfum, v hndin er ekki alltaf jafnstillt,
er hjarta kemst vi; kalla menn bletti stardropa, og ykja eir engi lti vera.

En n var eftir a, sem mest rei, og a var a koma brfinu til Ingibjargar, svo
lti bri , og var Sigrur stkustu vandrum me a, v engan tti hn ann
trnaarmann ar b, a hn yri a tra fyrir v. enna sama dag kom Gra Leiti
a Tungu. Ingveldur hafi lagst a sofa um daginn, er Gra kom, og vildi Gra ekki
vekja hana, en tk n a tala vi Sigri. Sigrur var venju fremur hlj; og verur
Gra ess brtt vr, og varpar hn hana bllega og segir:

a gengur eitthva a r dag, gskan mn!

nei, Gra mn, segir Sigrur, a er svona hinsegin.

Ekki arf g a spyrja a v; a liggur eitthva illa r, v ekki ertu vn a
vera svona flt me llum jafnai; en mig skal n ekki fura a, a kynni a
liggja illa r t r hansvtis slarinu, sem gengur staflaust hrna sveitinni; v
munt varla hafa geta komist hj a heyra a sjlf.

Hva er a, Gra mn?

N, hefur ekki heyrt a, elskan mn, hva a talar um ig?

Nei, ekki hef g heyrt a; hva er a?

Og minnstu ekki a, g get varla tala um a, ekki nema a a a er veri a
bendla ig vi remilinn hann Gvend Brfelli.

Hver gjrir a?

, a var lklegra, a a vri ekki meiri hfa fyrir v en mrgu ru, sem a fer
me; en gui s lof, a a er ekki satt, ar fri illa gur biti hundskjaft, hafi
g nrri sagt; g var bin a heita v fyrir mr, a ekki skyldi g koma veisluna
na, gskan mn, ef ttir ann kalubba; en miki er, hva blva hyski - gu
fyrirgefi mr, a g blta - getur logi, g segi a satt, tilhfulaust; etta er
altala t um alla sveit, en g ber mti v og segi, a a skuli ekki vera a fara
me etta slaur, v hn Sigrur mn tti ekki fremur strkinn hann Gvend en
strkurinn hann Gvendur fri ofan mig.

etta gat vel staist, sagi Sigrur og stundi vi; a mundi ykja ngu gott
gjafor fyrir mig.

, a er von ig hrylli vi v, blessaur unginn, a hugsa til ess, hva heldur -

etta hefur komi til ora, Gra mn, og er mrgu skrkva, sem minna er hft .

, n held g mr veri flkurt, elskan mn, a hefi g svari fyrir; og hva tlar
hann a gjra me konu, umbarinn s! g segi fyrir mig, g vildi heldur sofa hj
einhverjum rekaviardrumb en honum Gvendi.

Sigrur agi og gat ekki gjrt a sr a brosa; en Gra lt dluna ganga:

g ykist vita, a hn Ingveldur mn hefur fljtt gefi honum g svr og gegnileg?

g veit ekki, sagi Sigrur, hvort henni ykir a svo miki r; hann er vel
efnaur.

En , elskan mn! Hva hefur konan gagn af v, egar hn fr ekki a ra svo miklu
sem a gefa hundi bein? Ea tli hann veri ekki lkur honum Bri v eins og ru?
Og hverju ri hn Gurn heitin veslingurinn ar Brfelli? Hn var a fara stelandi
a v, ef hn vildi vkja einhverjum svngum bita, en af tu hafi hn ekki svo miki
undir sinni hendi sem vefja m um mannsfingur ea stungi verur upp ns ketti.
Ekki get g tra v, a hn Ingveldur mn s svo blind a lta barni sitt r
hendur; og aldrei hefi a vi gengist, ef hann fair inn, hann Bjarni minn heitinn
blessa ljsi, hefi lifa.

a held g n og, sagi Sigrur.

En a sst n hrna mrgu - g eigi ekki a segja anna en a, sem gott er, um
hana Ingveldi mna, sauinn - san hann d, lingurinn.

etta sagi Gra hlfkjkrandi og br um lei svuntuhorninu upp a augunum sr.
Sigrur, er alltaf saknai fur sns og var jafnan hllegt til allra, sem tluu vel
um hann, komst vi og strauk me hendinni um vangann Gru og sagi:

Vi skulum ekki minnast hann, ga mn!

En Gra hlt fram kjkrandi og sagi:

g get ekki gjrt a v, a mr vknar t um augu, egar g minnist hann blessa
ljfmenni; en a skal ekki vera, g s pilsi, a barni hans Bjarna mns fari
r hendur; g ver a taka henni mur inni tak, svo hn stofni ekki sr ea snum
vitleysu.

Og ekki held g a s vert, Gra mn, a minnist neitt a vi hana; en anna
ltilri gtir gjrt fyrir mig, ef vilt mr vel, sagi Sigrur og leit framan
Gru, eins og hn tlai a sj inn brjsti henni, en gat ekki s ar anna en
einskra trmennsku og einlgni.

mtt reia ig upp mig, ga mn, v aldrei hefir hlynnt neinu gu a
mr, sem oft og margfaldlega hefur gjrt, hann, sem n liggur grfinni, a
a mr, a g reyndist r ekki verr en arir v litla, sem g megna, ea hva er
a, gskan mn?

a er a koma brfinu v arna yfir a Hli, svo lti beri, og taka vi svarinu
aftur, og hrna er skildingur undir a. - Sigrur rtti a henni brfi og spesu
me.

a er svo lti, og sr er n hver skpin! hefur a af einhverjum num a vera
svo smtk, elskan mn! etta er n of miki, sagi Gra og kyssti Sigri
stundarlngum kossi.

g arf ekki a minna ig a geta ekki um a vi neinn hrna heimilinu, Gra mn.

g! ekk; ekki hn Gra litla; vertu ldungis hrdd um a, gskan mn! g er enginn
skynskiptingur, og a, sem einu sinni er komi hendurnar mr, a skal enginn
aan draga, a vri kngurinn; og aga get g yfir v, sem mr er tra fyrir,
g s kjftug; g held a vari engan um a, eitthva meinleysi s millum
ykkar Indria, held g; en ar er maurinn.

essu kom Ingveldur inn, og var Gra fljt a stinga brfinu sig og sneri runni
allt einu, eins og r hefu veri a tala um eitthva anna. Gra dvaldi
Sigrartungu fram eftir deginum, en skemur en hn tti venju til. Sigrur ttist
hafa komi vel r sinni fyrir bor um brfsendinguna; en svo liu margir dagar, a
ekkert svar fkk hn fr Ingibjrgu. Loksins kom Gra aftur fram a Tungu, og spuri
Sigrur hana, hvernig fari hefi um brfi; kvast Gra hafa fari me a daginn
eftir og fengi Ingibjrgu a sjlfri einrmi; hefi hn lesi a og skellihlegi
upp yfir sig og kasta v ar brhilluna, rtt eins og hn skeytti ekkert um a; og
ekki hefi hn bei sig a taka aftur neitt svar; sagist hn hafa mlga a vi
hana. essar frttir sagi Gra Sigri hlfgrtandi, og hafi Sigrur enga orsk til
a efast um, a r vru sannar; en hlutvandir menn, sem lgu a vana sinn a fra
allt verri veg fyrir Gru, mltu a, a hn einhvern tma lngu sar hefi tt a
sleppa v vi ga kunningjakonu sna, a egar eir, sem brf sendu, vru bnir a
borga undir au, gtu eir ekki gjrt a v, hva sar yri um au.

Eftir etta virtist Sigri ll von ti, og gjrist hn n jafnan harmrungin mjg, en
mir hennar htti ekki a gylla fyrir henni, hve girnilegt a vri a eiga Gumund;
og einn dag, er Sigrur sat flt mjg fram stofu, kemur mir hennar anga til
hennar og klappar henni hlfhljandi utan vangann og segir:

g n ekki brum a fara a skrifa eim til og segja eim, a n s bjrninn unninn?
Ea er r ekki fari a snast, elskan mn, eins og mr, a vandi s velbonu a
neita?

r ri v, mir mn, hva r gjri; g veit a, a r geti ekki eggja mig
anna en a, sem r haldi, a mr s til hins besta; og g ekki geti fellt mig
vi a, veit g samt, a a er skylda mn a hla yur, sagi Sigrur, og hrutu
nokkur tr um lei ofan um kinnarnar henni.

a er ll von til ess, og g get ekki l r a, ga mn, sagi Ingveldur og
klappai Sigri aftur kinnina, finnir fyrstu hj r nokkurn efa; en g er
sannfr um a, a eftir muntu akka gui fyrir, a lst mig ra.

Sigrur gat ekki bundist tra, en me v a hn vildi ekki lta mur sna sj, a
hn grti, st hn upp og gekk t r stofunni, og tluust r ekki meira vi,
mgurnar; en Ingveldur tk or Sigrar fyrir fullt jyri og ritai san eim
fstrum til og sagi, hvar komi var. Komu eir fstrar fram a Tungu, og festi
Ingveldur Gumundi Sigri dttur sna. Eftir a kom Gumundur nokkrum sinnum fram
a Tungu; en jafnan var Sigrur mjg flt vi hann, og fkkst Gumundur ekki um a.
Er n svo r fyrir gjrt, a brkaupi skyldi standa a aflinum rttum a eim b,
er Hvoll heitir; a var annexa prestsins Sigrartunguhrepp; ar voru hsakynni
strri og rmbetri en Tungu. San fru lsingar fram tvo sunnudaga, hvorn eftir
annan, og seinna sunnudaginn var lst tveimur kirkjum undir eins. a hafa lgfrir
sagt oss, a ekki s s afer rtt; aftur hfum vr heyrt greinda presta segja, a svo
megi vel vera, ef einhver gild sta s til ess a flta brkaupinu; og annig
st a essu skipti. Hrtar eir, sem Brur hafi tla til veislunnar, voru komnir
af fjallinu, og hafi Brur hlaupi til a skera , svo eir legu ekki of miki af
mrinn, en skoti v a presti, a ef lengi sti lsingunum, gti svo fari, a
fari yri a sl kjti, egar veislan yri haldin. Daginn ur en veislan skyldi
standa hfu eir fstrar miki annrki a koma llu fyrir. Hvoli var stofuhs fram
bnum, ar voru bor reist eftir endilngu hsinu og bekkir tvr hliar. Hr skyldi
allt fyrirflki sitja; brhjnum var tla sti fyrir mijum gafli, og voru sti
eirra aukennileg af tveimur strum flossessum, sem lagar voru bekkinn fyrir mijum
borsenda. ara hli brar skyldi sknarprestur og kona hans sitja og t fr honum
arir akomuprestar, hreppstjrar og arir valinkunnir bndur. ara hli brguma
tti Ingveldur a sitja og hver af rum eftir skyldugleika og mannviringum. ti
hlainu var str skemma; hn var rudd og tjldu vamlum ba veggi; ar ttu a
sitja hinir smrri bndurnir og mereiarmenn fyrirmannanna. Skemman var tvsett borum
og borin reist ann htt, a eftir skemmunni endilangri voru settar kistur r og
tmar hlftunnur og ar ofan reft slttum fjlum ea hurarflekum og san huli
dkum ea breium. etta var hin ri stofan. Vistir og drykkur skyldi vera eins
hvorritveggja stofunni, en s var aeins munurinn, a tjld og borbnaur voru
glsilegri fyrirmannastofunni en hinni ri stofu. Kona var til fengin ar r
sveitinni a annast um matartilbninginn og frammistumenn kvenir; en sjlfur tlai
Brur a hafa umsjn yfir vnfngunum. rijudaginn tuttugustu og riju viku sumars
var allt tilbi til veislunnar, og skyldi hn standa a morgni; en Brur karl sat t
vi bjarlk og js me trsleif vatni 10 potta tunnu, er st hj honum
lkjarbakkanum; kemur Gumundur ar a og segir:

Hva ertu n a gjra, fstri minn?

Og g er a ynna dlti mjaarskmmina arna; mr snist hn vera svo ykk; g held
hn s svikin!

N! g hlt hinsegin, a vrir a drgja hana gn, fstri minn!

nei, g held hn drgist lti essu, g lti nokkur spnbl hrna ktholuna.
En er n allt tilbi hj r skemmunni, og helduru hn taki a allt, sem hrna
kemur morgun?

Og g veit a ekki, etta er svoddan sgur, sem bi er a bja; g veit n ekki,
hva a a safna a sr llu v hyski.

a veit g ekki heldur, en hn Ingveldur vill hafa a svo, og g lt hana ra v,
og hn skal f a borga a, sem til ess gengur; ekki tla g a gefa henni a, a
mttu reia ig upp .

Nei, a snist mr ekki urfir, og hva selur henni brennivnspottinn?

g lt hana f hann fyrir sama ver eins og g hefi geta fengi fyrir hann vetur;
er a sanngjarnt?

Nei; og mjina, hva tekur fyrir hana?

J, a er n eftir a mla hana, a var vel minntir mig a; g get ekki frt
pottinn fram um meira en fjra skildinga, vnti g, og g tlast til, a a veri 10
pottar hrna ktnum; - en n vnti g, a farir a fara fram eftir; verur a
vera ar ntt, til ess i geti fylgst ll hinga morgun.

j, sagi Gumundur og fr.

Brkaupsdaginn var veur fagurt, og voru menn snemma ftum Hvoli. A linum
dagmlum tk bosflki a ra gar. Hvoli var fagurt heimreiar, og ltu eir
hinir ungu menn hestana fara kostum heim trairnar; og hfu menn mikla skemmtun af
a horfa , hvernig gingarnir runnu.

arna kemur presturinn rauum og tveir me, sagi einhver, sem st hlainu;
alltnd hefur hann eitthva, gi maur, sem fallega ber ftinn.

Brur st fyrir mijum bjardyrum og heyri a, setur n hnd fyrir auga og segir:

j, a er vst hann honum Rau snum - snr sr san vi og kallar htt inn
bjardyrnar: Helga mn! hafu n til litla katlinum, n sst til prestsins! En hver
eysir arna ljsum, hrna megin vi kvarnar?

a getur ekki veri neinn annar en hann orsteinn kaupi ea matgoggur, sem sumir
kalla; j, lkt er a honum og henni Hlar-Ljsku.

J, ekki er honum boi, sagi Brur hlfum hljum, en a stendur t svo , a
hann ar fer um, sem veisla er haldin; og g vnti g veri a bja honnm, fyrst
hann anna bor er kominn; en hva verur af brhjnunum, piltar, sji i ekkert
til eirra enn?

au eru rtt a segja komin a tninu.

var nr hdegi en dagmlum, er hjnaefnin riu hla. Gumundur tlar ekki a lta
standa sr og stekkur af baki til a taka konuefni af baki, en laust var klrnum,
og snarast reiveri t ara hliina, og verur Gumundi fastur annar fturinn
stainu, en maurinn var ekki liugur, og fellur hann bak aftur ofan bleytuna, og
flekkuust nokku ftin Gumundar; hlupu nokkrir af eim, sem ar voru hlainu,
til a hjlpa Sigri af baki; en arir gripu til sjlfskeiinganna og tku a skafa
bleytuna r brkum Gumundar, og var ekki ugglaust, a eir hinir yngri menn hefu
farir Gumundar flimtingi. Sigrur gekk til stofu, og ttust menn ekki hafa s
konu fegri yfirlitum ea rsklegri velli en Sigri; og tluu a margir sn
milli, a miki gfuleysi legist fyrir jafnvna konu a eiga svo lilegan mann sem
Gumundur var. Sigrur var mjg flt um daginn, og tk enginn til ess;
brkaupsdagurinn er svo mikilvgur dagur mannsvinni, a eftir lkindum ykir fara,
nokkur alvrusvipur s brinni. Er n gengi kirkju og undan vgslu sunginn
309. slmurinn Nju bkinni, og egar komi er seinasta versi, leiir djkninn
brhjnin til bekkjar; en a v bnu tekur prestur a ylja vgsluruna, og hafi
hann teki sr til umtalsefnis: "Efndanna er vant, heitin s g!" Ekki ttust menn
vita ess nokkur dmi, a heilagur andi hefi nokkurn tma ur tala me vlkum
krafti og hrifum fyrir munn jnustumanns sns, Tmasar prests; ll framkirkjan a
noranveru flaut trum; krnum var urrt og framkirkjunni sunnanverri, en var
ar margur hraustur drengur, sem hitnai um hjarta. Sigrur sat me samanlagar hendur
brarbekknum, og virtist mnnum hn harla fl tlitum og hyggjumikil; en af
Gumundi datt ekki n draup; ekki traist hann, en endur og sinnum su menn varir hans
brast, en fingur kvika; eir, sem ekktu lundarfar Gumundar, gtu ess sar til, a
fremur mundi honum hafa a skipti flogi hug a telja saman jararhundru Sigrar
og landskuldavttir en a hann vri a hugfesta a, sem prestur sagi um kristilegt
hjskaparhald. A lokinni ru tekur prestur, eins og vant er, a spyrja brhjnin
lgspurninga eirra, sem standa handbkinni. Gumundur svarai eim llum vel og
einarlega, enda er a ltill vandi a svara eim rtt; v reglan er s a segja
allajafna j til hvers, sem a er spurt. A svo bnu snr prestur sr til brarinnar
og segir:

Smuleiis aspyr g yur, virulega yngisstlka jmfr Sigrur Bjarnadttir, hvort
r hafi rfrt yur vi gu himninum, ar nst vi yar eigi hjartalag og svo ar
eftir vi nunga yar og vini a taka ennan virulega yngismann, monsr Gumund
Hansson, sem hj yur stendur, yur til ektamanns?

essari spurningu jtti Sigrur og nokku lgt.

spyr prestur hana anna sinn, og jtti Sigrur enn.

rija mta aspyr g yur, hvort r viti yur fra fyrir a bafa gefi nokkurri
mannspersnu, sem n lifir, yar ektatr, sem etta hjnaband hindra kunni?

var eins og Sigrur allt einu vaknai af svefni. Nei, segir hn og svo htt, a
nr v heyrist um alla kirkjuna. Prestur var vanur slkum svrum og var nokku bilt
vi. Allir uru ldungis forvia. Djkninn var maur forn og fastur embttisverkunum;
hann hugsai me sr eins og segir mlshttinum: Slkt verur oft s, kva selur,
var skotinn auga - stlkunni hefi ori mismlt, en tti leirtting ora sinna;
hann sat ekki langt fr Sigri og hnippar hana me handleggnum og segir: Segi r
j, blessu! - Sigrur agi eins og steinn og hallai sr bak aftur upp a
hjnastlsbrkinni; en prestur rankar vi sr aftur og hefur n upp aftur htt og skrt
smu orin sem fyrr. Sigrur agi. Prestur starir hana um hr, snr sr san til
flksins og segir: Hinn kristlegi sfnuur hefur heyrt, a brurin, jmfr Sigrur
Bjarnadttir, hefur neita spurningum kirkjunnar; rtali leyfir mr ekki a halda
lengra t a, piltar! Getur og veri, a stlkunni hafi ori sngglega illt. -
Eftir a gengur prestur t r kirkjunni; en allir yrpast eina bendu utan a
Sigri, en hn er nfl og talar ekki or; halda flestir hana mllausa ea vitfirrta
ea hvorttveggja, og er hn studd inn binn, og stumra menn ar yfir henni um hr.
Bosmenn su a llum lotum, a ekki mundi vera neitt r veislunni ann dag, og
fru smtt og smtt a tnast burtu, egar daginn lei. Sigrur komst um kvldi
fram a Tungu; og uru menn ess n varir, a hn var hvorki mllaus ea vitskert, en
aftk n me llu a setjast anna sinn brarbekkinn hj Gumundi; og flgur essi
atburur um ll hru, og var lit manna allmisjafnt; sgu sumir, a etta vri ori
mjg a lkindum og vri betur seint s en aldrei; hinir voru fleiri, er lttu
Sigri fyrir og tldu ess ll lkindi, a essi atburur hefi ekki veri a llu
tilviljun; en orsteinn matgoggur lagi aldrei anna til eirra mla en a hann fr a
kjammsa me munninum og sagi: Hver tli hafi ti alla steikina ar? a kemur
alltnd vatni fram munninn mr, egar g hugsa um hana. - Margir eggjuu fstra
a hfa sk hendur eim mgum og tldu, a ekki hefi allt veri brigalaust af
eirra hendi; frst a fyrir, og var s endir mlanna, a r mgur htu a
gjalda Gumundi 6 r lonar og lembdar fardgum auk veislukostnaarins, og ltu eir
fstrar sr a lynda r v, sem komi var. Ekki sndi Ingveldur Sigri miklar stir
um etta leyti, og var vi sjlft bi, a Sigrur yri a hrkkva burt fr Tungu;
bar Sigrur etta mtlti me stillingu, en var heldur gl og flt; og lei svo
fram veturinn. -




enna sama vetur var Ormur Bjarnason brir Sigrar efstur neri bekk
Bessastaaskla; tti sti borstofu krknum vi Brnku rabekk og var fati
og kpu me efribekkjar strmennum; og var a eitt af rttindum Skrlingjakonungs, sem
mest kva a, fyrir v a ar voru vistir betri og mjlk minna blandin en egar aftur
eftir Brnku stti. skla sat Ormur jafnan fyrir ofan litla bori nst ofni; a
sti hafi hann sjlfur teki sr, og bru margir hlutir til ess, en s einkum, a ar
var vgi gott og betra fyrir einn a verjast en rj a skja, en land Skrlingja
hersktt mjg um r mundir. Ekki hafi Ormur neinar kvair af hendi kennaranna, og
ekki hafi hann nnur stjrnarstrf rki snu en herstjrn; var hann og hinn mesti
fullhugi og reyndur orustum. - a var einn dag skmmu eftir mijan vetur, a Ormur
sat sti snu og var a rita latnu bk , er kompa heitir; ekki voru ar fleiri
piltar sklanum, v eir voru a sning en Ormur hafi v ekki gengi til
borunar, a vinurinn Sparta var borum. Raunar tti a siur a ganga ekki til
borunar, og flestir voru svo leiitamir a ganga borstofu og a minnsta kosti gna
yfir kjtbollunum, eir tu ekki. Sumum gekk ekki gmennskan ein til, heldur hitt,
a eir annahvort vildu vera llum knanlegir, sem hlut ttu a Sprtu, eur og a
eir hugu, a kennarinn, sem st yfir piltakindunum, mundi koma auga sti eirra og
rita a minnisblin, a eir kmu ekki til borunar. En Ormur skeytti lti um ess
konar hgiljur og hugsai me sr: Riti eir gus nafni, blessair, allt jafnar sig.
Ormur hafi alltaf ngan starfa, egar piltar voru inni, og v var hann a nota ann
tmann, sem nokkur kyrr var , til a bka latnuna, ella mundi kompa hans sbin,
egar jnustusveinn kennarans tk a heimta saman kompurnar. En kyrrin var ekki
lng; allt einu heyrast skll og glumragangur, sem er margir lausir hestar eru
reknir hart yfir strgrti; voru piltar a hlaupa t r borstofu sinn hverja tt;
og sama vetfangi var sklahurinni svipt upp, en maur hvatlegur hleypur inn; s ht
Vigfs og var Oddsson. Hann tti oft sktt vi Orm, og sama morguninn hafi Ormur
mijum tma bei um tgnguleyfi, en ekki tt brnt erindi. Vigfs sat fremstur
fyrir framan stra bori, og rtt v Ormur gekk t, en kennarinn sagi vi Vigfs:
Taktu arna vi, seqvens -lagi Ormur vlkan pstur utan vangann Vigfsi, a
enginn ttist ur slkan heyrt hafa, og tk undir llum sklanum. Ormur skrapp t;
en svo var snoppungurinn laglega rttur a Vigfsi, a fir gtu s me vissu, hvaan
hann kom. Vigfsi var greitt um lesturinn og ruglaist a sna latnunni, v hann
var heitur vi tilri og missti sn. etta var Vigfsi ekki r minni lii og segir
n, v hann kemur inn sklann: N skal minnast forns fjandskapar og gjalda r
kinnhestinn ann morgun - og tvhendir sama bili gamlan Kleyfsa og miar nasirnar
Ormi, en missir hans, og kemur Kleyfsi blekbyttu ar borinu, og veltur hn yfir
kompu Orms. Ormur hugsar sig ekki lengi um og snarast eins og klfi vri skoti fram
yfir bori, hleypur a Vigfsi og vill hafa hann undir. Verur eirra agangur bi
harur og langur, en svo lauk um sir, a Vigfs getur broti Orm bak aftur um
sklabekkinn, grpur san tveim hndum um hnsbtur honum og dregur hann undir sig
niur glfi. Tekur Ormur a emja og heitir Skrlingja a eir dugi sr og dragi
illmenni a ofan af sr, en ekki var Ormur svo vinsll meal eirra Neribekkjarmanna,
a nokkur vildi til vera a veita honum; en betur var hann okkaur hj
Efribekkingum; og vill svo heppilega til, a einn eirra, sem rarinn ht, kemur
ar a, sem eir lkust vi.

Nauulega ert n staddur, Ormur frndi! segir hann, og me v hlfvegis hefur
heiti mr Sigri systur inni, mun a mannlegt a duga r ekki.

Hn er gift dna fyrir austan, gall einhver vi af Neribekkingum.

er a sna hann r hlslinum, sagi rarinn og rfur annarri hendi til Vigfsar
og hnykkir honum aftur bak ofan af Ormi. etta sj vinir Vigfsar og rast egar
fjrir ea fimm rarin, en hann verst me hinni mestu pri; og verur etta upphaf
hinnar snrpustu orustu; ustu ar a bi Efri- og Neribekkingar, og veittu msir
msum, en Efribekkingar mest rarni og Neribekkingar Vigfsi, og var s hr bi
lng og sk, og uru margir atburir jafnsnemma, og verur ekki greinilega sagt fr
vopnaviskiptum. Sklabkur flugu sem ykkasta drfa, heilar ea prtum; sumir
tku bekki og hfu hfu mnnum; sumir stukku upp borin og brust aan; tku
nokkrir Litlabori, sneru v vi og hlupu san ofan hlfi og hlfu sr ar fyrir
skotum; en blndukannan hin mikla valt ar vgvellinum, og fllu r henni lkir um
allt glfi. Neribekkingar vildu fra leikinn upp Efribekk, og hlupu fjrir hinir
hraustustu af Efribekkinum fyrir dyrnar og vru eim a. Umsjnarmaur skla var upp
Amtmannssonarlofti er honum brust au tindi, a allur skli berjist, svo til
mikilla vandra horfi. Hann bregur skjtt vi og aflar sr lis og gengur milli
eirra, og fyrir viturlegar fortlur hans voru gri sett og sttum komi; skyldu
verkar allir niur falla og svo klaspjll. ar var nsveinn einn, sem rir ht;
hann var str maur og sterkur og hafi veri lii eirra Neribekkinga bardaganum
og gengi vel fram. Ekki vildu Efribekkingar taka sttum, nema hann fengi nokkra
rningu; tti eim ekki sma, a busi s sndi sig beran a fjandskap vi gamla og
gfuga Efribekkinga; ekki tti Neribekkingum a rtt, en var n svo a vera, og
skildi Ormur sr a bera hnd a hfi honum. Er n rir leiddur fram mitt glf,
skjlfandi sem laufbla skgi; en forsngvarinn rfur rifrildi af Skrifilus, sem
ar var a flkjast glfinu eftir bardagann, og segir: Slmurinn er a venju 101.
bkinni: sraelslur einkafrur af Egipt. - En sama bili sem menn tluu a
byrja slminn, kemur einn af piltum hlaupandi inn og segir, a ar s ti maur me
brf og vilji f fljtt a tala vi Orm.

ver g a fela r hendur, rarinn frndi, a styja a hfinu busanum fyrir
mig; en a getur veri, a hr s komi brf a austan og sendimaur fr henni mur
minni; hann getur sagt henni fr, hva g s vel vegi staddur me hversdagsftin,
sagi Ormur og hljp t og dr eftir sr ara buxnasklmina, sem nrri v var rifin af
lti fyrir nean hnsbtina.

Ormur kennir brtt manninn, og eru ar komin tv brf a austan r Sigrartungu, og
sest Ormur inn borstofu og tekur a lesa au. Anna brfi var fr mur hans, en
hitt fr Sigri systur hans. Brfi mur hans fylgdu tvennir sokkar og nsaumaar
vamlsbuxur, og tti honum r koma gar arfir. Brf Sigrar systur hans var
annig:

Kri brir!

g skrifa r enna mia mesta flti me manni, sem suur fer han r sveitinni, og
er a efni a bija ig a koma mr fyrir einhvers staar ar syra gum samasta;
v n er svo kami, a mig langar til a komast sem fyrst han r sveitinni; og me
v a oft hefur tali mr tr um a, hva skemmtilegt s Suurlandi tek g n
etta r r yndisrrum og vona a, a reynist mr sem gur brir. San hann
fair okkar d, hef g engan, sem g get treyst, nema ig; og a srt nokku
unggislegur enn, ekki g a samt, a ert raungur. Hr hefur bori svo margt og
miki til tinda, san frst haust, a fdmum ykir sta; en ekki tla g a
segja r fr v, fyrr en vi finnumst, enda held g, a ngir arir veri til ess a
skrifa r vning um a. Vertu blessaur og sll!

ess skar n elskandi systir

Sigrur Bjarnadttir.

Ormur var venju fremur hljur vi brf systur sinnar; sat hann nokkra stund og
studdist fram bori me hnd undir kinn. essum svifum kemur rarinn vinur hans
ar a og sr brtt, a Ormur br yfir einhverju; hann kastar glalega orum Orm
og segir:

Hva gengur a r, lagsmaur? Mr snist vera daufur, allt eins og hefir fengi
brf fr henni mur inni og hn hefi hsneypt ig fyrir leti, slark og hiruleysi.

heldur sem s, sagi Ormur, a a mundi koma t mr trunum? g segi r satt,
annahvort lsi g ekki ess httar brf, ea ef g anna bor lsi au, mundi g
leggja hndina brjsti og segja me slmaskldinu: Hvar samviskan er gl og g. En
a er ru nr en g fi ess konar brf fr henni mmmu, enda get g ekki skili
ru en a hn megi vera ng me mig; um siferi vita allir, hversu heiarlegt a
er, og inina og stundunina geta allir s af v, a g er alltaf a frast upp
vi.

eir vera hrri lofti, sem hlai er undir, og svo er um ig, lagsmaur! a koma
t einhverjir nir haustin, sem ta r upp vi, en ekki hefur hinga til lyft
r htt sjlfur.

g hef tt vi ramman reip a draga, lagsmaur, ar sem mr alltaf hefur veri a frla
me gfurnar, san g kom skla; hausti, sem g kom hinga og settist efstur af
busunum, var g gtlega gfaur, en san hrapai g um mijan veturinn og skemmdi svo
mr gfurnar, a r hafa aldrei n sr aftur; lengi var g a lta mr lynda a
vera smilega gfaur, og n er g fyrst gn farinn a rtta vi aftur, og er a ef
til vill meira a akka stinu, sem g sit , en sjlfum mr, v n tri g, a g s
orinn vel gfaur.

N, mttu vera ngur, snist mr, sagi rarinn.

Nei, til ess, sem g n a gjra og r a ra, finnst mr urfa meira en a vera
vel gfaur.

Hvaa vandaverk er a?

Ekki anna en a a tvega henni Sigri systur minni gan samasta einhvers staar
Reykjavk.

Er hn skilin vi manninn?

Nei, a er saga a segja fr v; hn sagi skili vi mannsefni, og n skilst mr,
a svo liggi v, a hn eigi varla vrt ar eystra t r llu klrinu, og af v
ver g a drekka; vandanum er hrundi mig.

Mr snist vandinn ekki str; viljir ekki lta hana fara til hennar maddmu .,
komdu henni fyrir hj henni maddmu .; og g skal, ef vilt, leia a tal vi
hana.

Ormur spuri , hvort Sigri vri ar gott a vera, en rarinn jtti v og kvast
ekkja maddmu . a gu; og hvort er eir rddu etta ml lengur ea skemur, var
a, a rarinn tkst a hendur a tvega vistina hj maddmu ., og var a me
v skilyri, a Sigrur skyldi hafa meira frjlsri en grikonur eru vanar a hafa
og ekki ganga slitvinnu, heldur vera hsmur til astoar allri innanhssjnustu;
en ekki skyldi hn hafa ar kaup.

N er skjtt yfir sgu a fara, a Sigrur fr til Reykjavkur um vori. Maddama .
var slensk a tt og uppruna; hn var vn kona yfirlitum og besta aldri; bndi
hennar var verslunarmaur Reykjavk; hann var danskur maur og nr v fertugur a
aldri. Hann hafi komi t hinga me kaupmanni nokkrum dnskum, er vendi aftur til
Danmerkur eftir nokkur r, en setti . sem trnaarmann sinn fyrir verslunina; var hann
kvntur um hr, og grddist honum brtt f; en um r mundir voru kaupmenn
Reykjavk ekki mjg samlyndir og v sur hver rum hollir afheyris, og rgi einhver
af eim hann svo vi lnardrottin sinn, a hann setti hann fr rsmennskunni; en .
lt gjra sr hs rtt vi hliina honum og tk a versla fyrir sjlfan sig.
tti ra, er sar var kona hans, einhver hin laglegasta kona ar Vkinni, og ri
hann hana til sn, en gjri skmmu sar brkaup til hennar. Vinir hans lsuu honum
fyrir a, a hann hefi ekki leita sr rkara og gfugra kvonfangs; en hann lt sem
hann heyri a ekki og svarai sjaldan ru en v: Hva tti g a gjra? - ea:
Hva mundu i hafa gjrt mnum sporum? Enda arf g ekki a irast ess - og var
a sannmli, v ra var fr kona og vel a sr um marga hluti; en aftur var a
ekki a fura, vinum hans virtist essi rahagur smvaxinn. Reykjavk samdi sig
mjg um r mundir a sium Dana og "annarra strmakta", ar sem lendir menn gengu
sjaldan a eiga dtur tiginna manna. slandi hafa aldrei vaxi upp greifar ea
barnar af innlendum rtum, og hvaan ttu menn a f nema aan, sem flest anna
gti kom? eir, sem sakir jarnisleysis gtu ekki ori jarlar Danmrku, en sendir
voru til slands a vega saltfisk, stika lreft og mla brennivn, ttu gtir
barnar, er eir komu til Reykjavkur, og sgu menn, a ekki mundu kvistir verri en
aaltr. Af essu kom a, a a tti lti jafnri, a danskur kaupmaur gengi a
eiga slenska bndadttur. Einkum gtu hinar tiginbornu barnafrr lengi ekki gleymt
v eur broti svo odd af oflti snu a taka ru til jafnrar viringar vi sig; en
maddama . gaf sig lti a v; hn sinnti bi snu og brnum, tti far vinkonur, en
gar, og vandi ekki komur snar anga, er hn vissi, a hn var ekki jafnt metin
eim, sem fyrir voru.

a m nrri geta, a Sigri var fyrstu margt nstrlegt ar, sem hn n var komin;
siir og bnaarhttir voru ar allir arir en ar, sem hn hafi veri ur. Hn var
svo vel viti borin, a hn fann fljtt, a margt var hn a nema a, sem hn hafi
ekki ur numi, en vera var og betur fr a kunna; sagi og maddama ra henni til
me al og hvatti hana til ess, sem henni tti Sigri vel sma. Tvennt var a, sem
Sigri virtist engin nausyn til bera, a hn breytti, og setti sr jafnan a
varveita, en a var mli og klabningurinn. Danska tungu hafi hn a snnu lrt
af Ormi brur snum, og skildi hn hana allvel; en aldrei hafi hn mlt a ml, og
tti henni betra a tala a bjaga, sem hn kunni, en rammbjagaa dnsku; annars var
ar hsi, eins og hvervetna annars staar Reykjavk, danska og slenska svrnu
fstbrralagi, og enginn maur nema Sigrur ein mlti ar svo or einu atkvi
lengra, a ekki vri annahvort me dnskum hala ea hfi, en a ru leyti slenskt.
Danskan hafi Reykjavk a einkaleyfi fram yfir slenskuna, a best tti fara v
a kenna brnunum hana fyrri en slenskuna; ella, sgu menn, gti aldrei ori lag
errinu; efra aldri tkist mnnum sjaldan a rngva v svo niur kverkarnar sem
vera tti, og v vri eina ri a byrja ngu snemma v. etta er upphaf
Reykjavkurerrsins, sem um r mundir aukenndi marga Reykjavkurba, hvar sem eir
komu fram verldu, eins og mli Galileumenn Gyingalandi. Kvenbnaurinn
Reykjavk virtist Sigri svo hjktlega lagaur, a hn vissi ekki, a hverju snii
hn helst skyldi semja sig, ef hn breytti v, sem hn hafi. Sumar voru ar hdanskar
fr hvirfli til ilja, og tti henni a vel sma eim, sem danskar voru. Aftur voru
arar danskar a ofan til og niur a miju, en slenskar r v, ea svo fornar a
ofan sem efri hlutinn vri fr Sturlungat, en neri parturinn svo ngjrvingslegur
sem hann hefi veri ntekinn t r glysmangarab Kaupmannahfn. Sigrur hlt v
uppteknum htti me bnainn, a hn var hversdagslega peysu og pilsi, me bla
skotthfu hfi, sem fr henni fata best; en skrautkli hennar voru treyjuft
vndu, sem systir hennar hafi gefi henni. En tt a Sigri yri n margt
nstrlegt kaupstanum, var a ekki sur, a kaupstaarlnum yri starsnt
hana. litlum b, sem Reykjavk var, eru a ekki allltil tindi, egar nr
innbi tekur sr ar blfestu, hvort sem hann heldur kemur fr tlndum ea r
sveitinni; a eru meiri tindi, ef hann er kvenmaur, en strtindi m a kalla, ef
hinn nkomni kvenmaur er afbrags frur, v er eins og ar stendur, "Allra augu
vona til n".

var a einkum eim sveinum bjarins, sem tti koma Sigrar mestum tinum sta;
kvenjinni tti a snnu ofur miki gaman a v a skoa hana krk og kring og
stinga svo saman nefjum um hitt og etta og gjra athugasemdir um a, sem bta vri
vant, n ess a eim tti mikill fagnaarauki henni; ruvsi var htta um hina
ungu mennina; eir vissu, a ar var, ef til vildi, einum steini meira en ur til
skjls og athvarfs. Hinn fyrsta hlfan mnu, sem Sigrur var Vkinni, mtti svo a
ori komast, a ekki gengju svo ea stu tveir saman, a annar hvor ekki vekti annig
mls: Segu mr, lagsmaur, hvaa stlka er a, sem nlega er komin ar hsi hj
henni maddmu ., meallagi h, rekleg og hnellin, ljshr og lagleg, me efnileg
augu og hefur slenska bninginn, en kemur, held g, aldrei t?

a var og dagsanna, a Sigrur gjri ekki margfrult ar um Vkina og fr sjaldan t
nema a erindum, enda tti hn ar enga kunningja nema , sem voru ar hsinu, og
einna helst stlku eina, sem Gurn ht og var Gsladttir. Gurn essi var eitthva
tt vi maddmu . og ekki nkomin; fair hennar bj upp Kjalarnesi og var
kallaur bjarglnamaur. Gurn tti vera tilhaldsrfa, og undi hn ekki furgari;
og me v a hn var lagvirk til handanna, tti henni a betri atvinnuvegur a
rast til Reykjavkur en a vinna a heyi ea tvinnu heima. Sat hn ar vi sauma og
tk vinnu af konum ar Vkinni, en saumai ess millum ft fyrir
Bessastaasveina og hafi jafnan ng a starfa, er lti var um klasmii. Maddama .
li henni hsni, og hafi hn loftherbergi eitt lti, en sat oftast um daga niri
hj frndkonu sinni. Hn hafi nokkrum sinnum veri giftingabralli, sem ekki gat
lnast, en n virtist svo sem hn hefi sni huga snum fr ess httar efnum og lti
n flakka lausu vi um hr, ar til betur byrjai, enda var allur dagur til stefnu
fyrir henni, er hn naumast hafi enn n tvtugsaldrinum. Gurn var kona vnleg,
nokku h vexti og rttvaxin, herabrei eftir h, mittismj og tlimafgur, andliti
fremur langt en breitt, munnurinn ltill og nefi rtt, en tennurnar svo hvtar sem
skrt silfur vri. Hn var ekki rj andliti ea ykkleit, en kinnarnar slttar og
hrundsliturinn hreinn og hrundi smgjrt; hn var hrfgur, en hri ekki miki;
augun voru svrt og sm og svo tindrandi sem hrafntinnu si. Hn var hglt
hversdagslega og skemmtin, og a hn hefi ekki noti neinnar framrskarandi
uppfringar uppvexti snum, var hn allvel a sr og kunni vel a haga orum
snum, hver sem hlut tti. Vel var maddama . til hennar, en lkai ekki llu
vi hana. Brtt tkst g vintta me eim Gurnu og Sigri; var a bi, a
Sigrur tti ekki vl a sinni rum vinkonum, enda var Gurn hvern daginn rum
betri vi hana og vildi ekki sitja ea standa ruvsi en Sigri mtti best lka, og
ekki mtti Gurn neitt fara svo, a Sigrur vri ekki me. Maddmu . lkai a vel,
a krt var me eim Gurnu og Sigri, en segir einhvern tma einslega vi
Sigri:

Ef vilt mnum rum fylgja, Sigrur mn, r g r til ess, a festir
aldregi svo fasta vinttu vi nokkurn mann, a treystir ekki betur skynsemi inni og
agtni en eirra rum, einkum kenndum sta, og skal lengi manninn reyna; og segi
g etta ekki v skyni a spilla r vi nokkurn, heldur til ess, a hafir
jafnan var na vakandi.

Sigrur akkar henni fyrir einlgni sna og kvast hennar rum fylgja vilja. Hlst n
vinfengi eirra Gurnar engu a sur.

a var einn dag snemma um sumari, a Gurn kom a mli vi Sigri og segir:

Viltu ekki, Sigrur mn, koma dag dlti t me mr? Mr er hug a fara a skoa
varninginn hj eim kaupmnnunum; skipin eru flestll komin, og senn byrja lestirnar;
maur verur a flta sr a taka a, sem maur tlar og ntilegt er, ur en a er
allt saman hrifsa upp og kauptin byrjar, v er friurinn ti; en n er ftt um
essa dagana.

a lst mr vel , sagi Sigrur, g hef ekkert nausynlegt a gjra dag.

fer g snggvast upp a laga mig dlti til, og vertu tilbin, er g kem aftur.

essu jtti Sigrur, og fr Gurn a ba sig, en kom san aftur a ltilli stundu
liinni, og var Sigrur ferbin. leiinni vkur Gurn sr a Sigri og segir:

Eitt ver g a segja r, ga mn, af v ert kunnug hrna Vkinni og nkomin
r sveitinni, verur a afklast hinum gamla manninum og vera ekki svo yrrkingsleg
eins og r httir vi stundum, egar kemur birnar; vi kaupmennina kemur a
sr vel a vera heldur gl bragi og gefa eim undir ftinn; a er saklaust.

eir munu sj um sig samt, vnti g, sagi Sigrur, a gefa ekki of g kaupin.

Ef ekki nist neitt r eim me v mtinu, fst a ekki me hinu verra; g er
farin a ekkja eim lagi, ga mn! Ha eim t ru orinu og lta eins og
maur finni allt a llu, en flea ru orinu, a er aferin, ef maur a
hafa eitthva gagn af eim.

Maur getur ekki veri a tala vert um huga sinn, sagi Sigrur.

j, saklaust er a, Sigrur mn; ert barn lgum enn , heyri g, en brum
munt vera betur a r, ef verur hr lengi, og svona var g fyrst; en hr
skulum vi byrja.

r fru n lengi dags r einni b ara og skouu varninginn. Gurn fr a llu
sem kunnuglegast, inn fyrir bor hverri b, reif niur r hillunum og skoai;
stundum fann hn sitt a hverju og llu nokku; aftur, egar henni tti svo vi eiga,
gjri hn langar og snjallar lofrur og lt aldrei munninn standa vi.

Ftt tlar okkur a fnast dag, sagi Gurn, v hn st t r einhverri b, sem
r hfu dvali um stund. essu laumai skinni a mr, a eru gild tv l af
gum silkitvinna.

Ekki s g a, sagi Sigrur.

a var ekki von, a sir a, v hann hsbndi hans, sem augun hefur alls staar,
s a ekki heldur.

Gaf hann r a?

Og ekki hugsa g hann skrifi a bkina; hann er greiugur, garmurinn, ef hann tti
nokku; en etta ekkert nema a, sem hann - og n frum vi bina hans Mllers,
a hefur lengi veri ffan mn.

Mller s, er tti b essa, var maur danskur og fr milli landa, tti asetur
Kaupmannahfn, en var hr sumrum. Hann var ungur maur og frur maur. Visjll
tti bndum hann kaupum, og sjaldan hafi hann miki af nausynjavrum, en jafnan
hafi hann ngtir af kltum og rum arfa og s vallt svo um, a hann hefi a, sem
arir hfu ekki af ess httar, og v var sjaldan sni sr b hans fyrir
kvenflki. er r Sigrur komu ar bina, hittist svo , a ar voru engir nema
kaupmaur og barmaur hans, er Kristjn ht, og nokkrir rrarmenn sunnan af
lftanesi, er vktu ar yfir, hvort ekki mtti hlotnast dlti staupinu. En er r
komu inn bina, segir Gurn vi Sigri:

N er illt, a kannt ekki dlti a snakka dnskuna, v Mller kann betur vi a.

J, ekki held g lri a dag, sagi Sigrur.

getur alltnd sagt, "g moren", gan mn! a er betra en ekkert a byrja me.

v r gengu inn eftir binni, sagi Gurn:

Hrna skaltu sj klta og glingur, ga mn, sem er nokku ruvsi en hj hinum
bjnunum.

etta sagi Gurn nokkurn veginn htt, og var auheyrt, a hana gilti einu, a
heyrist. Kaupmaur Mller var a grfa ofan barbk sna, er r komu inn; en er
hann heyrir meyjarraustina fram binni, ltur hann upp og gengur mti eim og
biur r koma heilar - ea hver er essi fallega stlka, sem r n fri mr, jmfr
g? segir hann vi Gurnu.

, ekki r hana ekki? Hn er bin a vera hrna Vkinni meir en tvo mnui; hn
heitir jmfr Sigrur Bjarnadttir og kom vor a austan til hennar maddmu .

g hef heyrt ess geti, a anga vri komin einhver falleg stlka, en g hef aldrei
haft ngju a sj hana fyrri; maur er svo sokkinn niur etta barvastur, a
maur fr ekki einu sinni tma til a kynna sr, hverju fjlga hefur hrna Vkinni,
san g fr fyrra.

En n er a gjra vel vi gesti sna og tilvonandi skiptavini.

a er ekki oraml, sagi kaupmaur, og allt er n til, vona g, og gjri i svo vel
a koma inn fyrir og sj a, sem g hef; Kristjn, sktu okkur eina flsku af vni, g
ver a drekka velkomandaminni gestanna og tilvonandi skiptavina; gjri i svo vel a
koma inn fyrir.

r stllur gengu inn fyrir bori; skenkti kaupmaur eim fyrst sitt staup af vni
hvorri; en eftir a fru r a blaa kltunum, og var kaupmaur ofur stimamjkur
vi r; var a aus, a honum fannst miki um Sigri, en var allt ftalari vi
hana en Gurnu; og er r hfu skoa kltana um hr, segir Gurn:

Ekki ykir mr kltarnir hj yur nna eins fallegir eins og eir, sem r hfu
fyrra; lreftin og klin hj yur eru afbrag, kjlaefnin eru yndislegri en g nokkurn
tma hef s ur, en sjlin s g hvergi. Hafi r gleymt eim, herra Mller?

Kaupmaur sagi, a hann vri ekki binn a taka allt upp hj sr enn og lgju
fallegustu herakltarnir kistu upp barlofti, og skipai barmanni snum a
fylgja eim stllum anga upp, ef r vildu. Sigrur kvast halda, a r mundu ekki
hafa tma til ess a v skipti, er r n yru a fara a halda heim aftur, en Gurn
sagist vilja sj eitthva af eim, og fr hn me barmanni; en Sigrur var ar
eftir niri binni, og mldi kaupmaur henni lreft, er hn var bin a bija um. En
er v var loki, var Gurn enn ekki aftur komin r loftinu, og bei Sigrur hennar
ar binni, og rddi kaupmaur vi hana og spuri hana um hitt og etta, sem honum
datt hug, og var hinn blasti llu vimti. Loksins tk Sigri a lengjast biin
og fr a sna sr ferasni, er hn ekki gat komi sr a bija kaupmann a kalla
hana; en v kom Gurn og Kristjn aftur, og var Sigrur ess vr, a hann talai
nokku hljlega vi kaupmann, en leiddi san Gurnu a hillunni og lt hana velja
sr ar silkiklt; og var ekki tekinn s lakasti. Eftir a gengu r stllur r
binni. En ekki lei lngu, ur vsur nokkrar komu upp suur lftanesi og
eignaar trrarmanni norlenskum, er veri hafi ar binni, og ttust menn vita,
a r lytu eitthva til ess, er Gurnu dvaldist svo lengi loftinu hj
barlokunni. Vsurnar eru svona:

Bar- lofti hn Gunna upp gekk,
grfkjur ngar og stabrau fkk;
Sigrur niri binni bei,
bylti vi strngum og lrefti snei.

Fagurt er lofti, og fullt er a ull,
fs mun Kristjn sna r gull;
og lengi var Gunna loftslum h,
og litverp framan hn kemur eim fr.

San tk Kristjn silki gtt
(selja eir ess httar rum vtt)
og hvslar a Gunnu: herarnar n
hafu hann, fallegur stlkurinn mn!

Missl er jin, oss dnunum dr
dropinn oft gjrist og varningur nr;
en keypis stlkurnar fallegu f
fyrirtakskltana Danskinum hj.

Skmmu eftir essa barfer kom Gurn einu sinni a mli vi Sigri og segir:

Mr ykir vera orinn vandi a lifa hrna henni Reykjavk, ef maur getur ekki gengi
svo tv fet ein saman me karlmanni, a maur s ekki oru vi hann.

a hef g t haldi, sagi Sigrur, a a vri nokku vandasamt.

a m n fyrr vera, ea veistu, hva v verur n taldrjgast um hrna Vkinni?

Nei, g tala vi svo fa.

Og ekki nema a, a a er bi a koma okkur Kristjni, sem er hj honum Mller,
saman; og a hlt g , a v gti sst dotti hug, blessuu, v orsk verur a
vera til alls.

Ekki held g a s; a er vst ekki nema hugarburur inn, og ekki hef g heyrt neitt
tala um a.

a veit g; a forast a lta ig heyra a, af v a a hugsar, a segir mr
a aftur; en g tri, a a s komin t einhver drpa suur lftanesi t r v, a
g fr me honum hrna um daginn upp lofti a sj kltana, eins og vissir.

g hugsai a og, a a vri varlegra a fara anga ekki, og v sagi g a vi
ig; en hvernig veistu etta?

g hef heyrt sagt, a r hafi veri rjr a stinga saman nefjunum um a inni hj
henni maddmu ...; r tala ekki um sjferirnar snar samt; en a er ekki ar fyrir,
mig gildir einu, hva r vara.

a hefur spillt fyrir, a hann lt alla, sem voru binni, sj, a hann gaf r
kltinn.

Og ekki var, hann gfi mr kltbleilinn ann arna, g held g hafi gjrt svo
margt fyrir hann, sem ekki hefur allt komi til reiknings; en ltum a vara, g
kippi mr ekki upp vi a, sem hlaupi er me hrna milli hsanna; mr ykir verra,
ef a ltur ig ekki vera frii og fer a bendla ykkur kaupmann Mller saman.

a ykir mr lklegt, a menn lti a vera.

a vru eins mikil lkindi til ess eins og um okkur Kristjn.

a veit g ekki, hvernig getur fari a segja; veist , a g hef varla s
hann nema arna binni um daginn.

heldur , a enginn hafi teki eftir essum litlu augum, sem hann skotrai til n;
ekkir, vnti g, ekki ess httar augu?

nei, sagi Sigrur og skipti nokku litum vi svari.

Og a mtti heldur ekki heyra essi smris andartk, egar hann var a tala vi ig;
svei mr, ef a suar ekki fyrir eyrunum mr enn, egar g hugsa til eirra;
heldur enginn hafi heyrt a nema g; og seinast kyssti hann fingurna sr, egar
frst, sstu a ekki?

J, a s g, en g vissi ekki, hva a tti a a.

, ga mn, skal g segja r a; eir hrna kunna misleg piparalti, sem eir
bera ekki skynbrag sveitinni, og svo miki veit g, a honum lst vel ig; g
talai vi hann fyrradag, v g kom ar snggvast inn bina, og fr hann undir
eins a tala um ig og spyrja mig a r, og seinast ba hann mig a bera r kveju
sna og a me, a hann vonai til a f a sj ig einhvern tma brum aftur.

, ekki held g, a g fari a gjra mr ferirnar til hans, og g vona til n, a
verir ekki fyrst til ess a koma ess httar umtali loft.

a getur reitt ig , a ekki skal g tala um a vi nokkurn, nema hva g segi
etta trnai vi ig; en hitt er a, mr ykir vnt um fyrir na hnd, a honum
lst ig; hver veit, nema a fari svo endanum, a verir konan hans? Og held
g megi segja um a, a hafir ekki fari til einskis hinga suur, ef r aunast
a n mann, flugrkan og fallegan mann og ar a auki kaupmann.

a er ekki vst, a menn urfi a fara hinga suur land til ess a giftast, ga
mn!

Og hva getur maur fengi, Sigrur mn, upp til sveitanna? Prest, ef vel tekst, og
tekuru a saman vi a a vera kaupmanns maddama hrna?

, a hfir okkur best, held g, bndadtrunum, a eiga bnda; g fyrir mitt leyti
hugsa mr ekki hrra en eignast bnda, ef a anna bor liggur fyrir mr a giftast.

J, ekki snist mr eir girnilegir nna, blessair sveitabndurnir, og sannast er a
segja um a, skrri er hn v, Vkurskmmin, a skemmtilegra er a horfa
hrna, og ekki ganga eir tal hlykkjum og bugum eins og blessair
sveitapiltarnir okkar; v eir hafi ekki stai nema svo sem hlfan mnu b
hrna Vkinni, kemur undir eins eitthva vifelldnara ltbrag en dnana.

a er svoddan gski r nna, Gurn mn! Ekki oli g a heyra piltunum mnum
sveitinni miki laspra, sagi Sigrur og gekk burt; og var samtal eirra stallsystra
ekki lengra a v sinni.

Lur svo fram sumari, og ber ekki neitt til tinda, og kemur a v, a skip taka a
sigla; verur a kunnugt, a kaupmaur Mller tlar ekki a fara utan um hausti,
og br hann skip sitt og ltur a fara til Kaupmannahafnar; hefur hann n lti a
starfa, er verslun var ti, og tekur hann a fjlga komum snum hs kaupmanns .
og situr ar lngum um daga tali vi kaupmann .

essu nst taka sklapiltar a koma suur, og kom Ormur brir Sigrar me eim
fyrstu, og var ar mikill fagnaarfundur me eim systkinum; fri hann henni brf fr
mur eirra Ingveldi, og var a allstlegt; segir Ingveldur ar, a hn sakni
hennar miki, og er a ekki lklegt, v sumir menn eru svo gjrir, a eir sakna
eirra manna hva mest, er eir aldrei gtu liti rttu auga, mean eir ttu saman vi
a slda. Ormur dvaldist nokkra daga Reykjavk, en fr san suur a Bessastum
ag tlar a ba ar, anga til skli vri settur. Kaupmaur . og kona hans bu hann
a vera velkominn hj sr svo oft sem hann vildi og tti hgt me a finna systur sna.

a var einn dag um etta leyti og skmmu eftir a Ormur var suur kominn, a veur var
fagurt, en vegir urrir, og var rtta upp Kollafjararrtt, og rei margt flk r
Vkinni sr til skemmtunar upp rttirnar, bi konur og flestar gervistlkur
bjarins, svo og margir karlmenn, sem vi voru ltnir. Gjrist mikill skortur
reiskjta bnum, og uru margir a setjast aftur, sem hfu tla a fara. Kaupmaur
. og kona hans fru. Gurn hafi einhvers staar geta afla sr hests, en Sigri
vantai reiskjta, og leit t fyrir, a hn yri heima a sitja, en langai hana
til a fara, v hn hafi aldrei komi ar upp eftir. Mller tti hest gran, a var
gingur, norlenskur a kyni, af Bleiklutt r Skagafiri, er var mest orlg um
landi. Hesturinn var stralinn hverjum vetri, en lti rii sumrin, v sjaldan
kom nokkur annar maur honum bak en eigandi, og ekki hlddi nokkrum a bija um hann
til lns, hva sem vi l. Lur n fram a hdegi, og ra allir sta, sem hesta
hfu fengi, en ekki hafi Sigrur enn geta tvega sr neinn reiskjta, en Gurn
bei hennar , ef vera mtti, a eitthva rttist r fyrir henni.

N er hvergi fyrir sr a leita, Sigrur mn! g bst vi, a verir a sitja kyrr,
nema viljir bija hann kaupmann Mller um hann Grna hans; g held a s eini
hesturinn, sem til er hrna eftir Vkinni, sagi Gurn.

a gjri g ekki, og g get ekki tlast til ess, a hann lji mr hann, ar sem hann
vill ekki lj nokkrum rum hann.

Veit g a, a hann hefur afsagt eim remur ea fjrum hrna morgun um hann, en
hvar kemur a fram, sem hann segir um ig, ef hann gjrir sr ekki mannamun? Og
faru, Sveinki litli, og skilau vi hann kaupmann Mller, a hn Sigrur, sem er hj
honum kaupmanni ., biji hann a lj sr hann Grna sinn upp a rttunum dag.

Sveinn litli fr og kom aftur a ltilli stundu liinni og teymdi Grna og sagi, a
kaupmaur hefi bei sig a skila, a hann hefi ekki vita, a hn tlai a fara,
ella mundi hann hafa boi henni hann a fyrra bragi.

Sr n, ga mn, sagi Gurn, hvernig Mller er, ar sem hann tekur v, enda
vissi g a, hvernig fara mundi, ef hann fengi bo fr r, en ekki hefi hann gjrt
a fyrir arar hrna Vkinni; v a er eins og g segi r, trir v ekki.

Ekki tri g v n heldur fyrir a tarna, sagi Sigrur, en n er best a ra
sta, fyrst reihesturinn er fenginn.

San ra r stllur, og me v hestarnir voru gir, nu r flokknum, sem undan
var riinn, skammt fyrir innan Hellisrnar; og br mrgum brn, er eir su
Sigri koma eysandi Grna Mllers og var mnnum harla fjlrtt um a, hverju a
stti, a Sigrur hefi ori fyrir eirri mildi a f hann. Um daginn skemmtu menn
sr vi rttirnar, en sneru heim um kvldi, og var komi fram ntt, er menn komu
aftur til Reykjavkur.




N er ar til mls a taka, sem ur var fr horfi, sem Indrii Jnsson situr heima a
Hli og harmar Sigri, og var a lengi, a hann sinnti ekki strfum. tti fur hans
og frndum a illt og bu hann hyggja af Sigri og leita sr annars kvonfangs; sgu
eir, a ekki mundi hann lengi urfa a krjpa fyrir knjm bndadtra eirra, er ar
voru hrainu. Indrii tk v unglega, en ekki hitti hann Sigri ann vetur, er
nstur var eftir samtal eirra Ingibjargar og Ingveldar, og hafi hann a fyrir satt,
sem Ingveldur hafi sagt, a Sigrur hefi ekki huga til hans felldan; og er a
frttist, a Sigrur tlai a eiga Gumund Hlluson, virtust honum ll tvmli af um
a ml. Indrii var smiur gur jrn og tr, svo a jhaga mtti kalla, og var
hann alkenndur fyrir smar snar ar eystra og va Norurlandi. Maur ht Snorri,
hann bj Bari, a er ingeyjaingi; hann var rkur maur og bsslumaur mikill.
Hann gjri Indria or a koma norur og sma fyrir sig stofu. Foreldrar Indria
hvttu hann mjg essarar ferar, er au hugu, a annig mtti helst af honum ltta,
ef hann tkist starfa nokkurn mikinn hendur; og rst Indrii a Bari; a var mjg
jafnsnemma sem lsingar fru fram me eim Gumundi og Sigri. Indrii var ar um
veturinn og fram vori, og eim vetri breyttist svo skapferli hans, a hann var n
jafnan fremur glalegur og rinn, er hann talai vi menn, en a ttust menn finna,
a hann byggi yfir einhverjum duldum harmi. A lokinni stofusminni sneri hann aftur
heim a Hli og kom ar skmmu eftir a, a Sigrur var suur farin. Frtti hann ,
hvernig fari hafi um skilna eirra Sigrar og Gumundar, og ttu honum a mikil
tindi. Fr hann a gruna margt, og lasar hann n sjlfum sr fyrir a, a hann
hafi ekki sjlfur tala vi Sigri, og vill n fyrir hvern mun n hennar fundi.
Foreldrar hans tldu Sigri sloppna r greipnm hans, er hn vri suur komin. Indrii
lt ekki letjast og bjst suur til Reykjavkur seint engjasltti; og segir ekki af
ferum hans, fyrr en hann kemur Borgarfjr; ar hitti hann mann sunnlenskan, er
veri hafi kaupavinnu fyrir noran um sumari; vera eir Indrii samfera.
Sunnlendingurinn var kunnugur veginum, en Indrii hafi ekki fari ar um ur, og var
Indrii honum feginn; og tt hann vri mjg hyggjufullur og glaur, hafi hann
mikla skemmtun af honum, v hann var ktur maur og vissi jafnan a finna eitthva
gleiefni til a hafa af fyrir Indria, egar hann ttist finna, a eitthva lgi illa
honum. Segir n ekki af ferum eirra, fyrr en eir koma Gullbringusslu; var
a einhvern tma, a eir riu t r tninu b nokkrum, sem eir hfu fari heim ;
og tekur Indrii til mls og segir:

Er n langt eftir til Reykjavkur, Sigurur minn?

Sstu a ekki mjlkinni, sem vi fengum a drekka?

Nei, g skil heldur ekki , hvernig slkt m af mjlkinni ra.

j, hn ynnist, gurinn minn, eins og slenskan, eftir v sem sunnar dregur, og svo
hefur mr reynst a, og hef g nokkrum sinnum fari hrna um.

skal etta sar marka, sagi Indrii. Ra eir n sem leiir liggja niur um
Mosfellssveit, og gjrist Indrii enn mur af reiinni og vill skreppa heim einhvern
b og f sr a drekka.

Lttu a ba fyrst, sagi Sigurur, v n erum vi rtt vi Hellisrnar.

Er a br? sagi Indrii.

Nei, a eru kr.

Kr?

J, krnar okkar feramannanna, sem aldrei vera geldar; og n held g hvort sem heldur
er, a mjlkin og slenskan su nokkurn veginn svo unnar sem eim verur aui, og
hrna eru Hellisrnar.

Stga eir af baki og leggjast niur a drekka; spur Sigurur strum og stendur
seint upp, en bregur san hendinni fyrir brjsti, eins og hann tli a la.

hefur belgt of miki af vatninu, lagsmaur, sagi Indrii.

Anna er verra, sagi Sigurur, mr fannst einhver str skepna fara ofan mig, og bst
g vi, a a hafi veri lax.

Jja, lttu r a vel lka, ef svo er, sagi Indrii hlfbrosandi; a er sjaldan, a
gusblessun kemur r sjnum upp munninn mnnum fyrirhafnarlaust.

Hlu ekki a skpunum! Veistu, hver tti fiskinn? Kngurinn tti fiskinn, og a er
bgt a giska a, hva stjrnin segir um a, v maur aldrei a gjra neitt,
nema maur viti ur, hvernig knginum muni lka a; en svei mr, ef g gat gjrt a
v.

Eftir etta stga eir Indrii bak aftur, og er fari a rkkva af degi; ra eir
n ofan melana, en ekki tk Sigurur aftur glei sna, en hafi aftur og aftur fyrir
munni sr: Sr er n hva! Hefi g bara veri binn a skrifa stjrninni til um a,
hvort fiskurinn mtti fara ofan mig. - var hann alltaf undan og ri ferinni
egjandi, anga til Indrii segir vi hann:

Hvar tlar okkur a hafa nttsta, lagsmaur?

Vi rum heim a Rauar og verum ar ntt, v g vil ekki koma i seint
Vkina.

Hver br Rauar?

Ekki veit g, hva hann heitir; g kalla hvern, sem ar br, Eirek, ar veri
hsbndaskipti hverju ri.

Og hva ber til ess?

a, a hann alltaf rekur hesta, og lasta g ekki manninn fyrir a.

eir ra heim a Rauar; enginn var ar ti, og knja eir dyr, og kemur ar t
kona ein, og kveja eir hana og spyrja um bnda, en hn kva hann vera a hestum.

Skjtt er fr erindum a segja, sagi Sigurur, a vi kumpnar tlum a bija hr
hsaskjls fyrir oss ntt, en haga fyrir hesta okkar.

Fir kunnugir bija hr gistingar, ea ertu maur svo kunnugur, a vitir ekki, a
vr eigi hfum margar sngur hrna Suurnesjum? Og hr b er ekki nema ein, og
sofum vi henni, heimilisflki, og er ekki btandi, v vi erum fimm og tveir
krakkar a auki; en hesta ykkar veit g, a hsbndinn hirir, ef i hafi hftin, og
4 skildingar eru undir hestinn um daginn.

Vandast tekur n mli, sagi Sigurur, og ekki vil g vera ar vi nunda mann; en
hrossin verum vi a skilja hr eftir, Indrii minn!

arna hillir undir b t nesinu, segir Indrii.

Og ekki er a br, blessaur minn, a er biskupsstofan.

Hva er anna en ra anga, mig langar hvort sem er a koma biskupssetri.

mun a skilja flagsskap okkar, v ekki virist langt anga, er a s
annar vegur en dahraun, a g vil sst fara llu slandi nttmyrkri, og bgt
gengur heilgum anda a flytja biskupinn yfir a, vegabtaflagi hafi tla honum
a; vi verum heldur a koma af okkur klrunum og fara svo gngu til Reykjavkur.

Indrii kvast vilja fylgja hans forsj; og skilja eir eftir hesta sna og varna
Rauar og ganga til Vkur. Er ori koldimmt og komi undir httatma, er eir koma
binn; og er eir gengu ofan eftir stignum, sem liggur ofan Vkina fram hj
stiftamtmannshsinu, hleypa ar fram hj eim margir menn og konur og eysa ofan
binn, og su eir Indrii, a a flk mundi eiga ar heima bnum, er a fr me
glensi miklu og hvrni.

Hvaan tli etta flk komi? sagi Indrii.

a veit g ekki; ykir mr lkast til, a a hafi rii dag sr til skemmtunar,
og getur veri, a a komi ofan r rttum, v a er eitthva um etta leyti, sem
eir rtta ar upp Kollafirinum, og anga er a vant a fara a gamni snu hrna
r Vkinni.

Og mr heyrist a allt tala dnsku, er ekki tlu slenska hrna bnum?

a er sannast um ykkur Austfiringana, a i eru misvitrir, og hyggnari var
Hornfiringurinn um ri; hann gat s, a a var ekki Hornafjarartungli, sem kom
upp kaupstanum.

Satt er a, sagi Indrii, vitrari hefur hann veri; en hvert ertu n a fara me mig,
lagsmaur?

g tlai a fara me ig til hans Staupa-Jns, ef hann er ekki dauur, svo vi gtum
fengi okkur ar einhverja hressingu, en ekki hefur hann bostlum anna en
brennuvn.

Ekki langar mig svo miki a; g vildi helst f mr rm og fara a sofa; hr mun
vera ng um gestaherbergi, hugsa g.

Og heldur en ekki, og n erum vi egar hj tveimur, a er hvort sem vilt heldur
hrna undir skipssunni ea vi bargaflinn arna; get g ekki byrgst, a a s
ekki nein vra rekkjuvounum, af v hr koma svo margir.

J, ekki ligg g ar; en n gamans a tala, getum vi hvergi fengi a liggja inni?

Ekki er a allra, en hitt er a, a g hr einn kunningja, og ar skulum vi reyna
fyrir okkur.

Sigurur tti kunnugt ar hsi nokkru ekki langt fr skytningi; ar tti heima
slenskur maur, sem L. ht og var eitthva riinn vi verslunarstrf. anga fru eir
Indrii og voru ar um nttina. Ekki voru hsakynni ar str, og voru gestir ltnir
sofa sama herbergi sem au svfu , hjnin, og svfu au rmi, sem st nr
gluggunum, en gestir bir einu rmi ekki langt fr dyrum. Um morguninn vaknar
Indrii snemma og ltur upp; sr hann , a hsmir er stain r rekkju og situr
naumlega hlfkldd vi gluggann, sem til strtis vissi, og togai me annarri hendinni
sokkinn upp hgra ftinn, en me hinni hendinni lyftir hn upp gluggasklunni og
ltur t. Indrii vildi ekki, a konan yri vr vi, a hann vri vaknaur, mean hn
klddist, og togai hgt yfirsngina upp yfir hfui sr; en sama bili pir
hsfreyja upp yfir sig mtlega og svo htt, a ntrai hverjum rafti, sem var
hsinu. Sigurur svaf fast og vaknai ekki, en Indria tti best r a bla sig betur
ftunum, v hann hugsai hlfvegis, a s vri orskin, a konan mundi hafa ori
vr vi, a hann leit upp. Bndi hsfreyju l allsber rminu og var ekki farinn a
hreyfa sr, en vaknai n vi skrkinn og hrkk me andflum fram stokk, en rankai
brum vi sr og gaut augunum konu sna og mlti:

Gu ni ig, kona! Hva gengur a r?

Hsfreyja varpai milega ndinni og sagi:

Sde L.! Vil du bare se, vilt bara sj!

Hva g a sj?

Hvorledes det styrter ned, hvernig a sturtar niur.

Gui almttugum s lof og dr fyrir a! sagi bndi og fr a hnyssa aftur a sr
rmftunum, sem hann fti hafi kasta ofan af sr, egar hann tk vibragi, en vi
au or, sem honu

Ih! frelsins gu! Tal dog kristelig, menneske! Talau kristilega, maur! - annig
mlti hn og lyfti um lei augunum trvotum upp lofti, rtt eins og hn vnti ess,
a gus rttltandi reii mundi og egar koma rumum og eldingum og slysa
bndakindina rminu.

J, j, m g ekki lofa gu fyrir regni? sagi bndi, kemur a ekki fr honum eins og
hvert anna veur? Er a ekki betra en harkan og kuldinn? Ea tli vi hrna henni
Vk getum sur veri n ess en arar skepnur og kvikindi, sem lifa og skra
jrunni? Og eitt veit g gott, sem v fylgir, og a er, a verur heima dag,
hjarta mitt, og gjrir vi buxurnar mnar.

Buxene nar! So formar, at jeg har lejlighed, llegheit a befatta mig me dem
dag, me eim dag?

J, a er g a halda, ea g lengi a vera a nudda r um a, sem arf a
gjra? Og tli hafir a erindi t nna, a urfir a hlaupa t skpin?

Om jeg har rende! Hvort g hef erindi!

tli a s ekki erindi!!!

getur inns, a g ver a mra Stnu ltt me den historie -

Hsmirin fkk ekki tala allt, sem hn tlai a segja, v bndi greip fyrr mlinu
fram :

Mr er sama, hvern skrattann ykist vera a hlaupa me og vara, segir hann og
bylti sr um lei vi rminu; en sama bili, sem hann sleppti seinasta orinu, var
hurinni a herberginu sngglega loki upp, og kemur ar inn kona nokkur; og er r
komu auga hvor ara, hsmir og akomukona, tku bar undir sig skei miki og
hlupu hvor mti annarri og ptu upp yfir sig og svo jafnsnemma, a ekki mtti anna
heyra en a hlji kmi r einum barka. Bndi blimskakai fyrst augunum gestinn, en
stakk san undir sig hfinu og hniprai sig niur mitt rm; en hsmir og
akomukona stu ar glfinu um hr og fmuu hvor ara me slkum vinaltum og
fgnui, eins og a r hefu ekki sst mrg r, en nnur hvor vri nkomin af
skipbroti. Lengi gat ekki Indrii heyrt nein oraskil v, sem r sgu, en loksins
heyrir hann, a hsmir tekur svo til ora:

Gud, Stine! kannt ekki enkja r, getur ekki enkt r, hva g lengdist eftir,
hva mig langai eftir a snakka me ig, tala vi ig; mtt , verur a
heyra historu, enk bara! Mller er forlofaur.

a kann aldrei vera mgulegt? sagi akomukona og tk um lei vlkt vibrag, a
hverjum, sem vi hefi veri, mundi helst hafa dotti hug, a hn hefi veri stungin
undir suna me hnfi.

J, a skal vera aldeilis vst; g heyri a fortalt sem ganski bestemt hos
Larsens gaar, gr.

Og me hverri?

O! a er fortreffiligt! Me henni Sigrur Bjarnadattir.

Nei, virkilega! N kann g ekki anna en stsa! Me barnapunni hj henni maddama .?
g kann aldrei foristilla mr, a a geti hangi rtt saman!

g forsikra ig! a skal vera ganske afgjrt, aldeilis afgjrt.

Men Gud! Hann m j vera hreint tossaur! N get g fyrst begripi, hvers vegna hann
hefur veri a renna anga hsi upp hvern einasta dag; en hva segir ? Trir
ekki, a hann er tossaur a forlova sig me soddan einni taus; hn er j ekki anna en
hrein og simpil barnapa?

a er ogso nokku af v besta, sem g hef heyrt, og teink bara, i gaar, gr lt
hann hende ride paa hann Graane, Grna sn, op rttene, upp rttirnar.

So m a endilega vera satt, v annars pleiir hann ekki a lna hann Grna sinn
til nokkurs; - en hva enkiru, a s gamla maddame B. vil segja til etta, trir
ekki, a hn skal blva hreint tossu?

D kannt tra, Stne, getur tra a vill mra henni, ha! ha!

Vi megum endilega til hennar til a fortelja henni historu.

J, en veistu hva? Snist ekki, a vi gjrum best a ganga til jmfr Klsens
forveginn, for hana skulum vi endilega f me til den gamle, eirrar gmlu, v hn
kann slara, svo a er fortreffilegt, ha! ha!

J, hana megum vi endilega hafa me, , a er gudmlegt!

etta var seinasta ori, sem Indrii heyri af virum eirra hsmur og
akomukonunnar, v a svo mltu stukku r bar t r herberginu me miklum ys og
fatayti. egar Indrii heyri nafn Sigrar nefnt samru eirra kvennanna, hafi
hann oka dlti yfirsnginni ofan af hfinu sr, svo a hann gti heyrt betur og
komist a umtalsefninu, og mlfri eirra ekki vri allskiljanlegt fyrir , sem
vanir eru Reykjavkurmlinu, komst hann a v, a a mundi ykja mestum
tindum sta ar Vkinni, a einhver kaupmaur Mller tlai sr a eiga einhverja
stlku, sem Sigrur hti Bjarnadttir; og Indrii hefi mtt geta v nrri, a
fleiri gtu veri me v nafni ar Vkinni en Sigrur fr Tungu, var honum a
helst fyrir a giska , a etta mundi vera hin sama og s, er hann tlai a hitta, og
br honum ei alllti vi essi tindi. Skmmu eftir etta vaknar Sigurur og vill
egar fara a fara ftur. Taka eir Indrii a klast og svo bndi. Allir voru
eir kumpnar nokku daufir og ftalair, og bar sitt til fyrir hverjum. Indrii
ttist hafa ori heyrandi eirra frtta, er hann vildi helst aldrei heyrt hafa;
bndi br buxunum upp vi gluggann, ur en hann fr r, og ronai vi; en Sigurur
geispai og k sr og sagi, a sig hefi dreymt lei um morguninn, rtt ur en
hann vaknai, a ann vetur mundi ekki aflast ar Nesjunum annar fiskur en sktur og
hmerar. Bndi sagi vi gestina, a svo vri statt kotinu, a ekki yri neitt
greitt fyrir eim, fyrr en konan sn kmi aftur heim, og vri eim best, ef eir ttu
nokkur erindi ar bnum, a ljka eim af og koma ar a stundu liinni, og skyldi
vera eitthva hlynnt a eim. Gengu eir Indrii t, og var n regninu upp stytt og
komi bjart veur; og stakk Sigurur upp v, a eir skyldu ganga upp a Sklavru,
svo a hann gti snt Indria landslagi ar syra; a fllst Indrii, og gengu eir
norur r bnum og upp Sklastig; en er eir voru komnir svo langt upp eftir stignum,
a skammt var a vrunni, sj eir ganga splkorn undan sr tvo kvenmenn, og leiddi
annar barn.

Vi skulum ganga gn hraara, segir Indrii, svo vi komumst fram hj essum stlkum;
hn er svo lk baksvipinn stlku, sem g ekkti fyrir austan, essi sem gengur hrna
vinstri hnd; g held g ekki hana.

Ekki held g, a g geti veri a elta r, a er vst einhver hrna r Vkinni, sagi
Sigurur; greiddu eir n spori, en af v svo skammt var eftir til vrunnar,
stst a , a r voru gengnar fram hj vrunni, egar eir Indrii komu anga.

r ganga hr um brum aftur, hugsa g, og geturu s hana; en n skulum vi
litast um hrna upp vrunni.

eir gengu upp vruna, en Sigurur egir um hr og skyggnist allar ttir, en
tekur san til ora og segir:

Hinga hefi fjandinn tt a fara me Krist hrna um ri, fyrst hann anna bor
vildi sna honum ll rki veraldarinnar og eirra dr; og hinga mun Jrgensen okkar
hafa ori gengi, egar skollinn hvslai v a honum a ryjast hr til rkis, taka
sr hir og setjast um Reykjavk og rngva Dnum til a gefa upp borgina. En ekki veit
g hva ert a gta a arna inn melunum, og tekur svo ekki eftir v, sem g er
a segja r.

j, Sigurur minn.

a er n Keilirinn, sem sr arna, fjalli a tarna til suurs, uppmjtt, einstakt
og strtumynda; getur reitt ig a, a honum er hdegi, hvaan sem sr
hann; etta er Hafnarfjrur, en kaupstainn sjlfan sru ekki; hraunin skyggja ; og
undir hinni, sem g bendi nna , standa Garar; og etta er lftanesi, sem
lftnesingurinn er . En g held heyrir ekkert af v, sem g er a segja r;
hefur alltaf augun inn melum.

J, g tek eftir llu, Sigurur minn, sem segir.

a eru Bessastair, sem arna standa eiinu millum voganna; en Lambhs ber
kirkjuna; og etta er Grsteinn, miki merkilegur steinn, grandanum; etta er
Skerjafjrur, og n komum vi hinga Seltjarnarnesi, hvernig lst r a?

Indrii agi, en Sigurur horfi framan hann og sagi:

g held g geti giska , hva hugsar, lagsmaur! r dettur lkt hug eins og mr,
egar g kom hinga fyrsta sinn; g sagi vi sjlfan mig: Margt hefur gu minn gur
sma betur en nesi a tarna. En mikil eru verkin mannanna, og heldur en ekki er a
staarlegt a lta yfir Vkina; en ekki get g sagt r miki til hsanna; g ekki
fst af eim, nema etta er dmkirkjan, sem stendur arna rtt vi tjrnina, og garur
jarlsins hrna megin vi lkinn, og sannast er um a, a margt skipast mannsvinni;
etta var "tugths" mnu ungdmi, sat Jhann strsmaur og Jhannes limur ar vi
ltinn kost, og hlt enginn, a a mundi vera asetur landshfingjans. Hrna til
hgri handar sr fyrst mhraukana, sem eir tnglast og tyggjast um sem gaddhestar
um illt fur; en a eru laugarnar, sem arna rkur upp r; haganlega er eim fyrir
komi, ar getur maur vegi af slenskuna; og n man g ekki meira a sna r hrna
megin vi fjrinn nema Laugarnes og Viey, eyjuna arna stru; fjalli a tarna, a
er Esjan, hn er enn eins og gu hefur gjrt hana; og etta er hann Brur karlinn
Snfellss, sem blasir arna vi hafi, en ekki skaltu hneykslast v, hann fari
aftan a siunum og sni hinga bakinu a hfingjunum; en settu ig n niur,
lagsmaur, hrna bekkinn, g eftir a segja r nokku, sem g veit, en veist
ekki, af v ert kunnugur hrna syra; settu ig niur!

, segu mr a einhvern tma seinna, sagi Indrii og horfi upp eftir melunum og s,
a stlkurnar, sem eir hfu s ur, voru snnar aftur og voru egar komnar a
vrunni; g vil, a vi gngum n heim aftur og vitum, hvort ekki er bi a bera
bor fyrir okkur morgunverinn.

a er og satt, g er orinn matlystugur aftur, g gleypti laxinn gr, sagi
Sigurur og st upp aftur, en arna eru stlkurnar nar komnar aftur; g vissi a,
a r mundu fara hr um aftur; en hvaa lafali er a, sem kominn er fylgi me
eim? Lttu mig sj! a er lkt honum kaupmanni Mller, j, a er enginn annar en
hann!

N, er etta kaupmaur Mller? sagi Indrii og br nokku vi, svo a Sigurur tk
eftir v og ltur framan hann og segir:

ekkir kaupmann Mller?

Nei, en g hef heyrt hans geti, sagi Indrii og leit aftur til eirra Sigrar, rtt
v r gengu fram hj vrunni. Indrii ekkti glggt, a annar kvenmaurinn var
Sigrur.

ekkir kvenmanninn, lagsmaur?

Hvernig getur hugsa, a g ekki hana? sagi Indrii. g ekki engan mann hrna
syra.

g spyr ig a v, af v mr heyrist segja an, a hn vri lk stlku, sem
hefir ekkt fyrir austan.

J, en n s g, a a er ekki sem g hlt.

a var lklegra, en hitt s g, a kaupmaurinn ekkir hana. Gu gfi, a g vri
danskur eins og hann. Sru ekki, hvernig hann hoppar og skoppar kringum r, eins og
hann s hjlum? etta kemur sr n vel vi stlkurnar, a tarna.

, hva varar mig um a, sagi Indrii fremur nuglegur svari.

a getur veri, lagsmaur. En hva kemur til, a mr snist ltir eins illilega til
hans eins og ig srlangai til a berja hann?

Hvers vegna tti mr a geta dotti a hug? sagi Indrii. Hann hefur ekki gjrt mr
neitt illt, mannttri, a g viti.

Mean eir rddust etta vi, hfu eir gengi ofan af vrunni og hldu n beina lei
heim eftir stignum. r stllur og Mller fru splkorn fyrir og svo langt, a ekki
mttu eir heyra oraskil v, sem au rddust vi. Sigrur hafi teki barni
handlegg sr, v a var ori reytt af ganginum; en kaupmaur gekk rtt vi hliina
henni og rddi vi hana, og a s Indrii, a hn einu sinni leit um xl, og sndist
honum hn festa snggvast augun sr, en leit aftur af honum, og tti honum sem
tillit hennar vri ann htt sem er menn lta einhvern, er eir ykjast ekkja,
en geta ekki komi fyrir sig. Ekki tluust eir flagar meira vi, og gengu eir
annig niur binn, a jafnan voru r Sigrur gan kipp undan. Loks koma r a
hsi einu, og ar fara r inn, en kaupmaur kveur r, og sr Indrii, a hann tekur
um lei hndina Sigri. eir Indrii gengu heim, og var Indrii mjg svo daufur og
ftalaur a eftir var dagsins; ttist hann n sjlfur hafa s ess nokkur deili,
sem hann af hendingu heyri um geti um morguninn. Hann vill fyrir hvern mun hitta
Sigri; vissi hann n og, hvar hn tti heima, og setur sr a ganga fund hennar
daginn eftir. En sem hann er a hugsa um etta ml, dettur honum a hug, a svo megi
fara, a hann annahvort ekki hitti Sigri heima, ea a hann finni hana, a hann
geti ekki tala einslega vi hana; virist honum a v rlegast, a hann skrifi
henni til brf og hafi a me sr til vonar og vara, a hann geti skili a eftir ar
hsinu. etta gjrir hann og gengur san niur binn og til hss . kaupmanns.
Litlu fyrr en Indrii kom ar, var maddama . farin t. Hn tti kunningjakonu fram
Nesi og var stundum vn a ganga anga, egar gott var veur, me brn sn, og etta
sinn var hn anga farin og Sigrur me henni, og leiddi hn brnin. Kaupmaur . var
b, og var enginn heima nema Gurn ein. Indrii ber ar a dyrum, og kom Gurn
egar til dyranna. Indrii var svo klddur, a hann var blum treyjuftum r vamli;
Gurnu grunai helst, a gestur mundi vera einhver trrarmaur; henni tti v
rttast a hafa vai fyrir nean sig og lauk stofunni ekki upp nema til hlfs og st
svo repskildinum og hlt annarri hendinni um snerilinn, eins og hn vildi lta hann
skilja, a ess konar menn vru menn vanir a lta afleysa erindi sn fyrir utan
stofudyrnar, n ess a eir vru leiddir stofu. Indrii heilsar Gurnu hversklega
og tekur san til ora:

Er ekki hrna hsinu stlka, sem Sigrur heitir?

j, sagi Gurn nokku urrlega, heldur tvr en ein, g veit ekki, vi hvora eirra
tt.

Hn, sagi Indrii og reif af lkindaltum hendinni ofan vestisvasa sinn og tk ar
upp brfi, hn a vera Bjarnadttir, tri g, j, Bjarnadttir; vilji r ekki
gjra svo vel fyrir mig a segja henni, a hr s maur me brf til hennar a austan?

Hn er ekki heima sem stendur, en g skal taka vi brfinu.

Mr hefi tt vnt um a tala vi hana sjlfa, sagi Indrii og ronai vi, g var
beinn a skila ltilri me v.

geturu komi hinga morgun; en a er best, a hn fi brfi sem fljtast; a
getur veri, a a s eitthva, sem arf a svara.

J, a getur veri, sagi Indrii, og segi r henni fyrir mig, a g veri ekki
lengur hrna Vkinni en dag og morgun, svo hn hafi svari til, egar g kem
fyrramli.

g skal segja henni a; en er nokku a frtta a austan?

Indrii tlai a fara a svara Gurnu einhverju, en v gengur maur snuglega
fram hj honum og kastar bllega kveju Gurnu, en ltur sem hann sji ekki
Indria. Gurn tekur vel kveju komumanns og biur hann inn ganga, en lsir san
stofunni, og gengur Indrii burt. Maur s, sem heilsai Gurnu, var kaupmaur
Mller. Gurn verur fyrri til mls og segir:

Hr er ofur fmennt heima, eins og r sji, herra Mller. a er ekki heima, flki.

Flki! sagi kaupmaur, alltnd nokku af v, g hef ngju a sj yur heima.

J, sagi Gurn og kinkai brosandi kollinum framan Mller, g vi flki, sem r
tluu a finna; a er allt fram Nesi; ekki eru allar ferir til fjr, herra
Mller!

Nei, g s a, a a muni bregast stundum; en hvaa maur var a, sem r voru a
tala vi an?

a veit g ekki, hva hann heitir; a var einhver dnsi a austan, sem kom me brfi
a tarna til hennar Sigrar og vildi f a tala vi hana; a er lkast til fr henni
mur hennar.

Gurn kastai brfinu bori ar stofunni, og leit kaupmaur utan a og s, a
var v karlmannshnd; san snr hann v vi og starir um stund lakki, en segir
san:

Fr henni mur hennar! a kvenmannsnafn hef g aldrei heyrt fyrr, heitir konan
Indrii?

Nei, n get g ekki a mr gjrt a hlja a yur; hvernig getur yur dotti a hug,
a hn heiti Indrii? Ha! ha! ha! r eru ekki orinn tlrur slenskunni enn ,
herra Mller, ha! ha!

N, veri r ekki a hlja a mr, jmfr g! Gat a ekki vel veri, a hn hti
Indrii? essi slensku kvenmannsnfn enda bi me "d og dr", og hr stendur
lakkinu Indrii, sji r, In-dr-d.

j, a er sem r segi; en er annahvort um a, a a er ekki fr henni, ea
hn hefur lakka a me signeti einhvers annars. Bi r vi, n dettur mr nokku
hug; hver skollinn m vita, nema etta brf s fr einhverjum pilti, herra Mller! Hn
hefur stundum veri a segja mr fr einhverjum strk fyrir austan, sem Indrii heitir;
a gti ekki veri fr honum, sagi Gurn og skyggndist um lei inn undir broti
brfinu: 'staddur Reykjavk`, a get g lesi; etta er vst eitthva ktlegt, g
fer a vera forvitin; hver sem n hefi lykilinn a essu brfi.

Hann hef g, sagi kaupmaur og rtti fram vsifingurinn, essi karl gengur a hverju
brfi, sni r mr, g a ljka v upp fyrir yur?

Hvaa vitleysa! sagi Gurn og sl me hendinni fingurinn Mller. a er ljtt a
brjta upp brf, ea haldi r, a r vildu lta fara svo me brfin yar?

r eigi vst vi, a a s ljtt, ef manni tekst ekki a lsa v aftur, svo ekki
sjist; sni mr brfgreyi!

Nei, r fi ekki a eiga neitt vi a.

N, ekki skal g - en arna skrapp a upp, brfskmmin, af sjlfu sr.

Hva n etta, n rifu r a upp, sagi Gurn og lt sem henni tti heldur
fyrir.

Nei, g segi yur satt, a skrapp upp sjlft; en n er ekki anna fyrir, jmfr g,
en a bera sig a lsa v aftur, sagi kaupmaur og brosti vi, vi getum svari
fyrir a hafa lesi a.

v verur n ekki lst aftur, svo a sjist ekki.

a lt g vera, jmfr g, ea hva haldi r, a hn geti vita um a, me hvaa
signeti v hefur veri lst austur landi?

Og a er n satt, sagi Gurn.

Og hver tli geti s v, hvort a hefur veri lesi ea ekki? En ekki er a
fyrir a, ekki langar mig til a sj nema fr hverjum a er.

a langar mig lka hlfvegis til, og n er bi a rfa a upp, hvort sem heldur er;
ltum oss n sj, hr stendur 'num til dauans elskandi Indria Jnssyni`, tti g
ekki kollgtuna; n held g maur veri a lesa meira.

J, en lesi r n hgt, svo g geti vel skili, en ekki mjg htt, ef einhver stendur
hr nndinni.

a er fyrst, sagi Gurn og fr a lesa:

Staddur Reykjavk

stkra Sigrur mn g!

Gu gefi r allar stundir gleilegar!

g skrifa r etta brf v skyni, a a gti komist til n, svo lti bri, ef
svo heppilega tekst til fyrir mr, a g annahvort get ekki fundi ig heima ea ekki
fengi a tala vi ig einslega um a, sem mig langar til a nefna vi ig og er eina
erindi mitt hinga suur. En brfsefni er a a bija ig a finna mig, ef getur,
dag ea morgun. g sem stendur heima hsinu hj honum L. og ver ar allan
daginn dag og morgun og b n, v g vona til ess, Sigrur mn g, a srt
ekki svo bin a gleyma v, a vi einu sinni vorum mlkunnug, a veitir mr ekki
glei a sj ig og lofa mr a tala vi ig nokkur or. Og a vri satt, sem g
hef heyrt fleygt, san g kom hinga, bi g ig samt a lta a ekki aftra r fr
a finna mig, v veist, a um ekkert hef g a saka ig; og a skaltu vita fyrir
vst, Sigrur mn, a aldrei getur mr ori illa vi ig fyrir a, svo vri, a
gfa mn hefi vaki huga mnum stulausa von; og a vsu tti mr a
lttbrara, a sjlf segir mr, a n vri a fram komi, sem einhvern tma
sagir vi mig, egar vi vorum yngri, a ekki mundi fram koma, a gleymdir mr, en
s efi, sem lengi hefur pnt mig, ar sem g veit ekki, hvort hugsun mn um ig hefur
nokkurn tma veri anna en tilefnislaus hugarburur og myndun sjlfs mn.

Vertu alla tma blessu og sl! Og neitau ekki um essa einu bn

num til dauans elskandi

Indria Jnssyni.

Eftir a Gurn var bin a lesa brfi, sl nokkurri gn au, en san tekur
kaupmaur til ora og segir:

N hefur etta ml teki ara stefnu en g hugsai; fi r mr etta brf, a er
best geymt hj mr; r sji, hvernig llu liggur, a vantar ekki miki , a etta
s biilsbrf, og manninum er anna en gaman; og hver veit hva r v m vera, ef
hann fr a finna Sigri, eins og hann tlast til brfinu? En mr er annt um hagi
Sigrar; g hef einhvern tma sleppt v vi yur trnai, a mr er ori hllegt
vi hana, og v snist mr hn einhvers annars betra ver en a fara hendurnar
einhverjum vldum sveitamanni.

a er n ekki svo ntt fyrir hana, sagi Gurn og leit gaupnir sr, ef r tli
yur a me hana, sem sumir hrna eru a geta til.

Hva er a?

A r tli yur a eiga hana.

a eru ekki mn or; en maur hugsar svo margt, og yur einlgni a segja, hef g
hugsa mr a svona: Sigrur tti a komast gra manna hendur, menntast og lagast;
hn er margan htt efnileg stlka; mean g er hr sumrin, get g ekki veri n
ess a hafa einhverja stlku til ess a jna mr og sj eftir innan hss fyrir mig;
g veit ekki, hvort hn hefi illt af v a fara til mn og vera fyrir framan hj mr
eitt ea tv missiri fyrst; anna ml er a, a margt getur lagast me tmanum og
egar kringumsturnar breytast. En r ttu a vera kaupmannskona ea "faktors"-kona
hrna Vkinni.

g a vera kaupmannskona, a veit g ekki, hvernig a tti til a bera!

Margt hefur eins lklegt ori. Gjrum til a mynda r fyrir, a g yri leiur v
a vera lengur essu blessaa landi og setti hann Kristjn, sem hj mr er, me 7 ea
8 hundru dala launum fyrir verslunina mna, gti hann n fari a kvongast.

J, sagi Gurn nokku undirfuruleg, g skil ekki , a g vri nr maddmudminu
fyrir a.

N, ykkur er lka meinlti hvort vi anna, ef mig grunar rtt, og svo benti maur
Kristjni til ess, a hann gti ekki fengi verslunina nema me v eina skilyri, a
hann tti stlku, sem maur tiltki, svo hafa menn stundum veri vanir a koma v
kring.

etta er ekki nema gaman fyrir yur, kaupmaur gur, sagi Gurn og leit hljandi
framan kaupmann.

a er full alvara, sagi kaupmaur og greip um lei hndina Gurnu, full alvara og
setningur minn; en ekki er vert a lta bera v; en egar g fer han alfarinn,
gildir mig einu, a sjist, hverjir hafa veri vinir mnir og a g hef muna eftir
eim - en brfi a tarna verur a fara lkan veg sem nnur ess konar, er villast t
af rttri lei.

En heyri r, kaupmaur gur! Mannskmmin kemur hinga morgun fyrra mli, eins
og hann sagi, og hva a segja um brfi?

Lti r mig ra; menn vera a sj svo um, a hann gjri sr engar ferir a finna
hana; og veri r n slar. etta fer ekki lengra en millum okkar.

Eftir a gekk kaupmaur burt.

a er a segja af Indria, a hann ttist hafa komi vel r sinni fyrir bor, er hann
hefi geta komi brfi snu laglega til Sigrar, og vnti hann, a Sigrur mundi
koma til fundar og vitals vi sig daginn eftir, eins og til var mlst brfinu; var
honum fremur venju ltt gei, v hann smai sr msar hugmyndir, sem allar lutu a
einu, a a gti ekki veri satt, sem sagt var um Sigri og kaupmann Mller, v
Sigrur vri svo stillt og gtin stlka, a hn mundi ekki flasa a slku vandamli,
en veri aeins skamma stund Reykjavk; aftur gti a veri, a kaupmanni litist vel
hana og vildi koma sr mjkinn hj henni, og etta mtti vera ng til ess, a a
vri fullyrt, sem ekki vri. annig lei dagurinn, og svaf Indrii af nttina; en
morguninn eftir var hann a venju snemma ferli og sat vi bor, sem var ar
stofunni, og snddi rbita me hsbnda og Siguri, og rddu eir um hitt og etta; en
sem eir hfu matast, kemur ar piltur nokkur stofuna og spyr, hvort ekki s ar
akomumaur nokkur, sem Indrii heiti og a austan. Indrii sagi til sn, en pilturinn
fr honum brf og gengur t san. Indrii leit utan brfi og s, a v var
kvenmannshnd. Hann stakk brfinu sig og gekk skmmu sar t. Hann efaist ekki um
a, a brfi vri fr Sigri, og vildi v helst lesa a einrmi, til ess a
enginn skyldi sj, hvernig honum yri vi, hvort heldur a fri honum glei- eur
sorgarfrttir. Hann gekk t r bnum og suur me tjrninni a austanveru, v hann
hugsai, a ar mundi vera minnstar mannaferir ; leitai sr san uppi grasbala einn
ekki langt fr tjrninni, ar sem dlti bar bar af, svo hann sst ekki r bnum, og
tekur san upp brfi og les a, og var a svona:

Heiarlegi yngismaur!

Mr br ekki lti vi a f brf fr yur gr; en meira br mr vi a sj, a
a var skrifa hr Reykjavk. N a g gjri rttast a svara v ekki,
virist mr samt, a mr s nauugur einn kostur a senda yur enna mia til ess a
taka af ll tvmli. g tla ekki a lasa yur fyrir a, a r hafi veri helst
til agtinn, er r sendu mr ess konar brf, n ess a r ur kmust a v,
hvort n sti svo hgum mnum, a yur vri til nokkurs a fara v flot, sem r
hlfvegis minnist v, og hefu r mtt geta v nrri, a margt m skipast
skemmri tma en eim, sem liinn er, san vi sumst sast. Hitt ver g a lta yur
vita, a kringumstur mnar eru annig lagaar, a a gti ekki ori yur til
neinnar glei, a g talai vi yur, ef a er eina erindi vi mig, sem g ykist
ra af brfi yar; smuleiis vona g, a r sji sjlfur, a arfleysa er a skrifa
mr fleiri brf um etta efni; og hinn bginn gti slkt ori mr a baga, ef ess
httar kmist hendur eim mnnum, sem g vil ekki hafi verri hugmynd um mig en g
verskulda. A endingu ska g yur allra heilla, og veri sannfrur um, a a mundi
vera mr mikil ngja brlega a frtta a, a r hafi sni huga yar til
einhverrar annarrar, sem er yar verugri en

yar Sigrur Bjarnadttir.

eir, sem einhvern tma hafa reynt a a fylgja krum stvini til moldar og hafa s
yndi augna sinna og trfastan leitoga allt einu hverfa ofan hi myrkva skaut
jararinnar, aan sem hans er aldrei aftur von til essa lfs, munu geta mynda sr,
hvernig Indria var vi, er hann las etta brf, sem flutti alla von hans, enna tra
leitoga skumannsins, til grafarinnar. Indrii sat egjandi og stari brfi og las
a oft upp aftur og aftur, eins og hann gti ekki tra sjlfum sr, a hann si a
rtt, sem hann s og las. Slin blessu lei fr austri til suurs og fr suri
vesturtt; fuglarnir utu loftinu kringum Indria, ar sem hann sat eins og
jarfastur steinn, og skuggarnir okuust upp eftir balanum og upp ftur honum; en
Indrii vissi ekki, hverju fram fr, og trin, sem eru fylgisveinar harmsins og
einverunnar og menn ekki skammast sn fyrir, egar enginn sr til, styttu honum svo
stundir, a hann gi ess ekki, hva tmanum lei. Loksins st hann upp og tlai
lkast til a sna aftur heim til bjarins; en me v a hugur hans var einhverri
leislu og svima, gi hann ekki a, hva hann gekk, og stefnir austur me tjrn;
annig gekk hann um hr, og verur hann ekki fyrr var vi en slegi er me hendi
herarnar honum, og er ar kominn Sigurur flagi hans; hafi hann lengi um daginn
leita hans alls staar ar, sem honum gat til hugar komi, og n gengi enna veg, ef
svo lklega sem lklega mtti til bera, a Indrii hefi gengi anga. Indrii hrkk
vi, egar slegi var herarnar honum, en Sigurur leit hlfhljandi framan hann
og sagi:

Hva ertu n a hrvillast, lagsmaur?

g gekk hinga a gamni mnu, sagi Indrii, og n tlai g heim aftur.

! ykir mr ekki fara skemmstu leiina, ef tlar a ganga austur, anga
til kemur til vestursins, v hrna er Reykjavk! En hva er a sj ig, maur! a
er eins og hafir sveitst blinu allan dag; manni getur dotti margt hug, egar
maur sr ig; skollinn hefur , vnti g, ekki skoti smu flugunni munninn r
sem honum Jrgensen heitnum, a vilja fara a stjrna landinu? hefur teki eim
stakkaskiptum san gr, a vi gengum upp a vrunni, a g ekki ig ekki, og svo
ykir mr orinn ungur undir brnina sem aan mundi brum koma a veur, sem
ekki lti neinn stein hrran essu landi.

, a getur veri hrddur um, a ekki tla g a steypa konungum ea keisurum,
enda tek g a ekki illa upp, gjrir a gamni nu; en hitt mtt vita, a
margt getur afla manni hyggju og glei, sem maur gefur ekki um a ra um vi alla.

, gui s lof fyrir, a a eru engin stjrnarumbrot hfinu r, annars hefi g
sagt, a r vri hollast a koma heim me mr a bora midagsmatinn; v ess httar
menn eru vanir a vera svo hgir og blir eins og lamb, undir eins og eir f
eitthva gott a kasta svanginn, eir ur vru sem glefsandi vargar; og ltum oss
n ganga heim til vonar og vara, v maturinn bur okkar.

v nst gengu eir heim, og segir n ekki anna fr Indria en a hann dvaldi
Reykjavk einn ea tvo daga, en ri ekki aftur til austurferar; var a og
hvorttveggja, a fari var a la haust og allra vera egar a von, enda hafi
harmur s, er hann n tti vi a reyta, unni svo heilsufar hans, a hann treysti
sr ekki til a takast svo langa og ruga fer hendur, og ri hann a af, a hann
kom hestum snum fur upp Mosfellssveit, en fr me Siguri suur Garahverfi og
hafist ar vi framan af vetrinum, mist vi smar ea fiskirra, og nefndist
orleifur og kvast vera norlenskur a kyni og ba Sigur ekki geta ess, hver hann
vri.

Af v, sem sagt er hr a undanfrnu, mun lesarinn geta ri, a nokkur tilhfa var
v, a kaupmaur Mller legi um r mundir meiri hug Sigri en nokkra ara stlku
ar Vkinni; en eins og a er satt, a almannarmurinn styst oftast nr vi
einhverja tyllu, eins vst er a, a hann gjrir oft lfalda r mflugunni. annig
var a og um a, er menn n tluu sn milli Reykjavk, a au Sigrur vru
egar trlofu, lti tti a bera. Mller hafi aldrei enn viki ori a v
vi Sigri sjlfa, sem til sta lyti, enda hafi hann ekki fengi fri v a tala
einslega vi hana. egar hann kom ar hsi, var hann jafnan glalegur vimti og
rinn vi r stallsystur. Hann s a, a lundarfari Sigrar var svo vari, a glens
tti ekki vi hana, og v foraist hann jafnan allt ess httar; sjaldan hldi hann
Sigri miki upp eyrun, en egar hann gat hennar vi ara t fr, talai hann
fremur hllega um hana, einkum er hann rddi vi , sem hann hugi a mundu flytja
henni a aftur. Ekki gaf hann henni strvgis gjafir, sem margir hylla a sr konur
me, en stundum vk hann henni hinu og essu smvegis, sem lti var vari; en
hvernig sem v st, hittist jafnan svo , a a var a, sem Sigri ann
svipinn vanhagai mest um.

Af essu kom a, a Sigri var fremur elgott vi kaupmann Mller, og var a a
lkindum, v kenndum sta, ar sem menn ekki eiga frndur ea vini, f menn jafnan
gan okka eim, er vera til ess heldur a vkja a manni gu en illu. N tt
Sigri vri hllegt vi Mller af essum orskum, sem n hfum vr tali, er hitt
vst, a ekki hafi Sigrur enn hneigt starhug til Mllers ea nokkurs manns ar
syra. Sigrur var kona stuglynd; en svo er vari um r konur, er svo eru skapi
farnar, a hjarta eirra snst sjaldan fljtt til sta, ef r einhvern tma hafa lagt
hreinan og einlgan huga til einhvers manns, sem r hljta bak a sj.

a var einhvern tma skmmu fyrir jl, a Ormur brir Sigrar kom sem oftar inn til
Reykjavkur a finna systur sna og var ar Vkinni fram eftir deginum, og var a
kunnugt ar bnum, a piltar vru ar. Ormur tlai me sklabtnum yfir um aftur um
kvldi; beiddi hann systur sna a fylgja sr veg suur Skildinganesmela, svo
a au gtu v lengur tala og masa saman. etta gjri Sigrur, og hafi kaupmaur
Mller einhvern snefil af, er au fru suur um binn, og skmmu sar tekur hann hatt
og vettlinga og gengur upp gegnum binn, eins og hann tlai lei, sem liggur
norur r bnum; en er hann kemur a lknum, skotrar hann til hliar og yfir Austurvll
og aan a tjrninni og gengur me henni og fylgir jafnan brunum; og er hann ykist
vera kominn svo langt, a ekki megi sj til fera hans r bnum, snr hann upp
Skildinganesmela og litast ar um, en sr ekki til eirra systkina; heldur hann
fram og allt anga til, er hann kemur a hl eim, sem er Reykjavkur megin vi
mrina; aan, vissi hann, a sj mtti allar mannaferir um melana; ar nemur hann
staar og sr brum, hvar kvenmaur kemur sunnan yfir stillurnar og stefnir til
Vkur. Mller stefnir ofan af hlnum og veginn fyrir hana. Sigrur sr manninn og
kennir hann egar, en ltur sem hn taki ekki eftir honum og greiir heldur spori
v skyni, a hann skuli ekki n sr; en Mller var drjgstgari, og nr hann henni
gan kipp fr hinni og heilsar henni bllega og varpar hana essum orum:

Viti r, jmfr Sigrur, hvers g skai mr rtt sama bili sem g ni yur nna?

etta skipti l vel Sigri, og tk hn glalega undir ru Mllers og sagi:

Hvernig g a vita um a? En tti g a geta einhvers um a, mundi g helst geta
ess, a r skuu yur, a ullin yar og fiskurinn seldist vel Kaupmannahfn
vetur, v er a ekki sagt um ykkur kaupmennina: ar sem yar fjrsjir eru, ar eru
og yar hjrtu?

Ekki veit g a, hvort essi grein fremur vi okkur kaupmennina en ara menn, sagi
kaupmaur og tk me meiri alvru undir svari en Sigrur hafi vnt, og g segi fyrir
mig, a ekki hef g fest svo hugann vi fjrsjuna, a g ekki hugsi tara um anna;
en fyrst a r gtu ekki undir eins kollinn, tla g a segja yur a, hvers g
skai mr.

N, a er gaman a heyra a, sagi Sigrur og leit framan Mller, af v hn
furai sig v, me hvlkri alvrugefni hann talai.

r megi ekki hlja a sk minni, yur fyrstu virist hn ktleg; g skai mr,
a melarnir eir arna vru ornir fjrum sinnum lengri en eir eru.

Nei, ekki held g, a g geti gjrt a fyrir yur a lta vera a hlja a henni, og
til ess munu r og hafa tlast, v hva gti yur gengi til ess a ska essarar
heimsku? Vru eir allir saman slttur og fagur grasvllur, gti g skili v,
hvers vegna r vildu, a eir vru strri, en eins og eir eru, gilti mig a minnsta
kosti einu, eir vru talsvert styttri.

Mr er sama, hvort heldur eir vru langir ea skammir endrarnr, ef eir aeins vru
nna fjrum sinnum lengri en eir eru; v, skoi r til, vru eir fjrum sinnum
lengri, hefi g fjrum sinnum lengri ngjustund.

a mun vera svo a skilja, a r eru eins og brnin, sem hafa gaman af a vasla
pollana; yur ykir gaman a vaa aurinn og krapi upp kla, sagi Sigrur og brosti
vi; en kaupmaur svarai allt a einu alvrugefinn eins sem ur:

Nei, ekki ykir mr n a, en hitt er a, a g vri glaur og ngur, tt g tti
alla mna vi a vaa eld og fara yfir frur, ef g tti a vinna a til ess a geta
noti yar fylgdar.

Sigrur leit enn einu sinni framan Mller, eins og hn tlai a komast eftir,
hvernig sti v, a hann hagai svo ktlega orum snum fremur venju. Hn s , a
honum stkk ekki bros, en hengdi niur hfui, eins og honum byggi einhver mikil
hyggja skapi; hugsai hn , a ekki tji a taka orum hans me gamni einu, og
segir:

g hef aldrei heyrt yur tala svo undarlega eins og nna, herra Mller.

g hef heldur aldrei geta komi mr a ea fengi tkifri til ess a tala vi yur
einslega, mig hafi oft langa til ess.

egar Sigrur heyri, a kaupmaur sneri svona orum snum, tk hn a greia spori,
allt eins og henni vri um og , a samtali lengdist miki, og hn yri v fegnust a
komast sem fyrst heim binn; kaupmaur var ess fljtt var og ltur ofur angurvrum
augum til hennar og segir:

, g hlt r tluu, jmfr g, a lofa mr a vera yur samfera enna, litla
spotta, sem er eftir til bjarins, en n eru r farin a ganga svo hratt, a -

a kemur til af v, a g held, a r hafi hitt skastundina an og melarnir eir
arna tli aldrei a rjta; en hitt viti r, a mr ykir t skemmtilegt a tala
vi yur.

Og v er n miur, a g held, a s tli a vera raunin um melana, a sk mn ekki
muni rtast, v n eigum vi ekki langt a garinum, og lkast til ver g ekki
heppnari me skina, sem g tlai a bera fram fyrir yur, mn e-.

a er bgt a a giska, hvaa or a var, sem Mller tpti og tlai a segja,
og eins vst er a og rugt fyrir oss, er ekki ekkjum hugrenningar Mllers, a
skera r v, hva til ess kom, a hann talai ekki ori t til fulls; hvort a var
heldur, a honum sama bili var liti framan Sigri og s, a hn var blrau t
undir eyru, ea hitt, a rtt um sama mund gekk fram hj eim maur nokkur ar r
Vkinni, sem Mller ekkti; en a vitum vr, a hann agnai e-inu og agi litla
stund, en ekki svo lengi, a hann gfi Sigri rrm til a svara; byrjar hann
aftur og segir:

g mlist ekki til mikils. Bnin, sem g tlai a bera fram fyrir yur, er s, a g
tla a bija yur a fara til mn vor e kemur.

Sigri hafi ori hlfvegis hverft vi, egar Mller fr a ympra orinu, sem ekki
var lengra en e, og skipti mjg litum, en er hn n heyri, a ekki var anna r en
etta, hefur hn ef til vill hugsa me sr: a fr betur, a hr fddist ms, en ekki
nnur strri skepna. Roinn fr aftur a ynnast kinnunum henni, og hn svarai
kaupmanni einarlega:

Hvernig getur yur dotti hug a bija mig ess? r viti, a g er vistu
eftirleiis hj henni maddmu ., og g ar svo gott sem g gti tt nokkurs staar
hr syra; ea tli r a fara a ba?

Ekki veit g, hvort g a kalla a svo, en g hef sett mr eftirleiis a taka mr
kvenmann til a vera hj mr hsinu og ba til fyrir mig matinn; g er orinn harla
leiur af v a urfa a skja allt til annarra, sem g arf me; en ekki skulu r,
jmfr g, urfa a kva v, a r yrftu a ganga allt; a er sjlfsagt, a g
tki einhverja grikonu yur til astoar; og hva kaup og atlti snertir, vildi g sj
svo um, a r hefu hvorugt betra nokkurs staar annars staar.

etta kynni a vera allt saman vel boi, er fyrst a segja ar um, a g er mjg
svo fkunnandi llum bnaarhtti hr; g er vnust sveitabnainum, og um fram allt
er a a lta, a g er vistu; ea v reyni r eigi a tvega yur ara bstru,
sem bi vri betur vi yar hfi og vistu?

Ekki fer g essu flot, sagi Mller, nema svo aeins, a bi maddama . og arir,
sem hlut eiga a mli, su v ekki mtfallnir; en v ber g etta ml fremur fyrir
yur en arar, a g tek yur fram yfir allar, sem g ekki hr, og geti r ekki l
mr, a g helst ks a hafa ann kvenmann mr vi hnd, sem g veit a er rvnd, tr
og mr er elbetra vi en nokkra ara stlku.

essi seinustu or ru sinni sagi kaupmaur ann htt sem hann vildi, a Sigri
skyldi vera au minnist; en ekki gat hann rtt fleira um etta efni a v skipti,
v n voru au komin inn b, og skildi kaupmaur ar vi Sigri og gekk n aftur
nefsneiing ofan a tjrn og sama veg, sem hann hafi ur fari. Sigrur hugai or
Mllers, og tti henni allundarlega borin fram tilmli hans um vistarrin, ef ekkert
byggi meira undir, og hafi ekki or um vital eirra vi fleiri menn. En ekki
lei lngu, ur a var augljst, a Mller hafi veri full alvara og gjri etta
ml uppsktt fyrir kaupmanni . og konu hans og skorai fast au a gefa Sigri upp
vistarrin, en lagi jafnframt miki a Sigri um a fara til sn. Sigrur leitai
ra hj maddmu ru. Hn lt sr ftt um finnast, en sagi , a kaupmaur Mller
mundi vira a svo sem au hjn stu mti, a essi r tkjust, og lettu hana, ef
hn neitai a fara til hans. Lei n svo fram eftir vetrinum, a Sigrur hvorki aftk
a me llu ea ht v og kvast vera a rgast betur um a vi huga sinn og bera
a undir Orm brur sinn; en eftir v ttist Gurn taka, a Sigri brygi einhvern
veginn ktlegar en ur vi hvert skipti, sem Mller kom ar hsi og heilsai
henni, og komst Gurn svo a ori um a, a hn sagi, a Sigrur vri farin a
segja eftir.

a var eitt kvld nokkru eftir mijan vetur, a r Sigrur og Gurn stu tvr einar
stofu. Veur var fagurt, slin var a setjast, og kvldroanum kastai gluggana og
inn um stofuna. Gurn sat stli t vi gluggann og var a sauma og agi; s, sem
hefi s hana og teki eftir brosunum, sem voru a smflgra um munnvikin henni, og
s hvernig spkopparnir kinnunum henni mist voru a myndast ea hverfa, mundi
hafa hugsa: Annahvort er um a, stlka mn, a ert sokkin niur einhverja
skemmtilega hugsun, ea hitt, a einhver fallegur piltur er hr nnd og gefur r
auga; hefur veur af honum, en Ist ekki sj hann, slr v augunum niur og ykist
ekki gta a ru en saumunum, en getur ekki me llu duli a, sem duli a
vera; hugrenningar nar last vrum r.

Sigrur sat allskammt fr Gurnu legubekk einum og hafi fangi sr dlitla meyju,
ofur fallega. a var dttir eirra hjnanna, sem Sigrn ht og Sigrur unni miki.
Sigrur svfi meyjuna kjltu sr og kva etta vi hana:

Ljshr og litfr
og ltt undir brn,
handsm og hreyg
og heitir Sigrn.

Viska me vexti
vaxi r hj!
Veraldar vlr
ei vinni ig !

Svkur hn seggi
og svfir vi glaum,
vrum tir
rlaga straum.

Veikur er viljinn,
og veik eru brn;
alvaldur, alvaldur
s eim vrn!

Sofu, mn Sigrn,
og sofu n rtt;
gu fair gefi
ga r ntt!

essar vsur raulai Sigrur aftur og aftur og ess millum essar alkenndu
hendingar:

B b og blaka,
lftirnar kvaka;
g lt sem g sofi,
en samt mun g vaka.

En er Sigrn litla var sofnu, lagi hn hana hgt legubekkinn og ltinn kodda undir
hfui og breiddi svuntuna sna ofan hana, en settist sjlf t vi gluggann
allskammt fr Gurnu og horfi um hr t. Allt var kyrrt strtum bjarins; dltill
snjflvi var yfir jrunni; veri var hreint og heirkt, og slin var egar sigin,
og sl blrauum geislum um allan vestursjinn; jkulinn hillti upp; fiskibtarnir
voru a koma a, sumir a lenda, en sumir voru komnir inn fyrir eyjarnar og skriu
fagurlega logninu. Sigrur horfi stundarkorn egjandi blu og fegur
nttrunnar, og var aus, a henni fannst miki um, en san segir hn vi Gurnu:

Alls staar er gu minn mnnunum gur, og miki er blessa veri a tarna fagurt, og
miki yndislegt er a horfa t nna; a er eins og g sji blessu fjllin mn fyrir
austan, egar g lt upp til Esjunnar.

J, segir Gurn hlfhljandi; veri er gott, ga mn, en a hefur veri svo oft,
a sem af er vetrinum, ea sr nokkur nsmi sjnum ea fjllunum?

Nei, en g s blessaa btana, sem eru a koma hlanir a landi; og aldrei hef g s
jkulinn svo tignarlegan eins og mr virist hann vera nna.

, Sigrur mn! Okkur bregur n ekki vi a hrna Suurnesjunum a sj essar
slorsleifar; a er ltil fegur eim, snist mr; og um fjllin n, ga mn, er
a a segja, a mr virast au nna eins og au eru vn.

, skilur mig ekki, sagi Sigrur og stundi dlti vi, mr ykir svo vnt um
fjllin, g er upp alin vi fjll, og v er a eins og a glani yfir mr hvert
skipti, sem g lt hrna upp til fjallanna, og mig langi til a vera komin mitt milli
fjallanna minna aftur.

g held srt alltaf a hugsa um au og sjinn og btana og grasi jrunni, sagi
Gurn hlfhljandi; g li r a ekki, en maur getur hugsa um fleira; og veistu,
hva g er a velta fyrir mr huganum?

Nei, en g ykist vita, a a s ekki um fjllin ea btana.

ar ttu kollgtuna, Sigrur mn! g er a hugsa um a, hvernig vi munum skemmta
okkur, ef gu lofar, sunnudaginn, sem kemur.

a held g veri lkt eins og nna, ef vi lifum og verum heilbrigar.

skyldi rkallinn fara minn sta til dansleikanna, ef maur skemmti sr ekki betur
vi en egar maur meltist heima; nei, ga mn; kemur n fyrst htabragurinn
hrna Vkurgreyinu, egar menn geta loksins komi sr saman um a hoppa r sr
lundina; og veistu a, sunnudaginn, sem kemur, a vera dansleikur? v hefur
veri skoti a mr, og ar a auki hefur mig dreymt fyrir v, a vi komum ar bar;
en me hverjum atvikum a verur, er enn ljst fyrir mr, v ltil lkindi eru um
mig, sem kann a dansa, en minni um ig aumingjann, sem ekki kannt anna en etta, sem
g hef veri a kenna r.

Vertu ekki a aumka mig fyrir a, ga mn, sagi Sigrur, g get ekki sagt, a mig
langi svo miki til ess og allra sst til ess a dansa, v a yri til hneykslis;
g hefi aeins gaman af a horfa .

J, getur fari, dansir ekki; etta fer hn systir mn, og dansar hn ekki; og
g ekki a skjta v a honum kaupmanni Mller, a ig langi hlfvegis til a fara?

Nei, ga mn, a tla g a bija ig fyrir alla muni a lta vera, sagi Sigrur og
skipti um lei litum.

a er rttast, a g gjri a ekki, v ef honum ykir eins vnt um ig og hann
segir, mun ekki urfa a minna hann a.

Vertu n ekki a fara me essa heimsku allajafna; hva tli honum geti tt vnt um
mig? a er engin orsk til ess.

a veit g, ekki nnur en s, sem er vn a vera, egar pilti lst stlku og tlar
sr a eiga hana; ea ertu svo einfld, elskan mn, a sjir ekki, hva br undir
v, a hann er a bija ig a fara til sn vor? Ekkert anna en a hann sr a
fyrir, sem lklegast fram a koma, a a dregur saman me ykkur, en vill gefa r
fri a kynnast sr fyrst; svona var um hana systur mna og manninn hennar; a
byrjai svo millum eirra, a hn fr fyrst til hans.

g fari til hans, sem ekki er vst enn , skaltu sanna a, a g ver ekki lengi
hj honum; v ef g gjri a, er a einasta ess vegna, a hjnin hrna hafa
heldur mlst til ess, a g vri ar rtt sumar.

Og san?

Fer g hinga aftur ea eitthva; g veit a n ekki.

Nei, verur allt komi kring og orin maddama Mller; mikil gfa er a, sem
sumum mnnum fylgir, a er eins og lni ski eftir eim, hvernig sem eir reyna til
a flja undan v; og ekki hefi a veri haldi, egar komst hinga, a ttir
a skja hinga a vera kaupmanns maddama.

g held vi verum a lka lkt bar, sagi Sigrur; en a var aus, a Gurnu
lkai ekki etta svar, v hn fann, a v l, a Sigrur vantreysti v, a hn
gti Ika n kaupmann, og svarai heldur urrlega:

a er ekki fyrir a, eim yki a sumum lklegt nna, getur drottinn minn
einhvern htt s fyrir mr; eir eru ekki allir farnir burtu han, sem n eru hrna
Vkinni.

A svo mltu felldu r Gurn tali; en svo fr, a spr Gurnar ttu sr ekki langan
aldur, v daginn eftir a r stallsystur rddust etta vi, kom Mller ar og bar a
upp fyrir Sigri, a hann hefi sett sr a bja henni a fara me sr, eur, sem
hann komst a ori, bija hana a gjra sr ngju a lofa sr a hafa hana fyrir
fylgistlku dansleiknum. Sigrur svarar tilmlum hans hversklega, en bar a
fyrir, a hn vri harla fkunnandi ess httar efnum og vn a koma slka
gleifundi. Mller sagi um a, a hinum fallegu stlkunum fyrirgfist miki v
efni, r bri ekki vinlega sem kunnttulegast ftinn dansinum. N tt a
Sigri vri um og a fara me Mller, tti henni a rttast a neita ekki svo
sismum tilmlum orsakalaust, og bar hn etta ml undir maddmu ., og sagi hn, a
raunar hefu au hjnin veri bin a setja sr a lta hana fara me sr til
dansleiksins, en ar e Mller hefi boi henni, gti og fari vel v, a hn tki
v boi, og skyldi hn engu a sur vera eim hjnum mest fylgism. Er etta v
nst afri, og lei n svo fram eftir vikunni, a ekki er Gurnu boi, en engu a
sur hafi hn mikinn starfa alla viku v a laga og snotra ft sn og kjla, og
hverri nttu dreymdi hana drauma nokkra, er allir hnigu a v, a ar mundi koma
einhver frur og fagur yngismaur og leia hana dansinn.

etta rttist og laugardaginn, og er ar kominn Kristjn, barmaur kaupmanns
Mllers; en v hafi hann ekki boi henni fyrri, a nokkur greiningur hafi veri
millum eirra dansstjranna, hvort Gurn vri ngu gfug til ess a geta komi a
mannamt, sem jafntignar konur vru fyrir sem essum mannfundi. sunnudaginn kemur
Gurn a mli vi Sigri og segir:

Ekki veit g, hva hugsar, Sigrur mn, a vera ekki farin a ba ig neitt undir
me ftin, sem tlar r a hafa kvld.

a er n gott vi slenska bninginn minn, sagi Sigrur, a hann arf ekki langs
undirbnings vi; maur arf ekki anna en taka hann upp r kistunni og fara hann.

Hugsar r a vera slenska bningnum kvld, ga mn?

a er hvorttveggja, a g ekki nnur ft a vera , enda vil g ekki vera ruvsi
bin.

Me hvta strkinn inn hfinu, vnti g, er ekki svo?

tt vi faldinn minn? g rtt a segja spnjan fald; g held hafir ekki s
hann.

Nei, og gu almttugur fori mr fr a sj hann nokkurn tma hfinu r.

v ? a var sagt fyrir austan, a mr fri hann ekki sem verst.

Fyrir austan! v get g tra; en hrna, ga mn, verur til hneykslis og
ahlturs a hafa a hfinu; gjru mr a ekki, elskan mn, til raunar og armu
a hafa hrsis slenska bninginn kvld; a er anna ml, skjtist me hann
kirkjuna, ar er ekki teki svo miki eftir v, hvernig maur er klddur; en vi
dansleikinn, ga mn, verur maur a minnsta kosti a vera ekki svo afkralega
klddur, a arir hli a manni og bendi mann, undir eins og maur snr a eim
bakinu.

g er n ekki svo sphrdd, Gurn mn. En hitt er a, g s a eftir, a g tti
aldrei a lofa v a fara, v mr verur svo hvort sem er ofauki ar.

Segu n ekki a tarna, elskan mn! g er sannfr um, a skemmtir r vel; en gttu
n a, v, sem sjlfu sr er lti vari eins og etta, hvernig maur er
klddur, maur a laga sig eftir v, sem rum er geekkast, og g efast ekki um,
a honum kaupmanni Mller lki a betur, ef ert dnskum ftum, og lst betur
ig, sagi Gurn og kinkai kolli a Sigri.

Sigrur hljnai vi og segir: veist a, a g gjri mr ekki svo miki far um a
lta honum ltast mig.

Seinna koma sumir dagar og koma , sagi Gurn, og ttu r stallsystur nokku lengri
ru um etta efni; sagi Gurn, a a vri rttast, a r bru etta ml undir lit
Mllers og heyru, hva hann segi; ekki vildi Sigrur a, og fr svo, a Sigrur
lt Gurnu ra, og tvegai Gurn henni danskan bning hj stlku nokkurri ar
Vkinni, sem var veik og gat v ekki fari. Um kvldi komu eir Mller og Kristjn a
skja stlkur snar, og fylgdust au n ll ar r hsinu og gengu til skytnings, v
ar skyldi dansleikurinn standa. En ekki tlum vr a fylgja Sigri lengra en ar til
dyranna og tkum ar aftur til sgunnar, sem stjarnan var gengin nr miaftanssta en
nnsta og ljsin kertahjlminum danssalnum voru sum slokknu og sum nr daua en
lfi og gusu vi og vi blgrum loga upp r kertappunum, en enn lifi nokkrum
kertisstubbum, sem innsigluu me logandi feiti kjla og treyjur yngismanna, er fram
hj gengu, svo a eir gtu haft a til jarteikna daginn eftir, a eir hefu "komi"
danssalinn, "s og sigra". Mannttri, er fenginn hafi veri til ess a sna
sveifinni hljfrinu, sem dansinn var stiginn eftir, var genginn r salnum, linn og
laraur hendinni, og dansinn var httur. egar dansinum var htt, tku menn a ganga
heim. eir fylgdust allir, kaupmaur Mller, kaupmaur . og Kristjn, og leiddi hver
sna stlku. Veri var svo vari, a tungl var fyllingu og himinninn heirkur og
norurljs sem mest m vera; snjr var nokkur jru og gangfri gott, frost lti,
en logn og bla.

egar au komu t, tekur kaupmaur . svo til ora vi Mller og Kristjn:

g veit ekki, hva ykkur lst, en hitt veit g, hva mr tti best; mig langar til a
rtta mig gn upp, ur en vi frum heim; veri er svo blessa og bltt, a g held
a vri rttast a ganga sr dltinn kipp, til a mynda hrna suur me tjrninni;
a er heldur ekki illa til falli a fylgja sklapiltunum veg, sem veri hafa gestir
okkar kvld og n eru a fara sta; heyri i til, arna byrja eir a syngja; a
er svo sjaldan, a menn heyra hr falleg hlj og vel sungi, og ltum okkur ganga
humttina eftir eim.

Allir fllust a, sem kaupmaur sagi, og gengu suur me tjrn; en sklapiltar
sneru t mija tjrnina og fru eftir snum skemmstu lei og sungu sisamlega og
fagurt msar vsur, er eir kunnu, og var etta eitt af v, sem eir fru me:

, fgur er vor fsturjr
um fra sumardaga,
er laufin grnu litka br
og leikur hjr haga,
en dalur lyftir blrri brn
mt blum slar loga
og glitrar fltur, glir tn
og gyllir sunna voga.

Og vegleg jr vor a er
me si akta tinda,
um heirk kvld a hfi sr
nr hntir gullna linda
og logagneistum stjrnur str
um strindi, huli svellum,
en hoppa lfar hjarni ,
svo heyrist dun fellum.

, fsturjrin fr og kr!
sem fera hlar beinum
og lfi ungu frjvi fr
hj fornum bautasteinum;
, blessu vertu, fagra fold,
og fjldinn inna barna,
mean gra grs mold
og glir nokkur stjarna.

essar vsur sungu eir piltar tvisvar ea risvar sinnum, og var a aus, a eir
einkum vldu r fremur en arar vsur, er sklapiltar voru vanir a syngja, af v a
eim ttu r helst lsa tilfinningu sinni a skipti, en ekki fyrir v, a r su
eins vel gjrar og margt anna, er kvei hefur veri um fsturjr vora. mean eir
sungu, gengu au Mller ll hgt fram me tjrninni og hlustuu egjandi , en piltar
stefndu, sem ur segir, suur eftir miri tjrn, og smm saman miai eim svo fram
og fjarlgust, a loksins heyru au ekki anna en eiminn loftinu af sngnum, og um
sir d hann og me llu. Sna au ll saman aftur lei til bjarins og gengu
annig, a kaupmaur . og kona hans foru kippkorn undan, ar eftir gengu au
Kristjn og Gurn, og Mller og Sigrur lengst eftir og gan spl eftir eim
Kristjni og Gurnu. mean au fylgdust ll og hlustuu snginn, tluu au Mller
og Sigrur lti saman; en er au n sneru heim til bjarins, tekur Mller annig til
ora ofurlega blur:

a er mr snn ngja og glei, a g ykist sj a yur, besta Sigrur, a r
hafi skemmt yur vel kvld, og r g a af tliti yar, v r eru eins hr eins
og rs vordegi.

a, sem Mller sagi, voru heldur engar kjur. Sigrur hafi um kvldi skemmt sr
vi dansleikinn betur en hn nokkurn tma ur hafi geta mynda sr; hn var vn
ess konar glei og glaumi; en ll s glei og glaumur, er maur er vanur, hrfur
hvern mest. Mller hafi vi hvert atvik leitast vi a sna, hversu annt honum vri um
hana, svo a Sigrur gat ekki fundi anna en vild og vinttu hverju tilviki hans.
Hn hafi um kvldi, samt rum konum, noti dltils af vni, sem jafnan hefur au
hrif, a tilfinningar manna vera ar af rari. egar hn kom t fr dansleiknum, var
bla og fegur veursins ann htt, a ekki gat hj v fari, a a yri a fylla
hverja vikvma sl me undrun. Af essu kom a, a Sigrur etta skipti var eins
og einhverjum gleidvala, ea, ef vr mttum svo a ori kvea, a var eins og sl
hennar hefi skkt sr niur eitthva skiljanlegt djp ununar og glei. egar Mller
varpai hana essum orum, sem vr fyrir skmmu gtum um, svarai hn:

Hverjum g a akka nema yur, herra Mller, fyrir ngjustund, sem g hef lifa
kvld? Mr finnst essari stundu sem g s bin a gleyma llu, sem mr hefur veri
mtdrgt hinga til.

r geti v ekki nrri, hversu mikil glei mr er a heyra a, a g hef geta einu
sinni veri yur a gei; en lengi tli r a neita mr um essa einu bn, sem g hef
bei yur, ea haldi r, a r munu hafa nokkra gfu af v a fara til mn?

nei, g vona til, a r vilji mr vel, og mr finnst, a g n geti ekki anna en
ori vi eim tilmlum yar, fyrst yur ykir nokkru um a vara.

v bili, a Sigrur sagi etta, bar svo vi, a Kristjn og Gurn, er gengu
splkorn undan, sveigu fyrir hsgafl einn, svo a dlti bar af millum eirra og
Mllers og Sigrar, er au gengu fram me hshliinni; tungli skein heii, en hefi
a geta mlt, mundi a lkast til hafa sagt: einn, tveir, rr, og s seinasti
gn lengri en s fyrsti, og ekki kalla g a a kyssast, brn, einhvern tma hef g n
s anna eins. En er au Mller voru gengin fram me hshliinni, stst a , a
kaupmaur . var kominn a dyrunum hsinu snu og staldrai ar vi, ar til eir
Kristjn og Mller voru komnir. ar skildu eir Mller og Kristjn vi r stlkur
snar. Sigrur var orin rreytt og rvinda af svefni og fll undir eins svefn,
egar hn var komin rmi, og svaf fast og draumlaust alla nttina og fram bjartan
dag, fr san ftur, en var mjg svo gl um daginn. En Gurn lk als oddi og
talai varla svo eitt or, a a lyti ekki eitthva a v, er gjrst hafi
dansleiknum, og hversu vel hn hefi skemmt sr ar; og ekki gat hn mynda sr neina
ara orsk til glei Sigrar en , a hn mundi hafa fengi hfuverk af dansi og
missvefni. En a var rauninni ekki tilefni, heldur hitt, a Sigrur s a
eftir , a hn hafi veri helst til fljt sr um a, er hn egar hafi heiti
Mller, og um lei snt honum au atlot, er hn ekki mundi hafa gjrt, ef hn hefi
gtt sn.

Sigrur tk miki mark draumum, en san hn kom til Reykjavkur, hafi hana sjaldan
dreymt neitt, er hn ttist geta teki mark ; en undarlega virtist henni n brega
vi eftir dansleikinn, er hn aftur fr a hafa drauma hverri nttu; voru a
einkum tveir draumar, er hana dreymdi um etta leyti, sem henni tti mest vari. S
var annar draumur hennar, a henni tti, a Bjrg systir sn koma til sn, og tti
henni hn vera fremur dauf og dpur bragi og tala heldur stygglega vi sig og segja:
N tla g a fara norur aftur, Sigrur mn, og fu mr aftur silfurbelti, sem g
gaf r, hefur hvort sem er ekki a gjra me a; a ekki vi danska bninginn.
- essi draumur var ekki lengri, en svo mikillar glei aflai hann Sigri, a hn gat
ekki tra bundist, egar hn hugsai um a, hversu raunalega systir sn hefi liti
t; og ddi hn svo enna draum, a henni mundi hafa mislka a vi sig, ef hn
hefi lifa, er hn hefi lti a a orum Gurnar a taka upp annan bning. - S
var hinn annar draumur, er Sigri dreymdi, a hn ttist einu sinni vera komin austur
og vera stdd fram Fagradal og smu brekkunni, sem hn var oftast , egar hn var
ltil og sat ar hj fnu; henni tti veri vera fagurt og hn si yfir allan dalinn;
hn ekkti hvert rnefni, og hvert gil og hlargeiri blasti mti henni, en slin
skein heii; var henni liti ar brekkuna, og ttist hn koma auga dltinn
topp af blgresi, sem hn mundi eftir, a henni hafi oft tt gaman a horfa
morgnana, egar slin skein sem glaast og au glu af dgginni. En allt einu tti
henni, a hn si draga upp skhnora einn noran til dalnum, og r honum kom bylur
mikill og aut yfir brekkuna, og virtist henni sem hn si, egar vindurinn fr yfir
blgresi, svo a flnai, og sama bili heyri hn sagt: Ef g fer hr um aftur,
skulu essi dalablm deyja til fulls. Ekki vissi Sigrur a ra enna draum, en svo
mikils angurs hafi hann afla henni svefninum, a ekki gat hn gleymt honum ea
lti vera a hugsa um hann, og hvert skipti, sem hn hugai hann, rifjaist upp fyrir
henni endurminning umliins tma og skuranna, og fannst henni sem aldrei hefi
hugur sinn veri eins fastur vi a, er hn unni mest og hafi yndi af, mean hn
var yngri, og skai sr a vera komin aftur austur; einnig virtist henni svo sem hn
si fram a, a ekki mundi hn lifa ngjusmu lfi, svo fri, a saman drgi me
eim Mller. t r essu var hn mjg svo hugsjk; en aftur hinn bginn, egar Mller
talai vi hana og sndi henni hrlegt vimt, gat hn ekki fengi af sr a segja
honum a, sem henni brjsti bj, a hn iraist eftir, a hn hefi gefi honum
nokkurn drtt; a var eins fyrir henni og mrgum, er komnir eru villigtuna, a
eir ganga hana, eir vilji a ekki og vi hvert ftml sji, a hn frir nr
og nr frunni. En n httum vr hr a segja fr Sigri um stund.




ess er geti hr a framan, a Indrii hafist vi framan af vetrinum suur
Garahverfi og nefndist orleifur. Kaupmaur L. tti verslun Hafnarfiri; hann var
danskur maur og tti afbrag flestra tlendra manna, er hrlendir voru um r mundir,
fyrir sakir hreinskilni og velvildar vi landsmenn. Hann var maur roskinn og tti
heimili Kaupmannahfn, en kom hinga hverju sumri til a sj eftir, hvernig
verslunin fri fram. etta sama haust var hann sjkur, er skip sigldu, og treystist
ekki a fara tvvegis, en batnai aftur, skmmu eftir a skip voru farin. Einhvern tma
um veturinn bar svo vi, a hann sneri skegg af lykli eim, er gekk a svefnherbergi
hans; en me v ftt var um ga smii Firinum, gat einhver ess, a ar
Garahverfinu vri maur norlenskur, sem vri besti smiur. Lt kaupmaur skja
orleif, og stakk hann upp skrna og gjri san njan lykil a. Kaupmaur leit
lykilinn og ttist ekki hr landi hafa s fagurlegar gengi fr nokkurri sm.
etta var upphaf kunningskapar eirra kaupmanns og orleifs, og fann kaupmaur skjtt,
a hann var eigi aeins mesti jhagi, heldur og, a hann var vel a sr um marga
hluti og maur hinn vitrasti. Ba n kaupmaur hann a rast til sn og vera hj sr
vi smar a eftir var vetrarins, og var orleifur ess fs. Ekki lei lngu, ur
kaupmaur lagi vinttu vi orleif og lt hann matast me sr sjlfum og hafi
skemmtun af virum hans. a ttist kaupmaur finna, a orleifur byggi yfir nokkrum
ungum harmi, er hann fri leynt me, tt hann vri glaur og vifelldinn vi , sem
yrtu hann. orleifur var um veturinn nokkra hr a gjra vi skipsbt fyrir
kaupmann, og st bturinn inni timburhsi einu, og fr hann jafnan fyrri til sma
en nokkur annar maur vri kominn ftur ar kaupstanum. Kaupmaur kom oft til
orleifs daginn og rddi vi hann; en eftir einu tk hann, er honum virtist mjg svo
ktlegt, a svo snemma sem orleifur fr til smanna, voru morgunverk hans harla
ltil samanburi vi a, sem hann afkastai jafnlngum tma daginn. Fr hann
betur a taka eftir essu og gtti a sminni kvldin og leit san morgnana, er
hann kom ftur; s hann stundum, a litlu sem engu var vi btt, orleifur
hefi fari fyrir allar aldir til smahss. Hann setti sr a vera ess vsari,
hverju a stti, og einn morgun ltur hann kyrrey vekja sig, ur en orleifur er
upp stainn, og gengur til smahss. Hsi var ilja sundur miju; rum endanum
var orleifur a btssminni, en hinn endinn var hafur fyrir varningsbr, og anga
fr kaupmaur og settist vi rifu eina, sem var ilinu. orleifur kom skjtt me
ljs, eins og hann var vanur; en ekki tekur hann til smanna, en sest ar tr eitt,
styur hnd undir kinn og starir fram fyrir sig um hr, en san tekur hann r vasa
snum brf nokkurt og les, og virist kaupmanni sem orleifur byrji a lesa a, er
hann hefur enda a, og snist honum hann vi og vi erra tr nokkur af augum sr;
fer svo langa hr, uns kaupmaur heyrir mannaml fyrir utan hsi, stekkur
orleifur upp og grpur til smanna. Eftir etta ttist kaupmaur hins sanna vs um
lundarfar orleifs, gengur burt og fst eigi um vi fleiri menn; en einhverju sinni, er
eir orleifur voru tveir saman stofu, tekur kaupmaur svo til ora og segir:

a er satt, sem mlt er um yur slendinga, a r eru menn dulir og ekki allir
ar, sem r eru sir, og segi g etta ekki til mlis.

Svo ykir mr, sagi orleifur, sem etta s meira sannmli um hina fornu slendinga en
samtamenn vora; mr virist n flestir menn vera svo, a eir beri utan sr a,
sem eir eru; en hinir gmlu slendingar bru kjarnann innan sr, og v var tum
a brjta hnotina til kjarnans; n ykir mr rttast a lta hana vera brotna, eur
v mli r etta, kaupmaur gur?

Mr datt a svona hug, af v g ttist nlega hafa komist a raun um, a dmar
manna um suma menn eru mjg svo fjarri rttu.

Ekki veit g a, sagi orleifur, hvort eir eru svo oft skakkir; eir styjast vi
a, sem g sagi an, a flestir bera kostina utan sr og a anna er eigi inni
fyrir en a utan m sj; er a ekki rtt a dma eftir v, sem sst? Af
vxtunum skulu r ekkja .

Ekki er g svo frur ritningunni, a g viti me vissu, hvort essi grein er
venjulega rtt skilin; hitt veit g, a til er og nnur grein, sem svo er: 'Gu er s,
sem hjrtun og nrun rannsakar'; og ekki tek g a aftur, sem g sagi um a, a oft
vru dmar manna fjarri snnu, og m vera, a a s oftast aalgallinn eim, a eir
eru skorair vi hi ytra; g ekki til a mynda einn mann, sem eftir hinu ytra a
dma er glaur og ngur, og a hygg g flesta mla, a ekki s lfi honum ungbrt,
og er g sannfrur um, a essi hinn sami maur hefur einhvern ann harm brjsti
a bera, sem ekki liggur svo ltt honum sem mnnum virist.

orleifur agnai dlti vi, en svarai san glalega:

a verur a koma af v, a honum er einhver kjarni, sem eir sj ekki, er
aeins glpa hi ytra.

En kemur aftur a v, sem g sagi an, a ekki eru allir ar, sem eir eru sir;
en n hef g tala svo bert vi yur, a ekki getur hj v fari, a yur gruni, vi
hvern g ; g veit, a r bi yfir einhverjum duldum harmi, og mtti g telja mig
meal vina yar, mundi g bija yur a segja mr, hvert tilefni er til harma yar, og
ess mundi g helst til geta, a a vri annahvort sorg eftir gan vin ea sprotti
af stum.

orleifur agi aftur nokkra hr og leit gaupnir sr, en tekur san svo til
mls:

Allt er vini snum vel segjandi, og a vsu ykist g hafa ess raun, a r su minn
vinur og enginn flysjungi, og fyrir v tla g a segja yur a, er g hef flesta
ara um dulda; og er ar fyrst til mls a taka, a nafn mitt er Indrii - en
orleif hef g kalla mig hr syra fyrir v, a g hef vilja dyljast. Fair minn
heitir Jn og br Indriahli fyrir austan, og er tt mn ll ar eystra. Snn er
gta yar um a, a glei s, er mr er n orin nsta hjartgrin, er af stum
sprottin; en stlka s, er g harma, var dttir ngranna fur mns og heitir Sigrur,
og leika engin tvmli um a, a hn er flestum konum fremri a fegur og
viturleika. S var fyrstur kunningskapur okkar, a vi ttum bi a gta fjr
eyidal nokkrum, og eins og ortki segir: maur er manns gaman, hfum vi yndi hvort
af ru; en vorum vi brn a aldri. Forlgin skildu okkur um stund, og sumst vi
ekki fyrr aftur en vi vorum orin fullvaxin; var s ylur, er g bar brjsti mnu
til Sigrar, sninn hreina st, og hi sama ttist g sj, a henni mundi innan
brjsts, ef augum kvenna er a tra. A svo bnu beiddi mir mn Sigrar mr til
handa, en mir hennar synjai, a au r mttu takast; leikur mr grunur , a
ekki hafi hn sjlf veri a spur. Litlu sar fastnai mir hennar hana manni ar
sveitinni, en Sigrur sleit v heiti, ur brkaup fri fram; en um r mundir var
g Norurlandi, en Sigrur rist hinga til Reykjavkur og er n, a sgn manna,
heitin manni ar Vkinni. annig er von mn me llu horfin, var hn og veikum
grundvelli gjr, ar sem var stafesti einnar konu; hefur a og lengi mlt veri, a
henni s varlega trandi; virist mr s maur, er henni treystir, fari eins snnu
fjarri og s, sem er alinn upp fjalldlum og fyrsta sinni kmi a sjvarstrndu
fgru veri, logni og ldeyu, og horfi t hinn va s og segi huga snum: essi
sjr er slttur sem fagur vllur og brist ekki, aldrei getur hann skipi granda. N
tt a essi hugarburur sku minnar og von s a llu horfinn, er hann ngur til
ess a valda mr glei, v stinni er ruvsi vari en eim hlutum, sem eyast
eldi og vera a reyk, a eir fljga sjanlegum gnum t hi va loft og hverfa
me reyknum; en stin, sem brennur t, getur aldrei horfi a llu ea yrlast burt t
sni tarinnar, v a reykur hennar verur eftir minningu ess, sem einu sinni
var.

Kaupmaur hlddi me athygli sgu Indria, en er hann agnai, tekur hann svo til ora:

N hafi r gjrt vel, er r hafi sagt mr af hi sanna um hagi yar og snt mr
v miki vinttumark, og kann g yur kk fyrir a; m og vera, a n beri r
lttara harma yar eftir en ur, er r hafi vi nokkurn um rtt, v dulinn harm
hygg g hverjum yngstan. Ekki mun g ykjast urfa a spyrja yur um a, hver s
Sigrur s, er r hafi um geti, v enga hygg g vera ara en , sem fr til
kaupmanns . vor e var; en hitt er mr forvitni a vita, hverjum hn er heitin ar
Vkinni.

Hann heitir Mller, sagi Indrii, og er kaupmaur Reykjavk.

Kaupmaur Mller! sagi L. og brosti vi.

J, a er vst, a hann heitir Mller, og g hef ekki aeins stu, heldur vissu
fyrir, a a er satt, sem g segi, a hn tlar a eiga hann.

eru ar fleiri kaupmenn en g ekki me v nafni; ea geti r sagt mr, hvar hann
heima?

a er svo eitt hs Reykjavk, a g ekki glggt og kann a lsa; a eru rj hs
millum ess og hssins, sem hann kaupmaur B. er , og eim endanum, sem snr a
lknum, er slubin, og er gengi hana fr hsendanum; arar dyr ganga fr strtinu
inn mitt hsi, og listarnir gluggunum, sem sna til strtisins, eru grnir.

er a sami maurinn, sem vi eigum bir vi; en ykir mr lkast til, orleifur
minn - , mr er ori svo tamt a kalla yur orleif, Indrii minn, tlai g a segja
- a etta fari eitthva milli mla; ea hver er s vissa, sem r ykist hafa um
etta?

Indrii sagi honum fr hi sanna; fyrst, hvers hann hafi ori heyrandi, er hann
var nttina hj L. Reykjavk, a hann s Mller gangi me henni upp hj
Sklavrunni og a honum sndist hann lta svo a henni sem au vru gagnkunnug; og
loksins tk hann upp brfi Sigrar og sndi kaupmanni, og las hann a, en sagi
san:

A vsu er a satt, a svo ltur t sem Sigrur s riin vi einhvern mann ar
Vkinni; en ekki er Mller nefndur, og get g ekki s af v, a s maur, sem hn
tlar a eiga, s Mller fremur en einhver annar, enda getur a ekki veri.

Indrii sagi enn til stunings tlun sinni um etta ml, a hann um veturinn hefi
laun lti kunningja sinn, er hann tti ar syra og Sigurur hti, halda spurnum um
hagi Sigrar, og hefi hann fyrir skmmu flutt honum r frttir, a a vri af
ri, a Sigrur fri til Mllers um vori, og vri a tala, a a vri v
skyni, a hann tlai a eiga hana.

Allar stur yar, sagi kaupmaur, essu mli sannfra mig ekki a heldur, v g
veit, a a vri hfa a hugsa a. Mller er maur kvongaur, fir viti a hr
landi, og egar g vissi seinast til sumar, var konan hans lfi. Hn var ur
ekkja, og tti Mller hana sr til fjr, v hn var flugrk, en hann snauur. g
ekkti fyrri manninn hennar betur en g ekki yur.

Indria br svo vi essar frttir, a hann setti dreyrrauan og agi um stund, en
sagi san:

N, s g, hvernig llu liggur. Sigrur er einlg og hreinskilin, og hjarta hennar
er svo laust vi hrekki, a hn getur ekki mynda sr hj rum, og v er hgt a
leggja snrur fyrir hana; en ekki lt g skmm eftir mig liggja a vara hana ekki
vi svikunum, ar sem g er ess hins sanna vs orinn.

A svo mltu st Indrii upp og gekk skjtlega fram eftir glfinu og tk a hneppa a
sr treyjunni, eins og hann tlai egar a snarast t; kaupmaur L. st upp og
gekk veginn fyrir hann og mlti me mikilli stillingu:

Flas er ekki til fagnaar, Indrii minn! Ea hva tli r fyrir yur? Ekki er til
neins a hlaupa svona t vitleysuna; ekkert vandaml fer vel r hendi, ef ekki eru
viturleg r vi hf, enda virist mr ekki nausyn til bera a hrapa svo a essu, a
r megi ekki ba til morguns; g fer inn Reykjavk, og tti mr r, a r
fru me mr og sju svo, hvernig skipaist; og s a anna en munnmli um Sigri
og Mller og einhver brg eru tafli af hans hlfu, mun a eigi rugt a kippa v
liinn aftur.

Vi essar umrur sefaist Indrii, og er a v nst af ri, a Indrii skuli fara
me kaupmanni daginn eftir til Reykjavkur. enna dag tti kaupmaur a skja bo
nokkurt hj kaupmanni einum ar Vkinni, er B. ht; a var afmlisdagur hans. Segir
n ekki af ferum eirra kaupmanns og Indria, fyrr en eir komu til Reykjavkur; a
var nr mijum degi; st kaupmaur af hesti snum koti einu fyrir austan binn og lt
geyma hann ar, en biur Indria a hafast ar vi ru hverju, ar til a hann gjri
honum nokkra vsbendingu. Til kaupmanns B. kom L. kaupmaur um a leyti, sem menn tu
dagver, og var ar fyrir margt manna ar r Vkinni og svo r Hafnarfiri; ekki var
kaupmaur Mller ar meal annarra gesta, og hafi hann skorast undan a koma og bei
kaupmann B. eigi vira a svo, sem honum vri a til viringar gjrt. ar var veisla
g um daginn, og voru au ar bi hjn, kaupmaur . og kona hans. Hsakynni voru
fremur ltil hj B., og tti honum v betra a bja gestum snum til skytnings,
egar stai var undan borum og drykkja skyldi byrja um kvldi; en r uru ar
eftir, konurnar, hj maddmu B. -


etta sama kvld stu r stallsystur Sigrur og Gurn heima, og lur fram undir
rkkri, og ber ekkert ru nrra til tinda anna en a, a Gurnu sttu venju
fremur geispar og leiindi, og tekur Sigrur svo til ora:

a vri sagt, Gurn mn, ef vrir nna einhverjum b upp sveit, a a mundi
koma hr einhver kunnugur og skti a r.

g vildi satt vri, Sigrur mn, sagi Gurn, a hr kmi einhver a rabba vi okkur
til skemmtunar kvld leiindunum. Allt eins hn n systir mn skemmtilegt a vera
boin ar hj honum kaupmanni B. eins og vi a meltast hr heima; og v segi g a,
ekki veit g, hva maur getur ska sr betra en a vera kaupmannskona og vera alls
staar boin og velkomin hverju samkvmi og lifa vi glaum og glei og urfa ekki a
taka hendinni til neins nema ess, sem manni m best lka; og ekki tri g ru en a
g mundi minnast einhvern tma mna fyrri vi, ef a tti fyrir mr a liggja a
komast einhverja skrri stu en , sem g er nna , sagi Gurn og teygi sig upp
stinu, eins og hn fyndi a sr, a maddmubli vri egar fari a renna
unum sr.

j, Gurn mn, sagi Sigrur, maur veit oft, hverju maur sleppir, en ekki, hva
maur hreppir - en ei, ei, arna tri g s bari; hann ltur ekki lengi ba sn, s
sem a r skir.

a var kaupmaur Mller, sem ar var kominn, og heilsar hann eim bllega, en Gurn
verur fyrri til mls og segir:

N, hvernig stendur , a r sneii yur hj a taka tt gleinni og glaumnum
kvld?

Og g veit a ekki, sagi Mller, mr fannst, a g hefi enga lngun til ess
kvld; g hlt, a mr mundi leiast ar, og v var g heima; en n hefur a komi
fram mr, sem g tlai a varast, mr tk a leiast, og v kom g hinga.

Og hr voru sumir, sagi Gurn og leit brosandi til Sigrar, a ska ess, a r
vru komnir, svo a allt saman fer n eftir skum.

Sigrur agi og ronai vi, v hn vissi, hva Gurn tti vi; en kaupmaur sneri
mlinu til Sigrar og segir:

En einkum var a yur, bstruefni mitt, sem g urfti a tala vi kvld; g
arf a rgast um hitt og etta vi yur, ur en vi flytjum saman; a er n til a
mynda eitt, hsakynnunum arf a umbreyta, mig vantar bi bri og eldhsi fyrir
yur; smiirnir koma til mn morgun, og v tti mr best a heyra, hva r leggi
til um a, hvernig vi eigum a haga v llu saman; tli r vildu ekki gjra svo
vel og brega yur yfir um snggvast nna?

g hef lti vit v, kaupmaur gur, sagi Sigrur, og kvld er a ori of
seint.

a er n satt, jmfr g, en skoi r til, g vildi heyra, hva yur litist, ur
en fari er a hreyfa vi nokkru, og n flanai g til a segja eim a koma undir eins
morgun, og v vri a, ef r hefu tma og tkifri kvld.

En r vilji n lklegast ekki hafa mig me, herra Mller, a leggja rin me
ykkur, sagi Gurn og kinkai kolli framan kaupmann.

J, a er v betra sem fleiri eru, og g hef lka mikla tr , a r mundu gefa
einhver g r; og ltum okkur halda af sta, ea m g ekki vnta ess, a r
veiti mr ngju?

a snist mr, sagi Gurn og hvslai um lei a Sigri: , hva n essi
tepruskapur lengur a a, a lta hann vera allajafna a ganga eftir sr um svo
lti?

Er a n skjtt af a segja, a r stallsystur gengu af sta me Mller.

Hs a, sem Mller tti heima , var ekki mjg strt, en allsnoturt, a v sem gjra
var Reykjavk. v var skipt tvo hluti; rum endanum var slubin, a var
allur nyrri helmingur hssins. nyrri hshliinni voru dyr og anddyri inn af, nstum
v svo langt sem hsi var breitt til. Til hgri handar r anddyrinu var gengi til
gestastofu Mllers; stofan var ekki breiari en svarai hlfri breidd hssins, en svo
lng sem vestari hsendinn var til. Arar dyr lgu r anddyrinu, samsis vi
stofudyrnar; essar dyr voru a skrifstofu Mllers. Innar af skrifstofunni var aftur
herbergi a, sem Mller svaf , og mtti r v bi ganga skrifstofuna og fram
gestastofuna, og sneru gluggarnir v og skrifstofunni t a dlitlum klgari, er l
baka til vi hsi og skildur fr strtinu austanveru me rimagari. Yfir essum enda
hssins var og loft og nokkur herbergi , en ekki voru au notu til annars en a
Kristjn barmaur Mllers svaf einu eirra og piltur einn, sem Mller hafi sr vi
hnd til smvika og ekki voru ar fleiri hsinu en eir rr v Mller fkk a mat
og alla jnustu. Mller leiddi r stallsystur inn stofuna, og st ar ljs
bori.

Hrna sji r n hblin, jmfr g! g vildi ska ess, a yur litist vel yur;
sji r, etta er gestastofan; hrna innar af er herbergi, sem g hef haft til a
sofa ; en n hef g hugsa mr a svona: Hrna hliinni, sem snr t til
klgarsins, lt g gjra dyr og setja ar fram af dlti trbyrgi og lt svo gjra
eldhs ar, sem skrifstofan n er; en hvernig lst yur essa ragjr?

g hef lti vit v, sagi Sigrur, r ri v llu og sji, hva haganlegast
er, betur en g get s; en g get ekki s anna en etta megi fara vel.

a er mest undir v komi, hvernig yur ykir best fara, v egar r eru setstar
hrna a hj mr, eiga allir hlutir a lta yur og vera eftir yar vilja, rtt eins og
r vru hsfreyjan hsinu. Hr er a snnu allt vihafnarlti, en ef til vill eins
vikunnanlegt eins og bastofunum sveitinni; hrna vegginn hef g hugsa mr a
hengja spegil, sem g ; v essum, sem arna er rtt fyrir ofan legubekkinn, geti
r ekki s yur, egar r vakni me rsunum morgnana.

Nei, ess tla g a bija yur, herra Mller, a hafa ekki fyrir v a fjlga
speglunum fyrir mnar sakir, sagi Sigrur hlfhljandi, ea hva tli r a gera
af myndaspjldunum, sem ar hanga nna?

au mega, held g, missa sig; etta er myndin af honum Napleon, mr er fari a
leiast a horfa lengur arna hana; og etta er myndin konunnar minnar.

egar Sigrur heyri essi or, var henni eins vi eins og hn hefi veri rekin
gegn og ronai t undir eyru, en svarai engu. a fr eins fyrir Mller essu skipti
eins og mnnum verur oft, a eir tala stundum a athugaleysi, sem eir mundu hva
helst lta tala, ef eir hefu g a kringumstunum, og ann htt kemur margt
upp, sem fsta mundi gruna. En af v a Mller gi ekki a, hva hann sagi, var
hann ess heldur ekki var, a honum hafi ori mismlt, eur rttara sagt, a hann
hafi sagt a, sem hann tlai ekki a segja; a var v eins og hann vissi ekki,
hvaan sig st veri, er hann leit framan Sigri og s, a hn allt einu var
blrau framan. Gurn hafi teki eftir, hva fleipraist fram r Mller, og segir:

g ykist skilja, a r hafi ekki teki eftir v, sem r sgu, herra Mller!

Hva sagi g?

r sgu, a etta vri myndin konunnar yar; var yur ekki mismli?

, sagi g a? Ha! ha! nei, mr var ekki hskalega mismli. Skoi i! g gjri
a a gamni mnu, a g kalla hana konuna mna, af v a er s eina konumyndin, sem
g hef a ba vi og hrna er til hsinu; g b henni gan dag hverjum morgni og
gar ntur kveldin, en ekki ori g a hafa hana svefnherberginu, v held g,
a g yri myrkflinn; a er einhver gmul kerlingarmynd, eins og i sji, ljt og
leiinleg, en a vill til, a a er ekki htt vi, a nokkur mundi tra v, a nnur
eins skepna vri konan mn; og ltum okkur ekki tala meira um a, stlkur. En lst
ykkur ekki, a vi drekkum nokkur staup af vni, ur en i fari heim aftur, og
rbbum dlti saman og setjumst hrna inn svefnherbergi mitt, v ef ljsi sst
hrna glugganum t til strtisins, er ekki a bast vi ru en a eir streymi hr
inn, undir eins og eir koma fr skytningnum, og vi fum enga r a tala og skemmta
okkur. En n lsum vi stofunni, og hrna er lykillinn, jmfr Gslasen, r skulu
ra, hva lengi vi sitjum a drykkjunni, sagi Mller og rtti hann a henni
brosandi. En r, jmfr Sigrur, g tla a bija yur a lta sem r su egar
orin bstra hj mr, og setjist r hrna bekkinn, og g tla a leyfa mr a tylla
mr vi hliina yur. -




N vkur sgunni aftur anga, sem B. situr me gesti sna skytningi; eir drekka ar
fast um kvldi; voru ar enn allir vel sjandi, enda voru aeins rjr
drykkjarsklir a llu tmdar, og hin fjra var ferinni, en enginn mundi ar s
vera inni, a ekki mtti urrum augum ora a sj r sex. ar var heitt nokku inni um
kvldi, og gjrist kaupmanni L. nokku mtt, og gekk hann t a f sr svlun, og
verur honum reika niur eftir bnum; dettur honum hug, a hann hefi ekki s
kaupmann Mller meal annarra gesta um daginn, og tti a undarlegt, v Mller var
ekki vanur a sneia sig hj ess httar samkvmum; hugsar hann n a grennslast eftir,
hvort hann vri heima, og gengur anga og ber a dyrum, en enginn kom t, og snr
aftur sama veg; en v hann fer fram hj hshliinni, verur honum liti til
glugganna, og sr hann , a gluggatjldunum er niur hleypt, en ljsi br fyrir
stofunni, og snist honum sem tveimur ea remur skuggum bregi ar fyrir, en allt
einu hverfur ljsi, eins og a annahvort hefi veri slkkt ea bori anna
herbergi. Kaupmanni L. var kunnugt ar um hsakynni og vissi, a svefnherbergi Mllers
sneri t til klgarsins og annars staar en anga hefi ekki geta veri fari me
ljsi, og var honum forvitni a vita, hvort ekki hefi svo veri; hann gengur v
fram fyrir hsgaflinn og ar um, sem sund nokku skildi hs Mllers fr nsta hsi; og
er hann kemur fyrir horni, sr hann undir eins ljsi eim gluggunum, sem sneru t
a garinum; en glugganum rum utanverum snist honum einhver svrt flygsa, eins og
ar vru hengd ft til erris. Kaupmaur stgur yfir rimagarinn og list a
glugganum; verur hann ess n var, a honum hafi missnst og a ar voru ekki ft, er
hann s sortann, heldur a ar var maur, sem l tt upp a glugganum og hafi lst
hvorritveggja hendinni utan a trveggnum og lmdi sig svo fast upp vi hann og lagi
eyra vendilega vi gleri og hlustai eftir, hvort hann mtti heyra a, sem tala
vri inni hsinu, og var ekki var vi kaupmann, fyrr en hann stingur hendinni vi
honum, hrekkur hann vi og ltur upp og bendir kaupmanni a hafa ei htt um sig. a
var Indrii, sem fyrir var. Kaupmaur verur fyrri til mls, en talar hljlega:

Hvernig stendur v, a ert hr, Indrii minn?

Minnist r ekki a, sagi Indrii, g fr hinga niur binn rkkrinu, og s
g lengdar, hvar Mller leiddi tvr stlkur hinga inn, og var nnur eirra Sigrur;
g tlai a ganga til eirra og hafa tal af eim, en ur en g ni eim, voru au
ll komin inn og lokuu eftir sr; san gekk g hinga, og er g ess n vs orinn,
a au sitja essu herbergi vi glaum og glei mikla; en ekki get g nein oraskil
heyrt, g hafi veri a bera mig a hlusta, og er a fyrsta sinni, sem g hef
haft iju a standa hleri.

Og hversu lengi tlar hr a standa?

anga til Sigrur fer han r hsinu aftur, a veri ekki fyrr en morgun.

Jja, bddu hrna fyrst; n tla g a vita, hvort g get ekki fundi Mller, v g
s, a hann er heima; mr ykir lklegt, a hann ljki upp.

A svo mltu gekk kaupmaur sama veg, sem hann hafi komi, og er hann gekk aftur fram
hj veggnum hsinu, var hann var vi, a ar st maur vi hsvegginn og flmai
fyrir sr me hndunum, og sndist honum hann lta svo t sem hann vri ekki me llu
ltt gur. Kaupmaur gekk til hans, en undir eins og maurinn kom auga kaupmann,
tekur hann annig til ora:

Hver ert , rjan mn?

Kaupmaur sagi til sn. Hann ekkti egar manninn og sagi:

N, a ert , Jn minn! Hvernig stendur ferum num?

g skal segja yur, sagi Jn hlfdrafandi, af v r eru dnumaur og vnn maur, g
skal segja yur, g er ofurlti kenndur, g skal segja r, ea rttara sagt yur,
hvernig var, g fkk nokkur staup hj garminum honum Gvendi, og v er g gn hr, en
ekki er g drukkinn, fari a blva.

J, gn hr, mtulega hr, hlt Jn fram.

g s a, a ert kenndur; en g spuri a v, hvert vrir a fara.

J, n skil g, n, g skal segja r a, greyi mitt, yur, tlai g a segja, r
fyrirgefi mr a, kaupmaur gur! g skal segja yur eins og var, g tlai a gefa
honum Mller hrna hann; etta er fantur, en r eru dnumaur, og a hef g alltaf
sagt; skoi r n til, hann hefur skrifa, skrattinn s arni, fjra potta af estras
reikninginn minn, en fari g sjbullandi, ef g hef teki nema rj og einn kvart;
j, a er n a.

Rtt v Jn sagi etta, var stofudyrum Mllers loki upp, og kom ar t kvenmaur,
a var Gurn; en er hn verur vr vi mennina ar fyrir utan, verur henni hverft
vi og tekur til ftanna og skst fram hj eim. Jn kom auga hana, en me v a
hann var nokku voteygur af brennivni og s ekki nema oku, gat hann ekki greint,
hvort a var karl ea kona, sem skrapp fram hj honum, og lkast til hugsai hann a
vera Mller, sem t kom, og tur sem elding eftir Gurnu t myrkri, bltandi og
ragnandi.

Kaupmaur L. skipti sr ekki af Jni, en gekk til stofudyra og fann, a r voru
lstar, v Gurn hafi veri svo flumusa, a hn gtti ekki a loka eftir sr.
Kaupmaur gjrir sig heimakominn og gengur inn og allt innar a svefnhsdyrunum; hann
ber hgt dyrnar og lkur eim san upp, ur en honum vri gegnt; sr hann
herberginu, a staup standa ar bori, en Sigrur situr nfl legubekknum, og
kaupmaur Mller stendur ar ekki alllangt fr glfinu me hnd brjsti sr og
ru hn lkt v, er heinir menn forum fllu fram fyrir bltstllum snum og
lutu goum snum. Mller var, sem nrri m geta hverft vi er inn var komi en
kaupmaur L. lt sr ekki bilt vi vera og kastar kveju Mller og segir san
hlfhljandi danska tungu:

N furar mig ekki v, a hefur ekki fyllt flokk okkar skytningi kvld; en
varau ig v, a g segi ekki konunni inni eftir r, egar g finn hana.

Mller ttai sig fljtt, en brst reiur vi or L. kaupmanns og kva a fjarri gum sium a last inn hs manna sem jfur og koma flatt upp menn.

Ekki grunai mig a, sagi kaupmaur L., a mundir taka svo illa gamanyrum mnum;
en fyrir v, a hefur snist annig undir etta ml, skaltu og vita, a ekki
ykir mr a sma sr vel fyrir ig, sem ert maur kvongaur, a draga tlar
einfalda og saklausa stlku, sem er vitandi um hagi na; en a ru leyti virist mr
rttast a lta etta ml niur falla. En yur, jmfr Sigrur, snist mr smra a
ganga t han og tala vi Indria fornvin yar, sem hr er kominn og stendur hr fyrir
utan, en a taka starhjali kvongara manna.

Sigrur st upp egjandi og gekk t skyndi, en kaupmenn uru ar eftir og kttu um
etta. egar Sigrur kom t fyrir anddyri stofunni, kemur Indrii ar hlaupandi
flasi henni, og verur eim bum fyrstu svo bilt vi, er au ekktu hvort anna,
a hvorugt gat um stund komi upp nokkru ori; en egar Sigrur loks mtti mla
nokku, segir hn:

Hvernig stendur , a g s ig hrna, Indrii minn? Gui s lof, a g fkk nna a
sj ig; g held hann hafi sent ig til a hjlpa mr, hann hefur t veitt mr li,
egar mr hefur legi mest ; en segu mr, hvaan ertu kominn?

g hef veri hrna fyrir sunnan vetur, san g fkk fr r brfi haust.

Hvaa brf? g hef aldrei sent r neitt brf; og hvernig tti g a ora a a skrifa
r til? En ekki ber g mti v, a einu sinni var a, a mig langai til ess, a
hefir vilja tala vi mig; en hafa lkast til eir, sem r voru nst skyldir,
ekki hvatt ig til ess.

segist aldrei hafa skrifa mr til? sagi Indrii. Segu mr , Sigrur mn,
hvernig stendur essu brfi? - Hann rtti a henni brfi.

a veit g ekki, svarai Sigrur, en mtt tra mr til ess, Indrii a g hef
aldrei skrifa r eina lnu ea s neinn bkstaf fr r.

egar Indrii heyri etta, datt fyrstu ofan yfir hann og agnai vi, eins og hann
gti ekki komi v fyrir sig, hvernig essu sti; en san greip hann hndina
Sigri og segir:

g er sannfrur um, Sigrur mn g, a getur ekki skrkva a mr; og a g
ekki a essu sinni geti tta mig v, hvernig v getur stai, a forlgin
alltaf hafa veri a flytja okkur hvort fr ru og skilja okkur meir og meir, hef g
aldrei geta tra v, a vildir ekki oftar sj mig, eins og arna stendur
brfinu.

Sigrur greip egjandi um hnd Indria og stari hann, og s hann, a trin komu
fram augun henni; en ekki gat hn komi upp neinu ori; og enginn, sem hefi s
Sigri, mundi hafa geta misskili Sigri og s, hva hana langai til a segja.
Indrii tk aftur til ora, um lei og hann leit framan hana:

Sigrur mn g! g s n, hva hugsar; gui s lof fyrir a, a g er hr
essari stundu; g s, a ltur mig me hinum smu staraugum sem fyrri; og s a
svo, a hr hafi veri lagar fyrir ig r snrur af vondum mnnum, er skyldir
falla, er g n sannfrur um, a gu hefur opna augu n svo, a sr httu ,
er r var bin.

a getur veri sannfrur um, sagi Sigrur, a essu kvldi hef g s, hver
r voru lg af eim, sem voru mr illviljair, og er a ekki mn forsj, heldur
ess, sem styur veikan vilja, a g hef hj eim komist; en ltum okkur ekki eya
fleiri orum um a. Vegur s, sem liggur fr freistingum heimsins og glaumsins til
hrsunarinnar og lastanna, er skammur; gui s lof fyrir a, a g bar gfu til ess
a sj, hvar g var stdd, egar g var komin hann; en er a og best a rfa sig
fr glaumnum og sollinum, er mttinn vantar a standa fyrir strauminum; g fer burt
han; g vona til ess, a hjlpir mr til a komast austur og skiljir ekki fyrr
vi mig.

Nei, sagi Indrii, gu gefi, a g urfi aldrei a skilja vi ig, fyrr en dauinn
askilur okkur.

, gu gefi a, sagi Sigrur; og essi or stafestu au Sigrur og Indrii me
heitum kossi.

Eftir a gekk Sigrur heim og rddi ekki um, hva gjrst hafi; en Indrii fann
kaupmann L. a mli um kvldi, og sagi hvor rum fr llum atburum, er gjrst
hfu; en daginn eftir kom kaupmaur L. a mli vi au hsbndur Sigrar og sagi
eim laun fr, hvernig sti, og ba au leyfa, a Sigrur fri egar til hans, og
brugust au vel undir; en ekki kom Mller a mli vi Sigri eftir etta, og fr
Sigrur svo r Vkinni, a kvejur eirra Gurnar og Sigrar uru far.

au Indrii og Sigrur voru Hafnarfiri, a sem eftir var vetrarins; en um vori,
egar vegir voru ornir frir, bjuggust au til austurferar. eir Indrii og kaupmaur
L. skildu me vinttu. Fylgdust au n ll austur, Indrii, Sigrur og Ormur; og segir
ekki af ferum eirra, fyrr en au komu einn dag sla a Indriahli, og var ar teki
mti eim me mesta fgnui. a frttu au Hli, er gjrst hafi hrainu og
mestum tindum tti sta og fjlrddast manna milli, og var a eitt, a Brfells
Gumundur var kvongaur og hafi fengi rkt kvonfang og gott, a v sem flestir menn
sgu ar um sveitir. etta hafi atvikast svo, a hi sama sumar, er Indrii fr a
leita unnustu sinnar Sigrar, fr Gumundur a ri Brar fstra sns kaupsta
Vopnafjr me smjr, ull og tlg, er skyldi seljast fyrir skildinga. Gumundi
farnaist vel ferin, uns hann kom a kauptninu. Hann rei hesti meinflnum, og er
hann tti skammt til bjarins, l leiin yfir trbr eina litla; en er hesturinn kom
brna, rist hann undir Gumundi, svo hann fll af baki og ftbrotnai. Fylgdarmenn
hans fluttu hann til kaupstaar og komu honum ar fyrir hj verslunarstjra einum, sem
Egill ht. Greri fturinn seint, og l Gumundur lengi srum. Egill var maur lnaur
vel. Hann tti dtur tvr, og ht hin eldri Rsa; hn var gjafvaxta og tti vera
svarri mikill. Hn hafi geti barn vi manni einum ar sveitinni, ltils httar.
Fair hennar undi v allilla og vildi fyrir hvern mun gefa hana gum bhld. Egill
lt Rsu stunda Gumund legunni, og frst henni a vel. Rist a me eim Agli,
Rsu og Gumundi, a Gumundur skyldi f Rsu, og ht Egill a gjra dttur sna vel r
gari. Hvatai hann n svo mjg a essu ri, a egar voru lsingar ti, ur
Gumundur var algrinn sra sinna. Brkaup eirra Gumundar og Rsu var haldi
Vopnafiri gu gengi, en san riu au heim til Brfells, og tkust stir eirra
eigi lklega fyrstu. Brur lt sr ftt um finnast; tti honum sem var, a ekki
hefi hans ra veri leita, ar til Gumundur sagi Bri, a Rsa tti vndum rj
ea fjgur kot og ml manna vri a, a Egill tti skildinga og hefi heiti dttur
sinni heiarlegum heimanmundi.

Hli frttu au systkin einnig, a Ingveldur mir eirra hafi fyrir rem vikum
teki stt og var mjg ungt haldin. Ormur rei egar um kvldi yfir a Sigrartungu,
en Sigrur var orin svo reytt af ferinni, a hn treystist ekki a fara me honum
um kvldi, en ba hann a segja, a hennar vri anga von snemma morguninn eftir.
egar Ormur kom a Tungu, var mir hans mjg svo mttfarin, en hafi alla rnu, og
glanai miki yfir henni vi komu Orms sonar hennar. Ormur sagi henni fr, hva
tinda hafi ori um au Indria og Sigri um veturinn og a au vru austur komin.
Ingveldur spuri undir eins a, hvort hn mundi ekki eiga von a sj au, og sagi
Ormur sem var, a au hefu gjrt r fyrir a koma ar nsta dag. Lur svo nttin, en
um morguninn, skmmu fyrir dagml, sst til eirra Indria og Sigrar; og er Ingveldi
var sagt a, skipar hn stlku eirri, sem hj henni var og veitti henni jnustu, a
taka tvo kistla, er ar voru sngurherberginu, og setja fyrir framan rmstokkinn hj
sr; san lt hn hana hjlpa sr til a frast ofar rminu og reis svo upp vi
hfalagi og bei eirra svo. egar au Indrii komu, gengu au a snginni og
heilsuu Ingveldi me kossi, en hn benti eim a setjast kistlana, og gjru au
a. a var eins og eim yri llum orfall dlitla stund; Sigrur s, a veikindin
hfu gengi svo hart a mur hennar, a hn var orin harla torkennileg andliti og
nrri v ekkert nema beinin, augun dpur og hendurnar magrar og aberar. Sigrur
stari um hr mur sna, en klappar san me hendinni hndina henni, sem hn
hafi lagt fram stokkinn t undan ftunum, og segir:

skp er a sj, hva r eru ornar ekkjanlegar, mir mn g!

j, elskan mn, a m n nrri geta eftir allt, sem g hef teki t, og gu veit,
hva g n eftir lifa; en hamingjunni s lof, a g fkk a sj ig; g segi r
a satt, Sigrur mn, g tti ekki ara sk eftir uppfyllta essum heimi en a
tala vi ig, ur en g di, og ara, a gu vildi bta r v, sem g hafi gjrt
r rangt. Maur trir v ekki, mean maur er heilbrigur; en s tmi kemur, egar
maur veit, a maur ekki anna eftir en a stga ofan grfina, a maur getur ekki
lti vera a lta a, sem maur hefur gjrt, og a er vel, egar gu gefur manni
rnu til ess; og vildi maur, a margt vri gjrt, sem gjrt var, en a maur
mtti skilja hr vi sttur vi alla menn. Gu hefur n upfyllt bar skir mnar, og
g skammast mn ekki a bija ig fyrirgefningar v, a g var r ekki, eins og g
skyldi vera, g mir.

Sigrur gat ekki svara neinu fyrir trum, en hallai sr egjandi ofan a hendi mur
sinnar og kyssti hana; en Ingveldur tk aftur til ora og sagi:

reifau hrna undir koddann minn a framanveru, ar finnur lyklana mna; ljktu
san upp skorna kistlinum mnum, ekkir hann.

Sigrur gjri eins og mir hennar bau henni.

arna handraanum eiga a vera nokkur brf, bundin saman me rauum boraspotta; ar
er brfi, sem sendir me henni Gru, og lttu hana ekki gjalda ess, sem er a
kenna henni mur inni.

Ef g get, mir mn, skal g heldur gjra henni gott en illt; gu hefur sni essu
llu okkur til hins besta, og er ekki vert a minnast a framar, sagi Sigrur og
kyssti aftur mur sna.

J, sagi Ingveldur, a verur a koma fram, sem hann hefur kvara, en vi mennirnir
sjum skammt, og okkar r mega sn ltils.

Af samtali essu, er var nokku lengra en hr er rita, m a sj, hvaa breytingu
hugarfar Ingveldar hafi teki. Hn var n ess hva mest fsandi, er hn ur hafi
me llum brgum reynt a sporna mti, og ekki lt hn sr anna lka en a au
Indrii og Sigrur fru undir eins a lta lsa me sr, og var n kvei, a fyrsta
lsing skyldi fram fara hinn nsta sunnudag eftir; en ekki aunaist Ingveldi a lifa
anga til, v hn andaist einum ea tveimur dgum sar en samtal etta var; var
fresta lsingunum og Ingveldur jru, og gjri Indrii tfr hennar virulega.

Eftir andlt Ingveldar tk Sigrur vi bsforrum Tungu, og var Ormur brir hennar
ar um sumari. Indrii var ar og lngum og gtti til me eim systkinum um
utanbjarstrf, en stundum var hann og a Hli me fur snum og iljai ar stofu
allmikla. En er stofusminu var loki og sltti hallai, fru fram lsingar me eim
Indria og Sigri, og var svo til tla, a brkaupi sti a Hli, og vildu au
hvata brkaupinu, ur Ormur fri til skla, svo hann gti seti veisluna. Fm dgum
eftir a lsingar voru ti var a einhverju sinni, a Indrii slar hest sinn snemma
morguns og rei til Tungu. Taka au Sigrur tal saman, og segir Indrii, a hann
muni ra hra ann dag og bja mnnum til brkaups - ea hversu mrgum viltu
bja?

v skaltu ra, sagi Sigrur, en mundi g svo kjsa, a etta bo yri eigi
virulegra ea fmennara en veisla okkar Gumundar mns heitins var um ri; ea
hversu margir menn geta seti hinni nsmuu stofu Hli?

v nr 50 manns, sagi Indrii, og svo er skemma til hlai, og ar vil g, a hinn
ri lurinn og minni manna brn su, en fyrirmenn stofunni.

og foreldrar nir munu egar hafa ri, hverjum bja skal af hvorumtveggja, vorum
frndum og vinum og heldri bndum hr r sveitum, og arf g ekki ar um a hlutast,
sagi Sigrur, en eru eir nokkrir menn, er g vildi boi hafa; en ekki veit g,
hvort hefur v vi bist.

Indrii spuri, hverjir eir vru, og svarai Sigrur og brosti vi:

a er fyrst til a greina, a Gru minni Leiti vil g lta bja; langt s
a minnast, hygg g, a g hafi einhvern tma heiti henni v, a hn skyldi vera
brkaupi mnu; og svo eru eir Brfellsfegar ess verir, a g bji eim, eigi
vri til annars en a eir reyndu, hvort mjin vri svikin ea ekki.

Indrii hl og segir: Gra vor er oss velkomin; en vst er, hvort eir Brfellsfegar
iggja boi, og au ein hafa viskipti ykkar veri, a g efast um, a eir vilji
sitja brullaup itt.

a ml er stst og btt a fullu, svo a eir mega vel vi una, sagi Sigrur; eir
fengu 6 r lonar og lembdar, og eru a full manngjld a fornu lagi, enda hygg g, a
a baksri, er hann han fkk, s n fullgri, ar sem hann n er kvongaur og a
hfilega; ekki hef g s konu Gumundar, en a mla margir, a hn s skrungur
mikill og gersemi mannfundum, og grunar mig, a henni muni fsilegt a skja boi,
og mun Gumundur ekki mega heima sitja, og kemur a v, sem mlt er, a
leppurinn verur a fylgja goinu.

Indrii kva sr a vel lka a hafa Brfellsfega boi snu, ef eir vildu ekkjast
a.

Indrii dvaldi skamma stund Tungu; rur hann san um hrai, sem r var fyrir
gjrt, og bur hann n mnnum, og heita allir frinni. Hann kemur a Leiti og bur
Gru og Halli bnda hennar, og kvast Gra ekki mundi lta fr undir hfu leggjast,
en vart mundi Hallur bndi hennar geta komi v vi a skja veisluna, enda vri
enginn heima a gta krakkanna, ef hn fri, annar en hann, og yri annahvort
eirra heima a sitja. aan rur Indrii til Brfells, og kemur hann ar linum
degi; ekki s hann ar manna ti; stgur Indrii af baki og bindur hest sinn hlai
vi hestasteininn og drepur san dyr, og kom enginn til dyra. Grunar Indria, a
annahvort muni ftt manna heima eur a menn sitji bastofu og heyri ekki, tt hann
kni dyrnar, og vissi hann, a gng voru lng til bastofu. Hann tekur n a r, a
hann gengur binn allt a bastofudyrum og guar ar. mijum gngum gengu hgri
hnd, egar inn var komi, dyr a bri, og kom ar t kona ein ung, hvatleg og
allmannvnleg; hn var svo bin, a hn var klistreyju blrri, flauelsbryddri
brmum og ermum, og voru bryddingarnar svo breiar, a nema mundi kvartili; hn var og
dkku klispilsi dragsu og hafi nja lreftssvuntu rndtta, og voru tv gt
ekki allltil, er ausjanlega voru brunnin af hppum; pilsi var a ofan sliti,
en faldurinn a nean var v lkastur sem si egg langviarsg. Treyjan var
gllu og kli me slikjunni, eins og a hafi komi r kaupstanum. rum
handleggnum s hvta skyrtuna, og st olboginn ber t r henni, og hefur ar lklega
sprotti saumur, en ekki hafi veri a gjrt. hgri hendi bar konan hring og gull
eyrum, a voru nistishringir, og vantai nisti annan hringinn. essi kona var
Rsa Egilsdttir. Indrii hafi ur veri a smum Vopnafjararkaupsta, og ekkti
hann Rsu og var henni mlkunnugur; kennir hann hana og heilsar henni, og tekur hn
bllega kveju hans og biur hann a ganga til stofu; gjrir Indrii a; sr hann ,
a nokkur vegsummerki hfu ori ar Brfelli um hsaskipan, san hann kom ar
sast, ekki vri alllangt san; ur hafi ar veri bastofa hrrleg 2
stafglfum, en n var hn 12 lna lng og undir s og stofuhs lti undir lofti, sem
ekkert var ur. Rsa leiddi Indria anga og biur hann a taka sr sti; en san
tekur hsfreyja til mls og segir allskrafhreifingslega:

a er langt san vi hfum sst, Indrii minn! ykir yur ekki fura a sj mig hr
essum paufum og essu greni? Kalli r a ekki forlg a vera komin hinga upp
afdali?

j, sagi Indrii, ekki ber g mti v, a g hlt a ekki sast, egar g s
yur Vopnafiri, a g mundi hitta yur hr. En hvernig kunni r vi yur?

, minnist r ekki a. Hafi r liti hrna greni, og geti r heldur
mynda yur, hvernig g, sem er borin og barnfdd timburhsum, muni kunna vi mig
niri jrunni. Hafi r nokkurn tma yar lfsfddri vi s ara eins lundaholu?

g hef n lengi vita a, sagi Indrii, a hr Brfelli hefur peningum veri vari
til annars heldur en hsabygginga; en snist mr n orin ri mikil stakkaskipti
bastofunni, san g kom hr, og a er ekki t af eins hrsislegt.

Hva kom til ess, Indrii minn, sagi Rsa, nema a egar g kom hr og s ba bli,
afsagi g manninum mnum a skra inn a, ef ekki vri gjrt a v. Mr
sndist lka, a Brfellsmaurunum vri ekki betur vari til annars en a klngra upp
einhverri bastofukofamynd, og hn s ekki burug, er hn skrri en hungin
hin, v a segi g yur satt, a a var hr htta a fara inn hana. arna hngu
raftarnir inn r ekjunni ofan yfir rmin flksins, og moldarstykkin voru a hrynja
ofan bli hans gamla Brar; lyktina og dauninn tala g ekki um, v a segi g
yur satt, a lei yfir mig hva eftir anna, egar g kom upp lofti og fann
fluna; en frambrinn er eins og hann var enn . g get ekki sagt yur fr v, hva
g hef teki t af v a snast innan um hansvtis ranghala, en n hef g loksins
nudda manninum mnum af sta a tvega sr menn til ess a rfa niur essa hrsis
kofa; g vona, a enginn li mr a. g sagi honum, a hann yri a skaffa mr
forsvaranlegt kokkhs og spsskammers, og a verur hann a gjra.

g finn hann ekki heima, vnti g, sagi Indrii.

Nei, sagi Rsa, honum dugi ekki anna en fara morgun, v g sagi honum a skrt
og skorinort, a g yri hr ekki einni nttu lengur nema hann btti r brestunum. r
hafi eitthva, vnti g, tla a finna manninn minn?

Lti var n erindi, sagi Indrii, a var einasta a, a g tlai a bija ykkur
hjnin a sna mr ngju a koma fram a Hli laugardaginn kemur, v a er
sett, a veri ar brkaup okkar Sigrar Bjarnadttur fr Tungu.

J, g hef heyrt ess geti, a a s bi a lsa me ykkur, og g fyrir mitt leyti
akka fyrir boi og skal geta ess vi hann, egar hann kemur heim. g segi yur a,
r megi bast vi mr, hvort sem hann ea arir koma hr af heimilinu. r gjri svo
vel og iggi hj mr kaffibolla, Indrii minn!

Indrii akkai fyrir gott bo. Gekk hsfreyja fram og kom aftur a stundu liinni
og fri Indria kaffibolla, og drekkur Indrii, og fst hsfreyja mest um a, a
hvorki s staurinn svo rkur, a a s til "bakki" a bera bolla fyrir mann auk
heldur tvbkur til a bja me.

San spyr Indrii hsfreyju, hvort Brur gamli s heima. Segir hn, a svo muni vera
og muni hann a venju sitja skemmu sinni. Kveur hann Rsu og gengur til skemmu og
hyggst a hitta ar Br Brfellss. Skemman var opin, og sat Brur repskildi og
flttai linda eur bandspotta einn, er hann hafi bundi dyrustafskenginn.

Indrii heilsar Bri, og tekur hann kveju hans og heldur seinlega, og finnur
Indrii a, a Brur er ekki sem bestu skapi. Tekur hann til mls og segir:

Svona eru ijumennirnir, eir eru t eitthva a starfa. Hva eru r a fltta
nna, Brur minn?

a er n svona arfaband fyrir mig, Indrii minn; g held manni veiti ekki af,
maur tti a, ekki vri til annars en a hengja sig . En hva ertu n a ferast,
Indrii sll?

g er n kominn fram, sagi Indrii. g tlai a tala nokkur or vi ig, Brur
minn.

J, j, settu ig hrna inn, ef vilt, mean; tylltu r arna kistuna, ef
ert svo ltilltur; g hef ekki marga stlana a bja eins og essi nkomna fr, g
hef aldrei tt bskapnum; ellegar ef vilt heldur, settu ig arna fleti
mitt, a er ekki ls v. ert ef til vill ekki eins hrddur vi lsina eins og
frin hrna inni. Margt hefur n skipst um, san komst hr sast. Slkt og vlkt
stand - snist r a ekki? Sru ekki, a g er kominn hinga me bli mitt?

J, sagi Indrii. Sefur hrna ti, Brur minn?

j, g flutti hinga rmfataleppana mna vor; mr leist a hrkklast hinga, egar
mr var ekki vrt lengur bjarkofunum. r eru heldur ekki fyrir mig, essar nmins
bastofur; g hef lengst vinnar veri moldarkofum; g kann ekki a haga mr essum
shsum, ar sem ekki m hrkja fr sr, lf liggi vi. hefur vst komi hr inn
og s, a hr er allt ori spntt, san essi fallega kona kom hinga, sem eir
nrruu hann Gvend minn til a glpast til ess a eya og spenna essum fu lnum,
sem hrna voru til. Komstu ekki stssstofuna?

J, sagi Indrii, hn bau mr inn hsi.

Hsi! J, a er n meir en hs! sagi Brur og hristi hfui, fjgra lna lng
stofa me stlum og bori og sex rna glugga, ekki ngu fjrar. J, gu hjlpi mr,
n er sem s komin stofa Brfelli. Hver mundi hafa tra v? Nir siir koma me
njum herrum. Ekki veit g til, a hr hafi veri stofa ur Brfelli, en flestir
hafa tt eitthva ofan sig, sem hrna hafa hokra undan mr; og ntt er a,
Indrii minn, a eiga enga skfu undan sumri og enga lsargn af skyri nema lapunna
lekju einu keraldskrli; en hva er um a tala, a er eldur, eilfur eldur llu,
sem hn fer me, essi Rsa; a sr hann Gvendur sig um vi mig hrna um daginn - g
segi r a svo sem til dmis - a ekki gat hann eignast einn skilding r kaupsta
sumar t etta litla, sem hann hafi meferis; a var sjlfsagt ekki anna en a,
sem gjrist, reyturnar af gemlingunum og nokkrir tlgarmolar; var ekki teki anna
t en tmur baur arfi, kltaskrpur og lreftsbtur. Ekki man g, hva g heyri um
a, hva margir kltarnir voru; a voru bsn. San er essu brula snu hvern,
sem er vinfenginu hj henni, en sumt liggur kkum hinga og anga um binn; og
er einna srgrtilegast a vita, hvernig fer um feitmetisgnina. arna ganga allir ,
bonir og bonir, hundar og menn, og gott, hafi ekki einhver s, a hnefastrum
tlgarstykkjunum vri stungi undir pottinn, egar gerseminu hans Gvendar hefur ekki
tt ngu vel loga hlunum. J, svona er a, Indrii minn, hva skal hr um tala?
a er eins um smjrmeferina essarar nju konu eins og hann meistari Jn segir um
ln barnanna, a a er strra en a taki nokkrum trum.

a s Indrii, a Brur karl glpnai mjg, er hann minntist smjri, og agnai
vi. Var hvld samtalinu um stund, ar til Indrii varpar Br og segir:

g tla etta lagist, Brur minn; r hafi hnd bagga me eim; a or hefur fari
af fstursyni yar Gumundi, a hann kunni a fara me efni sn eins og r, og held
g, a etta jafnist smtt og smtt.

Aldrei, aldrei, Indrii minn, sagi Brur og hristi hfui. a er komin hinga a
Brfelli s kaupstaarrotta, sem aldrei sest og llu eyir, og g hef sleppt fram af
v beislinu llu saman. g hlt a , a hann Gumundur yri samhaldssamur ekki
sur en g, en hann er satt a segja orinn rtt forblindaur maur, auminginn, og sr
a ekki; hann trir etta go og orir ekki a draga andann ruvsi en hn vill;
enda er honum ekki anna frt, v annars rfur hn hann og ttir, svo honum er ekki
vi vrt. J, svona er a. Flestir kjsa firar lf, og friurinn er fyrir llu, segir
gamalt mltki. g vildi helst vera fr v llu saman, v hrkklaist g hrna t
skemmuskrifli me rmbli mitt og reyturnar mnar, sem eru ornar litlar, v
skepnurnar og hin fu bshld, sem til voru, fkk g honum Gvendi mnum vor, egar
hann byrjai enna merkilega bskap; og hr held g lti fyrirberast, mean g tri, og
vildi deyja hrna, ef g hefi fri til ess.

egar Brur karl hafi flutt essa tlu, stendur hann upp, tekur lyklakippu r vasa
snum og gengur san a kfforti einu, er st gagnvart rmi hans og ekki langt fr
snum mikla, lkur v upp og baukar v um stund, dregur san upp r v gamalt
kjallaraglas og tinstaup; spur hann sjlfur glasinu, og skenkir hann san staupi
og bur Indria a bergja . Indrii tekur vi staupinu og spur ; tekur Brur vi
v aftur og ltur niur kofforti og sest , en segir:

Svona er n a, og svona er n a. tlair nokku a finna mig, Indrii sll?

J, ltilfjrlega, sagi Indrii, en fr g hinga til ess a bja r, Brur
minn, a koma laugardaginn, sem kemur, fram a Hli, v er svo til tla, a vi
Sigrur Bjarnadttir hldum brkaup okkar.

J, a var gfumunurinn. g hef frtt, a bi s a lsa me ykkur. Fara au hjnin
han?

Svo er til tla, sagi Indrii.

Nei, sagi Brur, ekki fer g anga. g hrist heima kofahrinu mnu, ef g ver
ekki dauur. g akka r samt fyrir tilboi; g er ekki fyrir treiarnar; en hn
Rsa iggur a, vona g.

Eftir a stendur Brur upp, tekur aftur hrosshrsflttuna, er ur var um geti,
bregur henni aftur kenginn og snglar og tekur a fltta og hnykkir fast vi hvert
brag og tautar: g held g fari ekki han af veislurnar.

Indrii sr, a ekki muni vera meira af erindunum, og kveur hann Br.

Svo gefur hverjum sem hann er gur til, sgu bosmenn Indria og Sigrar, er eir
lttu blundi og litu t um gluggana laugardagsmorguninn 21. viku sumars og su sl
roa fjllum og heiskran himininn tjalda blum dki yfir hrai, grsin og hin
nvknuu haustblm, en rdags andvarann leika sr a v a vefja hverja fjallahyrnuna
eftir ara me lttum okulindum og sveifla eim burt aftur. Allt var tj og tundri;
konur klddust, vou sr og greiddu; reihestar voru heim reknir og tygjair, var
stigi bak, san eyst sem klrarnir dugu til a Hvoli; ar tti a pssa au
Indria og Sigri um daginn. Allan morguninn til dagmla var brinn og kirkjan Hvoli
hulin jreyk og rykmekki, sem lagi upp r bjartrunum. Skilai smtt og smtt
jreykurinn llum, sem komu, aftur: prestinum, brhjnunum og bosflkinu, en
reiskjtarnir stu sveittir og msandi, sumir bundnir hlai, en sumir hestartt.
egar allt lii var komi, a er a segja brkaupsskarinn, uru menn ess vsari, a
ekki vantai ara bosmenn en au Gru Leiti og au Brfellshjn, og fru sumir a
tala um a, a ekki mundi urfa a ba eftir eim, sem enn vru komnir; en er menn
tluu etta me sr, var einhverjum liti t melana fyrir nean tni og sagi, a
ar vri eitthva kvikt fer; su n fleiri til og uru fyrstu ekki sttir um,
hva vera mundi, er eir su eigi anna en hrgald eitt, sem hgt og hgt mjakaist
eftir melunum og fr eigi harara en skip undir skreiarfarmi, er sgur rartogum
andvirisblbarningi. Gtu sumir ess, a 3 ea 4 menn riu saman yrpingu og ltu
ltra; eir, er skarpskyggnastir voru, sgu, a ekki yrfti a lta, a vri
gangandi maur, hefi hest togi og reiddi 2 srmjlkurkvartil ea anna skran, er
hrgaldaist hestinum. Rddu bosmenn etta um hr; en brum uru eir vsari hins
sanna, er hrgaldi frist nr og lei heim a tninu. Sst , a etta var Gra og
rei brnum; gekk Hallur bndi hennar fyrir og teymdi undir henni og bar barn
handlegg sr, en Gra sat hestbaki og rmennti. Reiddi hn anna barni kjltu
sr, en anna rei a baki hennar, og var a ung byri fyrir Brn gamla. Gra steig
af baki vi tngar og leiddi krakka sna til bjar, og var henni ar vel fagna. En
Hallur bndi hennar tjrai hestinn hj tnhala.

Ekki komu au Gumundur og Rsa, og lei svo fram til jafnt bum hdegis og mimunda,
a ekki sst neitt til eirra; en um etta leyti kom a Hvoli feramaur einn, er tti
heima nsta b vi Brfell. Kvast hann hafa rii ar um og haft tal af grikonum;
hfu r geti ess, a maddama Rsa og Gumundur tluu a ra til brkaupsins, en
vart mundu au fyrr ferbin en um nnbil; hafi margt ori tafsamt um morguninn; a
fyrst, a hestarnir voru jrnair; a anna, a egar fari var a gta a sli
Rsu, var hann mttakalaus og svo lamaur, a allir, sem litu, sgu hann a llu
hafandi fyrir slka konu. Sagi Rsa: rur v, Gumundur, hvort ltur mig
ra fa sem ara herkerlingu. - Var skoti hesti undir einn af heimamnnum, er
snarfarastur var, og skyldi hann leita um byggina, hvort ekki fengist sull; en s
vandi var , a sullinn tti a vera me enska laginu, v Rsa fortk, a hn gti
lti a spyrjast um sig, a hn rii mannfundi slenskum sli. Gumundi tti
fyrstu sem a ngi, a a vri einhver laglegur kvensull, en ekki tji Gumundi
a klifa v; svo var a vera sem hsfreyja lagi fyrir. ar var yngisstlka nsta
b vi Brfell, er Slrn ht; hn var skrautkona mikil og samdi sig mest bningi
eftir kaupstaarbum. Hn tti utanhafnarklt einn fagran. Hann var djsn miki og dru
veri keyptur. Rsa hafi frtt, a ar um sveitir vri ekki til nnur meiri gersemi,
og me v a fyrirtakskltar maddmu Rsu fundust eigi allir, leita vri um
morguninn me logandi ljsi, tekur hn a r, a hn biur bnda sinn Gumund a
finna Slrnu og freista, hvort klturinn hinn gi fist eigi a lni til
brkaupsferarinnar. Gumundur tk ftt v fyrstu, og vissu menn au lok mlanna,
a au hjn ttu tal um a einslega; en a heyru menn sast, a Rsa sagi: Jja,
rur v , Gumundur, hvort g sest aftur dag. r mun ykja g eiga svo
skemmtilegt hrna Brfelli, a g urfi aldrei a f a sj almennilegan mann. - Vi
etta labbai Gumundur egjandi r brinu og gengur hla t, settist berhfaur
klr einn beislaan, er ar st, og rei af sta og var ekki kominn aftur, er
feramaur rei um Brfelli, og ekki heldur s, sem skja tti sulinn.

egar a n kvisaist, a ekki mundi svo brlega a vnta eirra Brfellshjna, tku
bosmenn a knurra og kvu, a best mundi a ganga til kirkju, v dagurinn lii, en
a dragi tmann a ra fram a Hli, og ur en allir veri setstir, veri komi
undir miaftan. Prestur var var vi knurr enna; hann skrddi sig skyndi og skipai
djknanum a kalla flki til kirkju og svo brhjnin.

Hann talai, og a var.

svipstundu usti allt bosflki inn binn Hvoli, og frammistumennirnir, er
sgu llum fyrir sium, skipuu fyrir um brarganginn. Prestur st skrddur fyrir
altari me handbkina annarri hendi og blin hempuvasanum, en djkninn gekk aftur
og fram krnum, spennti greipar og vissi, hva hann var og hva hann tti a gjra,
skara ljsin og hafa alla lgreglustjrn, egar kirkjuna var komi.

hfst brargangurinn; var honum svo skipa, a fyrst gengu sex meyjar, og leiddust
tvr og tvr saman; kom brur, og leiddi prestskonan hana; brguminn, og leiddi
hreppstjri hann. ar eftir leiddust yngismenn og yngismeyjar, tv og tv, eftir v
sem kosningar hfu ori. leiddu bndur konur snar, en lfshalinn var eftir, og
honum voru allir einstaklingar. Fr bjardyrum a kirkju voru a giska 30 famar,
en brargangurinn - og v heitir hann brargangur - fer jafnan hgt og stillt, og
eins var etta skipti. Mean bosflki var a komast t kirkjuna Hvoli, mundi
herli hafa fari 2 rastir vegar. egar komi var kirkjuna, settist hver sitt sti.
jnustugjrin fr vel fram; sra Tmas og djkninn, sem bir voru bogavarir, eftir
a Sigrur sast sst brarbekknum, gttu a llu sem best; en ekkert var n a
fundi. r kirkjunni gengu menn aftur brargang sem ur til kirkju, nema a n leiddi
Indrii konu sna.

er vgslunni og brarganginum var loki, tvstraist bosflki; fru bosmenn a
leggja hesta sna, v n skyldi ra fram a Hli til brkaupsins. Brur settist
pall hj rum konum og bei ar ess, er hestur hennar var slaur, og tk sr sti
rmi einu, og var ftt manna inni, er allir voru burtbnai. Gra Leiti kom ar til
hennar og var n me alla ungana a baki sr. Kveur hn Sigri bllega, og tk
Sigrur vel kveju hennar. San tekur Gra til mls og ltur hva reka anna:

Heilsau konunni, Gunna, Sigga, og lka, komdu Jnsi, heilsau konunni, ert
alltaf svoddan heimtt! etta er hn Tigga n, sem hefur veri allajafna a stagast
og gaf r sykur. Hann mundi a, pttinn s arni, Sigrur mn, a trst upp
hann streflis sykurmola einhvern tma hrna vi kirkjuna. J, arna sru n, Sigrur
mn, ll kraskinnin. a verur rugt a klekja eim upp, ormunum eim arna. Einn
anginn var a vera eftir heima, og gekk ekki gu, en essa angana tla g ekki
a tala um; eir hngu mr allan morgun, egar eir vissu g tlai a fara. eir
eru svo hornvtis skynugir, greyskammirnar r arna, a g gat me engu mgulegu mti
sliti fr mr. eir eltu mig, hva sem g fr, og var g svo a hnosa eim me mr
hinga fram eftir.

au eru alls staar velkomin, blessu brnin, sagi Sigrur.

g vissi a n t, sagi Gra, a mundir ekki amast vi, g tki au me mr.
, g held g veri a setja mig hrna kistilinn hj r. J, n hefur margt drifi
dagana, san vi sumst seinast. g held a hafi veri hrna vi kirkju; en ekki kom
g hrna hitt hi fyrra, egar tilstandi sllrar minningar var, og sagi hn
Ingveldur mn heitin mr a koma. a gilti lka einu; ekki var a ar fyrir, en
a lagist einhvern veginn hmina mr, a a tti ekki a fara svo, sem betur
fr, a hann Gvendur Brfelli yri maurinn inn, elskan mn; en n er hann kominn
sessinn. g skal segja r fr v sar, Sigrur mn. hefur, vnti g, ekki heyrt
miki af v? J, slkt og vlkt! Ftt er best um flest. g tala ekki neitt og lt
ekki hafa neitt eftir mr, en ar fkk hann hnapphelduna, sem heldur. g skal segja r
a allt saman, egar vi hfum tm til. Gui s lof, a frst aldrei a Brfelli,
elskan mn. a rist eins og a rist og g einhvern tma sagi henni Ingveldi
minni heitinni; gu hvldi hana skepnuna; margur m ess sakna og ekki sst g.

Vi essi or kom kjkurhlj Gru, og mtti hn varla vatni halda heldur en
hirmenn Magnsar konungs ga, er hann var jaraur.

a held g hana hefi gilt einu, hn hefi lifa nna og veri hrna dag, sagi
Gra, en hva skulum vi hr um tala, segir hann meistari Jn, allrar veraldar vegur
vkur a sama punkt.

Vi skulum ekki tala meira um etta, sagi Sigrur, kemur einhvern tma eftir
helgina fram a Tungu. Hn mir mn tlaist svo til, a g greiddi eitthva fyrir
r. a var seinasta bnin hennar, og hana tti g a gjra.

Gra blronai og agnai um hr, en roinn hvarf smtt og smtt, og er a haft
mli, a hn hafi sar sagt vinum snum, a svari hefi veri til, en hefi hn
ekki urft v a halda. v bili kom Indrii a pallinum, ar sem konurnar stu,
og segir konu sinni, a n su hestar eirra slair og ml s a ra. Sigrur
stendur upp og segir um lei brosandi:

g tla a bija ig, Indrii minn, a segja svo fyrir, a vel fari um hana Gru okkar
og krakkana hennar; ltur hann Hall vera hj henni.

Fr Hvoli og a Hli er g bjarlei og slttir melar. anga skyldi n bosflki
skja veisluna, og var hn bin eftir bestu fngum. Rei n hver, sem binn var, til
bosins a Hli. Sprettu menn drjgum r spori og reyndu gingana, og var a hin
mesta skemmtun. egar a Hli kom, var allt tilbi, grauturinn kraumdi pottinum,
steikarefni var soi, og lummurnar lgu diskum brhillunum og margt anna
slgti. Bekkir og bor voru reist veislustofunni og skemma tjldu.
Matreislukonurnar nnuust um allt innanbjar, en Ormur Bjarnason hafi s um
tilreisluna veisluslunum, og var hann v ekki vi hjnavgsluna Hvoli, enda kva
hann sr enga nausyn til bera a hlusta hana; hann vissi textann fyrir fram; hann
mundi vera, eins og vant vri, eitthva um krleikann, trfestina og hjskaparhaldi,
og kvast hann vita fullt svo vel skyn v llu sem sra Tmas, sem alltaf efaist um
allt, en engu treysti, eftir 6. kaptulanum, Fogtmanni og slarparagraffinum.

er menn hfu sprett af hestum snum og teki sr hressingu, fru frammistumenn a
stinga saman nefjum um a, hvernig eir skyldu skipa til sta, og var a eigi
alllti vandaverk. Brhjnum var egar vsa til stis og svo presti og prestskonu.
og svo nokkrum rum, er nskyldastir voru brhjnum. essu berst s fregn, a au
Brfellshjn rii hlai. Var allmikil umra meal frammistumanna um a, hvar
eim skyldi til stis vsa. Sgu nokkrir, a eim vri bolegt a sitja innst og efst
fyrir miju bori skemmunni, en stofuna kmist ekki fleiri en ar hefi veri til
tla. Aftur sgu nokkrir, a a vri ekki smandi a lta konu r kaupsta og ekki
uppalda sveit, lreftskjl, sitja innan um ruslaralinn skemmunni. Enda ekktu
eir svo skaplyndi Rsu, a hn mundi eiga sammerkt vi Hallgeri, a hn vildi engin
hornreka vera. Um etta efni greindi mjg , frammistumennina, og uru ekki eitt
sttir. Orm Bjarnason bar ar a, er eir ttu tali. Spuri hann a, hva
greindi um. Sgu eir honum a, og mlti Ormur:

Hr skal g skjtt r skera. Signor Gumundur og maddama Rsa skulu sitja stofunni.
a er ekki oravert. g skal sj eim fyrir sti, lklega nlgt mr; hugsi i ekki
um a.

riji maur hafi veri frinni me eim Brfellshjnum, og kenndu hann allir og
sgu: ar er orsteinn matgoggur kominn; s er lengi seigur sknum.

Ormur var staddur hlainu og hleypur til og tekur Rsu af baki, og var a allt um
gar gengi, ur Gumundur bndi hennar hafi liti vi og komi gmlu stgvlunum r
stunum. Ormur heilsai Gumundi virulega, en glotti vi; a s Gumundur ekki.
Leiir hann san hjnin til stofu, og er Rsa hin ktasta.

N eru menn til stis leiddir, og hlaut Gra fr Leiti sti stofu, yst hinum ra
bekk, og lkai henni a allvel, og hafa lygnir menn san fr v sagt eftir Gru,
a a hafi hn s mest vinskapsbrag Sigrar sinnar, a hn var sett stofuna.
egar bi var a koma llu bosflkinu fyrir, bi stofu og skemmu, su
frammistumennirnir, a eitt sti var ar skemmunni afgangs nst dyrum. Var tala
um, a orsteinn matgoggur gti tyllt sr ar, ekki vri honum boi.

orsteinn i sti me kkum, og kvast hann ekki vera betra vanur. En me v ekki
voru fleiri borfri til en bosmenn urftu a halda, sgu frammistumenn, a hann
yri a reyna a nota sr hornspn og sjlfskeiing, en ekki skyldi hann urfa a deila
vistum vi ara menn, v einn skyldi hann hafa fat og disk fyrir sig. orsteinn kva
sr a allvel lka, og sti sagist hann hafa hi besta, er ar vri gott adrtta;
kvast hann mundi leggja toll allan vistaflutning innar skemmu. Voru n vistir
bor bornar, og var fyrst grjnagrautur. Settu frammistumenn grautarskl eina mikla
fyrir orstein; hn mundi hafa teki vel mldar 10 merkur. Leist honum harla vel og
hreyfi v egar, a best mundi fara a segja fyrir sium og syngja borslminn. En
frammistumenn sgu, a svo mtti ekki vera, fyrr en bi vri a koma llu lag
hinni ri stofunni, og fllust skemmubar a. a stst lka endum. v menn
mltu etta, hf sra Tmas snginn stofunni, og er forsngvarinn skemmunni heyri
a, st hann upp sti snu, setti skyndi gleraugun nefi og kyrjai
borslminn.

Sngurinn fr vel fram og sisamlega, og eftir a tku menn til matar og ekki sst
orsteinn matgoggur. Hann var vallt einn um hituna og rst grautarsklina hina
miklu; segir ekki af viskiptum eirra, en svo fru leikar eirra um sir, a eir
sgu, a hn hefi fari halloka fyrir orsteini. v nst var steik fram reidd.
orsteini var bori trog eigi alllti, fullt af kjti, og flddi feitin yfir barmana
eins og strstraumsfl fjru. Allir, sem su afarir orsteins, mltu, a honum
tkist asknin allkarlmannlega. Fkkst hann vi kjttrogi alllkt sem vkingar
Normanna, er eir ru til uppgngu dreka blmanna, hjuggu bar hendur og hruu
skipi.

Matgoggur vo alla kjtbitana, fyrst hina feitustu, svo hina mgru, uns trogi var
hroi og hntur og leggir voru gengnir fyrir bor sem Baliar forum. a fr samt
lkt fyrir orsteini og orkeli unna, sem kvi er um gjrt. orsteinn sprakk
tgnguversinu, sem s lummunum.

Eins og ur er greint, hafi orsteinn matgoggur skili sr rtt til a taka toll af
llum matarbirgum, er fluttar vru til skemmunnar, og ekki sst af kornvrunni.
lummurnar lagi hann mest. Hver lummudiskur, sagi hann, er fram hj fer og inn
skemmuna, skal gjalda 6 blela me srpi og sykri . a er lagaleiga hj kaupmnnum.

Allir skemmubar gjru gan rm a mli orsteins. Matgoggur tk og tollana
greinilega, og var a svo mikill fori, a hann nauugur gekk fr leifu.

egar borslmurinn var sunginn, hn hetjan og hallaist a skemmugaflinum, ar sem
hann hafi seti um daginn, lt augun aftur og sofnai; en ess hafa greindir menn
geti, er vi voru, a kvldbn hans hafi veri annig: Gu gfi, a g vri kominn
rmi, httaur, sofnaur, vaknaur aftur og farinn a ta. - a hfum vr frtt me
snnu, a orsteinn komst til hvlu me gra manna tilstyrk makindum og allvel
saddur, en hvort hann hefur fengi sk sna uppfyllta nsta morgun, vitum vr eigi, og
er hann r sgunni eins og arir skemmubar.

N vkur v frsgninni til stofunnar, ar sem heldra flki og brhjnin stu. ar
fr allt vel fram og lystilega. Sra Tmas stri sngnum og llum sium vel og
vandlega. ar var fyrst grautur bor borinn, eigi almennur grautur, heldur
hrsingrjnagrautur. Mean menn skeiuu grautinn, var aljleg gn stofunni; svo
var grauturinn gur og spakmll. N var nokku vopnahl, og fru menn a taka sr
nean v, v ng var fram reitt af llum lfngum. Gjrist glaumur mikill
veislusalnum, og getum vr ekki tali allt, sem tala var, mean staupin og steikin og
pnnukkurnar - v ar voru engar lummur sem skemmunni -fru kringum bori. -
Brhjnin, stu brarbekki me alvrusvip, eins og vera ber, er menn koma ann
sess, er skal sitja alla vi, ar til dauinn skilur; en aus var af augum beggja
brhjnanna og ekki sst Sigrar, a hn og Indrii hfu ekki veri brsu saman af
hndum Vlundar veraldarinnar.

Hinn gi og guhrddi postuli sra Tmas, er sat nstur brhjnunum, s a n alls
efa og vantrausts og svo, a hann ekki urfti a reifa fyrir sr, a st og ngja
hfu fyrir lngu 'byggt sr sterkan sta` brjstum nvgu hjnanna.

N eru au Indrii og Sigrur etta kvld v nr r sgunni; aeins glddu au sig af
v a veita bosmnnum snum vel og rkmannlega og horfa glei eirra og sisama
skemmtun, san af v a fara a sofa og lta frammistumenn ra llum
eftirdrykkjum, eftir v sem hverjum gejaist a. Sra Tmas sng slminn og sagi
fyrir brhjnabollanum.

Indrii vk honum afsis einhverju sinni og velti vasa snum einhverju af v, sem
meistari Jn kallar hinn tta leir, og rtti a sra Tmasi. Vr vitum ekki, hva a
var miki. Prestur tk vi fnu, en mlti um lei: etta eru skpin ll, Indrii minn!
a er gjf, en ekki gjald.

N mun flestum fsilegt a heyra, hvernig Gumundur Hlluson sat brkaup Sigrar, sem
eitt sinn var runum konuefni hans. Gumundur og maddama Rsa hlutu einhver hin
fremstu sti veislusalnum, eins og ur er drepi. Ormur hlt ll heit sn vel og
drengilega, eins og egar sgrmur Elliagrmsson tk vi Njli; lt hann tvo menn
styja Gumund til stis stofu, fyrir v a Gumundur hafi fengi riu af reiinni
eins og Njll af elli. Ormur leiddi Rsu til bekkjar stofu, og fll vital eirra
ltt og liugt; sat Rsa ar mitt milli lriferanna, Gumundar bnda sns og Orms,
og voru eir a flestu lkir. a er ur greint, a borslmurinn og grauturinn
gjru gn ingi og a slmurinn var gur og grauturinn spakur vi alla, og var ar
ekkert f, nema skeiarnar glmruu dlti vi brur sna djpu diskana. ann tma
var ftt til tinda me eim sessunautunum, maddmu Rsu, Gumundi og Ormi, utan a
Gumundur gjri grautnum g skil og sagi sem Halli, a hann vri gur matur; og er
hann gjrist heldur heitur, tk Gumundur bakfll mikil og spyrndi fast borstlpana
sem bestu rarar, og var eigi rgrannt um, a hann kmi gilega vi klafald konu
sinnar; orsakaist hn til a segja, eins og venjulegt lagaml er til:

Hva hugsaru, maur? tlaru, Gumundur, a eyileggja kjlinn minn me essu buu
ftasparki? Kanntu ekki a sitja samkvmi? Veistu ekki, a hr eru siair menn og
a arir eins og hann Ormur, sem hefur s allt svo pent Suurlandi og er ar a
auki stdent?

Hn hnippar sama bili bnda sinn, og var a vararregla. Bndinn ht bt og
betrun og mlti ftt, er frsgur s frandi, en htti a ta grautinn,
srnauugur, af v sem var s af svip hans og llu tliti.

Fyrir glaumnum veislusalnum heyrist ekki manns ml og v sur Brfellshjnanna; en
Ormur Bjarnason, sem var sessunautur eirra, hlustai og hugai allt a, er hann var
skynja um hjnabandslfi, me svo mikilli athygli sem hinn goumlki Odysseifur,
er hann kom r leiangri fr Trjuborg, settist repskjldinn og leit hp bila
Penelpu konu sinnar, er stu salnum og tu mat hans og drukku af hans drasta vni,
en hann tlai a vega nstu ntt.

N kom steikin brarsalinn. a er annar ttur borsgunnar. Hinn sami leikur
gjrist hj systrum, brrum og svo llum sessunautum. Frammistumenn gengu um kring
og framreiddu funa.

Gumundur fr Brfelli gleymdi v ekki a taka litlegustu kjtbitana; en samt var
eftir a vinna , svo hann fengi fullan sigur yfir eim. Hann var vopnaur vel, v
hann hafi sver gott, spjt og skjld steindan. En vopnin voru hnfur, matkvsl og
diskur. Gumundur var ekki nrri v eins fimur sem Gunnar Hlarenda, a hann gti
kasta vopnum loft upp og gripi au san, ur en niur kmi. Gumundur vill
reyna rtt sna; tekur hann matkvslina tveim hndum og hf hana mjg htt; kom
hn diskinn og klauf hann a endilngu; mrgum tti a ekki rtt, a Gumundur
skfi svo hlfar snar, en Rsu var ekki anna a orum en a gefa Gumundi bnda
snum lagsgott olbogaskot og segir um lei:

Hva hugsaru, Gumundur? Hvaa rustkus ea dnsi ertu? Gjru mr etta ekki aftur,
svo menn sji.

Hva ! sagi Gumundur. Mr var etta vart; en etta eru allt einber svik r
kaupmanninum.

Er a kaupmanninum a kenna, srt aulabrur? sagi Rsa.

Gumundur tlai a svara einhverju, en kona hans hnippai hann og mlti svo: Beru
ig a egja, gasti, ef getur.

Ormur heyri vitali. Gat hann ekki ora bundist og sagi hlfbrosandi: Me leyfi,
maddama Rsa, m g ekki leggja or tveggja manna tal?

Me mestu ngju, herra stdent Ormur.

Mr virist , a r su nokku strng vi manninn yar. Signor Gumundur segir a
satt, etta er allt sprunginn og finn fjandi, leirrusli, sem blessaur kaupmaurinn
flytur oss a framan. etta olir ekkert. Mundi a ekki betra a afla sr trdiska r
Trkyllisvk ea Hornstrndum, vel rennda r rekavi? r sji, maddama Rsa, a g
get ori prestur og prdika nokkurn veginn, ekki s g stdent enn.

Rsa agnar um stund, en segir san: g er n svo dnnu, a g skil, fyrri en skellur
tnnunum.

Ormur ansai engu, en ba frammistumenn hljlega a fra Gumundi annan disk, fullan
vistum, r tini ea tr; hlddu eir v, og gjrist n ekki neitt sgulegt, ar til
bor voru upp tekin.

Pnnukkum og ru slgti gjri Gumundur bestu egnskyldu, og var a ri me eim
Rsu og Ormi, a hann yrfti eigi annarra vopna vi en eirra, sem eru hvers manns
hgri hendi, og tkst honum vel a beita eim. N stu menn upp fr borum, en var
eftirdrykkjan eftir. er sra Tmas hafi vel og gurkilega sagt fyrir
brhjnabollanum og brhjnin voru farin til hvlu, eins og ur er drepi, skemmti
hver sr og snum vinum, og enginn var vnskortur. Rsa reis n r sti snu og sagi
hljlega:

skp er a leiinlegt, a menn skuli ekki geta dlti lyft sr upp og dansa.

sagi Ormur: r kunni, maddama g, a dansa, a veit g fyrir vst, ar sem r
eru upp alin kaupsta. Bessastum lrum vi ekki ess httar, en g hef vi og
vi skotist til Reykjavkur, og ar hef g numi fyrstu aferina, og vri yur,
maddama Rsa, skemmtun v, a vi frum a reyna einn snning, skulum vi koma
glfi.

Maddama Rsa neitai ekki gu tilboi, og dnsuu au Ormur og Rsa saman um hr, en
arir glptu a sem trll heirkju, v slkt hafi ekki sst ur hruum
Austurlands. au Ormur og Rsa dnsuu lengi, og fr yngra flki einnig a hoppa a
dmi eirra, og var ar af hin mesta skemmtun. Loks leiddi Ormur Rsu aftur til stis,
og akkai hn Ormi innvirulega, en um lei og hn settist, sagi hn og stundi vi:

Hvaa kvalri haldi r, Ormur, a mr s ekki v, a maurinn minn kann enga
agnargn a dansa? a hefur veri hugsa oftar um anna hj honum Bri gamla en a
kenna dansleiki ea eitthva, sem maur getur haft gaman af.

Hr er mikil bt mli, maddama g, svarai Ormur; r kunni sjlf gtlega a
dansa, og geti r smtt og smtt kennt honum a heimahsum.

Haldi r virkilega, a a s mgulegt, Ormur?

Sem g er lifandi er a mgulegt fyrir yur, v tli ekki a! g hef ekkt marga,
sem lrt hafa msar listir, eir vru eldri en signor Gumundur, hva sem mltki
gamla segir um au efni.

Heyru n, Gumundur! sagi Rsa; hann Ormur, sem er tlrur a sunnan, segir, a g
geti kennt r a dansa.

Gumundur hafi seti grafkyrr, mean dansinum st, og eins og arir gestir
furast feikilega og teki tal bakfll og bikara af vni. Hann gjrist lvaur, og er
a ekki tiltkuml samkvmi. Hann svarai spursmli konu sinnar svo: , g held, a
g geti aldrei lrt.

Vissulega, sagi Ormur, g skal n kenna yur, signor Gumundur, fyrstu sporin, sem
allir byrja , a er galoppade dnsku; konan yar kennir yur hitt heima, a er a
segja sagtevalsinn.

essu bili grpur Ormur Gumund og dregur hann fram stofuglfi og hringsnr honum,
ar til hann sundlai og fll. Ormur reisti hann upp fr dauum og fri hann a skauti
Rsu og gat ess me mrgum fgrum orum, a Gumundur bndi hennar vri efnilegur til
dansleika; a snnu hefi hann sundla nokku glfinu, en etta kva hann ekki vera
neinar njungar, v svo fri jafnan um menn, er ftt hefu numi skunni, en
san kmust til hrra valda ea gan skla. Rsa gat ekki hrundi stum Orms og
sr ann ei, a annahvort mundi hn segja skili vi Gumund ellegar hann skyldi lra
a dansa. Gumundur hlddi eispjall konu sinnar og agi, en sagi hlfum hljum:

Hva tli hann Brur fstri minn segi, egar g fer a dansa Brfelli, en engin er
til smjrskafan og allt er fari r snum?

Menn skemmtu sr vel og lengi fram reginntt vi samtal og samdrykkju, og fr allt
vel fram; en af v tunglsljs var, riu flestir bosgestir heim um nttina. Einstku
maur, sem hafi teki sr ng ea nsta miki nean v, hallaist hestinum ea
fll arma mur sinnar; samt var a allt slysalaust.

Gra var kyrr me angana sna Hli og svo orsteinn, sem slaist um sinn
skemmunni af saningu, eins og ur er um geti. au Brfellshjn riu einnig heim.
Ormur leiddi au til hesta, greiddi Gumundi ga lei til staanna og setti maddmu
Rsu sulinn og minntist vi hana, og var sasta vital eirra svo:

Rsa segir: Haldi r, a g geti kennt manninum mnum a dansa?

J, sannarlega segi g yur a, svarai Ormur.

r veri ekki svo artugur a koma ekki vi hj mr, ur en r fari suur?

a er sjlfsagt, a g kem vi Brfelli; a er leiinni; g fer ekki svo um.

Morguninn eftir reis Gra r rmi, fyrr en Sigrur var komin ftur, v Sigrur var
etta skipti mjg morgunsvf, venju fremur. En er r hfu teki tali, sagi
Sigrur:

manst eftir v, sem g sagi r gr, Gra mn, a ttir a koma til mn
einhvern tma brum, og afsagi g ekki a greia eitthva fyrir r.

J, a er n eins og allt anna, elskan mn, tryggin og trfestin vi mig; en g veit
ekki, hvenr g get staulast fram eftir me krakkana, v ekki er bi Leiti betra en
svo, a vi eigum eina meri fylfulla, sem varla getur gengi bjarlei; svona er n
bskapurinn; a ekkir enginn, sem ekki hefur reynt a a vera ftkur.

g veit a, sagi Sigrur; getur t fengi mlsver hj okkur Indria mnum,
egar r liggur , en hann annast nna svo sem vikufora fyrir ykkur; hann Indrii
minn afhendir a; en svo er hrna skildingur, Gra mn - a var spesa - sem g
skulda r, san barst fyrir mig brfi forum. Taktu vi honum, og svo erum vi
sttar.

Gra tk vi peningnum og kyssti Sigri um lei. - , g skammast mn a taka mti
essu llu saman. - Hn strauk san dki um augun - engir vita, hvort hann var
drifhvtur ea flekkttur - kvaddi san Sigri sna og ht v a hitta hana og segja
henni margt fornt og ntt, er enginn skyldi hafa eftir sr, en lygnir menn hefu sagt
henni.

N var brkaupi eirra Indria og Sigrar loki.

Um veturinn eftir voru au Indrii og Sigrur a Hli gum fagnai, og tkust
eirra stir gar. Einu sinni, er lei veturinn, kemur Indrii a mli vi konu
sna:

a er tlun mn, segir hann, a best muni vera fyrir okkur a fara a reyna bskapinn.
Vst er um a, a hr erum vi gra foreldra hsum; en rttast lt g fyrir
hvern ungan mann, sem hefur nokkur efni, a rast eitthva a, sem megi vera honum
til gagns og smdar og fsturjr hans til nota; og hver er vegurinn fegri og
skemmtilegri en a reisa b?

`v vnt er a kunna vel a ba,
vel a fara me herrans gjf`,

og a eigum vi a nema, og getum vi treyst v, a jr gefur ar eftir
atburum.

g fellst a, sem segir, elskan mn! sagi Sigrur og klappai me hendinni
vangann manni snum; en hvar tlar okkur a fara a ba?

Margur mundi mla a, a vi yrftum ekki a vera jarnislaus, ar sem vi eigum
fjrar jarir og allar vnar, sagi Indrii.

Ekki eru r lausar sem stendur, og svo vri, mundi g ekki hvetja ig til a taka
nokkra af eim, og lengi hefur mig langa til a vera hrna sveitinni; en n er hr
ekkert jarni laust.

frum vi a Fagrahvammi, sagi Indrii og brosti vi.

Hvar er hann, heillin mn? sagi Sigrur. jr, man g ekki til, a g hafi heyrt
nefnda.

skalt f a sj hana einhvern tma brum; vi rum anga einhvern tma eftir
sumarmlin.

Meira vildi Indrii ekki segja henni a v skipti; en einu sinni um vori, er snjr
var r hlum leystur, en geirar grnir, ltur Indrii sla tvo hesta og biur konu
sna a bast til ferar. Skulum vi n fara a sj Fagrahvamminn, segir hann. Sigrur
bj sig sem hn tlai kirkju, og brosti bndi hennar a v, en segir henni ekki
meira um fangastainn. Stga au n bak, hjnin. En er komi var t r tninu, ar
sem gatan beygist ofan me tngarinum og liggur ofan hrai, snr Indrii hestinum
fjrgtur og fram dal. Ktlegt tti Sigri etta, en hugsai, a etta vri
leikur einn af Indria og til ess gjrur a f hana me sr skemmtirei, er veur
var fagurt. au ra n fram dalinn, og var hann orinn algrnn og nsta fagur um a
lta. Loksins komu au hvamm einn fagran; a var fremst landareign Indriahls;
ekki hafi Sigrur ar fyrr komi, en kannaist hn glggt vi sig, er henni var
liti yfir na; blasti ar vi lfhll og hlin, sem hn hafi seti hj forum.
mijum hvamminum st Indrii af baki og tk konu sna r slinum. Landslaginu er svo
vari, a hvammur essi myndast af tveimur lgum grasbrum, er gira hann rjr
hliar og skla fyrir llum vindum nema landsuri. Fyrir nean hvamminn liggja slttar
grundir, er vi hallar ofan a nni. in rennur ar um slttan farveg og er lygn, en
nokku brei. essa hliina blasti vi igrn hl, en tv gil steypast ar
hvtfossandi ofan af brninni og falla saman lti eitt fyrir nean mija hlina og
mynda dlitla tungu. Eftir mijum hvamminum rennur lkur, er sprettur upp undan strum
steini ar hlinni fyrir ofan, en upp me lknum og upp r sjlfum hvammsbotninum
ganga smdldir, sem eru vaxnar aalblberjalyngi, eini og virunnum. Hvammurinn
millum baranna er rennislttur, nema ofurltill valur bali eur hll honum mijum,
fremra megin vi lkinn. Hvammurinn er svo vur, a vel mtti ba ar til tu ka tn
ea meira. Grasi hvamminum var eins og llu harvelli, sem vantar rkt og bur,
harla lgvaxi en kringum steinana og ar, sem kindurnar hinga og anga voru vanar a
bla sig, stu upp fagrir og ttir grastoppar, grnir sem smarag. ar af mtti sj,
hvlkur frjvgunarkraftur l ar dulinn jrunni.

Veri var bltt og hvammurinn ofur hr, og v var ekki a fura, a bla og fegur
nttrunnar yri a f hvern ann, er gu hafi gefi athugasm augu og vikvmt
brjst til a skoa og dst a hans handaverkum. Indrii vkur sr a konu sinni og
segir:

Elskan mn! g s, a r lst hr vel ig. enna hvamm hefur gu tla til ess, a
einhver skyldi ba honum og gjra grundina arna a tni, ea helduru ekki a?
etta er n Fagrihvammur, sem g hef tala um vi ig, og hvergi vil g ba annars
staar en hr; skoau, hrna balanum sst enn fyrir tftinni af hsinu mnu; n
verur a reisa a vi og stkka a, svo vi getum bi veri v, v n skilur
in okkur ekki lengur.

nei, hjarta mitt, sagi Sigrur og hljp fangi manni snum og lagi bar
hendur um hlsinn honum; kkum vi gui fyrir, a hann hefur lti skuskir okkar
rtast.

au hjnin skemmtu sr um hr og skouu landi og umhverfis hvamminn og riu san
heim, og sagi n Indrii konu sinni greinilegar fr fyrirtlun sinni, a reisa ar b
hvamminum, og a fair hans hefi gefi honum land ar fram um dalinn, og hefi
Indriahll ri landrmi eftir. Sigrur fllst essa ragjr; og egar um vori
lt Indrii efna til bjargjrar og hafi a eim starfa marga menn, og sjlfur telgdi
hann viu alla; en til ess a koma sem fyrst rkt tnsti og afla sr burar til
nsta vors, fkk hann af fur snum a hafa selstu Fagrahvammi um sumari og hafi
ar frikvar vellinum, en lt krnar liggja inni um ntur.

Um hausti var Indrii binn a koma upp flestllum bjarhsum, en ekki fluttu au hjn
anga a haust, en hfu ar um veturinn nokkra menn og allan ann pening, er au
ttu; og nsta vor eftir fr Indrii fr Tungu alfarinn, og var bjarsminni a
llu loki.

Fyrstu tv rin, sem au Indrii og Sigrur bjuggu Fagrahvammi, gtu au ekki haft
ar nema tvr kr, en sauf hfu au ar margt. Indrii lagi mesta stund a koma
gri rkt tni, og tkst honum a smtt og smtt; segja eir svo fr, er komi
hafa a Fagrahvammi, a ar s einhver hinn snotrasti tuvllur, enda s a aus
llu utan og innan bjar Fagrahvammi, a ar bi gur efnamaur og rifnaarbndi.
En skandi vri, a margur vildi gjra a a dmi Indria og forfera vorra a nema
ar land og reisa ar b, sem enn er byggt slandi; og vst er um a, a enn er
ar margur fagur blettur rktaur, sem drottinn hefur tla mnnum til blessunar og
nota. Og ljkum vr hr a segja fr eim Indria og Sigri.







MAUR OG KONA



FYRRI HLUTI

I. KAPTULI
Hr segir fr msum mnnum, er sar koma til sgunnar

Maur er nefndur Sigvaldi, hann var rnason, Sigurarsonar, Hjaltasonar, Gunnarssonar
glnefs, r Grafningi. Mir Gunnars glnefs var orgerur rauum sokkum,
Eyjlfsdttir hins digra, Jnssonar, Finnssonar, Bjarnasonar skyrbelgs; hann d
svartadaua og andaist, eftir a hann hafi ti einu tta merkur af lekju. essi
tt verur ekki lengur rakin, v a far ttartlubkur n fram yfir svartadaua.
Sigvaldi var prestur og bj ar, sem heitir a Sta; a er prestsetur og staur gur,
og eirri t, er sagan gjrist, kirkja vegleg, og liggja til hennar essir bir, er
n skal greina: Holt og Hjalli, Hls og Hamar, Vatn og Vogur, Tunga og Tangi, Hll og
fleiri bir. Hl heitir og einn br ar Staarskn; jr tti Sigvaldi prestur,
og bj ar s maur, er Sigurur ht Jnsson; hann var borgfirzkur a tt. Kona hans
var rds Bjarnadttir. Hn var kona vitur vel og hinn mesti kvenskrungur. Sigurur
bndi var bsslumaur mikill og tti vel lausaf, en ekki ara fasteign en jr eina,
sem Hamar heitir; a er nsti br vi Hl og rjtu hundru a drleika. Helmingur
jararinnar var konuarfur, en hinn helminginn hafi Sigurur keypt af eim manni, er
rir ht og ar bj. Var a skilmlum me eim Siguri og ri, a rir skyldi
eiga heimilt a ba Hamri, mean hann lifi og kysi a vera ar. au Sigurur og
rds voru hnigin hinn efra aldur; ekki ttu au barna lfi; hfu au tt brn
saman, en au du ung.

a var einn vetur, skmmu eftir rettnda, a heimilisflk Hl var gengi til
rkkursvefns, sem vandi er til bjum, nema sauamaur; hann var ti. Hsum Hl var
svo vari, a ar var bastofa fimm stafglfum og ilju sundur uppi, og var lofths
rum enda; a var herbergi eirra hjna, Sigurar og rdsar, og voru rm eirra
sitt hvorum megin, langsetis undir hliunum, og bor eitt lti millum fyrir mijum
gafli. Fram bastofuloftinu og fyrir framan lofthsdyrnar voru rm grikvenna og svo
vinnumanna, en fyrir verum gafli var flet kerlingar nokkurrar, sem urur ht; hn
var hreppsmagi og gmul mjg. Ekki tti hn dl viureignar, ef hn skipti skapi.
etta sama kvld, sem fyrir skmmu er fr sagt, hafi Sigurur bndi gengi til svefns
sem arir heimamenn; l hann rmi snu og svaf fast og hraut mjg. Hsfreyja hafi og
lagzt niur, en sofnai ekki. Tekur n a dimma, og lur fram a dagsetri, og sofnar
hn ekki; leiist henni a liggja svo lengur vakandi; stendur hn upp og gengur fram
hsdyrnar; r voru opnar, v ekki var hur fyrir hsinu. Hsfreyja hlustar eftir,
hvort allir sofi fram bastofuloftinu, og heyrir hn ekki anna en hrotur og
svefnlti hverju rmi nema rmi urar kerlingar, og verur hn ess vs, a hn
sefur ekki, situr hn uppi rmi snu og tautar eitthva fyrir munni sr, en ekki
heyrir rds nein oraskil. Loks heyrir hn, a kerling stekkur upp hart og ttt og
hleypur fram eftir loftinu allt fram a loftsgati, hrkir hn ar og skyrpir ofan
gati og segir: Svei r, sneypa, svei r, andstyggin! Svei, skratti, faru, fjandi,
tu! , varstu feginn a hrkkva undan mr? Og svei r, tu!

Hva gengur n fyrir r, urur gamla? sagi hsfreyja. urur heyri ekki, hva
rds mlti, ea gaf v engan gaum, gengur hn aftur til rms sns og sezt ar niur
og tautar sem ur eitthva hlfum hljum; snr hsfreyja til rms urar og
kastar hana orum og segir:

a hefur fari lkt fyrir r, urur mn, eins og mr, a r hefur ekki ori
svefnsamt rkkrinu.

Segir kerling svo vera, a ekki hafi hn sofna a skipti, enda hafi a veri
hentast, a einhver vekti. Innir hsfreyja hana eftir, hvort nokku hafi bori fyrir
hana; ltur kerling fyrstu ftt yfir, sr s n tekin a glapnast sn, segir hn,
enda muni fir trna leggja, hn segi, a eitthva bri fyrir hana - en ekki mun
mr ykja undarlegt, segir hn, einhver kunnugur komi hr, ur kvldi er enda.
Hsfreyju fsti a heyra, hva a vri, sem kerling lt svo drjgt yfir, og spyr hana
tarlega eftir, hva henni hafi snzt; ltur urur loks til leiast.

g sat, segir kerling, eins og g er vn og morrai hrna blinu mnu, anga til a
var sofna fram loftinu; fannst mr eins og mig skti einhver eyilegleiki, og tlai
g a halla mr t af, kelli mn, tk skinnkoddableilinn, sem arna var auarminu,
og tlai a stinga honum undir mjamargreyi mr, ef g kynni heldur a hafa
eitthva viol - , ! - ekk! ekki ertu enn bin a yfirgefa mig! - n hleypur hn
mjhrygginn mr, , ! - en v var mr liti arna fram skrina - , ! n
ltur r! - og s g ar einhverjar he.... baar eldglringar, og frust r
smtt og smtt upp skrina, etta lei hgt og hgt inn eftir miju loftinu og anga
til a kom hrna a fremri gaflinum auarminu, fr mr ekki a vera um sel - ,
! tlar hn a drepa mig arna ! - g st upp, kelli mn, hastai a, en mr hefur
veri svo vari, a ess httar sneypur hafa hrokki undan mr, og valt essi
skratti aftur fram eftir loftinu eins og hnykill ofan stigann, ar skildi g vi a,
a var str vi meal spordall, eldrauur smi, og tindrai r v allar hliar.
mtt eiga von v, rds mn, hr kemur einhver skrattinn kvld, g s orin
gmul og glmskyggn.

Hver helduru a geti veri, sem komi hr kvld? sagi hsfreyja.

Og a veit g ekki, rds mn, sagi kerling, en helzt held g, a a s einhver
utansveitar, v ekki man g eftir neinum hr sveit, sem essi skolli fylgir, nema ef
a er strkurinn, sem kom vor ar a Leiti, ekki man g, hva hann heitir, smundur
ea mundi, tri g, hef g heyrt, a honum fylgi hrtur, sem dregur eftir sr
gruna, en hann Jn Grundum hund me ljsi rfunni, og strkurinn ar Hvammi
tvo hlfmna. a er vst eitthva, sem g ekki ekki, kelli mn, en ekki hef g s
leiari sneypu undan nokkrum manni.

a mun vera sem segir, urur mn, ef hr kemur einhver kvld, verur hann
eitthva lengra a, en ess vil g bija ig a lta ftt yfir essu, v annars f g
ekki stlkurnar til a fara fjsi kvld, sagi hsfreyja.

r eru ekki svo litlar lofti, blessaar ekki ntentturnar hrna, a er lklegt
r ori um vert hs, ekki s allt hreint. Ekki kveinkai g mr runum, mean
g var og ht, g vissi af einhverjum sling kringum mig; a gekk heldur ekki
framan a mr, mean heimakonuskrattinn var ekki bin a fara me mjmina mr og
drepa mig, , !

Vi etta slitu r urur tali; sat urur gamla eftir rmi snu, seildist
hillu fyrir ofan rm sitt, tk ar fiskunnildi og tk a fst vi a og tautar vi
sjlfa sig hlfum hljum, en hsfreyja gekk fram lofti og a rmi vinnukonu
einnar, er ar svaf, vakti hn hana og ba hana fara til eldhss og kveikja, v n
vri ml a brega rkkursvefni, segir hn. Vinnukonan vaknar skjtt, og er hn hefur
klra sr um stund og geispa og aka sr allri, sem venja er til, stendur hn upp og
gengur fram og kveikir. Vaknar hver af rum bastofu, og setjast konur rm sn
og taka til vinnu. ar voru rjr vinnukonur, Sigrur, Gurn og strur, og spunnu
r, en vinnumaur einn, s er Hrlfur ht, sat ar allskammt fr kistli, og var
honum tla a verk a kemba fyrir r kvldum. Ljsi var hengt dyrastafinn
hsinu me eim htti, a gat eitt var bora dyrastafinn ofanveran og haldinu
lampanum smeygt ar . En v var ljsi ar sett, a a mtti lsa inn hsinu og
svo fram loftinu, a ekki yrfti nema eitt ljsi bastofunni. Undir dyrastafnum
lofthsinu a innanveru, eim megin, sem ljsi var, var settur stll einn og lagur
svfill ofan; ar var hsfreyja vn a sitja kvldum, er hn var a saumum ea
gjri eitthva anna, sem ljsvant tti. Hinum megin vi hsdyrnar, a framanveru og
hli, er vissi a loftslnni, st pallkistill ltill og breitt yfir samanbroti
brekan; a var sti orsteins vinnumanns, sat hann ar um vkur og fkkst vi smar,
btti og gjri vi ftur og dalla, bj til hagldir og hornspni, skar rmfjalir og
asklok, holai innan tbaksbauka ea fitlai vi anna ess konar, en ess millum
hafi hann ann starfa a lesa sgur og kvea rmur, v hann var maur allvel ls og
kvamaur hinn mesti. orsteinn var fimmtugs aldri. Hann var hrra lagi
mealmaur, jarpur hr, flleitur og grannleitur og hraustlegur og eigi
litlegur. Sigurur bndi viri hann mest allra hja sinna, var orsteinn honum og
mjg fylgisamur og vann hvert verk me trleika og var hinn mesti rifnaarmaur. Ekki
hafi orsteinn kvongazt, en barn hafi hann geti vi bndadttur einni, er san var
gefin rum manni og ndu. Barni ht Sigrn, og var hn vistum me fur snum
ar Hl og nu vetra gmul og mjg mannvnleg. En er kveikt var og bi var a
setja ljsi dyrastafinn, settist hver sitt sti; sat hsfreyja stli og saumai;
orsteinn settist hinum megin dyra og skefti nafar. Sigurur bndi vaknar n einnig og
litast um, sr hann , a flk er setzt a vinnu; spyr hann hsfreyju, hvort langt s
egar lii af vku; segir hn honum sem var, a fyrir skmmu vri bi a kveikja;
gengur hann san ar horn eitt hsinu og tekur hrosshrsflttu eina og bregur
rum enda undir sperrukjlka gagnvart rmi snu, sezt san niur og tekur a fltta.
Lur svo fram nokkra stund af vkunni, a ftt er tala bastofu. Kemur n
smalamaur heim. Ekki var honum kvei neitt verk kvldum, enda kunni hann lti til
ullarstarfa; l hann jafnan um vkur og svaf eur gambrai vi konur, og tti vel
skjast vinnan, ef hann vatt af einni snldu allt kvldi ea prjnai nokkrar umferir
nean vi sokk sinn. N kemur smali inn, gengur hann a rmi snu, a var gagnvart
loftsuppgangi, tekur hann hatt sinn og vettlinga, hendir v til fta rmi snu,
fleygi sr san endilangur upploft um vert rmi og lt bfurnar liggja fram mitt
lofti. Enginn mlti or til hans, enda yrti hann engan. Lur n svo um hr, a
allir egja bastofu, og situr hver ar; sem hann er kominn, vi vinnu sna. Loks
tekur hsfreyja svo til ora vi orstein:

Mr virist, segir hn, ofur dauft og egjandalegt hrna, orsteinn minn, kvld.
Ljktu samt t af vi nafarinn inn; en svo lzt mr stlkurnar mnar sem r vnti
venjunnar, a lesir ea kveir eitthva fyrir r.

orsteinn segir, a ltil mundi ess von, v n hefi hann nlega lesi upp allar r
sgur, er til vru ar b. Hsfreyja sagi, a ekki mundi kveskapurinn sur eginn
-enda hefur sjaldan kvei fyrir okkur vetur, en gng er til af fallegum rmum.
Heimilisflk gjri gan rm a mli hsfreyju og sgu hana hafa vel mlt og
skrulega, og bu allir orstein a kvea. En er um a var rtt, hverjar rmur kvea
skyldi, uru menn fyrstu ekki allir eitt sttir. Bnda tti bezt til falli a
kvea rmur af Rollant ea Ferakut, sagi, a eir hefu veri hinir mestu garpar og
kappar miklir. Grikonur sgu, a far rmur mundu betri en Brnurmur. Hrlfur
vinnumaur lagi allftt til eirra mla, sagi, a enginn fornmanna vri sr jafnkr
sem Grettir, kvast gjrla vita, hvort af honum vri gjrar rmur nokkrar.
Smalamaur l rmi snu og heyri umrur manna, leggur hann fyrstu ftt til
mlanna, en svo kemur, a hann ykist ekki lengur afskiptalaus hj eim mlum sitja
mega; rs hann n upp og segir:

Eru rmur af Herraui og Bsa hr til, orsteinn? - orsteinn brosti vi og mlti, a
a vri ekki.

vil g, a kvenar su Jannesarrmur, segir hann og hallai sr t af aftur. Mean
menn eiga tal um etta, hefur orsteinn gengi inn svefnhs eirra hjna og kemur
brum aftur me skrifaa rmnabk allykka, sezt niur, blaar henni um hr, veltir
vngum, tekur af ll tvmli og hf a kvea:

Crum nefna milding m,
margra er gtti la,
Persju allri og As
tti fyrir a ra.

a er upphaf fyrstu rmu rmum lfars hins sterka, en mansngnum fyrir essari rmu
var orsteinn a sleppa, af v a fremsta blai kvabkinni var lesandi.
orsteinn kva htt og snjallt, a var hin bezta skemmtan; gnuu n allir
bastofunni og hlddu, og var sem allir yru hrari og kviklegri bragi en ur.
Nlin hj hsfreyju gekk tara og liugra. strur vinnukona kva undir me
orsteini, lagi undir flatt og dillai og var ll sem hjlum. r Sigrur og Gurn
teygu rijung lengra r lopanum en ur. Siguri bnda sttist og betur verki,
flttai hann n miklu hraara en ur og hnykkti fast vi hverja hendingu, eftir v
sem kvamaur hf og herti rddina. Kveur n orsteinn lengi og vel, og kemur svo,
a hann hefur loki hinni fyrstu rmu; tekur hann hvld nokkra, ur hann byrjar
hina nstu rmu, og fara konur a tala um sguna. Verur s atburur, a smali
spratt upp hart og ttt, kvest hann glggt hafa heyrt, a bari hafi veri eitt ea
tv hgg bjarhurina, og segir, a einhver muni vera kominn. strur vinnukona
kvast og heyrt hafa, en arir sgu sitt hva, ttust nokkrir heyrt hafa, en arir
neituu; segir bndi, a ekki s vert a ganga til dyra, segir hann a ekki si
kristinna manna a knja hurir eftir dagsetur og fara ekki b og gua glugga, enda
su a fjandar og forynjur einar, sem ekki berja rj hgg. Ra menn n um etta, og
heyrast enn barin rj hgg; segir bndi, a vst skuli ganga til dyra; hleypur
smali fram, dvelst honum um hr frammi, og er hann kemur aftur, segir hann, a hann
hafi ekki ori var vi neinn mann, kvest hann hafa gengi kringum allan binn, en
ekki s neinn mann, en hundarnir hafi allir hlaupi t me gelti og spangli. etta
tti mnnum allkynlegt, en ra ftt um. Tekur orsteinn enn a kvea og kveur um
hr, og lur seinni hlut vku. Heyra menn , a hundar taka a gelta kaflega
bjardyrum, og lur ekki lngu, ur menn vera ess varir, a klifrazt er upp
bastofuhliina hina syri, og essu nst er lagzt ofan a glugga eim, sem var yfir
sng hsfreyju; hleypur Sigurur bndi anga, en komumaur kallar gluggann og segir:
Hr s gu! Slt veri flki!

Gu blessi ig, svarai hsbndi og stakk nefinu sem ttast vera mtti t a
glugganum - hva heitir maurinn?

Hallvarur Hallsson.

Hallvarur, sagi bndi, Hallsson; ekkiru hann nokku, gzka? sagi bndi vi konu
sna.

Nei, sagi hsfreyja, spuru hann, hvar hann eigi heima.

Bndi stakk enn nefinu a glugganum og kallar t: Hallvarur, segir , hvar ttu
heima?

Ha? g tla a bija a lofa mr a vera ntt, sagi akomumaur, v ekki heyri
hann, hvers Sigurur spuri.

a skal vera komi ofan til n, hvar ttu heima?

Sunnan af landi, sagi komumaur.

Sunnan af landi segist hann vera, sagi bndi. rds mn, lttu hana stri koma
eftir me ljs, g fer til dyranna.

Bndi gjrir n svo sem hann hafi sagt, gengur til dyra, og fer strur vinnukona
brtt eftir honum me ljs. Kemur bndi a skammri stundu liinni aftur og leiir
komumann. Gestur ber annarri hendi hatt sinn og vettlinga, en annarri verbakspoka
ltinn og rndttan, og jafnskjtt sem hann sktur hfinu upp um loftsgati, kastar
hann kveju heimilisflk og segir: Hr s gu, slt og blessa flki! -gengur san
fyrir hvern mann og heilsar me kossi; hefur hann loki v jafnsnemma sem Sigurur
bndi er upp kominn; vsar hann gesti til stis, og leiir hsfreyja hann a rmi
Sigurur bnda og spyr, hvort hann s eigi votur; neitar gestur v. essu nst spyr
hn hann, hvort hann vilji ekki f a drekka, og segir gestur ess ekki rf, en
hsfreyja skilur samt svo svar hans, a hann muni geta egi a, ef honum s boi
a, og skir honum mjlk. mean teknr bndi gest tali og segir:

r heiti Hallvarur? Rtt er a.

J, Hallsson, sagi gestur.

Hallvarur Hallsson, rtt er a, og tt heima Borgarfiri; rtt er a, sagi bndi.

Nei, Kjalarnesinu, sagi gestur.

, j, j, Kjalarnesi, sagi bndi, rtt er a, a mun vera hrna nr?

a kemur allt an upp, hvern veginn maur fer; fari maur Sand og Kaldadal, get g
tra, a a s jafnkortara, s fari fyrir Ok og Arnarvatnsheii, munu vera hld
um, en skemmst verur a fara eins og g er vanur a fara; g set mig sums, karl minn,
oftast undir eins upp fjall beint af Kjalarnesi ea r Kjsinni, ellegar g fer inn
me Hvalfiri, drf mig upp yrilinn, tek san kssinn og trekki mig fjallasn fram
hj llum jklum og kem svo hvergi til bygga fyrr en Skagafiri ea einhvers staar;
en ekki leika a allir eftir mr.

Ofan Skagafjr, rtt er a, er a ekki feikna fjallvegur og kaflega villugjarn?
sagi bndi.

Hann er a, beztur fyrir mig, en ekki hef g villzt honum, enda hefur anna oftar
komi fyrir mig en a villast, g hafi veri svona ferum stundum; hann sagi svo
tum, prfasturinn heitinn: Ekki veit g, Hallvarur, hver remillinn hjlpar r til
a rata alls staar. a var og sannast a segja, a g man ekki eftir, a kmi nokkurn
tma a veur au tu r, sem g var hj honum, a g fri ekki allra minna fera,
hva svartur sem hann var.

Rtt er a, segir bndi, fru r fjallasn nna?

Nei, n fr g me sveitum, en g var a fara svo, af v g urfti a finna mann
Mifiri um lei; annars er g norlenzkur, g hafi veri lengi fyrir sunnan.

Hugsi r langt a ferast? frtti bndi.

g er n heimlei, g var sendur me brf fr sslumanninum okkar hinga a stanum
til hans sra Sigvalda mns, ar voru me peningar, arfur eftir konu, sem d fyrir
sunnan haust e var, en eir eru kunningjar og sklabrur, sslumaurinn og hann
sra Sigvaldi minn, og v beiddi hann prestinn a koma eim til skila, en ess httar
er ekki sent skotspnum ea me vissum mnnum; g held a hafi veri fram undir 100
dalir ea v nr eftir yngdinni - hann fkk mig til a fara me , af v hann vissi
til ess, a g hafi einhvern tma ur veri sendur me peninga og ekki ori a
slysum, held g.

Sendur me peninga, rtt er a, sagi bndi, eru nokkur tindi r yar fr?

g verst allra frtta, sagi gestur.

Allt meinhgt og sjkt?

a frekast g til veit, nema a er va krankfellt, hafa engir nafnkenndir di
nema brnin, eins og vant er, og skiptapinn, sem var Akranesi nna skmmu fyrir
jlin, ar drukknuu rr menn af bt, en fjri komst af; eir fru r Reykjavk
linum degi, gjri suaustan hrinu, en sjgutlandi var, bturinn slmur og
vari sig ekki, en til allrar gfu hfu eir gleymt austurstroginu og hfu ekkert
btnum til a ausa me nema einn legil, sem var brennivn; vildi einn eirra
brjta botninn r leglinum og ausa svo me honum, en fkk v ekki ri fyrir
formanninum, v hann tti brennivni; a er haft eftir honum, a hann hafi tt a
segja: Heldur drep g mig en lta r leglinum, v a er ekki gefi, sem honum er -
og arna fyllti hj eim og hvolfdi; en essi, sem af komst, komst kjlinn, sst
daginn eftir r Engey og var bjarga.

a tkst hraparlega til a vinna a fyrir bannsett brennivni. g kalla r segi
frttir, segir bndi.

En hitt hafi i vst heyrt, um hollenzku dugguna? sagi gestur.

Nei, a hfum vi ekki heyrt.

N, g hlt a hefi frtzt, hana rak upp haust vestur Seyisfiri, er mr
fortali, Drngum, g kann a nefna a, noranverinu, sem hann gjri litlu eftir
rttirnar, egar hann hljp upp r vestangarranum upp landnoranofsann; hn hafi
liazt sundur ar vi klettana.

En komust mennirnir af?

Nei, biddu fyrir r, ekki v lkt, ekkert mannsbarn nema kokkurinn og hundurinn
skipherrans, sem var syndur og kva bera sig hrmulega og ekki vilja ast nokkurn
mann, en horfir me trin augunum t sjinn. v segi g a, r vantar ekki
skynsemina, skepnurnar, eim s varna mlsins. En a var ekki a bast vi, a a
fri ruvsi fyrir essu skipi, v a kva vera sannfrtt, a etta var sama skipi,
sem kom inn fyrir austan ri fyrir a hittefyrra og hafi mannaket beitu, eir
voru alls staar a fala raubirkinn strk og vildu lta fyrir hann tvr tunnur af
grjnum, tvr tunnur af braui, 8 fri og 10 skkur, sem er helmingi meira en eir eru
vanir a gefa fyrir beztu skurark, a er a skilja mtuna, v skinninu skila eir,
og n hfu eir tla a taka kokkinn og beita honum.

Margur tlar, fyrst ekki strax
fellur hefndin sama dags,

segir bndi; en var nokkru bjarga af fjrmununum?

Og a tri g, en a kva n hafa veri agangur eim ar; g talai vi mann, sem
kom a vestan og vissi a allt greinilega; arna fengu eir eins og eir gtu komizt
me, frin, strengina, grjnin ltt skemmd, rndttar skyrtur og kltana eins og feldi
- a er satt, eir eru ntir - og hollenzku ostana kva ekki eiga a aka r spesu
hj eim, en srpi jusu eir me hndunum hattana sna upp r fjrunni, og etta
fyrir alls ekkert, v egar sslumaurinn loksins kom, sem kva n sjlfur hafa s um
sig, var ekki anna eftir en skrokkskrifli, sem ekki var drt, og heila seglzan
fjra duggarabandssokka og sykur og jrni fyrir ekkert.

g vildi g hefi veri kominn a f mr jrnmola, sagi bndi, j, g kalla r segi
frttirnar! Nei, ekki hfum vi frtt etta, rtt er a, og etta frttist ekki hr;
- Drngum, segi r mr, er a ekki nlgt Drangajkli einhvers staar?

J, fyrir vestan hann, held g; g hef aldrei komi paufa, ar kva vera fullt af
galdramnnum og alls konar j; - en meal annarra ora, sagi gestur og reifai
hendinni ofan vasa sinn, g var nrri v binn a gleyma brfi, sem presturinn ba
mig a skilja hr eftir, g held a s til yar; - gestur ltur utan brf, er hann
tekur r brfabagga: Heiti r ekki signor Sigurur Jnsson Hl?

J, svo vnti g a eigi a heita, sagi bndi og saug upp nefi.

Gestur fr honum brfi, var kvejan utan v skrifu me alllsilegri snarhnd og
annig:

Elagfugum
Sgr. Siguri Jnssyni
Hl.

Sigurur bndi tk vi brfinu, leit utan a og horfi um hr, les san kvejuna
hlfum hljum: Elagfugum Sgr. Siguri Jnssyni Hl, rtt er a, a er til mn
og hndin hans sra Sigvalda mns; hva skal hann n vilja, gi maur? - g tla a
lta ba a lesa a, anga til konan mn finnur fyrir mig gleraugun mn.

essari svipan kemur hsfreyja og ber gesti mjlkurknnu. Stendur bndi upp og
snir hsfreyju brfi og biur hana um gleraugu; finnur hsfreyja au og fr honum, og
er hann hefur komi eim fyrir nefinu eins og honum lkar, ltur hann enn eitt
skipti kvejuna, brtur a san upp, heldur v upp vi ljsi sem nst vera mtti
og tekur a lesa hlfum hljum, og var a annig:

Sta, 13. Jan. 17..

Elskulegi elagfugi tryggavin! Nst v a akka yur, samt elskulegri hstr, fyrir
margausnda og t ltna tryggreynda vinttu, velvild og gsemi vi mig og mna,
sem og fyrir vifelldna, skemmtilega og strka samfundi og gleymanlegar velgjrir
yar heiraa, gfrga heimili sast, er a einasta efni essa fora mia a
minnast a, sem r nefndu vi mig fyrir yar hnd a tverka og umgangast,
nefnilega krkaupin, og er stuttu mli fr a segja, a krin, sem r tluu um
og bu mig a tvega, reynist eftir kunnugra manna frsgn lastagripur, seigmjlk,
tannslm og mesta stritla, og gekk g v fyrir yar hnd fr kaupunum, en n hef g
fengi drtt um k fyrir yur, og krin kva, eftir sgn seljanda og nkunnugra, vera
allvnn gripur, sj vetra gmul, ekki strmjlk, en dropsm og mesta happaskepna, og ef
hn hafnast a venju, stendur hn til a vera snemmbr; samt sem ur ori g ekki a
fullgjra kaupin, fyrr en g talai vi yur; en maurinn, sem selur, vill hafa a
afgjrt sem fyrst, ar fleiri af honum ta k fala hafa. g hef sagt honum a koma
hinga nsta sunnudag a fru veri; verur v nausyn, a r gjru svo vel
greindum tma hinga a koma og ur minnzt krkaup vi hann a slttera; tem arf g
margt fleira vi yur a tala mr til ngju og gagns og skemmtunar. Fyrirgefi
fltislnur essar. Veri r svo me stkrri konu krlegast kvaddir af yar nustu-
skuldbundnum elskandi vin og velunnara.

Sigvaldi rnason.

egar Sigurur bndi hafi vel og vandlega lesi brf etta, snir hann a hsfreyju,
og ra au um a um hr. Ber n ekkert til tinda a eftir var kvldsins anna en
a, a gesti er reiddur kvldverur, og er hann hinn ktasti og segir af ferum snum
og strvirkjum. Er n lesinn hslestur a venju, en san er Hallvarur til sngur
leiddur, og var honum bin hvla auarmi v, er ar var bastofunni skammt fr
rmi urar kerlingar. a su menn, a urur renndi engum vinaraugum gest,
tautai hn a venju eitthva fyrir munni sr og var allfrn, en lt allt vera
kyrrt, og gengu menn n a sofa Hl, svo a ekki bar fleira til tinda.



II. KAPTULI

Lofa skal mey a morgni,
en veur a kveldi.

Mlshttur

Daginn eftir a Sigurur bndi hafi fengi brf a, er vr gtum um, fr Hallvarur
sta og hlt fram fr sinni, og er hann r sgunni. Lur n fram til helgarinnar, en
sunnudagsmorguninn hinn nsta eftir vaknar Sigurur snemma, og er a nokkru fyrir
dgun. Tungl var heii og kastai ljsi inn um loftsglugga, en allir voru enn
svefni bastofunni nema bndi; tekur hann n kli sn og fer hljlega og gengur t
og ltur til veurs. Engin dagsbrn var enn lofti, en af sjstirni og rum
merkistjrnum s Sigurur, a skammt var ess a ba a dagai. Veur var hi fegursta
sem vera m, himinninn alheiur og svo mikil vindstilla, a ekki blaktai hr hfi.
Bndi gengur v nst inn aftur og a rmi orsteins; a var rtt vi loftsuppganginn,
og svaf Sigrn litla dttir hans ar til fta hans. Sigurur stingur hendi vi
orsteini, og vaknar hann skjtt. Segir bndi, a n s ml a klast, ef eir hugsi
til kirkjuferar, eins og um var tala. - Veri er hi gtasta, logn og blessu
bla. Faru hgt, lagsmaur, g vil ekki, a neinn vakni nema konan mn, og egar
ert kominn ftur, skaltu skreppa inn hsi til okkar og grpa r einhvern bita,
ur en vi frum, sagi bndi.

A svo mltu gengur Sigurur aftur inn svefnherbergi eirra hjna; var hsfreyja
kldd; hafi hn vakna vi a, a bndi hennar fr ftur. Sigurur bau henni gan
dag me kossi, og tekur hsfreyja svo til ora:

i munu tla a fara til kirkju, eins og i hafi gert r fyrir; ekki veit g,
hvernig stendur v, en vnst hefi mr tt, a hefir lti essa kirkjufer
vera, en munt ekki vilja brjta a bgann vi prestinn, og v tla g ekki a
letja ig; er veri brilegt?

a er logn og bla og rennihjarn.

Bu ig samt vel, hjarta mitt! a er gamalt ortki: fir kunna sig of vel heiman a
ba - og veri s gott nna, getur hann spillzt, ur en i eru komnir heim
aftur. Frstu hvorutveggju sokkana, sem g lagi hj r? - j, g s hefur fari
; hrna eru skinnsokkarnir nir, a er verst, a eir eru svo stuttir; arna
hefur vettlingana na, og sting essum einhvers staar ig.

, ekki get g n veri a hafa tvenna vettlinga, a er ekki til annars en g tni
eim.

Sem g segi, skalt hafa , hinir geta ori votir, g lt arna vasa inn;
mundu eftir treflinum num; sndu mr, lttu mig lta hann ig, g vil vera viss um,
a gleymir honum ekki, a veitir ekki af a ba vel a hlsinum sr hrkunum.
N, ar kemur orsteinn uppbinn; taki ykkur n dltinn bita, ur en i fari, og
beri ykkur a bora vel, langur er dagurinn, og a er ekki vst, a a veri undir
eins bori bor fyrir ykkur Sta.

Hsfreyja setti fyrir tinfat eitt me hangikjti, og tku eir Sigurur og
orsteinn a matast, og er v var loki, stu eir bir upp og taka vettlinga sna
og hatta; hsfreyja kvast mundi fylgja eim t. Sigurur ba orstein fara hljlega
um bastofulofti, svo a heimamenn vknuu ekki. Hsfreyja gekk ofan undan eim, en
Sigurur bndi minntist ess, a honum hafi gleymzt a stinga sig tveimur
sendibrfum, er fara ttu a Sta og lgu inn hsinu, og sneri v aftur inn lofti
og fr a leita eirra. orsteinn gekk a rmi snu og segir um lei vi sjlfan sig
hlfum hljum: , g ver a kveja hana Rnu litlu, hn s sofandi. Mrin var enn
fasta svefni og hafi ekki ori vr vi, egar fair hennar klddist; hn l, eins
og brnum er tamt, heldur skipulega snginni; hfui var fyrir nean allan kodda,
nir miju rmi, og rekkjuvoin snargari utan um herarnar og hlsinn; brekani l
a mestu leyti fram palli, en fturnir Sigrnu litlu voru ar, sem hfalagi hafi
veri kveldi ur. egar fair hennar s, hvernig rmferin var, segir hann: , n fer
illa um litla skinni mitt, g ver a laga etta dlti, Rna. San tekur hann
Sigrnu og lyftir henni upp fang sr, snyrtir me annarri hendi og hressir vi
koddann, sem l allur bggli fram stokk, leggur meyjuna niur aftur koddann,
breiir vandlega ofan hana san og segir: Vertu n sl, litla yndi mitt, og grttu
n ekki, egar vaknar og sr, a hann babbi inn er horfinn. - Ekki vaknai Sigrn
vi allt etta, en aeins mtti sj, a hn ofurlti losai svefninn, af v a
dltill roi frist kinnarnar henni. egar orsteinn hafi kysst og kvatt dttur
sna svona sofandi, gekk hann ofan. Siguri dvaldist nokku inn hsinu, er hann fann
ekki undir eins brfin, en san snr hann aftur, og er hann kemur fram fyrir
hsdyrnar, eru orin au umskipti, a allir bastofunni eru glavaknair allt einu,
og bar a til, a urur kerling lt svo illa svefni, a enginn gat noti svefns
ea vrar fyrir hennar illum ltum; pti hn mist mtlega ea a korrai henni
sem hrt blvelli og brauzt um svo hrilega, a hn mist st hl ea hnakka;
etta gekk um hr, ar til allir voru vaknair, sem voru bastofunni; tku menn
a pa hana, en hn vaknai ekki a heldur. essari svipan var a, a Sigurur
bndi kom fram lofti, og heyrir hann , hva um er a vera, og kallar hann
einhverja stlku, sem hann s a var vknu, og segir:

Hana dreymir eitthva illa, uri gmlu; kallau til hennar, Sigga, og lttu
kerlinguna htta essum ltum.

g hef kalla hana, en hn verur ekki vakin, kerlingargreyi, sagi Sigga, en n
skal g ta vi henni. Og v tekur Sigrur bum hndum rmfjlina og seilist me
hana yfir rm urar og rekur fjalarendann suna henni; vi a vaknar kerling;
hn reis upp og bls mjg milega og segir san: Varst a , frenjan n, sem
rakst fjlina suna mr, Sigga? Gaztu ekki lti vera a vekja mig, tfan n?

lzt ekki eins og maur, sagi grikonan, a hafi enginn fri fyrir r
bastofunni, og v vakti g ig.

Og a er verst, a g hef haldi fyrir r vku, kindin n!

g sagi henni a vekja ig, mlti Sigurur, v g heyri, a a stti a r, ig
hefur dreymt eitthva illa, urur gamla?

a er lti a marka, hva mig dreymir, en haldi hefi g a, a etta yri fyrir
einhverju, tautai kerling hlfum hljum, en bndi nennti ekki a hlusta , hva hn
sagi, kastai skyndi kveju heimilisflki og fr ofan, og er hann kemur hlai,
stendur orsteinn ar ferbinn me broddstaf hendi. Bndi tekur og staf sinn og
gengur san a hsfreyju og kveur hana, og segir hsfreyja, ur au skildu:

ess tla g a bija ig, Sigurur minn, a fara ekki t slmt og ekki seint sta
kvld; vertu heldur kyrr Sta en a fara undir nttina hlsinn; veri nna er
gott, en hann getur spillzt, ur en kvld er komi; veizt, a mr er ekki rtt,
egar ert burtu, og lofau mr v a leggja ekki t neina tvsnu; orsteinn
minn, mundu eftir a eggja ekki manninn minn t slmt tlit, a arf ekki a eggja
hann, hann er ngu framhaldssamur samt.

Vertu hrdd um a, rds mn, sagi Sigurar, vi skulum ekki fara t neina fru,
og vertu n blessu.

J, vertu viss um a, rds mn, sagi orsteinn. Vertu sl; g tla a bija yur,
eins og vant er, a lta eftir henni Sigrnu litlu, hn engan a, skinni, egar mn
missir vi, nema gu og ig.

Eftir a hldu eir flagar sta, og st hsfreyja hlainu og horfi eftir eim,
ar til eir hurfu fyrir tni; lengra var ei s; gekk hn inn.

Skammt fyrir nean tni liggur hls nokkur, sem kallaur er Hlarhls; yfir hls
enna liggur leiin a Sta; hlsinn er allbrattur hliina, sem veit a Hl, og
a v skapi hr, og tti a vel gjrt a ganga einum spretti hvldarlaust nean af
jafnslttu og upp hlsbrn, og var a ml manna, a ann leik lki ekki arir en
lttustu gngumenn. Sigurur var talinn me hinum frustu mnnum; yngri rum hafi
hann oft gjrt a a ganga nean fr Hl og upp hls hvldarlaust og bera fjgra
ea sex fjrunga yngd bakinu, en eftir a a hann fr a eldast og ljast, lk
hann a ekki, ef hann bar nokku, en gengi hann laus, breytti hann ekki venju sinni um
a a taka ekki hvld, fyrr en hann kom brn. orsteinn var rekminni til gngu, en
tti vira a hvla sig fyrr en bndi, og drst hann heldur aftur r, egar a
gizka rijungur brekkunnar var eftir. Framan hlsbrninni st vara, sem kllu er
Dagmlavara, af v a henni eru dagml fr bnum Hl; ar settist Sigurur niur
og bei orsteins, og kom hann skjtt og settist niur hj Siguri. var dagur um
allt loft. orsteinn situr um hr, styur hnd undir kinn og ltur yfir binn og tni
Hl og segir:

Srt tti mr n, Sigurur minn, a skilja vi litla skinni mitt sofandi rminu. -
agnar hann um hr og tekur san aftur til mls: Ef g hef einhvern tma unni hj
r handarvik me tr og dygg, Sigurur minn, vona g ltir hana Sigrnu litlu
heldur njta ess, egar g er dauur.

a vri ekki meira en skylt, sagi Sigurur, en v talar um a fremur n en
endrarnr?

Af v, segir orsteinn, a g veit, a g n ekki langt eftir lifa, og taktu eftir
v, a a er satt, sem g segi, Sigurur minn. Og um lei sr Sigurur, a nokkur tr
hrjta af augum orsteins, en hann sprettur upp skjtlega og heldur fram sem leiir
liggja yfir hlsinn og var heldur hljur, og segir ekki af ferum eirra Sigurar,
fyrr en eir koma a Sta; var a a mund, sem tamenn voru ar komnir a kirkju.
Var n gengi kirkju, og hlddu eir Sigurur messunni. A liinni embttisgjr gekk
Sigurur a hitta prest, og tluu eir um ml sn; er ess ei geti, hva eir
hjluu; lt prestur san bera fyrir Sigur mat og annan beina; en ekki i
orsteinn ar anna en eitt ea tv staup af brennivni. En er Sigurur bndi hafi
matazt og loki erindum snum, vildi hann egar sna heimleiis. Prestur ba hann vera
ar um nttina, sagi sem var, a dagur vri skammur og n egar komi a kvldi; en
Sigurur kvast a vst ekki vilja, vri og veur gott og stjrnubjart a kvldinu.
Var a svo, a eir flagar sneru heimleiis, og var orsteinn hinn glaasti og
svo eir bir; halda eir n skemmstu lei fr Sta og stefna svo sem lei liggur fram
hj Tungu og svo mrarnar millum Holts og Tungu. ar voru mrunum aftur margar og
lkir og sinn va traustur. Bir voru eir Sigurur og orsteinn vel skair og
skinnsokkum upp a hn; ba Sigurur orstein fara ar varlega og reyna jafnan fyrir
sr - v hr er, segir hann, visjlt, ef gtilega er fari, og ekki g a, san
g var Holti, a hr eru sums staar djpir skurir og vatn , sem ekki leggur fram
eftir llum vetri nema mestu aftkum. Og eirri svipan komu eir a lk nokkrum.
Lkurinn var a sj lagur og nokkur snjfl ofan. Sigurur gengur lkinn og reynir
fyrir sr me stafnum, og finnur hann, a ar er traust, sem hann gekk. orstein bar
nokkru near a, reynir hann og fyrir sr sinn, en er hann er kominn t mijan
lkinn, verur hann ess var, a sinn er ar ekki svo traustur sem skyldi, og vill n
sna aftur og anga a, sem Sigurur fer; en sama vetfangi brestur sinn undir ftum
honum, og fellur hann lkinn. Lkurinn var blginn upp og vatnsmegn , nr orsteinn
ekki niri me ftunum, og sekkur hann upp undir hendur, en fr gripi annarri hendinni
skrina og kemst svo me illan leik a landi; ltur hann n sga r ftum snum um
stund og fst ekki um svailfarirnar, heldur san fram lei sna. Sigurur telur a
r, a eir haldi lengra fram en til nsta bjar, er svo illa hafi til tekizt, a
orsteinn hafi ori votur. Ekki vildi orsteinn a heyra, kva sig ekki mundi saka,
v veur vri frosthgt, vri hann og slku vosi vanur, enda mundu eir geta gengi
sr til hita; skipta eir flagar um etta nokkrum orum, og leizt sinn veg hvorum, en
verur a, a orsteinn hltur a ra, og halda eir n leiis og stefna upp a
hlsinum og gagnvart bnum Seli - a er nsti br undir hlsinum Staar megin; er
fari a rkkva, en veri tekur heldur a dimma og vera skyggilegra, og jafnframt
tekur a smdrfa; var enn vel vegljst, v bjart var lofti af stjrnum. eir
flagar halda n annig upp hlsinn, svo eir eru komnir a gizka upp hann mijan,
dagsett er ori. Hlsinum er svo vari, a hann hliina, er veit a Sta, er
jafnt landi me smbrekkum og dldum, en uppi er hann stuttur og slttur, en
snarbrattur ofan eim megin, sem snr a bnum Hl, og allur skemmri ann veginn.
Skammt fyrir ofan brnina, er veit a Seli, er holt eitt miki, sem kalla er
rvruholt; a skilur Selsland fr Hlarlandi. ar segja menn hlsinn hlfnaan
bja milli, og ykir jafnskemmra aan a Hl en a Seli. essir tveir bir ttu
a halda uppi vegabtum hlsinum, er hann liggur landareign beggja landeigenda, en
me v bndinn Seli ekki var mikill lgskilamaur, voru allar vrur niur fallnar
eim megin hlsinum og ekki eftir nema brot ein, er egar fru kaf fyrstu snjum,
og ar a auki var vrubrotunum, sem enn sust, svo haganlega fyrir komi, a au
fremur voru til ess a villa feramenn en a fra rtta lei. Fr rvrum og
allt ofan a Hl var hlsinn svo gtlega varaur, a vart mundi koma svo svrt hr,
a menn ekki gtu haft ngan leiarvsi til mannabygga; vrurnar voru bi strar og
svo ttar, a vel mtti sj fr einni til annarrar, hversu dimmt sem var. eir
Sigurur voru n a geta komnir mija vega upp undir hlsbrnina, er dagur raut,
og essum svifum skelldi allt einu reifandi moldviri, og fylgdi v bi geysi
frost og svo miki fannfergi, a fdmum tti sta. eir flagar voru staddir einu
litlu holti, er hrinni laust ; verur Sigurur n fyrri til mls og segir vi
orstein:

N eru tveir kostir fyrir hendi, og er hvorugur gur: s annar, a vi hldum fram
upp brekkurnar, mean vi megum, og freistum svo, hvort vi num ekki rvrum; veit
g a, a veri okkur ess aui, verur hann vart svo dimmur, a vi villumst r v
anga er komi, og vrum vi ar n, mundi g me herrans hjlp halda fram, en vst
er, a vi num eim, er vi eigum a skja brekkuna, en hfum veri fangi; hinn
annar er s, a vi snum n egar aftur og reynum til a komast heim a Seli, og til
ess vil g ra; eigum vi bi a halda undan brekkunni og verinu, og fer
varla svo hraparlega, a vi rekum okkur ekki einhvers staar ar tngarinn ea
fjrhsin; ea hva segir hr til, orsteinn minn, snist r a ekki tiltkilegast
r v, sem gjra er?

skalt ra, Sigurur minn, sagi orsteinn, en snist mr ekki me llu rvnt
um, a vi num rvrum; vi erum enn rttri lei, og ef vi setjum vel okkur
veurstuna, tri g v vart, a vi getum ekki komizt upp hana Illubrekku, og
verur hann varla svo svartur, a vi rofum ekki upp klettinn; aan veiztu, a
ekki verur villzt rvruholti; en ef vi finnum ekki klettinn, er okkur t hgt
a sna aftur, egar vi viljum, enda er a ekki trlegt, a hann dimmi r v, sem n
er.

skalt ra, sagi Sigurur, en grunar mig, a n tkum vi a r, sem miur
gegnir; en til hverrar sgu verur nokku a bera; hef g og aldrei lti eggja mig
lengi til framhalds, og fram drottins nafni.

A svo mltu snr Sigurur aftur gegn verinu og reytir brekkuna. Gengur svo um
hr, a eir flagar halda upp hlsinn og hafa veri mti sr, og sr n nr v
ekkert fr sr. Sigurur var maur hraustur og rautgur og reytir sterklega gegn
verinu. a fundu eir brtt, a frosti harnai, eftir v sem lei. Ft orsteins
voru ll gegnvot og frusu egar, var honum v erfiara en Siguri um gnguna, en
vildi fyrir hvern mun eigi lta sr finna, a hann gti ekki fylgt honum. annig
gengu eir flagar um hr, og er eir hfu fari um stund, uru eir varir vi
forbrekki miki og kenndu, a a var Illabrekka, hfu eir miki erfii, ur eir
kmust upp hana; nema eir staar og skyggnast eftir, hvort ekki grilli klett
ann, er orsteinn hafi um geti og eir vissu, a standa tti framan efstu
hlsbrninni; en svo var hrin dimm, a ekki rofai fyrir honum; tekur Sigurur
aftur til ora og segir:

Svo er n komi, orsteinn flagi, sem mig grunai, a ekki mundi fr okkar greiari,
vi hinga kmum; hfum vi n haft erfii miki a komast hinga og sjum ekki
klettinn, ea treystir r til a hitta han rvrur?

Enga fru s g n til ess, sagi orsteinn, a halda lengra leiis, og tak n a
r fyrir okkur, er r ykir smilegast, og er lkast til, a til eins dragi um
vort r.

Betra er seint en aldrei, en betra var, a g hefi ri fyrri, sagi Sigurur, en
tjir n ekki a rast, ea hvort ert n a rotum kominn, flagi?

orsteinn sagi, a svo vri a vsu ekki, en tki honum heldur a klna ftur, v
vart gti hann me vissu sagt, hvort hann fyndi til eirra eur ei.

Sna eir n vi og leita eftir, hvort eir geta raki brautina ofan hlsinn, sem eir
hfu upp fari, en svo er fannmegni miki, a egar hafi foki hana, og sst
hvergi fyrir henni. Leitast Sigurur n vi a tta sig og taka stefnu ofan hlsinn, en
svo var harviri miki, a eir hfu fullt fangi a stjrna sr undan verinu,
a hrekti ekki af eirri stefnu, er eir hfu teki; tekur orsteinn n a dasast,
og getur hann ekki lengur fylgt Siguri, og verur hann a hafa alla vareyg vi, a
hann missi ekki sjnar honum; sr Sigurur ekki anna snna fyrir en a hann leii
hann, og vi etta komast eir ofan hlsinn jafnslttu, a v eir halda, og ra
a af v, a fram var fyrir fti, en svo var hrin enn svrt, a ekkert vita eir,
hvar eir eru. annig fara eir um hr, gjrist orsteinn svo mttvana, a Sigurur
verur a standa vi nr v ru hverju spori og lofa honum a setja sig niur. Loks
koma eir holt eitt lti, og vill orsteinn ar lta fyrir berast, enda er hann
svo dasaur, a hann m ekki ganga, og stendur Sigurur ar um hr yfir honum;
skyggnist hann um t dimmuna, og er hann hefur um stund svipazt um, virist honum
sem vi og vi mti fyrir h nokkurri ekki langt fr eim, og gjrir hann sr
hugarlund, a etta muni vera hsayrping nokkur ea br. N tt hann vri egar
orinn mjg svo reyttur og kalinn lflium og andliti, tekur hann a r, a hann
gengur a orsteini, ar sem hann liggur fnninni, og vegur hann upp herar sr og
heldur anga, sem hann s ma fyrir hsinu. orsteinn var maur str vexti og
lkamaungur, og veitir Siguri allrugt a bera hann; en er Sigurur kemur anga,
sem hann ttist hafa s binn, sr hann, a ekki var sem honum hafi snzt, var ar
holt eitt og str steinn , sem kafaldinu lengdar leit t sem hs. Sigurur leggur
orstein niur skjli undir steininum, og verur hann ess vs, a orsteinn
er svo mttdreginn, a fyrir engan mun mtti hann ganga og varla upprttur standa, og
s hann eigi anna fyrir en a hann mundi og egar andast, og naumast gat hann
tala svo skrt, a Sigurur mtti skilja hann. Verur Siguri a til ora, a hann
segir:

Hr munum vi n vera a hafa nturgisting, hn s ekki g, v hvorki s g n
nokkurt fri , a vi komumst lengra, enda veit g n ekki, hverja tt er a leita
mannabyggar, svo vri, a vi gtum lengra komizt, og er a lklegt, a til eins
dragi fyrir okkur bum.

Svo mun a a vsu, sagi orsteinn og reis um lei upp a steininum, a hr mun minni
vi loki, og kom mr a ekki vart, og hefur svo veri um flesta mna frndur, a
eir hafa hloti skjtan og skyndilegan daudaga; afi minn hrapai r Drangeyjarbjargi,
fair minn var ti Holtavruheii, og brur mnir tveir drukknuu undir Jkli; hef
g n lifa hi fegursta vi minnar, verur ei feigum fora ea feigum hel komi,
og af v a g hygg, a nir dagar, Sigurur minn, su ei allir, skalt , vinur,
lta mig vera hr eftir og freista, hvort getur ekki komizt til mannabygga; en ef
r verur lengra lfs aui, er a tvennt, er g vil bija ig um, a fyrst, er
g ur hef minnzt, a ltir ei Sigrnu litlu dttur mna fara flking, en s er
nnur bnin, ef bein mn finnast og eim verur aui leg a kirkju, a au veri
jru t undan mijum suurvegg kirkjunnar Sta - ar liggur mir Sigrnar; hr
munum vi skilja, og haf kk, vinur, fyrir samveru okkar og . . .

Meira gat Sigurur ei heyrt, v orsteinn hn mttlaus upp a steininum; s
Sigurur, a enn var lfsmark nokku me honum, en essum svip sr hann, a nokku
grisjar kafaldi, svo hann sr gan kipp fr sr, og sama bili bregur fyrir
ljsi, og sndist honum ekki langt til a sj; hann verur harla glaur vi, v n
ykist hann mega ra, a su eir ekki langt fr einhverjum b, v ekki gti ljs
etta komi annars staar fr en r einhverjum glugga; hann starir ljsi um hr og
er a hugsa um a hann skuli vandlega setja sig, hverja stefnu hann skuli taka til
a ganga ljsi, en v lstur hrinni aftur , a v sem Siguri virist enn
svartari en nokkurn tma ur, og sama vetfangi er ljsi horfi. Sigurur st
nokkra hr og stari t dimmuna, en a var til einkis; gekk hann nokkra stund
aftur og fram hj steininum, en aldrei gat hann komi auga ljsi aftur. Harkan og
veurhin var svo grimm, a ekki gat hann haldi sr hita, og tk hann n bi a
kala hndum og ftum; honum dettur hug, a hann hafi heyrt, a margir hefu
bjarga lfi snu me v a grafa sig fnn; verur honum liti dld nokkra hj
holtinu, nokkra fama fr steininum; dld essa hafi dregi skafl, og var hn egar
hlffull af fnn; tekur hann n a r, a hann gengur anga, sem orsteinn liggur
undir steininum, var hann mllaus og allur sem staur, hugi hann hann enn me
lfi, er hann enn hafi roa kinnum og klakinn inai fr vitum hans; hann vegur
n orstein upp handleggina og ber hann ofan dldina og leggar hann ar skaflinn,
en san tekur hann a rta upp skaflinum me hndum og ftum og br til grf ofan
fnnina svo stra, er honum virtist ng fyrir tvo; skaflinn var mjkur og nskefldur,
og tkst honum v greitt a grafa hann; var hann a hafa sig allan vi, a grfin
ekki fylltist jafnum aftur, svo var fannfergjan og moldin kf; og er hann hafi
gjrt grfina a gizka hlfrar annarrar alinar djpa, tekur hann orstein aftur og
ber hann grfina, san tekur hann staf orsteins og rekur hann niur fnnina hj
grfinni upp a miju, og loks gengur hann sjlfur grfina og leggst niur hj
orsteini og bur ess, a skefli yfir , og lei ekki lngu, ur gryfjan var
skafin full og ykkur skafl lagur yfir hfu eirra. Af hita eim, sem lagi af eim
orsteini, inai fnnin kringum , en veri jappai og bari fnnina svo fast a
ofan, a skaflinn hlzt uppi, og myndaist eins og hs kringum . a fann Sigurur,
a ekki skorti ar skaflinum ngan hita, en brtt var hann ess var, a eftir v
sem skaflinn a ofan ykknai og ttist, eftir v minnkai andrmi, og a hann fyrir
sk ekki mundi ar lengi lfi halda; hann hafi teki me sr staf sinn, hann var
bi langur og gildur, og dettur honum a hug, a hann rekur annan enda stafsins upp
gegnum skaflinn, ar til a hann finnur, a hann nr upp r a utanveru, og br
annig til glugga ea holu, og streymir ar inn ntt loft. Sigurur vill n forvitnast
um, hvort orsteinn muni enn me nokkru lfi, og reifar um ftur og hendur hans;
finnur hann , a ftin utan um hann eru svo frein, a hann var eins og klakastokkur.
Hann grfir ofan a andliti orsteins og vill vita, hvort hann heyri hann nokku anda,
og getur hann ekki fundi neinn andardrtt, og hyggur hann v orstein dauan vera
munu. N tt ar vri dauflegt grfinni, setur Sigurur sr a vaka um nttina og
ba svo ess, a dagai, og vita , hvort hrinni ltti, og freista, ef hann mtti
koma til einhverra bja. Eftir v sem hann hlt, gizkai hann , a skammt mundi til
mintur, egar hann gekk skaflinn, mundu v far stundir til dags. Lur n nokkur
tmi, a Sigurur situr og vakir, en er fari er a la nttina, tekur Sigur a
sigra svo mikill svefn, a honum ykir sem hann fyrir engan mun geti vaka, rs hann
upp og rr kaflega, en hversu mikinn andvara sem hann bar sig a hafa sr, s vi
og vi a honum svefnmk nokku, en svo vrt, a stundum vissi hann ekki gjrla, hvort
hann hafi sofi ea vaka. Inn um gat a, er Sigurur gjri me stafnum, lagi ofan
gjtuna dlitla gltu, svo a Sigurur gat aeins grillt kringum sig, virist honum
eitt sinn svo sem orsteinn liggi ekki kyrr, frist hann hraukana og sezt upp til
hlfs, snr andlitinu nbleiku a Siguri, og ttist Sigurur sj, a hann hvessti
augun a honum og kva:

Manngi veit
vettvang ann,
ar sem lfi lkur;
frum, frum,
finnumst hvtir
bsta alvalds .

Vsu essa kva orsteinn me lgri og dimmri rddu, en hallast san t af aftur.
Siguri tti ekki aldla, er hann sr orstein rsa upp, v hann hugi hann n me
llu rendan, og svo hefur Sigurur fr sagt, a mean orsteinn kva vsuna, hafi
sigi a sr svo miki megin, a hann ekki mtti hreyfa legg ea li, en er orsteinn
var aftur lagztur, lei megi af honum; rgast hann um vi sjlfan sig, hvort hann
ekki skyldi freista ess a komast r skaflinum, v ekki tti honum gott ar a vera,
en er hann vill upp standa, finnur hann, a ftur hans voru svo aflvana, a hann fyrir
engan mun mtti brott komast; verur hann n a lta ar fyrir berast, sem hann er
niur kominn, og lur svo fram nttin, og segir ekki fleira af Siguri a sinni.




III. KAPTULI

Svo, egar dagur r dkkvanum rs,
dau er hn fundin kolblum s;
snjhvta fannblju lagi yfir lk
lknandi vetur - en miskunnarrk
sl mti sveininum ltur.

J. H.

enna hinn sama sunnudag, sem eir Sigurur fru til kirkjunnar, bar ftt til tinda
heima a Hl. ar var a venju lesinn hslestur, og a v loknu gekk smali a gta
fjr, en arir sinntu heimilisnnum, sem venja er til, hsfreyja tk sr bk til
skemmtunar, og grikonur fru sitt a gjra hver, annahvort a sauma ea lesa, nema
eldakona, hn tk a elda midagsmatinn. Lei svo fram til rkkurs, gekk hsfreyja
fram og fr a skammta. urur gamla sat upp rmi snu um veran gafl og raulai
eitthva fyrir munni sr, sem enginn heyri hva var. a var aus uri gmlu, a
hn a skipti var ungu skapi; lt hn brnir sga og var heldur frn undir augu
a sj. Enginn maur bastofunni yrti hana, hafi hsfreyja skipa eim grikonum
a eya ekki mrgum orum vi hana, er misjafnt lgi henni; essu skipti var v
enginn fyrir reii urar nema kisa. ar var bnum la ein gulbrndtt. egar hinn
betri flturinn var uppi uri gmlu, l kisa oft rmi urar og bldi sig vi
ftur hennar og malai, og strauk hn hana alla fr trni og lengst aftur stri og
talai vi hana sem maur vi mann; aftur, egar miur l henni, hrakti hn kisu og
hrji og bari hana ofan r rminu, svo a kisa tti hvergi friland annars staar
en lengst fram palli. N tt a Branda vri allra katta vitrust um margt, var
ekki jafnan, a hn af hugviti snu gti s, hverju skapi urur kerling var
hvert skipti, og svo var a essu sinni. Hn hafi veri einhvers staar fram lofti
og tlar n a venju a hvla sig nokkra stund rmi urar og labbar hgt og stillt
a rminu, leggur framlappirnar upp stokkinn og tlar a lyfta sr upp. En er urur
gamla sr tilri kisu, grpur hn egar annarri hendinni ofan hnakkadrambi kisu
og fleygir henni fugri fram pallinn. Kisa var ef til vill ekki llu skapbetri en
kerling; hn stendur skjtlega upp aftur, hvessir fyrst augun uri gmlu og dinglar
rfunni af mikilli reii, og v tekur hn undir sig stkk eigi alllti og hendir
sig upp rm til kerlingar og neglir klnum svo fast sem hn getur ofan brekani,
eins og hn bist vi, a urur gamla muni ekki lta svo bi standa. Gta Brndu var
heldur ekki rng; v jafntt og urur gamla sr, a kisa er komin aftur, fyllist hn
bri mikilli og segir: , ertu kominn aftur, vargurinn inn? - og leggur um lei bar
krumlurnar ofan hrygginn kisu og rfur hana ha loft og sendir hana me miklu
afli lengst fram pall og segir: g s orin gmul og farin, get g samt ri
niurlgum num; gti g eins ri vi hyski hrna, skyldi a finna til handanna
mr. Kisa ri ekki rija sinni til uppgngu Orminum langa, rm urar; mun
hn egar hafa s, a kerling ekki etta skipti var g viureignar, og labbai n
a ru rmi og bldi sig ar. Um etta leyti var hsfreyja farin a skammta, og bar
ein af grikonum askana jafnum fr henni og setti upp pallskrina. Ekki hgist
uri gmlu vi a fyrir brjsti, og er hn sr fyrsta askinn koma, tekur hn
hlfum hljum a tala vi sjlfa sig, og var a helzta umruefni, a ekki mundi
askur hennar koma fyrstur, slku mtti hn venjast, a hn vri minnst metin, hn mtti
muna ffil sinn fegri, a henni hefi ekki veri skammta sastri af flkinu. Voru n
allir askarnir inn bornir smtt og smtt, og mean lt urur dluna ganga. Sastur
kom askur kerlingar, en s, sem askana bar, rtti hann upp skrina og kallar um lei
til urar og segir:

arna er askurinn inn, urur gamla!

Geturu ekki skeint honum lengra en skrina, skitan n, sagi kerling, heldur mr
s lttari fturinn en r, trippan n, til a skja hann?

Vinnukonan lt sem hn heyri ekki, hva urur sagi, og fr egjandi ofan aftur, en
kerling brltir fram r bli snu og staulast fram a pallskrinni og tekur askinn
og sezt san aftur hnipur rmi snu, tekur r litlum stokk, er st bitanum
fyrir ofan hana, hrtshyrning og sjlfskeiing, lkur san upp askinum og skyggnist
hann og segir:

Hr er sums kjtspugutli gamla, unnt er etta, drottinn minn! held g keti
s burugt, j, einn horaur hryggjarliur og ekki ljs tgja ! etta er allur
skammturinn sums, ekki snist mr betur - a er rttast g gefi v a aftur, hver
veit, nema hn Sigga hafi krkt r askinum, hn er vs til ess, g tri v varla, a
hsmirin hafi ekki gefi mr nema eina bitattluna - g skal ekki snerta honum, a
skal sna sig.

essari svipan kom rds hsfreyja innar og bar hendinni kku og dlitlar
smjrskjur, gengur san til urar og segir:

Ertu bin a bora r askinum num, hri mitt?

nei, hann stendur arna me v, sem honum var, segir kerling.

g held r hafi, sem von var, tt lti koma til midagsmatarins dag, a
skammtaist illa hj mr, og varst svo tundan, en taktu vi, g gjri
kkubleilinn ann arna handa r til a bta a upp, borau hann, urur mn, mean
hann er volgur, g kom me hann rtt af glinni.

egar urur kerling s kkuna og smjri, tk hn heldur a hrna bragi, breiddi
t bar hendur og tk vi og fr egar a maula kkuna. Hsfreyja settist kistil
fyrir framan rm urar og tk a tala vi hana:

Hvernig lur r, urur mn, ertu nokku skrri xlinni en gr?

Og heldur hef g ola gn vi dag, en aldrei skilur hn vi mig, heimakonufjandinn,
algjrlega, fyrr en hn gjrir t af vi mig, n er hn hlaupin ofan mjm, og san
gr er kominn arna - finndu, rds mn - streflis hntur, hann er strri en
nokkurt barnshfu - ! - ! - fallega lturu nna. a mundi einhver, sem er
hraustari en g, kveinka sr eins miki og g gjri, og verst lmast hn skrokknum
mr undan hverju illviri, mig skyldi ekki fura, hann gjri eitthvert skaris
hlaupi brum.

Hefur ig nokku dreymt fyrir v, ea hva var ig a dreyma morgun? g heyri a
hefi stt a r.

g segi fum fr, hva mig dreymir, kelli mn, a tekur enginn mark , hva mig
dreymir, nema g sjlf, a kemur samt stundum fram seinna, og ekki kemur mr t allt
vart, rds mn.

Hva var , sem ig dreymdi?

Og a segi g ekki, g get ekki sagt fr v, en svo miki er vst, a hr kom einhver
slingur upp lofti ntt; taktu n eftir, annahvort er einhver skammlfur hrna
heimilinu, ellegar ess er ekki langt a ba, a hann gjri eitthva manndrpsveur,
a slist margt hreint undan slmu veri, rds mn!

a er n ekki lklegt, sagi rds, a hann breyti sr brum, ar svo lengi hefur
gott gengi, en a vildi g, a segi g satt, a hann gjri ekki neitt hlaupi,
anga til hann bndi minn er kominn heim; g veit ekki, hvernig v stendur, oft
hefur maurinn minn fari t af heimilinu og a lengri ferir en essa, en aldrei man
g, a neitt hafi lagzt eins unglega mig eins og essi kirkjufer; vegurinn er
ekki langur, en mr stendur alltaf beygur af hlsinum hrna san um ri, a hann
Sveinn heitinn var ti honum.

J, sagi urur, hann var s ntjndi, sem var ti honum. a er ekki langur
fjallvegur hann Hlarhls, en hann hefur s fyrir mrgum. San g man fyrst til,
hafa fjrir farizt honum og hann Sveinn s fimmti. Fyrst frust eir Tungubrur ar,
Jn og Bjarni, bir efnilegustu menn, annar var 18 vetra, en hann Bjarni var
jafngamall mr - g var tvtugasta rinu - ea nokkrum vikum eldri, v hann var
fddur orranum, en g kom til einmnui sama ri. eir fru seint sta og
tluu hr yfir dal, en egar eir komu upp hlsinn, skelldi austnoran byl,
svo a eir villtust, en hldu sr of miki vestur og hrpuu ofan gljfrin
Illagilinu, og ar fundust eir fum dgum sar. - Nokkrum rum seinna, um a leyti,
sem g fr fr foreldrum mnum slu ar a Holti, var ti maur ea mannrfill
honum, sem Einar ht, a var hlf-umrenningur, menn hldu hann hefi krkna r kulda;
a var skafrenningur og harka um daginn, en ekki ofankafald, g man a, eins og a
hefi veri gr, en etta var linjumaur, og sama daginn fr maur nean r skn um
hlsinn, Jn nokkur, sem lengi var Hamri, Ingjaldsson, og fann hann dauan undir einu
vrubroti, en sagi ekki til hans. a fennti yfir hann og fannst ekki fyrr en seint
um vori, eftir a alla snja var leyst upp, og var allur skaddaur og vargbitinn,
en ekktist af strum koparhnapp, sem var nrbuxnastrengnum hans.

v sagi ekki mannflan til hans?

Hann nennti sums ekki a gjra sr ann krk a ganga heim a einhverjum nsta bnum
undir hlsinum; etta var lka aumingi, sem hlut tti, og gilti einu, hvernig fr um
hann; og a var sagt hann hefi lti sr um munn fara, egar menn lsuu honum
fyrir, a hann hefi ei sagt til mannsins, a a skemmdist ekki til vorsins
fnninni. En gu borgar fyrir hrafninn, kelli mn, a fr svo fyrir honum Jni
sjlfum, a a hefur ekki enn leyst upp af honum; varst ekki komin hinga
sveitina, rds mn, egar hann hvarf?

Jn Ingjaldsson, nei, en mig rofar , a g heyri eitthva tala um a, a hann hefi
horfi skyndilega - hvernig bar a til? g hef ekki heyrt greinilega sagt fr v.

Og g man a glggt allt saman eins og eftir v, a gafst mr kkuna an og g er
hrna rminu, kelli mn! g tti heima nsta b vi hann. a var um hausti,
hlfum mnui eftir gngur, fimm heldur en sex rum eftir a, a hann Einar heitinn
stautari var ti. Hann tlai inn yfir hls hinga a Hamri a skja tvo saui; hann
tti ar, hfu eir gengi me fnu um sumari; hann fr um kvldi fr Leiti undir
rkkur gu veri, a var a og allt marautt; j, tarna man g, v var g
komin a Leiti; vi sum til hans upp undir hlsinn, en niamyrkur var um nttina;
daginn eftir var bezta veur, kom hann ekki, eins og hann hafi gjrt r fyrir;
san var hans leita og sent a Hamri a spyrja um hann; hann hafi aldrei komi
ar; eir leituu eftir honum rj daga tuttugu manns alls staar ar, sem nokkrum
manni kom hug, en fundu hann ekki; en htturinn hans og annar vettlingurinn fannst
undir sama vrubrotinu, sem hann Einar stautari krknai undir.

a var undarlegt.

J, a tti mrgum kynlegt, kelli mn, og engin vegsummerki sust ar, en tveir
bldropar sust ar einni hellu.

Var geti til, a hann hefi veri drepinn?

Nei, enginn gat ess til, a nokkur lifandi maur hefi granda honum, en lei
dreymdi hana mur hans hann sem a a mundi ekki urfa a leita a honum.

a er margt undarlegt, sem vi ber, g hef lka heyrt annan vibur svipaan essu -
en gu hjlpi mr, v syrtir svona allt einu gluggann? Sigga mn, hlauptu ofan og
gttu a verinu og kveiktu um lei.

Sigrur fr fram og kom von brar innar aftur me ljs hendi.

Komstu t? sagi rds.

j, hann er allur orinn kafykkur allt kring og farinn a drfa.

a var aus, a hsfreyju br vi essar fregnir, en fkkst ekki um; gengur hn
inn svefnherbergi eirra hjna og sezt ar, en varla hafi hn seti ar svo sem
svarai drykklangri stundu, ur ll bastofan einu vetfangi fr a hristast og
skjlfa, svo a hrikti hverju tr. Um etta leyti kemur vinnumaur og smali
bastofu, og voru eir allir fannbarir fr hvirfli til ilja. Vinnumaurinn ht
Hrlfur, og v hann sktur hfinu upp um loftsgati, kallar hann:

Stlkur, lji i mr sp a n af mr mesta klakanum, sr er hva blva hlaupi.

Hann mun ekki vera fallegur ti nna, sagi hsfreyja.

Nei, sagi vinnumaur og hristi hfui, hann er ekki frnilegur, rds mn. g hef
varla komi t verra veur essi tu r, sem g hef veri hr, og a svo
hastarlega, hann skelldi moldinni nstum v allt einu. Vi vorum a enda vi a
lta inn, og mean g var a lta aftur hsi, var hann kominn me bylinn, og a
er ekki frost, g veit ekki, hva a er, a er blvaur brunanstingur, en ekki
frost, v mean g skaust r hsinu heim a bnum, frusu ftin svona mr, og eftir
v er fannfergjan.

Er ratljst?

Biddu fyrir r, blessu, mr vildi a til, a g ekki hverja funa hrna tninu,
annars hefi g ekki komizt til bjarins, og er a ekki langt.

Hva segiru um hann Sigur minn, er nokkur von til ess, a eir komi lifandi af
hlsinum, ef eir hafa lagt hann?

Ekki fyrir mnum sjnum; a er ekki spaug a vera upp fjalli essu veri, vondur
er hann hr, en er grimmdin og veurhin tvfalt meiri fjallinu; en eir eru
kunnugir, a er satt, og hsbndinn ekkir hvern steininn hlsinum -en eir hafi
fari sta fr Sta, hafa eir aldrei veri komnir svo langt.

g hugga mig n vi a, a eir hafi aldrei fari sta aan, v g beiddi hann
fyrir a a fara ekki seint fjalli; en a verur a taka v, sem a hndum ber,
sagi hsfreyja.

Vi etta httu au talinu. Ekki var mikil skemmtan ferum ar Hl um kvldi, og
kom a einkum af v, a menn su, a hsmirin var heldur kt og hyggjumikil. Lei
svo fram kvldi og til ess menn voru vanir a ganga til svefns. Hsfreyja httai
sast allra. Ekki var henni svefnsamt ntt, og lei svo fram eftir allri ntt, a
hn ekki gat fest neinn svefn, og bar fleira en eitt til ess, a fyrst, a stormurinn
og ofviri hristu svo alla bastofuna, a hn ntrai eins og hrsla, a anna, a
hverju sem hn reyndi a sporna mti v, var henni aftur og aftur a fljga hug
frsagnir r, sem urur gamla hafi sagt henni um kvldi, og spdmur kerlingar um,
a einhver ar bnum mundi vera skammlfur. Hyggur hn n, a ekki muni renna dr
auga sitt ntt, en tlar a liggja svona vakandi rminu, ar til dagai. En er
a gizka fjrungur lifi ntur, fellur hn allt einu fastan svefn, og dreymir
hana , a henni tti maur koma gluggann yfir rminu, sem hn svaf , og gua, og
ttist hn glggt kenna af mlrmnum, a a var orsteinn og kva vsu, og vi a
hrkk hn upp, og hefur hn svo fr sagt, a henni heyrist v hn vaknai sem
einhver renndi sr ofan bastofuhliina, og hefi a veri v lkast sem blaut h
vri dregin ofan eftir ekjunni. Hn mundi vsuna, sem kvein var fyrir henni, og tti
henni sem hn heyri eiminn af sustu hendingunni v hn vaknai. Vsan er svona:

Sat g forum foldu
flokki svanna prum;
n er g dapur og dauur nr,
dauft er Heljar bum.

Ekki vissi hsfreyja, hva lengi a hafi veri, sem hn svaf, en au hrif hafi
draumur essi haft hana, a hana fsti eigi a leggja sig aftur til svefns. ltilli
hillu fyrir ofan rm rdsar var dltill stokkur me eldfrum, tundri, tinnu og
eldstli, flmar hn n til eirra og freistar, ef hn mtti kveikja ljs; tekst henni
a greilega, en san klist hn og hyggur skammt muni ess a ba, a dagur renni;
ltur hn n bileika vi, ar til birta tk gluggann, gengur hn t, og er n
hrinni nokku teki a slota, rofai til hlofti, en skafmold lglendi og me
fjllum, en ekki ofankafald; virist henni svo, a ef veri ekki versni aftur r v,
sem var, muni frt bja milli fyrir vel kldda og rska karlmenn; gengur hn n
til og vekur Hrlf vinnumann og biur hann klast sem skjtast - og vil g, segir hn,
senda ig a Hamri, og beru ri kveju mna og segu honum, a g biji hann a koma
hinga me r og tli g a bija hann a fara fyrir mig bjarlei, ef frt er bygga
milli egar fullbjart er ori af degi. - Hrlfur klddist snarlega. Fr Hl og a
Hamri var rskammt og ekki lengra en stuttur stekkjarvegur. Segir n ekki af v, fyrr
en Hrlfur kemur aftur, og er rir bndi fr me honum; var enn ekki ori
fullbjart; fagnar hsfreyja honum vel.

Svo er ml me vexti, rir minn, segir hn, a Sigurur bndi minn og orsteinn fru
gr til kirkju a Sta, og er mr grunur , a eir grkvldi hafi lagt hlsinn,
ur en hrinni skelldi ; ekki g svo a kappi og framhaldi, a eir varla munu
hafa ntta sig fyrir handan, einknm ar e hrinni laust svo seint . veizt, hver
fdmi hafa gengi ntt, og segir mr svo hugur um, a eitthva muni tlma fr
eirra, er eir eru ekki hr komnir. N hef g enga r, nema eirra s leita, og me
v g veit, a , rir minn, ert bi tull og greindur maur og hefur hinga til
reynzt mr og bnda mnum vel, sendi g eftir r til ess a fara fyrir mig, ef r
snist ekki frt.

g s ekki betur, rds mn, en a hann s slarkandi eins og stendur, hann ltur lka
heldur t til a fara dagbatnandi.

J, sagi Hrlfur, hann er slarkandi bja milli, en ekki er hann almennilega fr
fjalli.

Og ekki er hann a verri hlsinum, Hrlfur minn, hann er ar nokku frostharari og
veurhrri, en undir eins og kemur ofan hana Illubrekkn, hann a vera allur
hgri, ef hann er vi essa ttina.

Hva sem um a er, lt g hann ltt fran; a er vissasta marki, egar ekki
grillir Lgafell, er hann gur hlsinum, sagi Hrlfur og latti heldur
fararinnar.

Ekki hefur mr reynzt a neitt vst mark, og hef g veri hr dalnum, san g var
tlfta rinu, og hitt veit g, a egar ekki byrgir Skari, er hann fullfr, en a
gjrir hann ekki nna. g segi fyrir mig, rds mn, g vil reyna a fyrir yur a
fara, v g get geti v nrri, a yur s ekki rtt, egar eins stendur ; en hvern
tli r a lta fara me mr? - v betra er, a a su tveir.

g hef n ekki rum a skipa en honum Hrlii arna, en g heyri honum er ekki um a
fara.

Og ekki er g a telja a r, sagi Hrlfur drmt, en mr snist etta, a a hefi
mtt fresta v anga til morgun, og hefu eir ekki komi dag, a fara
tmanlega fyrramli, a er lklegt hann veri skrri.

Annahvort faru umtlulaust ea sittu heima, sagi rds og hvessti rddina, og var
aus, a henni tti miur, en treystir r ekki t a, sem hann rir ltur
a vera frt, er ekki anna en g biji hana Sigri hrna a fara, hn getur bi
sig karlmannsft, og tla g, a a muni teygjast r henni vi suma, sem eru
brkum.

N ykir mr, sagi rir og hl vi, hsmirin heldur sauma a spjrunum okkar,
Hrlfur minn, faru n og bu ig, karl minn gur, og lttu hana ekki heyra essi
ummli oftar.

Hrlfur gekk brott, hlflundarlegur, en fr a ba sig til farar, og er v
var loki, matast eir af skyndingu og kvddu hsfreyju og hldu sta. Veri fr
dagbatnandi, eftir v sem morguninn lei, og var allgott. eir hldu sem lei
liggur yfir hlsinn; ekki su eir neina braut ea merki ess, a ar hefi veri
nfari, enda var snjr yfir llu. eir komu a Seli og fundu menn a mli; ekki hfu
eir Sigurur ar komi, en ar var eim sagt, a szt hefi til tveggja manna kvldi
fyrir, skmmu ur en hrina gjri, og haldi upp a hlsinum. eir rir fara fr
Seli og tla a Sta, en um lei koma vi Holti; s br stendur flatlendi og
mrarflkar allt um kring me smholtum upp r hinga og anga; n var v nr
jafnsltta ein yfir allt, og yddi aeins sums staar ofan hstu holtin. En er eir
flagar ttu allskammt a tninu Holti, verur ri liti holt eitt kippkorn fr
eim, og sr hann ar eitthva standa upp lofti utanveru holtinu v lkast sem
stng, er menn stundum reisa upp vi brunnvakir ea vatnsbl. Hann staldrar lti eitt
vi og segir vi Hrlf:

Hva er a, sem stendur arna upp utan til holtinu, arna sem g bendi ?

a er einhver stng, snist mr, sagi Hrlfur, eir Holti hafa ar lklegast vk
til a brynna hestunum.

arna, nei, a getur naumast veri, a er rtt utan holtinu, vi skulum ganga
anga og sj, hva a er.

eir gjra n svo, og er eir koma holti, sj eir, a etta er gngustafur, er
stendur nstum upp a miju niri fnninni. rir gengur a stafnum og kippir honum
upp, ltur san hlkinn og hninn og segir:

Svo virist mr sem einhver au tindi hafi hr a bori, er margur mundi ska, a
ekki hefi ori; etta er gngustafurinn hans orsteins, g seldi honum hann haust,
og mun hann vart hafa lifandi skili hann vi sig, og segir mr svo hugur um, a hans
s ekki langt han a leita; en hva er arna baka til vi ig, ar er annar
stafurinn og er nstum sokkinn fnnina.

etta er stafurinn hsbndans, sagi Hrlfur, hann ekki g, eikarstafur me strum hn
og ltnshlk fyrir nean. Gu hjlpi mr, hr hafa eir ori ti.

Mr virist, a hr s ekki um miki vafaml a gjra, hr m leita eirra undir
skaflinum, hvort sem eir hafa heldur grafi sig sjlfir ea eir hafa ori hr til og
fennt. a er ekki r mrgu a ra, faru sem fljtast heim a Holti og heilsau
ekkjunni fr mr og segu, a g biji hana undir eins a senda hinga alla
karlmenn, sem til eru bnum, me rekur og tv brekn; mean mun g ba n hr, og
flttu r n.

Hrlfur tti skammt heim a Holti, hann finnur ar hsranda og segir henni or ris,
og bregzt hn vel vi og ltur tvo verkamenn sna fara me honum, og finna eir brtt
ri, og hefur hann mean rta til nokkru af fnninni, en finnur ekki Sigur.
Eftir fyrirsgn ris taka eir n a grafa skaflinn, ar sem stafirnir hfu stai,
og er eir hafa grafi a geta mealmanni bringu, finna eir lk eirra Sigurar og
orsteins, voru au bi kld og stirnu, og eru au borin heim a Holti. Hsfreyja,
er ar bj, var kona vitur og vel a sr og lknir gur. Hn vissi a, a hj mnnum,
sem drukkna ea vera ti, leynist oft lf furu lengi, ekki finnist me eim
lfsmark, og vri ess mrg dmi, a eir hafi ori lfgair, ef hfileg afer er vi
hf. Hsfreyja ltur taka bi lkin og flytja tihs eitt og fletta au
svo voru ft ll frein, a skera var hverja spjr utan af eim. San ltur hn fra
ar inn njan snj og lkin nakin lg ar og fengnir til tveir menn a sitja yfir.
ru dgri taka menn eftir, a nokkur ylur tekur a frast lkama Sigurar, er hann
tekinn r snjdyngjunni og lagur beztu sng og daur voum, og verur hann
enna htt lfgaur, en l lengi ar Holti srum, v hann var mjg kalinn
hndum og ftum. En af orsteini er a a segja, a hann var ekki lfgaur, og var
hann nokkrum dgum sar jaraur a Sta, og lt rds hsfreyja gjra tfr hans
virulega.



IV. KAPTULI

Mir og fair
mjk og strkur
yfirgfu ig
sku skeii,
en gu n geymdi
og ga fjld,
ln og lfsfgnu
ljflega veitti.

J.H.

Eins og nrri m geta, var lengi dauft Hl eftir enna atbur. orsteinn hafi veri
maur vinsll, og var hann harmdaui llum heimilinu og var, er menn hfu nokkur
kynni af honum. fr hr eins og vant er, a blnturnar eru hverjum brastar.
Veturinn lei fram, og vori nlgaist, og smtt og smtt fru menn aftur a taka kti
sna. Sigurur bndi var grinn sra sinna og var svo a kalla alheill; raunar hafi
hann ori a lta taka af sr eina tna vinstri ftinum, og v nr missti hann hi
hgra eyra, en slkt er varla frsgur frandi; missir tarinnar var honum ekki til
neinnar fyrirstu, a hann ei gti gengi eins haltur eftir sem ur; ekki verur a
vari, a eyramissirinn var honum til nokkurra lta, og grungarnir ar sveitinni, er
sjaldan fara a lgum ea gjra greinarmun v, hvort eitthva er einum sjlfrtt
ea ekki, gfu honum kenningarnafn eftir biskupssveini eim, sem Ptur sveiflai forum
a sverinu, og klluu hann Malkus, en a var hvorttveggja, a eir sjaldan gengu svo
berhgg vi hann, a eir hreyfu slku hrpi upp opi gei honum, og hinn
bginn var hann ekki maur sphrddur.

Sigrn litla dttir orsteins heitins hafi veri mjg elsk a fur snum og mtti
varla stundu lengur af honum sj. Fyrsta daginn eftir andlt orsteins var Sigrn
rspurul um, hvar babbi hennar vri, en af v menn hldu, a hn mundi vera
huggandi, ef henni vri sagt satt fr um afdrif hans, tku menn a r a skrkva v
a henni, a hann hefi fari fer suur land, en a hans vri brtt von aftur. etta
r dugi um stund, en fljtt su menn, a a ekki ngi til langframa. Sigrn var svo
skynug, a hn enn vri barn a aldri, a hn var ei til lengdar dregin tlar me
eirri skreytni; kom eim hjnunum v saman um a segja henni hi sanna um etta efni;
hn var bin a f a vit, a hn vel vissi a gjra greinarmun daua og lfs, var
hn af essum fregnum mjg harmbitin og grt hstfum; en br er barnslund, og svo fr
um Sigrnu litlu, hn grt srt, en gladdist skjtt og gleymdi brum furmissinum;
harmur hennar var af st og sknui, en ekki af eigingirni, v hn vissi ekki, hvaa
afleiingar hann hafi fyrir hana og a hn var munaarlaus, er hn missti fur sns
vi.

egar hr er komi sgunni, var a eitt skipti seint tmnuunum, sama veturinn sem
orsteinn var ti, a au hjnin Hl stu tv ein inni hsi snu bastofulofti.
Hsi st opi, en engir menn voru bastofunni, nema urur gamla kri ar hinum
enda bastofu rmi snu. Sigurur bndi l upp rmi snu upp vi heradnu og lagi
olbogann rmbrkina og studdi hendi undir kinn og las sgubk, er hann flettir vi
og vi, eftir v sem hann las fram, me eirri hendinni, sem laus var. Hsfreyja sat
kistli, sem var milli rmsins og bors ess, er var fyrir gaflinum hsinu; hn
vaf spjldum og hafi teki skinn af hgri ftinum og brugi ar upp slngunni og
lagt hann annan minni kistil, er st fyrir framan hana; hn hlt slngunni me
annarri hendinni og hafi fingur skili, en sneri spjldunum og gaf me hinni og
agi, en af hyggjusvip eim, sem henni var, mtti sj, a hn var eitthva anna a
hugsa en um spjaldavefnainn einungis. annig sat hn um hr og vaf, en loks lagi hn
slnguna fr sr, styur hnd undir kinn, en san yrir hn Sigur bnda sinn og
segir:

Ekki vil g n, Sigurur minn, hindra ig a lesa r til skemmtunar, en langar
mig til a tala um nokku vi ig, fyrst hr er ftt um; g hef essa dagana veri a
hugsa um a, en a hefur hinga til ekki ori neitt r v.

Hva er a, rds mn? sagi Sigurur og lt bkina sga ofan rmi og fri sig
betur upp koddann.

g tlai a spyrja ig a, hva hugsair fyrir henni Sigrnu litlu framvegis.
Verur hn hj okkur?

g hef ekki hugsa anna en hn yri a vera hr etta ri, sem kemur; a er hvort
sem er ori of seint a koma henni fyrir r, einhver kynni a vilja taka hana
dvl.

Helduru , a nokkur muni taka hana dvl, eins og hn er? - hn er ekki fullra
nu ranna enn.

Nei, mr datt a n heldur ekki hug, rds mn, vor, eins og g sagi, en hitt
vori verur hn tu ra, og gti a vel veri, a einhver, sem arf a halda
lttastlku ea til a sitja hj kindum a sumrinu, vildi dvelja fyrir henni, v hn
er orin skollans geuglega tul, greyi.

Og a er hn eftir aldri, skinni; hefuru augasta nokkrum ess httar samasta
fyrir hana?

Ekki hef g n a a snnu sem stendur, tti mr ekki lklegt a hann Jn Tungu
tki hana; hn er orin hlt og bilu, kerlingin hans, og dregur eftir sr lri og
kemst ekki t og inn um binn; g held henni vri ekki vanrf a hafa einhvern
ungling a snast kringum sig.

tlar a koma henni ar fyrir?

a veit g ekki, sagi Sigurur drmt.

a er sjlfsagt, sagi hsfreyja, a furleysingjar og munaarlausir vera a taka
allt me kkum, sem er lagt, en ekki held g n, a eir, sem eiga sr einhverja
betri rkosti, mundu keppast eftir slkum vistum, a eim Tunguhjnum lstuum, og
satt er a, hart hefur hn tt hj okkur, greyi, en held g henni, ef til vill,
mundi brega vi, garminum, a fara ekki betri samasta en ar er sagur; en ef g
segi eins og mr br skapi, sndist mr rttast, a vi hrektum hana ekki fr okkur,
mean hn ekki getur unni ofan af fyrir sr sjlf. Hn er efnileg eftir aldri,
barni, en eigi hn n a komast flking og fara misjafna samastai, held g
veri lkt um hana og suma ara munaarleysingjana, sem missa foreldra sna unga
aldri og komast hrakning mann fr manni, enginn leggur rkt vi , vera eir
afstyrmi til lkams og slar alla sna vi.

etta er n sannleiki, sem segir, en g hugsai, rds mn, a r tti ngu margt
hj okkur samt, vi hfum hennar ekki rf; ru mli var a gegna, mean hann
orsteinn heitinn lifi, , var hn a vera hr, v a vri ungt a halda hann
me maga, vissiru a, a g vildi vinna a til heldur en missa hann fr okkur,
v ekki var a tala um verkin hans og trmennskuna - og mesti rifnaarmaur heimili
og aldrei vinnandi - annars hefi g ekki haldi hann me maga sj r; ea voru a
ekki tta r, sem hann var hj okkur?

J, hn var riggja vetra, hn Sigrn litla, ea rija ri, egar hann fr til
okkar, og n er hn etta a tunda san me slttinum sumar e var; en ar sem
talar um trmennskuna hans orsteins heitins, verur aldrei ofsgum af henni
sagt, hann reyndist okkur stakur dyggamaur, og vi snum a verkinu, hva okkur
hefur fundizt til handarvikanna hans, ef vi rekum hana Sigrnu litlu fr okkur, undir
eins og ndin er skroppin r honum og hann getur ekki lengur sliti sr t hj okkur;
enda held g, a margur muni segja, a r su mislagar hendur, ar sem leysir
hvern vinnustrkinn, sem hj okkur er nokkur r, r gari me strgjfum, en ltir r
farast svo ltilmannlega essu.

a er n meira r a kenna, a s vani er kominn , sagi Sigurur; en hsfreyja lt
dluna ganga og segir:

a munu og nokkrir mla, a hn Sigrn litla eigi a okkur furmissirinn, er svo illa
tiltkst, a hann d fer me r, og vst er um a, a a g fi a aldrei gui
fullakka, a hann gaf mr ig aftur heilan hfi, tekur mig samt srt um daua
orsteins heitins, v a hefur aldrei fyrri vilja svo hraparlega til okkar bskap,
a maur hafi di eins voveiflega fr okkur, og mr er svo vari, a mr finnst a
heldur hvt fyrir okkur a hlynna einhverju gu a henni Sigrnu litlu, svo minnisttt
er mr a, a gu leiddi ig aftur r hskanum.

Um lei og rds sagi etta, br hn svuntuhorninu um augu sr og agnai; bndi s,
a henni vknai um augu, og segir bllega:

veizt a, rds mn, a g er ekki vanur a taka fram fyrir hendurnar r v,
sem vilt gjra; mr er ekkert mti skapi, a vi dveljum framvegis fyrir henni,
krakkaskinninu; g segi hreppstjranum fr v, a hann megi ekki gjra mr
sveitartsvar fyrst um sinn; a getur ekki heiti megjf, g hafi tsvari mitt
svo sem v skyni, sem g skt skjli yfir hana, anga til hn er fr um a ganga
vist.

, gjru a fyrir mig, heillin mn! sagi hsfreyja og brndi raustina, a lta mig
ekki heyra enna sma; mr er svo vari, a annahvort gjri g hlutinn ea gjri hann
ekki; tlir a fara a taka me henni af hreppnum ea hn eigi a vera hr
sveitarskyni, skal hn ekki vera hr eina viku lengur en til krossmessu.

Hvernig tlast til, a hn s hj okkur?

a skal g segja r; g tlast til, a vi tkum hana a okkur og breytum eins vi
hana og vi ttum hana, og hrekjum hana ekki fr okkur, mean hn vill vera; hn
hefur veri elsk a mr, san hn var svoltill angi, og g veit ekki heldur, hvort g
tti svo hgt me a slta hana fr mr; manst, a hafir gaman af henni lka,
egar hn var ltil; hn var t svo flruleg vi ig og kallai ig mmmubabba sinn.

Jja, j, hn var t skr og skrtin, firildi a tarna, sagi Sigurur og brosti
vi; jja, a er rttast, a vi hrekjum hana ekki fr okkur; manstu, egar vi
lokuum hana niur kistlinum hj kettlingnum? - ha! ha! - hn var undir eins svo
skynug og skr, greyi.

Hn er a enn, mesta skrleikstelpa og ar a auki g og glynd, g tri ekki ru
en a a mtti gjra r henni kvenmann, og eins er hn lagleg til handanna, og er
mesta minnkun a v, hva litla rkt g hef lagt vi a kenna henni nokku, en g skal
heita v a hafa meiri al v; og vi yrftum a koma henni einhvers staar
fyrir um tma, er gui svo fyrir akkandi, a vi hfum efni v, enda hfum vi
ekki fyrir mrgum a hyggja ea fyrir marga saman a draga, fyrst gui mnum gum
knaist a taka til sn, sem menn eru vanir a vilja helzt unna ess litla, sem
maur .

Vi essi seinustu or agnai rds um stund og gat engu ori upp komi fyrir kjkri;
bndi hennar var ess var og sagi, um lei og hann strauk hendinni um kinn hennar:

Vi skulum ekki minnast a, gzkan mn! Vi fum a sj aftur eilfinni.

Veri hans vilji, sagi rds nokku mlhressari og strauk trin r augunum sr, og
fyrst hann blessaur fstrar og annast, svo a eir ekki urfa me essara
veraldarmuna, hva er rauninni rttara en a verja v litla, sem vi eigum, fyrir
, sem hann hefur fengi okkur til fsturs, og a eru munaarlausir, er engan eiga
a; ea hva tli vi mundum gjra betur vi essar reytur en a gefa r eftir okkar
dag einhverjum, sem okkur vri hllegt til og vri eftir okkar gei, eins og g vona,
a hn Sigrn litla yri?

J, hefi hn veri drengur, sagi Sigurur og dr heldur niur sr - en a er ekki
fyrir a, hlt Sigurur fram runni og tk upp tbakspontuna sna, leit upp lofti
og sl tappanum bumbuna pontunni, a s lti, sem vi eigum, mun einhver
vera til a iggja a; veizt n, rds mn, a presturinn okkar hefur lti hann
Sigurr sinn heita hfui okkur, hann mun, ef mig grunar rtt, tlast til ess,
a vi vkjum nafninu eitthva, vnt'eg.

Og g beiddi hann aldrei, ga mann, a lta heita hfui mr; hvort hefur
gjrt a, veit g ekki.

Nei, mr gat aldrei dotti a hug; hann mun hafa teki a upp hj sjlfum sr, en
hitt er a, a a mun ykja tluver viring fyrir okkur hrna, karl og kerlingu, a
hann gi maur hefur lti einkason sinn heita hfui okkur; og eir segja a
hrna sveitinni, a a su ekki margir, sem hann karlinn hefur smu hvegum og
mig; eir fundast n sumir yfir v, sagi Sigurur og saug mjg upp nefi.

J, vi ekkjum a, hrna okkar milli a segja, Sigurur minn, hvernig honum er
vari, karlinum, og mig furar ekki v, hann s blmll vi ig, ef a br
undir a n essar reytur, sem vi eigum, v ef hann getur gjrt sig allan a smjri
fyrir einn ltilfjrlegan pssunartoll, furar mig ekki v, a hann s blur, ef
til einhvers er a vinna.

J, hva sem sumir segja um hann ga mann, hef g ekki, rds mn, a segja af
v, a hann hafi reynt til a f meira hj mr en hann hefur tt; a er satt, a hann
hefur teki vi v, sem g hef gefi honum fram yfir, en hann hefur t sagt: g
etta ekki, og stungi v vasa sinn, sagi Sigurur, og stundum hefur hann gefi
okkur meir en v numdi.

a er satt, Sigurur minn, hann hefur stundum viki okkur smlega, en s vill ekki
eiga fiskinn, sem sr eftir beitunni; og s svo, a ekkert bi anna undir vinamlum
hans, erum vi meiri lnsmenn en sumir arir, en oft hefur mr dotti hitt hug, er
g hef s, hva miki far hann hefur gjrt sr um a kjassa ig, a til ess yru
refarnir a vera skornir, a hann endanum tlai sr a vera skalaus; ea hefur
hann aldrei lti ig ra , a hann ea hans yru njtandi a v, sem vi eigum?

Nei, sagi Sigurur bndi, hann hefur ekki, a g man, nunna a v einu ori, en
hitt hefur hann stundum sagt vi mig, a hann vissi ekki, til hvers vi vrum a ba,
barnlaus og magalaus, a vri rttast fyrir okkur a fara til sn hsmennsku og
hafa svo sem eina k heyjum og nokkrar kindur, og ann htt gtum vi tt eins
nugt og vi vildum.

Og rtt segir hann, gusmaurinn! En a er ekki vst honum veri kpan r v klinu,
sagi rds - en sleppum n essu, og svo a g vki n mlinu aftur a v, sem vi
vorum a tala um an, skilst mr, a vi sum stt um a a hrekja ekki hana
Sigrnu litlu fr okkur, mean hn vill hrast hj okkur.

Og ekki mun a vera okkur a sundurykkju, a fir ekki a ra svo litlu, rds
mn, sem a gefa einum ungling a ta - og ekki skal g amast vi henni hrinu.

essu bili heyru au hjnin, a komi var upp lofti, og ltu au tali falla,
en s, sem kom upp, gengur inn hsi til eirra, og var a Sigrn, hn gengur ar
a, sem rds sat, og segir vi hana:

Fstra mn - svo var hn vn a kalla hana - hn Sigga beiddi mig a skja til n
brlykilinn, hn er bin a taka ofan pottinn, hn tlar a setja hann yfir bri.

rds reifai vasa sinn og tk ar lykilinn og fr Sigrnu og segir um lei:

Hrna, en komdu inn aftur, g tla a tala vi ig.

Sigrn fr, en rds ltur eftir henni og segir:

vart kemur mr a, ef ekki liggur fyrir essari telpu einhver hamingja, sem okkur er
hulin; ekki ykist g hafa s telpu lnlegri svipinn en hana, ef nokku er a fara
eftir v; en n er bezt, a vi spyrjum hana, hvort hn vill vera hj okkur, v vilji
hn fara fr okkur, krakkinn, og heldur hn muni eiga skrra annars staar, held g
ekki hana.

Hn ber n vst ekki miki skynbrag a, sagi bndi.

a er jafngott a vita, hva hn segir.

a stst , a rds hafi sagt etta og a Sigrn kom aftur og var rj t undir
eyru, og var a annahvort af v, a hn hafi fltt sr svo miki, eur heldur af
v hn gjri sr hugarlund, a fstra hennar tlai a vta hana fyrir eitthva,
sem henni kynni a hafa ori . Hn gekk egjandi innar lofti og nam staar vi hli
fstru sinnar, horfi gaupnir sr og st ar eins og lamb til sltrunar leitt.
rds leit til hennar nokku urrlega, en tekur san til ora:

Sigrn litla, sagi hsfreyja, hefur n veri hj okkur hjnunum san varst
rija rinu; hefur hinga til veri hr skjli hans fur ns heitins, en n er
hann dinn, eins og veizt, og okkur hjnunum er ekki skylt a hafa ig lengur;
tt, a g veit til, engan a, sem getur teki ig, og liggur ekki anna fyrir r
en a fara sveitina ea fara til einhvers, sem vill taka ig dvl; viltu vor fara
til hans Jns Tungu, ekkir hann? --- essu leit hn hlfglottandi framan
Sigur.

tlar a lta mig fara til hans, fstra mn? sagi Sigrn og lt hfui slta.

g lt ig anga ekki, en ert n munaarlaus, og a getur veri, a hann vilji
taka ig til a snast kringum kerlinguna sna, g held hn yri g, ttri.

Sigrn litla hlt, a etta mundi vera alvara, a hn tti a fara fr Hl, og fr n
a daprast yfir henni, en trin tku a hrynja ofan eftir kinnunum henni; hn vildi
ekki svara j til ess, sem hn var a spur, en ori ekki a neita og sagi v svo
lgt, a varla heyrist, snktandi:

g veit a ekki.

Helduru getir ekki smtt og smtt vani ig vi, lti veri stundum askinum
num?

Sigrn svarai engu, og leit rds framan hana og s, a hn var ll grtin og
gat ekki komi upp ori fyrir ekka; ykist hn hafa gjrt heldur miki a verkum og
segir n blari rmi:

Okkar hjnanna arftu ekki a sakna, og a getur veri hrdd um, a ekki slr hn
Ingibjrg ig, eins og g hef gjrt.

Sigrn svarai engu, en grfi sig me andliti a handleggnum fstru sinni og lagi
hgri hndina klappandi herarnar henni.

En ef ttir kost , sagi rds, vildir heldur hrast hrna hj okkur hjnunum
og ola ljft og leitt me okkur? -en g yriru a vera.

Sigrn svara kjkrandi: J, fstra mn, og klappai fstru sinni aftur herarnar; en
rds hlt runni fram:

Vi tlum ekki, skinni mitt, a hrekja ig fr okkur fyrst um sinn, en r mun fara
eins og rum, egar eldist og arft okkar ekki lengur me, a munt vilja komast
fr okkur.

nei, fstra mn g, g vil aldrei fara fr ykkur, sagi Sigrn og tk bum hndum um
hlsinn henni og kyssti hana.

Vertu ekki a vola lengur, garmur minn, etta var ekki alvara, sagi rds, maurinn
minn vill ekki hrekja ig han, mean vi getum gefi r eitthva a bora, kysstu
hann fyrir a.

Sigrn gjri eins og henni var sagt.

Svona, lttu mig ekki sj, a srt a grta lengur, etta var allt gaman; helduru,
skinni mitt, a vi viljum missa ig, sem ert svo falleg stlka; - en fyrst g hef n
grtt ig, Rna litla, held g veri n a gleja ig dlti aftur. arna, ljktu
upp kistunni minni - hn rttir a henni lykilinn, en tekur sig aftur - nei, a er
bezt g gjri a sjlf - gengur san a kistu, sem ar var loftinu, og lkur henni
upp og tekur ar san upp dltinn skorinn kistil og leitar um hr fyrir sr; loks
tekur hn samanvafi brf eitt, ar var margs konar kvensilfur; ar voru meal annars
sex ermahnappar, allra mesta gersemi, eir voru settir gamaldags vravirki,
logagylltir, og hnappur me remur laufum.

Eigu n etta, Rna mn, g ver a vkja r einhverju, um lei og g r ig heima;
g skal geyma fyrir ig, egar ert n bin a skoa eins og r lkar, sagi
rds, um lei og hn rtti a henni.

Sigrn kyssti fstru sna fyrir gjfina og fr n skjtt a glejast af henni aftur, og
lei ekki lngu, ur ll tr voru horfin r augum hennar og andlit hennar ori svo
hrt sem glaasti vordagur. - Hn var n langan tma a skoa hnappana og hampa eim,
og var hn a sna hverjum manni, sem var bnum, og gat ekki sliti fr sr,
fyrr en komi var undir rkkur; fkk hn fstru sinni aftur og ba hana
varveita. Fleira gjrist ekki til tinda ann dag, og endai hann annig me glei
og kti fyrir Sigrnu litlu.




V. KAPTULI

Gaman, gaman, glejumst n,
gott er a koma prfasts b.

J. H.

egar menn lesa sgur, er a gmul og g venja, a lesarinn staldri gn vi, egar
kaflaskipti vera og ur en a hann leggur t hinn nsta kafla, ljki af hinum
brustu nausynjum snum, til a mynda hsta, rskja sig, taka nefi; en heyrendur
orsins tala mean um efni sgunnar og sgumennina, lofa hreysti eirra og
afreksverk, gizka , hva fyrir eim muni liggja a eftir er vinnar. g efast ekki
um, lesari gur, a hafir haft essa reglu og staldra dlti vi, egar
kaflaskiptin uru sast; en g vildi ska, a vistaan hefi a essu skipti ori
lengra lagi, svo a betur gtir mynda r, hva langt er fr v, a skildir
vi sgumennina seinasta kaflanum hr a framan, anga til hittir aftur
essum kafla. a eru sums liin sj r san, og verur a metaka a me trnni
sem sannleika. essum sj rum gjrust heiminum str tindi, en vr skeytum ekki
ru en v, sem kemur vi sguna, og getum aeins eirra atbura, sem snerta menn,
sem hn er af gjr.

a er fyrst a segja, a essu tmabili var prfastaskipti ar sslu, kusu
nokkrir prestar sra Sigvalda rnason Sta, og var hann nrri orinn prfastur og
jnai v embtti sem settur rj mnui, tvr vikur og tvo daga, en svo atvikaist
samt, a ekki laist hann tign; ltum vr oss litlu vara, hverjar orsakir til
voru, enda hfum vr far sgur um embttisstrf sra Sigvalda eur hluttekning hans
allegum mlum, v ekki er hans geti Eftirmlum tjndu aldar ea rbkum
Esplns ea kirkjusgum eirra Finns ea Pturs; nema a s s hinn sami, sem nefndur
er prestur til Holts; en a getur varla veri, v eftir eim annl, sem vr hfum
fyrir oss, var sra Sigvaldi rnason Sta aldrei prestur a Holti, og a verum vr
a hafa fyrir satt, ar til vr sjum glgglega grein fyrir, a hann hafi nokkurn tma
annars staar veri.

A Hl uru essum rum au umskipti, a Sigurur bndi hafi teki a velli gmlu
bastofuna og reist hana af nju, og m a htt telja einhver hin mestu tindi, sem
ori geta bndab; a ru leyti stu ar allir steinar stttum, og allt fr ar
fram venjulegan htt. - En tt a etta hvorutveggja, sem vr n hfum tali, s
harla merkilegt; hfum vr samt mestar frttir a segja af Sigrnu orsteinsdttur. Hn
hafi essum sj rum teki svo miklum og margbreyttum umskiptum og framfrum, a
lesarinn getur varla ekkt hana aftur. ar sem vr httum a segja fr henni seinasta
kafla, var hn munaarlaus tu vetra gamall unglingur, en n er hn orin gjafvaxta og
gfug heimasta. A vexti var hn orin svo rosku sem mealstlkur, r er n hafa
tvtugs aldri. Hn var hrra lagi mealkvenmaur, rttvaxin og herabrei, mimj og
brjstamikil, tlimagrnn og ftsm, handstutt, en hndin fremur holdug, svo a egar
hn rtti hndina, mynduust smbollar fyrir hnunum, fingurnir voru skammir og
jafnt framdregnir og svo hvtir sem nfallinn snjr, neglurnar litlar og gagnsjar.
Sigrn var fr kona yfirlitum og nokku toginleit, hver hluti andlitsins var fagur;
enni milungi htt, nefi rtt, eins og a hefi veri hggvi marmara Aenuborg
lngu fyrir Krists bur af myndasmium; munnurinn smr og varirnar fram standandi;
tennurnar jafnar og hvtar, lgar og breiar; hakan ltil og hvt me ofurlitlu skari
. Augu hafi hn svartbl og heldur strra lagi. Yfirliturinn var hraustlegur og
skiptist fagurlega. En a srhva andliti Sigrnar vri mjg svo fagurlega mynda,
mundi enginn hafa orlagt frleik hennar, ef a hefi ekki auki fegur hennar,
hversu allt andlitinu samsvarai hva ru, og svo vxtur og hr, og hva svipurinn
var hrlegur, vifelldinn, fjrugur og blur. a var og eitt, sem mest prir hvern
kvenmann, a hn hafi svo miki hr, a a tk ofan fyrir kn, er hn st upprtt,
og vel gat hn fltta a og brugi flttunum um mitti sr,, svo a saman ni, en
var eigi s siur a fjtra fagra lokka, heldur lta leika sr lausa. Eins og Sigrn
hafi teki framfrum a vexti og vnleik, eins hafi henni fleygt fram allri
kunnttu og kvenlegum rttum. Fr v a au hjnin Hl uru stt um a a taka
Sigrnu a sr, hafi rds lagt alla stund a manna hana, kenndi hn henni sauma og
matreislu, sem tkast bndabjum, og me v a Sigrn var bi gum gfum gdd og
hinn bginn hlin og rg vi fstru sna, kom svo, a hn essu fkk r
framfarir, a hn tti um flest jafnoki heldri bndadtra eur meira. En eftir v sem
rds s, hversu vel henni heppnaist a mennta Sigrnu, ess meiri al vari hn til
a frama hana llu og lagi jafnframt svo mikla st hana, a hn gat varla s af
henni stundu lengur; lt hn hana n jafnan vera sr vi hnd, en hlfi henni vi
llum stritverkum, nema egar eitthva urfti fljtlega til a taka, en hlt hana
jafnan smilega klum, enda var Sigrnu eins vari og flestum ungum stlkum, eim er
hafa fengi hugmynd kvenna, a r muni ekki vera tlu hinna frustu, a hn
hafi gaman af v a snotra kli sn og lta au fara laglega og srlagi
mannfundum, og var hn jafnan slenzkum bnai vnduum, sem fstra hennar gaf
henni. Hvern dag var hn svo bin, a hn var vamlspilsi blu, sksu,
klisupphlut dkkum me silfurmillum og reimuum saman a framanveru, og ar utan
yfir var hn prjnapeysu blrri, nrfelldri, og a framan var krkt me krkaprum,
en voru nokkur, er hn sjaldan krkti, a voru rj efstu prin, annahvort af v
hn oldi ekki a rengja svo a sr, ea hitt, a hn hirti ekki um, a brjst
hennar tkju sig svo t sem unnt var; hn hafi dkkbla hfu hfi me svrtum
silkiskf, sem jafnan fll ofan me hgri vanga hennar og nam vi xlina. Hri lt hn
oftast leika laust niur um herarnar en stundum br hn a lykkju upp undir hfuna
a aftanveru, og fell tvfld lykkjan ofan um herarnar. - a var tvennt, sem
rdsi hsfreyju tti vanta menntun og kunnttu Sigrnar fstru sinnar, svo a hn
vri eins vel a sr llu v, sem var tkanlegt a kenna ungum stlkum, eim er
kallaar voru gir kostir. a var eitt, a hn kunni ekki pellsaum og blmstursaum og
tsaum, og hitt anna, a hn kunni ekki a draga til stafs. etta treysti rds sr
ekki til a kenna henni til fullnustu, og me v engir bir voru ar grennd, er svo
sti , a essar listir yru numdar ar, nema prestsetrinu Sta, tku au hjn a
r a koma henni anga um tma hj prestskonu, er var annlu fyrir hannyrir og
bkmenntir, og ar e allg vintta var me v Hlarflki og prestskonu, var mli
essu vel teki, og skyldi Sigrn fara a stanum um aventuleyti og vera ar fram
vori ea svo lengi sem urfa tti, og var hn flutt anga kvenum tma og var
egar sett vi sauma.

En n vernm vr a geta eirra manna, sem voru stanum, og lsa eim fyrir
lesendunum; vonum vr , a eir ekkist betur af sgunni. Fyrst skal frgan telja, og
a er prestur, hann ht sra Sigvaldi rnason, eins og ur er greint. Sra Sigvaldi
hafi lrt Hlaskla og var tskrifaur aan ri 17..; sama r var hann vgur, og
gjrist hann fyrst astoarprestur hj fur snum og hlt v embtti ar til fair
hans andaist ri 17..: var honum veitt braui a Sta og gengu um a msar
sgur, me hverjum atburum a hafi ori. Aldrei tti sra Sigvaldi neinn afbura
kennimaur, enda sgu kunnugir hann fremur fa sig a lesa rur, me hvaa hnd,
sem r vru ritaar, en v a semja r sjlfur; a ru leyti var hann allrvakur
prestsembttinu og hsvitjai nstum hvert r; en s var munur hans og annarra presta
um r mundir, a hann lt aldrei neinn mann skjtast undan fralestri fyrir
brennivnspela - v slkar syndir vera ekki af vegnar, sagi hann, nema me riggja
pela flsku ea heilu rkisorti a minnsta kosti. Sigvaldi prestur var maur vel
auugur af jrum og lausaf og llu, sem til bs heyrir, nema bkum; af eim var hann
ekki rkari en millum hsgangs og bjarglna. Hann tti nausynlegustu hslestrarbkur
og Biblu og Njatestamenti, en fribkurnar voru ekki til hans eigu arar en gamall
Nkleus, skrifaur Dnat og feinar vagamlar sklaskruddur ea rttara sagt mistykki
r eim, v flestar vantai bi tlknin og sporinn. N tt a sra Sigvaldi
hvorki vri neitt afbrag stlnum eur stundai mjg bkmenntir, luku samt allir upp
sama munni um hann, a ekki yrfti a frja manninum vits, og er hann tti skiptum
vi ara menn, vannst honum oftast vi , er ttu fleiri bkur en hann, einkum ef um
f ea jr var a deila. Hann var maur blmll og kallai jafnan , er hann tti
tali vi, vin sinn, en ef a var kona, sagi hann jafnan: ljfa. Sigvaldi prestur var
maur lgur vexti og rekvaxinn. yngri rum hafi hann veri ljs hralit og rauur
kampa. N var hann orinn skllttur nsta, en kamparnir stu eftir og harla
grir fyrir hrum. Hann var grannleitur og flleitur, varaunnur og nefbjgur og um
flest heldur litlegur nema til augnanna, au voru dkkbl og allsnarleg og hefu tt
betur vi a sitja einhverju ru hfi, hefi ekki nokkurs konar lymskusvipur skini
t r eim. - Kona Sigvalda prests ht Steinunn; hn var nr v fimmtu ra gmul; a
var g kona og hglt og vel a sr um flest. Hn hafi yngri rum veri fr snum.
Hlfbrur tti hn, ann er rarinn ht, og var eirra svo mikill aldursmunur, a
hann var aeins tuttugu og tveggja ra. rarinn hafi alizt upp hj mgi snurn sra
Sigvalda, og tk hann vi arfi hans og lt setja rarin til mennta Hlaskla; dvaldi
hann ar fimm vetur og var n tskrifaur; fr hann heim til mgs sns og var me
honum enna vetur, og var a almli, a sra Sigvaldi mundi taka hann fyrir
astoarprest, er hann hefi aldur til fengi. rarinn var frur maur snum, hr
maur vexti og rekinn a v skapi, rttleitur og breileitur, svartur hr og
dkkbrnn, munnfrur og nokku nefstr og rttnefjaur, hann var fagureygur, rjur
kinnum og a llu hinn mannvnlegasti. rarinn var maur einarlegur, fltur
nokku og seintekinn eim, er honum voru kunnugir, en rinn og allegur vi alla ,
er tku a kynnast honum. Hann var glavr og smskemmtinn, en fskiptinn heimili;
tti hann jafnan koma fram til gs, ef hann hlutaist til um nokku. - ar stanum
var stlka ein, sem Gurn ht og brurdttir prests; hafi fair hennar veri
lgrttumaur, en a murinni var hn ttu r Hrtafiri. Gurn var uppfstru
Staarbakka hj presti eim, er ar var, en er hann deyi, var hn nr tvtugu; fr hn
vistferlum til sra Sigvalda, og tk hann um lei vi fjrforrum hennar, v hn
tti eignir nokkrar ar nyrra, og var hn san stanum; og me v kona sra
Sigvalda var farin a eldast og hafi aldrei veri miki lgu fyrir bskap, gjrist
Gurn rskona ar stanum og tti jafnan tul og rsk, og fyrir orsk var hn
miklum dleikum hj sra Sigvalda, er hann var bsslumaur mikill. Gurn hafi
yngri rum veri talin me frari konum, og a hn n vri komin yfir rtugt og
farin a fella fegursta skubrumi, var ekki anna sagt en a hn enn vri
fulleiguleg kona, nema hva vxtinn snerti, hann var fremur lilegur, er hn var ll
jafndigur og nokku luraleg velli; hn var ftstr og lileg til handanna og
hendurnar jafnan rauar og sem blgnar vru. Kenningarnfn tti Gurn sr, og var hn
mist kllu Staa-Gunna ea Presta-Gunna, og var a dregi af v, a Gurn hafi
jafnan veri Stum og hj prestum.

Eftir a vr n stuttlega hfum geti hinna helztu manna, sem voru prestsetrinu,
ykjumst vr ekki geta leitt hj oss a drepa nokku hsaskipun stanum, v a er
stundum eins nausynlegt fyrir lesanda a ekkja vel afstu og leg eirra staa, ar
sem sagan gjrist, eins og a ekkja sgumennina sjlfa. Staurinn var allvel hsaur,
eftir v sem var ttt landi hr. Hsin voru a snnu flestll orin nokku forn,
og sra Sigvaldi hafi lti reisa au fyrstu prestskaparrum snum, en ll voru au
vel stileg, v au hfu veri gjr af gum efnum, enda var a tzka a
reisa hs sterk og rambygg og meira lgu til hlinda en til fegurar einnar, sem n
tmum er tara. Bjardyrnar sneru gegn hsuri, og hfu menn a fyrir vst dagsmark,
a egar slargeislann lagi inn um dyrnar og inn mlunarkvrn , er st hgra
megin inn fr dyrum, a vri rtt hdegi. Fyrir bjardyrum var standil sterklegt og
bjarhurinni str koparhringur, sem teki var , egar loka skyldi ea upp ljka;
vers fyrir ofan hurina a utanveru var felld dyrafjl, st ar skori me
rmverskum tlustfum rtali, nr brinn hafi veri reistur sast. Upp
bjarbustinni st stng a gizka lnar h, henni var veurviti, a var spjald
lti, er snerist um jrnmndul, sem var efst upp r stnginni; spjaldi var gagnskori
og innan nafn prests skammstafa. Spjaldi snerist eftir vindi, og tsti htt ,
egar hvasst var, og sgu grungar, a f vri jafnan fstra lkt, v spjaldi hefi
sama tnunarlag sem prestur, og drgu a af v, a sra Sigvaldi var veikraddaur.
Bjaranddyri var hr um 5 lna langt fr dyrum, inn af v gengu dyr til beggja handa,
voru arar a stofu; hn var remur stafglfum. eirri hli stofunnar, sem sneri t
a hlainu og til suurttar, voru tveir glergluggar, og ar undir st strt bor og
sinn stll hvorum megin me leursetum. Bakhluti stlanna var mjg hr og mundi hafa
teki hverjum mealmanni hnakkagrf, er hann sat; fyrir gaflinum stofunni var
skpur str opinn, hann var raa mislegum borbnai r tini og leiri. A
noranveru stofunni hngu tv myndaspjld, og fyrir mijum vegg sama megin st
dragkista ein mikil r eik og tk nr v upp undir lofti; fyrir framan dragkistuna
st str fatakista, og fremst horninu var skpur lstur. Hinum megin r anddyrinu
var inngangur til sklhss; a var og remur stafglfum; a var og ilja, en
ekkert fjalaglf , og eirri hliinni, sem vissi t a hlai, voru nokkrir
kringlttir skjgluggar. sklhsinu svfu vinnumenn prests, og var rmum eirra
skipa ar me bum hlium. Inn fr anddyrinu og beina stefnu r bjardyrum lgu
gngin, og var skammt a ganga, ar til a komu snar dyr hvora hnd, gengu arar a
bri, en arar a eldhsi, er ar voru hvort mti ru. Hr um bil fjrar lnir fyrir
innan essar dyr rutu gngin, og var gengi bastofuglf mitt rtt vi
loftsuppganginn. Bastofan var strt hs og allsnotur. Niri glfinu var vefstaur
gagnvart bastofudyrum, og rum enda bastofu, til hinnar vinstri handar, var
gestaherbergi og tvr hvlur; en hinum endanum var herbergi tveimur stafglfum,
vel ilja. a hafi veri tla fyrir svefnherbergi fyrir gesti , er ttu heldri
manna r, og voru ar tv rm, en hafi rarinn mgur sra Sigvalda ar asetur
sitt og svaf ar um ntur. S helmingur bastofuloftsins, sem vissi til austnorurs,
var tlaur fyrir vinnuflk, og sat a ar kvldum vi vinnu, en grikonur svfu ar
einar nttum, en vinnumenn skla. hinum enda bastofu var fyrst hs dlti
einu stafglfi, og voru v tv rm, sitt hvorum megin; ru svaf Gurn rskona,
en hinu svfu sjaldan nokkrir nema vi og vi akomukonur; v var Sigrn ltin
sofa, mean hn var stanum. Innar af essu hsi var anna herbergi, a var a
gizka hlfu strra en hi fyrra; a var herbergi eirra hjna, v voru tv rm,
sitt vi hvora hli og ekki allskammt milli, v anna st sem fremst vera mtti,
sunnan til loftinu, en hfalagi hinu ni t a stafnglugga eim, sem var
bastofunni. Fyrir framan hfalagi essu rmi og rtt undir glugganum st dlti
bor rskammt fr rminu. egar sra Sigvaldi var a skrifa, sat hann stl hinum
megin borsins; en oftast, er hann var bastofu, var hann vanur a sitja rmi snu
og halla sr stundum upp a hfalaginu og reykja af tbaksppu, en fyrir framan hann
bori var sett glarker, og kveikti hann ar vi ppu sinni, er hann urfti, og til
ess a prestur v betur gti tala vi komumenn eur ara, sem hann vildi ra vi,
var vi ftabrk rmsins settur stll og ar ofan lg flossessa, er gestir skyldu
sitja . Engin hur var fyrir dyrum eim, sem voru millum herbergjanna. fyrstu
hafi veri ar hur jrnum, en einhvern tma bar svo vi, a skrin geggjaist og
lykillinn tndist, og frst a jafnan fyrir, a vi a vri gjrt; var hurin san
svona skrarlaus um hr, en loks lt prestur me llu taka hana burt og bar a
fyrir, a ktturinn hlypi oft um ntur milli herbergjanna og skelldi hurinni svo
hart, er hann trist t ea inn um dyrnar, og gjri eim, sem svfu ar
herbergjunum, hi mesta ni.

a var venja ar stanum vetrum, a jafnan var sofi rkkrum nokkra stund fram
yfir dagsetur ea lengur, og l hver snu rmi. Prestskona var svefnstygg mjg, og
var hn v vn a leggja sig upp niri hsi brur sns, og tti henni trrra um,
a hn ekki heyri ar neinn hvaa, mean hn vri a festa svefninn, heldur en ef
hn svfi upp loftinu. Sigrn var og vn rkkursvefni, og lagist hn jafnan
rkkrinu sem arir rm sitt fremra loftherberginu. a var eitt kvld, fum dgum
eftir a hn var komin a stanum, a hn hafi lagt sig ar t af. Allir fram
bastofunni voru fast sofnair og hrutu. Sigrn grfi sig niur rmi og hafi
breitt brekani ofan sig og snerist til veggjar og reyndi til a sofna. Gurn sat
enn inni hsi eirra hjna, en prestur gekk ar um glf og reykti, en hsfreyja var
gengin a venju a sofa niri hsi, og var vel hlfrokki. Sigrn getur n fyrst
um sinn ekki fest svefn, og lur svo nokkur stund, a hn liggur vakandi; tekur hn
eftir v, a prestur gengur fram hsdyrnar og stendur ar vi um stund, og ykir
henni v lkast sem hann hlusti eftir nokkru, en san gengur hann innar hsi og
sezt rm sitt, en Gurn rskona situr ar stl fyrir framan rmi; heyrir Sigrn
, a au prestur og Gurn taka tal saman og lgt. Sigrnu var eins vari og
mrgum rum, a hn hafi nokkurn snefil af forvitni, og fsir hana a heyra, hva
umruefni muni vera. Henni dettur a hug, a hn hafi teki eftir v, a r
ilinu vi hfalag hennar var fallin dltil fjl, og st rifan eftir opin; hn tir
sr n hgt og hgt a rifunni og leggur eyra vi hana, en ekki vri tala hrra en
hlfum hljum, heyrir hn samt ll oraskil og samhengi ess, sem tala er, og var
a upphaf runnar, a prestur segir vi Gurnu:

Sofa allir hrna fram loftinu, systir?

a heyrist mr, brir minn gur, sagi rskona.

Hum, hum, sagi prestur, og eins hn arna Hlarpkan fram hsinu?

Og a held g, ekki heyrist mr betur, svarai rskona.

g ver , Gurn systir, a segja r frttir af v, sem g einhvern tma hef minnzt
vi ig; vi rarinn minn ttum n fyrsta skipti tal saman gr um hitt.

J, j, og hva sagi hann? sagi rskona nokku urrleg.

Vi stum lengi tveir einir fram stofu og tluum fyrst svona v og dreif - hum,
hum, er glarkeri hrna? - og seinast hn ran a v, sem g oft hef tla mr a
tala um vi hann; g lt hann ra , hvers hann kynni a mega vnta, ef hann vildi
fara a mnum rum; sums, a g mundi ekki vera fs a taka mr hann fyrir kapeln
og f honum helming hrna af stanum til bar, allt a rijungi af llum fstum
tekjum og fyrir extraverk eftir samkomulagi, me v skilyri, a hann reyndist mr
sem hlinn og ausveipur sonur - hum, hum - og tti stlku, sem mr vri ekki
mti skapi, efnaga, honum a llu sambona, rsetta og reynda - hum, hum, taktu
eftir - utan hss og innan hverju, sem er; g arf ekki a segja r, vi hverja g
tti; a hefur lengi veri hugur minn a koma v svo kring, a fengir
viunanlega giftingu, egar fer r mnum hsum.

Gurn saug upp nefi og mlti: J, r hafi n lofa mr v fyrri, og hvernig tk
hann undir - flega?

etta kom, eins og getur nrri, flatt upp hann, hum, hum, hann tk af engu og
jtai heldur ekki neinu, en engin eik fellur vi fyrsta hgg; g bau honum a lta
etta vera svona fyrst um sinn, hann skyldi hugsa sig um, en yri allt a vera
skellt og fellt fyrir fardaga vor skum jararinnar, ef hann hugsai upp bskap
r; g er farinn a letjast a jna essu ruga, vesla og mr mrgu tilliti
hallkvma braui, hum, hum, og v sagi g honum, a g hefi sett mr a fresta v
ekki lengur a taka einhvern gefelldan mann mr til astoar; sjlfsagt lti g hann
njta ess fremur en ara vandalausa, ef hann vildi fylgja mnum rum, en hann yri a
segja annahvort af ea seinasta lagi fyrir messur - hum, hum.

N, g kalla hann eigi a f ngan umhugsunartmann, fyrst etta a ba fram
mitt sumar, sagi Gurn og nokku urrlega, mr hefi snzt, a hann gti brum
sagt annahvort og r jafnvel, brir minn, skipa honum a.

Vertu olinm, systir g! Flas er ekki til fagnaar; g hef skoa etta allt vel -
hum, hum - g ekki rarin mg og hvernig hann er skapi farinn, a tjir ekki a
beita hrku vi hann, hann er rr, ybbinn, ef geyst er fari a honum; hann ltur oft
til leiast me gu; hann vill athuga sjlfur, hva hann gjrir, ur en hann
framkvmir; en ef mig grunar rtt, mun s raunin vera, a hann endanum gengur
ljft a llu; hann mun sj, hvers hann fer mis, ef hann hafnar v, sem hann kost
, og hva er ara hnd, ef hann vill fylgja mnum rum, tekur hr vi og ig; en
skoa n til, systir, viljugan er hvern bezt a kaupa, vi vinnum etta me laginu -
hum, hum - hinu er beitt, ef arf a halda, hum, hum.

r sgu a lka um ri, viti menn, egar a kom til ora um okkur Jn, en hvernig
fr, a drst og drst og bei og bei, og r tluu a vinna hann me laginu, og
seinast var ekki neitt r neinu, eins og ekki var heldur vi a bast, egar arir
fengu tma til a komast braui.

Anna ml var a, sagi prestur, hann tti aldrei a vera anna en varaskeifa, og
hverjum var a a kenna, a a drst sundur? varst aldrei fram um a a eiga
hann, me fleiri greindum orskum - hum, hum.

g hefi tt hann endanum, held g, og hvernig fer n, ef rarinn akkar yur
fyrir g bo?

Hum, hum, hvar er glarkeri? - Vertu hrdd, systir, etta fer ruvsi en heldur;
g tk rarin minn, egar hann var tunda rinu; g hef kennt honum a hla, og a
er ekki ofsgum sagt, g segi: a, sem hann er, hann mr a akka.

Og a held g s htt a segja, nokkru hafi r upp hann kosta, tli a s ekki
svo?

j, a vri samtals nokkrir skildingar - hum, hum - ef g reiknai a; g hef a
einhvers staar hj mr gleymt; fyrst uppeldi, ar nst megjf me honum
heimaskla tvo vetur, 10 krnur hvort r og 10 fjrungar smjrs.

Og hva var hann lengi skla?

a voru fjrir vetur, ar gaf g me honum rlega 6 saui gamla og tu fjrungana,
tem talsvert til bka, hestafur, ft og srhva, a tldu msu smlegu, allvn
reitygi, tem smsendingar og ltilri hans skyni til hsfrarinnar me meiru, hum,
hum. Fyrir reglu sakir hef g a allt uppskrifa, vona g, en ekki af v, a g tli
a lta hann borga mr a aftur, sem g hef til hans kosta, ef hann hallar sr hr a
og ig, a rum kosti skal hann vera a borga mr hvern pening - en hvar hann a
taka a, hri, blftkur maur - ea snist r a sanngjarnt?

Nei, a held g engum geti snzt.

Sr ekki, systir, a honum er nauugur einn kostur a ganga a v, sem g b -
en hver er arna a rumska fyrir framan? - mr heyrist einhver vera vakandi.

nei, a er Hlarstelpan, hn ltur svona svefninum, verur hn hr lengi?

Fram yfir sumarmlin, held g, konan mn hefur teki hana; au Hlarhjnin hafa bei
a lofa henni a vera hr um tma, hvernig fellur r hn ge?

g skipti mr ekki af henni, g s hn situr arna hj hsmurinni eins og uppstrokinn
kttur og tekur ekki hendi sinni til neins nema a fitla eitthva vi sauma, a er n
lag v.

Hn fr hinga til ess a komast eitthva niur ess httar, mr var samt, satt a
segja, ekkert um hrveru hennar, a yri svo a vera, fyrst au mltust til ess;
v er svo vari, a g m ekki afsegja eim Hlarhjnum um a, sem au mlast til.

g hef s a fyrri, a r vilji ekki gjra eim miki til miska.

j, a hefur veri fremur hllegt milli mn og Hlarflksins, sagi prestur og lt
eins og hann vildi eya essari nmru, sr lagi hans Sigurar mns og mn. Monsr
Sigurur er t dindis karl, hann geldur t reiilega tundir og ljstollinn ull
og tlg ea rum gum aurum; tem offur gu lagi - hum, hum.

a eru n fleiri, sem standa skilum vi yur, og hafi r sarnt ekki rum
eins hvegum og dekri og a Hlarflk; g hef aldrei geta skili eirri vinttu,
sagi Gurn.

Srhva sna orsk, a getur veri mr hafi einhvern tma dotti fleira en eitt
hug, systir; a stendur svo v, g ver a vira au upp, hver veit, nema g ea
mnir einhvern tma kynni a geta haft einhvern hag af v, egar fram la stundir.

Hvernig eigi r vi?

g segi r ekki fr v nna - rttu mr glarkeri, systir, svona, a er lifandi; -
au eru vel efnu, tem er mr grunur , a monsr Sigurur minn lumi nokkrum
skildingum, og svo eiga au enna jararpart.

J, etta veit g n, sagi Gurn.

Og barnlaus, ljfa, eiga enga erfingja nema blftka tarfa, sem lti hafa a gjra
me peninga ea jarir; mr hefur dotti hug, a a gti lnazt, a au arfleiddu
drenginn hann Sigga minn, og v heitir hann hfui eim Siguri og rdsi, eins
og veizt, systir.

Heitir hann ekki raunar eftir Siguri sla afa okkar og ru mmu okkar?

a getur veri, a svo hafi fyrstu veri til tla, en ekki vita au hjnin Hl
anna en hann heiti hfui eim. N hef g sagt r, hvernig llu liggur; a er
etta tvennt, sem g tla a koma kring, ur en g skil hr vi: a hann Sigurr
minn gti ori anjtandi reytanna eirra ar Hl, v hefur hann heldur
eitthva a a hverfa me essu litla, sem hr er til, og a sj r borgi, a
fengir viunanlega gifting, hum, hum, sem g lt vera, ef rarinn mgur minn ig.
a getur ori vnn og duglegur maur r honum, og g ann r ess vel fyrir langa og
holla jnustu - hum, hum - og frndskap, en n ltum vi etta vera svona a sinni; en
a ykist g vita, a reynir til svona heldur a hna hann a r - hum, hum - og
arf r ekki r a kenna, kvenj; ea hvernig er hann vimti vi ig? - lju
mr glarkeri.

Hrna! - hann er urr, skelfilega urr.

verur a vira ig upp vi hann, tem, a er smuleiis, komdu r vi hann
rarin mg minn, hann er eins og arir, glavr rkkrunum; - en n held g s bezt
farir a kveikja, g heyri r eru vaknaar, stlkurnar fram loftinu.

Vi etta ltu au tali niur falla; Gurn rskona gekk fram loft og tk a
kveikja og bar san ljs inn herbergi eirra hjna. Sigrn hafi ekki sofna essu
rkkri, en er Gurn gekk um hsi, lt hn sem svefnlegast, og grunai Gurnu ekki,
a hn hafi heyrt vital eirra prests, enda gat Sigrn ess ekki vi nokkurn, hvers
hn hafi ori skynja.



VI. KAPTULI

Fyrst er sjn, og svo er tal,
svo kemur hrlegt auga;
ar nst star fagurt fal
Freyju hefst vi bauga.

S. P.

a bar til einn morgun, skmmu eftir vital eirra prests og Gurnar, a prestur rs
snemma r rekkju og ltur sla hest sinn og rur a b einum ar sknum a jnusta
gamalmenni nokkurt. Gurn rskona var enn niri vi bverk, en hsfreyja var setzt
vi sauma rmi snu, og var enginn ar hsinu nema hn og Sigrn. Sigrn var nlega
komin ftur. Henni voru ekki tlu nein ullarverk ea innanbjarstrf, og var hn v
ekki vn a rsa fyrr r rekkju en undir a, a saumabjart fr a vera. Hn sat
stl vi hfalag rmi hsfreyju nlgt glugga eim, er ar var bastofuhliinni,
og lt hsfreyja hana sitja ar fyrir sk, a hn vildi hafa hana sem nst sr, svo
a hn vi og vi gti liti eftir v, hvernig henni frist r hendi a, sem hn var
a lta hana sauma, og sagt henni til ess, er henni urfa tti. r prestskonan og
Sigrn voru allktar og rddust vi um hitt og etta, og bar margt gma. ess er
geti hr a framan, a Sigrn var hverri konu frari og vnni a vexti og yfirlitum.
En a hn jafnan vri fr, leit n samt a essu skipti svo t sem hn vri langtum
fegri og gjrvulegri en hversdagslega. drpu eirri, er hinn blindi bragsmiur Hmer
hefur ort um dysseif konung borgarbrjt, segir svo fr, a jafnan, er dysseifur
konungur kom mannamt nokkur eur ar, sem fyrir voru gjafvaxta meyjar ea heldri
manna konur, steypti gyjan Aena yfir hann mikilli fegur og gjri hann jafnan strri
og mannborlegri en hann tti a sr, svo a menn fengju okka honum, greiddu erindi
hans og gjri farir hans gar. Ekki er lklegt, a svo hafi veri, a Sigrn hafi
tt a eitthvert verndargo, er lkan htt og Aena hafi auki fegur hennar, ef
l; hfum vr ess ekki sannar sgur, og snist oss v rttara a telja r
orsakir, er vr hyggjum, a veri hafi til ess, a hn a essu sinni virtist a vera
fegri og frari en hn var vn a vera. a er fyrst a telja, a Sigrn var
nrisin r rekkju eftir hgan og stan svefn, og v var hn, eins og allar rsir,
fegurst a morgni dags. a teljum vr , a hn hafi baa hendur og andlit r kldu
vatni, en vatni styrkir, lfgar og endurfir, og slin t s fgur, snist
mnnum hn samt aldrei skna jafnskr eins og hn er nstigin r Rnarlaug. Hi
rija, sem studdi a v a gjra Sigrnu sem fegursta etta skipti, var a, a hn
lt hri falla laust, sem v var lagi, ofan um herar og axlir, og ekkert prir
fagra konu meira en fagurt hr, v a er eins og blmi rsakollunum ea laufi
eikinni, sem breiist t og blaktir sunnanvindinum. Hsfreyja tk eftir v, a
Sigrn var venju fremur glsileg sndum, og gat ekki gjrt a sr a stara hana um
stund, en segir san brosandi:

ert einhver blmars dag, Sigrn litla; hefi g veri ung og tt unnusta a
fagna, hefi g vilja lta svona t eins og nna.

En rtt v a prestskona sleppti sasta orinu, gekk maur inn hsi, a var
rarinn stdent; hann varpar egar systur sna bllega og segir:

Heil og sl, systir g, hvernig ski g a r?

Velkominn, brir sll, sagi prestskona, ert sjaldsur gestur um essar mundir,
situr lon og don vi lesturinn og sr mig ekki, systurmyndina na, nema hppum og
glppum, n skaltu gjra svo vel, karl minn gur, og setja ig niur, skalt ekki
komast undan v dag a standa vi hrna; settu ig niur hj mr, sti er til
reiu, hvort sem vilt til hgri handar ea vinstri ea hrna milli okkar Sigrnar,
og n er ekki kot vsa, og a viltu, ef g get rtt til; helzt, j, ar skaltu
sitja, g skal lta hrna kodda fyrir ig a sitja .

Nei, nei, systir, hafu ekkert fyrir v, g sezt ar, sem g kem fyrst a, skoau,
hrna fer gtlega um mig, sagi rarinn og settist kistil vi ftalag systur
sinnar.

kannt ekki g r a ast, etta gjri g n fyrir ig a bja r a setjast
hrna, g vildi hefir eitthva a una r vi.

Og a var, systir g?

g vi morgungeislana, eru eir ekki ngu fallegt leikfang fyrir ig? sagi
prestskona.

g skil ig n ekki, systir, g s hr enga slargeisla.

, sagi prestskona og lyfti um lei me lfanum undir hri Sigrnu, sem fll ofan
um herar henni og sat hfalagi rmsins - hva er etta? Eru r svona hrprar
Hlum?

rarinn leit og ronai vi, og var honum a sjlfrtt, en lt sem honum
brygi ei vi og sagi bltt fram:

Hrfagrar eru r Hlameyjar sumar, ekki er a a efa.

Prestskona leit framan rarin og s, a hann hafi teki litaskiptum, hn kinkai
kollinum framan hann og sagi:

N, ekki tlai g - en g fyrirb r a lta framan hana.

Sigrn sat svo kistlinum, a hn sneri andlitinu vi meira a glugganum heldur en a
hsfreyju og laut ofan saumana, og var ekki s nema utan hgri vangann aan fr,
sem rarinn var setztur rmi, bi af v a hn laut og sat nokku skakkt vi, en
v a hsfreyja sagi etta, bar svo vi, a Sigrn leit upp og um lei sneri
hfinu anga, sem rarinn var, og litu au n hvort framan anna. Ekki var tillit
etta langt, en svo var a laga, a vel mttum vr tra v, a eir, sem vita
hefu, hva v l, gtu betur mynda sr a en frt a letur. Sigrn grfi sig
undir eins aftur niur a saumunum, en prestskona hafi einlgt augun rarni brur
snum og var vr vi, a hann leit vi Sigrnu. Hana rofai naumast a, hva honum
flaug hug; en af v vel l henni, hlt hn fram grannleysi og gamni v, sem
hn var byrju , og segir:

Sjaldan vinnst vel varaur glpur, ert binn a sj hana Sigrnu mna? - g bannai
r a , er hn samt ekki lagleg? ykir r ekki stlkan hafa teki stakkaskiptum,
san sst hana sast, ur en frst sklann?

g man ekki, hvort g hef s hana fyrri en egar hn kom hinga nna um daginn, sagi
rarinn miki lkindaltislega, j, a vnti g hafi s hana einhvern tma.

Og g held a, alltnd egar reiddir hana fangi r.

Hvenr var a, heillin g? sagi Sigrn og leit upp aftur fr saumunum.

a skal g segja r, a var, egar varst svoltil, ga mn. a var, egar hann
fair inn heitinn fr ar a Hl, flutti hann ig me sr. Hann hafi me sr tvo
klyfjahesta, og varst bundin ar ofan milli rum, en varst vr, auminginn,
sem von var, a ra svona og varst ru hverju a skla, og kenndi g brjsti um ig
og ba hann bnda minn a lofa honum rarni a fara me honum fur num fram eftir
og reia ig; a er ekki von, a munir eftir v, getur ekki hafa veri eldri en
rija ea fjra rinu.

N, mig minnir, sagi Sigrn og var blrj framan, a hn fstra mn hafi sagt mr,
a hn hafi reitt mig, egar g var flutt ar a Hl.

Og sussu, hana misminnir a; mtt tra v, sem g segi, a var enginn annar en
hann rarinn brir minn, sem reiddi ig anga, g veit verur a muna eftir v,
rarinn, varst orinn 11 ea 12 ra gamall.

Og ekki man g neitt eftir v, sagi rarinn hlfbrosandi.

Manstu ekki eftir v, a hann orsteinn heitinn gaf r silfurbna svipu? sagi
prestskona.

J, a man g, a hann gaf mr einhvern tma svipu, g hana enn, en hvenr a var,
sem hann gaf mr hana, a man g ekki.

a var, egar fylgdir honum og reiddir hana Sigrnu litlu fram a Hl, svona er
a, sagi prestskona og sneri mlinu til Sigrnar: Ekki hlt g a , a a tti a
liggja fyrir okkur, Sigrn litla, a vera saman, samt leizt mr undir eins vel ig;
g man, a hann fair inn tk ig af baki, mean hann st hr vi, og var r
lofa inn loft; hn mir mn heitin lifi , og man g a g sagi vi hana, a
etta vri laglegt stlkubarn, og leiztu ekki t til a vera svo afbrags falleg
eins og ert, og enn sur gat mr dotti hug, a yrir slk hannyra-Steinka
sem ert orin, ga mn, en lofau mr n samt a sj hj r.

, veri r ekki a spauga mig, heillin g! a er ekki gustuk, sagi Sigrn.

llu gamni fylgir nokkur alvara, a er ekki svo miki h, g segi a; a m
kalla srt orin prilega a r, a einhverja megi finna, sem kann fleiri
sauma. rarinn brir! Ert ekki nokku kvenskur?

a er skrtin spurning, systir, sagi rarinn og brosir vi, j, g held g s a,
g hef einu sinni t r kvenmannsleysi fest mig einn axlabandahnapp, og a er vst,
a enginn hnappur hefur loa betur mr en s.

Segu ekki lengur, kannt a sauma, og hefur vit a sj, hvort vel er
sauma ea ekki; skoau! g tla a bera undir ig, mr ykir gaman, a eir dmi, sem
hafa betur vit en g; hvor af essum borum ykir r vera betur baldraur? a
hefur sn tilhaldsstlkan gjrt hvorn, en nnur er n samt vivaningur.

Um lei og prestskona sagi etta, rtti hn a rarni tvo bora baldraa, en egar
Sigrn sr a, tlar hn a grpa borana, egar rarinn tekur vi eim, og segir:
Veri r ekki a sna essa mynd! Hn nr borana, en verur heldur sein, v a
rarinn hefur fengi handfesti eim, og toguust au um hr um , en bi var
a, a rarinn hafi alla yfirburi, enda sleppti Sigrn fljtt og segir hlfmurleg:

, r ttu ekki a vera a f honum hann.

rarinn leit ba borana og segir: tlar, systir mn, a gjra gys a
saumavitinu mnu, en ekki er a svo a skilja, a g sji ekki, hvor eirra er betur
gjrur.

Vertu svo hreinskilinn a segja a, hn Sigrn s vi.

a er aus, sagi rarinn og leit til Sigrnar, af v hann hlt, a hn hefi
sauma ann, sem honum tti lakari, a essi er vivaningslegri.

r ykir hinn fallegri, er ekki svo?

J, sagi rarinn og leit aftur framan Sigrnu, eins og honum tti fyrir a vera
a styggja hana, v hann hlt, a hn tti ljtari borann - j, g ver a dma a,
og a eru ef til vill engin undur, hefur mske baldra ennan sjlf, systir.

Nei, g sagi r a, sagi prestskona, a tvr jungfrrnar hrna nrindis hefi
baldra sinn hvor; ert ekki svo frleitur, brir! sr a, sem allir sj; hn
Sigrn mn hefur n samt sauma enna, sem segir s skrri, og g tri a s
fyrsta sinni, sem hn hefur reynt til a baldra, ea er ekki svo?

Svo m a heita, sagi Sigrn, fi r mr hann aftur, veri r ekki a sna hann,
a er mynd.

Og ekki er a; en veizt ekki, brir, hver hefur hannyra hinn, sagi hsfreyja og
leit kmilega framan rarin.

a er, held g, engin afbrags hannyrarfa, sagi rarinn, laufin eru ll ramskkk.

Og a held g hn kunni nokkurn veginn fyrir sr til handanna, stlkan s, lastair
hana ekki, ef vissir, hver a vri.

Hver hefur bi hann til?

N, a segi g r ekki nema eyra, komdu hrna me vangann, g skal hvsla v a
r - um lei og hn sagi etta, hallai hn sr a hliinni brur snum og hvslar
a honum svo lgt, a Sigrn heyri ekki: Konuefni itt, karl minn sll.

Ha! sagi rarinn og kafronai framan, eins og hann ekki hefi heyrt, hva hn
sagi.

lzt ekki heyra a, g skal hvsla v aftur, komdu!

ess gjrist ekki rf; g heyri, hva sagir, systir, en g er litlu nr fyrir
a.

, gjru a fyrir mig, rarinn brir, vertu ekki a essum lkindaltum, a er
verst ekkir hana ekki!

Nei, hvernig g a ekkja hana?

skal g segja r a - hn hvslar n aftur a honum: ekkiru ekki hana Staa-
Gunnu?

Og skrattinn fjarri mr, sagi rarinn.

Talau ekki yfir ig, brir, veizt, a a er betra a ta yfir sig; segir anna
a ri um etta leyti og ef til vill fyrri, egar essar litlu hendur koma svona utan
vangann r, brir minn! sagi prestskona og strauk um lei um kinnina rarni.

, lttu ekki svona, sagi rarinn nugur svari.

skal g fra ig heim um sanninn sar; a er sjaldan, sem g gjri a gamni mnu,
en fyrst vilt, a vi sleppum essu tali, skulum vi ekki tala meira um a a
sinni.

a lzt mr, systir, sagi rarinn, a er fremur arfleysa etta hjal.

Jja, brir, g skal ekki stinga kaununum, en meal annarra ora, vi Sigrn mn
hfum veri a rgjra a bija ig bnar, en g bst vi, a hn geti ekki haft
uppburi a nefna a vi ig, sagi prestskona og leit um lei til Sigrnar, v
tla g a bera a upp; settu ig, karl minn, snggvast a borinu og skrifau fyrir
okkur fallegt stafrof me snarhandarletri, vi erum hrna, vi Sigrn mn, vi og vi
a bera okkur a draga til stafs, en eigum enga forskriftina.

rarinn tk essu mli vel; st hann n upp, og gengur hann n a borinu, tekur ar
penna og pappr og sezt niur og tekur a rita forskriftina, voru a bi breyttir og
breyttir snarhandarstafir, og ar nean undir var skrifu vsa, sem almennt er a setja
forskriftir:

Skrifa ttu skrt og rtt, svo sktnum yki snilli; orin standa eiga tt og svo bil
milli.

egar rarinn hafi skrifa forskriftina, gekk hann til systur sinnar og fr henni
hana, og ltur hn og lofar mjg, rttir hana san a Sigrnu og segir um lei, a
rarinn vri ess verur, a hann vri kysstur fyrir. Sigrn neitai v ekki og
jtai heldur ekki, og ekki vitum vr me vissu fr a segja, hva hn hugsai um a
ml, og hn ronai t undir eyru, en ar eftir verur ekkert me vissu sagt, hvort
henni var nr skapi, en a veit tra mn, a ekki fkk rarinn kossinn a skipti,
og var a bi, a hann gekk ekki rkt eftir, og lka er vst, hva hann hefi
afri, hann hefi tt ess kost. - En n bar anna til tinda, svo au systkin
uru a htta llum gamanrum, v rtt essu var hsinu hrundi upp mjg
hvatskeytlega, kemur ar inn kvenmaur og fer allgeyst - er a Gurn rskona; hafi
hn hlaupi svo hart upp loftstigann, a v nr var loka fyrir allt andrm, st hn
ll blstri og gat fyrstu ekki komi upp nokkru ori, en er hn ni a mla, segir
hn:

rarinn, prest - presturinn gjrir yur or a senda sr handbkina sna!

rarni var nokku bilt vi og segir: Handbkina?

J, vst, handbkina, hann hafi gleymt a taka hana me sr morgun og vissi ekki af
v, fyrr en hann tlai a fara a jnusta kerlinguna, a er kominn piltur fr
Hlsi, sem a skja hana, hann segir presturinn hafi sagt hn mundi annahvort vera
bkahillunni fram stofunni eur kjlvasanum hans, en vasanum er hn ekki, ar er
ekkert nema klturinn hans og tvr tbakstuggur, r veri a fara fram, gur, og
vita, hvort hn er ar, v ekki ekki g hana.

essi atburur gjri enda samru eirra systkina, og var n rarinn a fara
handbkarleitina me rskonu. Kvaddi hann systur sna og Sigrnu og gekk egar fram,
og er ess ekki vi geti, a hann kmi a mli vi systur sna oftar ann dag.




VII. KAPTULI

Engi er svo ntur,
a einugi dugi.

Mlshttur.

Ekki var samdrttur eirra rarins og Sigrnar binn a standa lengi, ur menn ar
heimilinu fru a hafa a flimtingum sn milli, a meiri kunnugleikar mundu vera
me eim en svo, a ekkert byggi undir. A snnu hfu au alla var, er eim
virtist ngja til a firrast or og eftirtekt manna v efni, en einu atrii eiga
jfarnir og eir, sem unnast laun, sammerkt, og a er, a hvorutveggju urfa smu
list hva mest a halda, og hvorutveggju flaska oftast henni, ef til lengdar ltur,
en s list er a kunna knlega a fela. rarinn og Sigrn voru vivaningar essari
list, og v var a, a menn ttust vera margs ess vsir, sem eim tti ekki
grunlaust; nokkrir ttust sj, a au rarinn litu hrlegar hvort til annars en
karlmaur og kvenmaur, sem ekki hafa el saman. Sumum tti a brega nokku ktlega
vi, a rarinn n oftar en ur vandi komur snar upp lofti til systur sinnar og
sat ar stundum saman og einkum stti v lagi, er prestur var ekki vi. voru
nokkrir, sem sgust geta svari a, a eir hefu s Sigrnu oftar en einu sinni
rkkrinu koma fram r hsi rarins, er fir hfu umgngur um nema hann og systir
hans. essar og vlkar sgur gengu mann fr manni ar bnum, og fr flimt etta
ekki htt, enda hfu menn getgtur einar og lkur, en enga vissu, vi a styjast;
var ar stanum piltur einn, er vissi nokku gjr um etta efni en arir menn. Piltur
essi ht Finnur og var Bjarnason, hann var alinn upp ar Sta. N var hann orinn
hlfvaxinn og kominn tjnda r, Finnur essi var milungi vel okkaur af
heimilisflki, tti hann heldur fyrirleitinn og vginn orum og smbrgttur. Vel
var hann viti borinn og laglegur a smokka sr r vandamlum, er fyrir hann komu og sem
stundnm voru ri mrg. En me v nlega hver maur tti sktt vi hann, ttist hann
ekki einhltur r a ra vandrunum; leitai hann oft trausts hj rarni og
skauzt undir skjaldarrnd hans, og skarst rarinn jafnan og milai mlum og hlt
uppi sektum og fbtum, enda var Finnur ekki jafn trr ea fylgisamur nokkrum manni ar
b sem rarni. a hafi eitt sinn bori vi sem oftar, a Finnur urfti fljtlega
a ra r vandamli nokkru og vildi n leita sjr hj rarni vini snum og hljp inn
hs til hans; dyrunum var lst og lykill a utan, rykkti hann skyndi upp hurinni
og flanai inn, en hittist svo , a Sigrn sat kjltu rarins og hafi lagt
handlegginn um hls honum. N var ekkert undanfri, og s rarinn, a ekki var
anna r a ra en a bija Finn a egja, og lofai hann v, og hlt hann vel heit
sn, v aldrei lt hann sr heyra vi nokkurn mann, a hann ttist vera ess vs,
a au rarinn og Sigrn hefu nokkurn kunningsskap saman. Gurn rskona var meal
hinna fyrstu, sem ttist sj samdrtt eirra rarins og Sigrnar, enda fr a a
llum lkindum, a hn rum fremur tki eftir httum eirra. Lei n ekki lngu,
ur hn bar ml a upp fyrir sra Sigvalda og krafist ess, a Sigrn vri egar
flutt aftur til Hlar. Prestur var fyrstu afar reiur, en stillti sig vel og ba
Gurnu lta ftt yfir - og vil g, segir hann, gjr vita, hva efni er um etta ml,
og uggir mig, a au muni ekki lengi f dulizt, ef svo er sem hermir, en ess tel g
alla von, a rarinn mgur muni segja etta lygar einar, nema g megi nokkur gildari
rk til fra, en san mun g taka au r, er ykja vnst, og skal Sigrn heim
fara. - A svo bnu fella au tali, og lkai Gurnu hvergi vel, a Sigrn var
ekki egar brott rekin. Hugsar prestur n, hvernig hann megi bezt f fulla vitneskju um
a, hvort nokkur tilhfa s v, er menn voru farnir a flimta um au rarin og
Sigrnu.

ar stanum var maur nokkur, ef mann skyldi kalla, hann ht Hjlmar og var kallaur
tuddi; hann var niursetningur, og svo hafi hann veri alla vi, eftir a foreldra
hans missti vi, og var hann hlffertugur a aldri. Hann var ybbinn skapi og
hverjum manni hvumleiur. a var hvorttveggja, a Tuddi kunni ltt til verka, enda var
hann svo kargur og illur viureignar, a nlega fkkst ekkert af honum til starfa;
vildi hann heldur ola hgg og barsm en a vinna anna en a, sem honum lkai
sjlfum, og svo var hann vandfsinn og heimtufrekur um flest, a varla mtti gjra
honum nokku til hfis. Ekki tti smbndum dlt a hafa Tudda vist, og var hann v
jafnan tlaur presti eur rum hreppsmnnum til framfrslu, eim er voru heldri
bnda r, og fr millum eirra og var sitt ri hj hverjum, enda vildi hann ekki
annars staar vera en strblum, v ar tti honum betra til fanga en kotb. Ekki
var i og ltbrag Tudda sem eirra manna, sem eru me fullu viti ea siltir heita,
og a llum httum og lti lktist hann meira ffli og fordu en mennskum manni, og
fyrir v var a almli, a hann vri umskiptingur. Foreldrar hans hfu bi ar
einum b sveitinni og ttu son einn barna; hann var vatni ausinn og nefndur Hjlmar
eftir furfur snum. Sveinninn x og dafnai vel og rann upp sem ffill tni og
var bi frur snum og skr vel, og hldu allir, a hann mundi vera laukur ttar
sinnar, er hann roskaist; en er hann var riggja vetra, bar svo vi eitt skipti
seint engjasltti um sumari, a enginn maur var vi binn nema sveinninn og mir
hans; var hn a bverkum inn b, en skildi sveininn eftir t hl einum ar
tninu, sem kallaur er lfhll, og lk hann sr ar a um og gimburskeljum. Skmmu
sar vitjai hsfreyja sveinsins; var glkollur sonur hennar horfinn af hlnum, en
ar kominn aftur piltur svartur hralit og skeggjaur hku; hann var lkur str
v, sem sonur hennar hafi veri, en allur var hann frnni og ylgjulegri. Var
Hjlmars glkolls leita lengi, en hann fannst aldrei. eim hjnum tti srt broti
um sonarhvarfi og vissu, a sonur eirra hefi heillaur veri, en lu upp svein
enna og nefndu hann Hjlmar eftir hinum, og var hann snemma stirur og jlgur og
var ekki a manni. etta var hinn sami, sem vr hfum fr sagt, a kallaur var
Hjlmar tuddi. Ekki hafi Hjlmar annrki miki stanum, var honum tlaur s
starfi a bera t sku og skja vatn, ef str nausyn bar a hendi, og vann hann a
allajafna me nuddi og af nauung. Korn skyldi hann mala hvern dag r skl nokkurri, er
tk sex merkur, en gjarna entist honum dagur til a afkasta essu tlunarverki
snu, og kvartai hann sfellt um annrki og nslu, ef hann var kvaddur til nokkurs
handarviks, enda var honum ri frtafasamt mluninni, er hann hafi a mrgu a
hyggja: fyrst og fremst a gta ess, a enginn annar en hann yri anjtandi
skfnapottarins hvert skipti, sem elda var, og essu nst var hann a vera alls
staar, ar sem nokkurs fengjar var a von, bi bri og eldhsi. N tt a Tuddi
hvorki vri mikil bjarpri eur strf hans vru til mikillar stoar fyrir b sra
Sigvalda, hafi prestur meiri not af honum en margan mundi gruna. Tuddi var alls
staar nrri, snagai niri hverri kirnu, sem til var heimilinu, og nlega vallt
aftan vi vinnuflki; og af v flestir tldu hann hlffbjna, vruust menn hann
ekki, og var hann ann htt margs ess vs og margs ess heyrandi, sem fara tti
dult. En Tuddi var ekki svo heimskur, a hann gti eigi teki eftir v, sem honum
leizt, og me v hann hafi komizt snoir um, a presti gejaist allvel a v, a
honum vri sagt fr hinu og essu, sem vi bar heimilinu og leynt tti a fara, var
hann nokkurs konar krleikum hj sra Sigvalda og heimulega, v hann gat oft
vonum framar greinilega skrt presti fr msu, er hann hafi s og heyrt, og i
jafnan nokkur laun fyrir, en til ess voru allir refarnir skornir fyrir Tudda. enna
sama dag, sem prestur og Gurn ttu tal saman og vr fyrir skmmu hfum fr sagt, komu
gestir nokkrir a Sta, og er ess ekki geti, hverjir a voru; eir dvldu ar til
ess fram um kveikingu, en fru san; var prestur enn fram stofu, og st ljs
bori. Tudda hafi ann dag ekki tekizt sem greiast mlunin, sat hann allan daginn
palli og gambrai vi grikonur, en er tk a la fram vkuna, rak rskona hann
ofan og ba hann n draga af sr slensuna og mala r sklinni, ella mundi hann ekki
mat hafa a kvld. Ekki fr Hjlmar oralaust til mlunarinnar, en var svo a vera
sem rskona vildi; drattai hann n fram gngin, og er hann kemur gagnvart stofudyrum,
sr hann, a stofan er hlfa gtt, og leggur birtuna fram bjardyrnar, en um lei
og hann kemur gagnvart stofudyrunum, verur honum liti inn stofuna, og sr hann, a
ar stendur matardiskur einn borinu me nokkrum kjtleifum. Enginn kvennamaur ltur
nokkurn tma hrari augum konur en Hjlmar leit til matar, og getur hann n ekki
stillt sig um a staldra gn vi fyrir framan dyrnar og renna augum til disksins;
stendur hann ar um hr egjandi og stgur fram ftinn, en er hann verur ess vs,
a prestur ekki verur var vi komu hans, tekur hann a r, a hann hstar. Prestur
sat vi bori stofunni og var a lesa brf, hann ltur upp, er hann heyrir hstann,
og kallar fram og segir:

Er arna nokkur?

j, a er kvikindi; g s blessa ljsi.

N, a ert , Hjlmar minn, sagi prestur.

j, a er greyi hann Tuddi; m g setja lapparskarni hrna inn?

j, Hjlmar minn, en hva er r hndum nna?

a er n margt, sem g arf a tala um vi yur, blessaur hsbndi minn, mr ykir
ekki allt rttilega vi mig breytt af sumum, g segi a eins og a er.

Hva er a, Hjlmar minn?

a er n fyrst um skfnapottinn, g man ekki betur en r segu og hafi sagt, a
enginn tti a hafa hann nema g, egar grautur er gjrur, og v ykist g eiga hann
me llum rtti og ver a lsa jfa a honum, sem rna mig pottinum; g skil ekki
a s rttvsi, a a megi ekki standa, sem r hafi tala.

a getur veri, sagi prestur hlfhljandi, a g einhvern tma hafi sagt, a mr
tti sanngjarnt, a fengir hann, ea fru hann ekki, Hjlmar minn?

Misbrestur tla g veri v - m g setja lapparskarni inn fyrir repskjldinn? -
J, g vildi mlast til ess, a r hlutuuzt til ess, a g mtti halda
skfnapottinum refja- og afdrttarlaust; en a er ekki til neins, g nuddi og sui
um a, mr er ekki gegnt; g hef n dagsta tvo slarhringa ekki s svo miki sem
naglsrtarstr af skf; fyrrakvld var bu trippan hn Sigga bin a krafsa alla
sk'na r honum, svo ekki voru eftir nema baugarnir utan me, og gr voru
hundavargarnir bnir me alla lfstilveru r honum, og var a af v g gat ekki undir
eins vi snizt a taka hann, egar bi var a skammta, en bgt er manni a vera alls
staar smu andrnni, og ekki mtti a, hyski, gjra svo miki a lta mig vita af,
svo g gti teki hann, a varast a eins og glandi eld a gjra manni nokku til
greiviknis, hyski hrna.

verur a eiga a vi rskonuna, Hjlmar minn, a fir skfnapottinn reglulega,
sagi prestur.

J, j, a er n gott, prestur minn gur, a eiga vi hana rskonuna hrna, g tla
a fari eins og um sklina. a var n anna, sem g tlai a tala um og r megi
ekki leia hj yur; mr finnst a eigi a fara a hera mr me mlunarverki, hn
er n sums farin a taka upp v, blessu rskonan yar, a lta sklina vera
kfaa, g veit ekki, hvaa lg eru til ess, a hn s kfu; mr snist a vera
fullng, a s ekki hrga hana, svo a strtan stendur upp lofti eins og
tindur fjalli ea fjallsgnpa; g vil f a heyra a af yar eigin munni, hva miki
a vera henni gpu, egar mr er fengin hn, og hvort a a slga mr
gjrsamlega, eins og a tlar sr.

mean Tuddi lt essa dlu ganga, var hann smtt og smtt a mjaka sr innar eftir
stofuglfinu og um lei a skotra augunum a leifadiski eim, er ar st; prestur s
gjrla, hvar Hjlmar tast hafi augun, en lt samt sem hann si a ekki; en eftir
v sem Hjlmar frist nr, ess starsnna tk honum a vera diskinn, og loks getur
hann ekki stillt sig lengur og segir:

, j, j, eitthva snist mr blessaur hsbndinn eiga fallegt fyrir framan sig nna!

Hva er a, Hjlmar minn?

, j, j, blessaur presturinn sr ekki a, sem g s, sagi Hjlmar og st fram
ftinn og neri saman hndunum.

Nei, Hjlmar minn, sagi sra Sigvaldi og brosti.

Blessa kindarbrjst.

N skil g; ig mun gilda einu, fengir dltinn bita?

A svo mltu tekur prestur ar af diskinum kjtflykki eitt og rttir a Tudda, en hann
tekur vi bum hndum og segir:

Lti r lkugreyin, n er a vita, hvort lkuskrnin taka ekki vi v, sem a er
rtt; en allt er ntt, nema blessaur hsbndinn gjri gverki lka.

a skil g ekki, sagi prestur.

Eitthva mun n blessaan hsbndann rofa gverki; n hefur enginn gjrt gverki
san blessa lambi hann rarinn yar gjri a seinast.

Hva ttu vi, Hjlmar minn?

A blessaur hsbndinn gjri gn vi slarskarni, vkvi gn slargreyi og helli
dropa silfri.

Um lei og Hjlmar segir etta, ltur hann til rftts silfurstaups, er st ar
borinu; prestur sr a og veit n, hva Hjlmar vi; hann tekur flsku, er ar
var, og skenkir silfurstaupi og rttir a Hjlmari og segir:

etta mun vera gverki, sem tt vi.

j, blessaur hsbndi minn, sagi Hjlmar og setti munn sr og rtti aftur a
presti - gu launi yur, n hrnai brjsti, j! - j, n kom velgja fyrir brjsti,
a var lka hrra gverkinu en um daginn, egar hann rarinn minn lt a,
var a ekki nema hlft, en n var a fullt - ea nrri fullt.

r er vst vel til hans rarins fyrir a, Hjlmar minn, sagi prestur.

Mr er heldur hllegt vi hann, hann er n s eini hrna bnum, fyrir utan yur, sem
ekki leggur illt til mn; en a getur n ekki, banna hyski hrna, lti hann vera
frii, held g.

J, j.

N, g held r viti a, blessaur hsbndi minn, hrna um hann og dfuna hrna,
nkomnu dfuna me gullhri og konubrjstin.

N, n, ekki hef g heyrt a.

J, g heyri a er a stinga saman nefjunum um a hrna, a honum yki vnt um dfuna
og blessu brjstin dfunni, he, he.

Hva er essi dfa, Hjlmar minn?

, g kalla hana svo, dfuna fr Hl, sagi Tuddi.

N, n, skil g, sagi prestur, helduru a s satt, Hjlmar minn?

N, ekki veit g a; - j, n er ekki neitt silfrinu, sagi Hjlmar lgt og leit
staupi - g heyri a segir a, hyski.

ig langar meira, Hjlmar minn, g held g veri a gefa r hlft staup etta
sinn, taktu vi; hefuru nokkurn tma s dfuna hj honum?

J, lofi r mr n, blessaur prestur minn, a spa r silfrinu - j, g s, a dfan
kemur stundum daginn undir rkkri fram bjardyrnar, og svo kemur einhver, j,
nefndur eftir, he, he.

Og hva gjra au ar?

, ekki veit g a, g held dfurnar stingi svona saman nefjunum og kvaki ar saman.

Hva tala au , Hjlmar minn?

a heyri g ekki fyrir nuddinu meinvttinu.

Hvaa meinvtti?

Meinvttinu henni kvarnarkind, sem er bin a drepa mig, og svo fara dfurnar t.

Og hvert helduru , a au fari?

a gti g ekki vita, nema a g fri humttina eftir.

a ttiru a gjra, Hjlmar minn, sagi prestur hlfum hljum, svo vissir,
hvert au fri, og segja mr svo fr v - og hnippai prestur hann - og mundu mig
um a; arft ekki anna en hsta risvar fyrir framan hsdyrnar; en n held g r
s bezt a fara a mala, svo getir ori binn kvld me tlunarverki.

J, en hva verur ttala um skfnapottinn? - g vil ekki eiga essu lengur, v
annahvort g hann me rttu ea ekki, og getur a regera og rassakastazt me
hann, eins og a vill; en g vildi mlast til, a r skruzt , a a yri betri
regla essu hr eftir.

Jja, a verur tala um a vi rskonuna, Hjlmar minn, en faru n a mala, og
mundu eftir v, sem g sagi r.

Vi essi or gekk prestur t, en Hjlmar labbai a kvrninni og sezt niur vi hana
og segir vi sjlfan sig: J, n kemur til hn strta.

Um a mund, sem eir Hjlmar og prestur ttu tali stofunni, kemur Finnur Bjarnason
fram, verur honum liti inn stofuna um lei og hann gengur fyrir og sr Hjlmar
stendur ar tvstgandi fyrir framan bori; hann langar til a forvitnast um, hva
eir tali, og list a dyrunum og leynist vi krk einn baka til vi hurina og hlerar
eftir viru eirra, og heyrir hann , hva umruefni er, og a me, a prestur
vilji veia nokku upp r Hjlmari um au rarin og Sigrnu. Dettur honum a
hug, a gaman mundi a vera, ef hann gti leiki prest, og hugsar n um a allar
lundir, hvernig hann megi v fram koma; og er hann sr, a prestur og Hjlmar tla a
ganga r stofunni, vkur hann sr fram anddyri, og uru eir ekki varir vi hann, en
dimmt var. Svo var vari vinfengi eirra Hjlmars og Finns, a jafnan valt msu.
Stundum voru eir svo miklir mtar sem eir hefu gengi undir jararmen og blanda
bli saman; en aftur ess milli brust eir og bitust sem grahestar. En er Tuddi
var setztur a kvrninni og bj sig sem bezt til mlunarinnar, skotrar Finnur fram r
skotinu og ar a, sem Hjlmar situr, og verur hann ekki fyrr var vi en gripi er me
bum hndum ofan hfu honum og a heldur yrmilega. Tuddi hafi hfi
sausvarta kollhfu, en undir hfunni var ekki allt sem hreinast; hafi hann ar meiri
vru en yrfti a auka, og verur hann n kaflega reiur og stekkur upp hart og
ttt og segir:

a vildi g fjandinn sjlfur nesta horngrti klipi ig og kreisti me glandi
jrntngum fyrir blvaa hrekkina.

Fallega syngur tlknunum r nna, Tuddi, sagi Finnur.

J, a vildi g, a g gti formlt r svo, a ttir ekki neins staar vrt,
hvorki himni n jru n undir jru og hvergi nema hj gamla karlinum, fyrst
ltur mig ekki frii.

Lttu ekki svona, Tuddatetur; g var a lta eftir v, a hfupottloki festist ekki
niri skallaskmminni r.

arft ekki a gta a v, hn er ekki svo fst vi hann eins og skammirnar vi ig.
gengur eins og logi yfir akur, landeyan n, og hefur ekkert a gjra anna en
reita , sem eru eitthva a basla og sveitast blinu eins og g.

Heyri endemi, ykist sveitast blinu?

J, ver g ekki a ganga fram af mr dauum vi vtti allan daginn? En hva gjrir
?

Og garmskinni! tt eftir a mala r sklinni, vnti g, sagi Finnur.

Lttu sem r komi a ekki vi, ea varstu beinn a spyrja a v? mlti Tuddi.

Nei, g tlai a bja r a sna sundur tvr ea rjr kvarnir.

J, g held gjrir slag v.

Svei mr, ef g skal ekki gjra a, ef ltur eins og maur.

a er ekki vst, hvort g vil iggja a af r - en lt g lka svo miki sem
kemst auga meinvttinu.

a mtt , sagi Finnur og settist meis einn, er st ar hj kvrninni og tk a
mala, en Hjlmar situr ar hj honum og tekur r barmi sr kjtstykki a, sem prestur
hafi gefi honum; rennur honum n brtt reiin, og ltilli stundu eru eir Finnur
ornir sttir og sammla og tala mesta brerni hvor vi annan um hitt og etta; og
loks snr Finnur runni tt, a hann spyr, hvar Tuddi hafi fengi kjtstykki hi
mikla og hva a hafi veri, sem prestur hafi veri a tala vi hann ar stofunni,
er Hjlmar var ar hj honum. Tuddi er mjg dulur v og ltur sem umtalsefni ekki
hafi veri a miklu marki. Tekur Finnur til ess rs, sem hann vissi, a mundi vera
drjgast, og segir:

N mala g ekki gn meira fyrir ig; g er binn me fjrar kvarnir, getur mala
a, sem eftir er.

J, ltur ig ekki muna um a, sem eftir er sklinni.

Nei, fari g og veri, sagi Finnur, ef g mala meira; ltill vegur hefi veri til
ess, ef hefir vilja segja mr, hva presturinn var a tala vi ig.

Jja, verur a spa kvrnina og lta sklina.

Finnur segir svo skuli vera:

Og lofa mr v upp na ru og tr a segja ekki fr v -hann var a spyrja mig a,
hvort g hefi ekki s hann rarin hrna kjanka neitt vi dfuna og hvert au gengju,
egar au fara t fyrir rkkri daginn.

etta var allt leyndarmli, sagi Finnur.

J, en mtt n ekki svkja mig um a, sem lofair mr, a mala r sklinni og
spa.

Finnur lt sem hann hefi ekki unni svo miki til, ef hann hefi vita, hve merkilegt
ml etta var; en aftur tti Hjlmari sem tlu or yru ei aftur tekin; kttu eir
nokku um etta, en svo fr, a Finnur malai r sklinni; sagi hann Hjlmari fr
trnai, a hann vri binn a komast eftir httalagi eirra rarins og Sigrnar; vru
au vn hverju kvldi a fara t fjrhs eitt, sem var ar tninu skammt fr
bnum, og dvelja ar um stund. Skildu eir n tali a svo bnu, a hvor ht rum a
lta ekki bera vitali eirra. Tuddi vissi n, a efndir msra lofora eru, eins og
flest anna, komnar undir atvikum, og er hann skoai huga sinn um etta ml, fannst
honum helzt a ltandi, hvort Finni gti ori a a nokkru meini, fleiri vissu
af ea ; etta gat hann ekki s. Aftur gat honum vel skilizt, a a mtti vera sr
til hagnaar, ef hann segi presti fr, hvers hann vri orinn vsari um hagi rarins.



VIII. KAPTULI

Ei er forvitnin llum hent,
einatt hn skaar drtt.

Jn orlksson

N lur hinn nsti dagur eftir vital eirra Finns og Hjlmars, og kemur annar dagur
ar eftir; veur var hreint og kalt. Bar n ekkert til tinda, ar til lur a
thalli, og situr prestur a venju loftherbergi snu, en Sigrn gengur ofan, og
skmmu eftir heyrir prestur, a hsta er risvar sinnum bastofulofti ekki
alllgt, og kennir prestur, a a er Hjlmar, sem hstar, og skilur hann, hvar muni
vera komi mlunum, og gengur fram. Stendur Tuddi tvstgandi hj stofudyrum og
bendir presti, a hann vilji tala vi hann. Er n skjtt yfir sgu a fara, a Tuddi
segir presti, hvers hann s vs orinn um hagi eirra rarins og Sigrnar og a au
su vn a hittast sauahsinu; segir hann og, a n s dfan farin t, og muni ess
skammt a ba, a rarinn komi eftir, ef hann hafi ekki fari, mean Tuddi gekk upp
lofti a hsta. Presti virist saga Tudda allkynleg; gjrir samt fr hans smilega
og tekur san hatt sinn og vettlinga og gengur t; tti honum engu spillt, hann
prfi hvort nokku s til essu, en vill fyrir hvern mun vita gjr um etta efni.
Enginn maur var var vi fer prests nema Finnur Bjarnason, hann hafi veri
hnotskg, og fr hann humttina eftir presti og sr, a hann gengur til sauahss og
fer ar inn og ltur hurina falla a staf eftir sr. Finnur list n a hsdyrunum
og sr inn um rifu eina, sem var hurinni, a sra Sigvaldi gengur garanum fram
me jtunni og anga, sem mtist geilin og jatan, og sezt ar niur. Dyraumbningurinn
fyrir saahsinu var annig, a dyratr strt l kmpum, a voru greyptir tveir
sterklegir dyrastafir og a nean, felldir aursl. Hurin var traust og njum
jrnum og henni jrnhespa mikil, er smeyg var upp keng, sem var rum
dyrastafnum; r hurinni hkk snri og loka str r hvalbeini, og var henni stungi
kenginn fyrir framan hespuna. Finni kemur a n hug, a hann tekur hespuna og lir
henni hgt og hgt upp kenginn og rekur san lokuna fyrir framan, gengur san til
bjar og ltur sem ekkert hafi ori; lur svo fram til rkkurs, og gtir ess
enginn, hvar prestur er. Lur enn rkkri, og eru ljs kveikt; tekur n hsfreyju a
ykja ktlega vi brega um burtveru bnda sns og fer a skyggnast eftir, hvar hann
muni vera; finnst hann n ekki, og ykist enginn til vita, hvert hann s farinn; leitar
hn n me ljsi um allan binn og finnur ekki a heldur; getur hn ess n til, a
hann mundi hafa gengi sr til skemmtunar til nsta bjar, tt hann ekki vri vanur
v, er hattur var brott tekinn, og ltur hn n um sinn fresta leitinni. En a er n
a segja af sra Sigvalda, ar sem hann situr geilinni, a hann hyggur fyrst gott
til, a enna htt muni hann geta satt forvitni sna um httalag eirra rarins og
Sigrnar, og bur hann n um stund eirri von, a au og muni koma ar
hsi. Loks kom svo, a honum virist tvsni , hvort s muni raun vera, a hann
veri nokkru a vsari a skipti; tekur n miki a rkkva. Hann bur enn um hr
og til eirrar tar, sem hann tti von , a smalamaur mundi koma og lta inn saui;
vill hann n fyrir hvern mun vera kominn r hsinu, ur smalamaur kmi. Honum datt
a hug, a ar hann anna bor hefi komi inn hsi, skyldi hann hafa au
not af ferinni a skoa um lei til heyja. Heyi vi hsi var alllangt og breitt, en
sigi mjg og flatt, er bori hafi veri a grjt miki a utan. Ekki var bi a
gefa heyi mjg, v vetur var gur, og st stabbi mikill miri tftinni og sn
geil hvorum megin, nu r allt fram me veggjunum inn a gafli. Gengur prestur n
fyrst hina syri geilina, og virist honum ar alllti gefi og snr n til hinnar
nyrri geilarinnar. essi geil var dimm mjg og enginn gluggi ; hn var snu breiari
en hin syri og svo h, a hann mtti ganga ar v nr upprttur. Sauamaur hafi
gefi allt upp a torfi, og me v hann uggi, a torfi mundi ekki geta haldizt uppi
og falla niur geilina, ef frosti hlypi r, hafi hann lagt flata sptu undir
torfi. sem var yfir geilinni, og reki ar undir sto eina. Prestur fr inn eftir
geilinni og fylgdi heykleggjanum; en er hann kom innar geilina, verur hann var vi
heyhrgu nokkra og leggst hn hj henni og skoar og finnur, a a er mobingur, og
reiist hann sauamanni, er hann hafi skipa honum a bera moi til hesta, en lta
a ekki safnast fyrir tftunum; en essum svifunum verur honum a, a hann
spyrnir vart ftinum aftur fyrir sig, og lendir a stoinni og svo hart, a hn
skreppur undan ekjunni, og fylgir ar me ll torfspildan, er yfir var geilinni
framanverri, og ofan prest, svo honum l vi bana; verur klerkur ar sem ms undir
fjalaketti og getur lengi ekki hrrt sig; loks tekst honum vi illan leik a skra
undan torfinu og innar geilina, var ar fyrir autt rm nokku, ar sem ekjan ekki a
llu fll a heyinu; var rm etta ekki til hltar fyrir lkama hans, v ekki mtti
hann ar upprttur standa, og engu bolmagni gat hann ar vi komi ea oka torfinu
fr. Ekki ttist sra Sigvaldi anna skipti krappara komizt hafa, og var honum a
n fyrir, a hann mist ba fyrir sr ea bltai torfinu, og ekki jk a heldur lti
hugraunir hans, a hann heyri, a sauamaur kom hsi og byrgi sauina. Sra
Sigvaldi kallar n svo htt sem hann mtti, en bi var a, a honum l ekki htt
rmur, og hitt heldur, a svo htt lt sauunum, er eir ruddust jtuna, a
sauamaur gat ekki greint, hva a var, er hann heyri inni tftinni; virtist honum
a lkara mtlegu lfri en mannsraust, enda tti hann ar ekki manna von; hugsar hann
v helzt, a ar vri fjandi ea forynja nokkur tftinni, verur hann fullur
felmturs og fltir sr sem mest hann m a komast t og keyrir aftur hsi, en hleypur
san sem ftur toga til bjar og hefur a dylgjum um kvldi, a eigi muni
smbrnum hent a vera sauahsi ntt. En annan sta er a a segja af sra
Sigvalda, a honum ykir sitt r taka a horfa vnlega, er hann verur ess vs, a
sauamaur er farinn aftur r hsinu; hyggst hann n enn a gjra ess nokkra raun,
hvort hann megi ekki losast r kvalasta eim, er hann var kominn; brzt hann n um
sem hann m geilinni, en allt fr a einu; sr hann ekki anna snna en a hann
muni ar lfi lta um nttina fyrir kulda sakir og reytu, og ykir honum s daui
illur. Dettur honum hug, a hann hafi lesi a fornum bkum, a sumir menn, er
staddir voru hska, hafi heiti helga menn sr til athvarfs og rnaar eur gjrt
heit a gefa nokku til kirkna ea klaustra, og hafi a jafnan komi a gu haldi;
virist honum eigi lklegt, a svo megi enn vera, og gjrir hann n a heit, a hann
skuli gefa kirkjunni Sta nja altarisbrn, ef hann komist me lfi r tftinni.
Lur svo enn stund, a ekki likast um hag prests.

N vkur sgunni aftur ar a, sem Finnur hefur loka fjrhsinu, gengur hann til
bjar og fst ei um og situr palli; kemur n sauamaur, en prest vantar. a ttist
Finnur skilja, a nokku hefi tlma fyrir presti, ar til sauamaur lt inn sauina,
en hitt ykir honum ktlega vi horfa, er klerkur kemur ekki me sauamanni; hann vill
n forvitnast um, hverju etta gegni; gengur hann t og til sauahss og lkur upp,
eru sauir lagztir og jrtra me kyrr og spekt. Hann smokkar sr inn milli
eirra og fer inn eftir garanum, heyrir hann stunur miklar tftinni. Finnur
stgur upp jtuna og vill innar eftir geilinni, anga sem hann heyrir stunurnar, en
rekur sig brtt torfdyngjuna, sem fallin var niur geilina, tt ekki vissi hann,
me hverjum atburum a hefi ori; grunar hann n sem var, a prestur muni vera
fastur ar geilinni. Kallar hann n inn geilina og segir:

Er a maur ea fjandi, sem er geilinni, ea hva?

a er maur, svarai s, sem var geilinni, allmilega.

v lturu svona, ea ertu fastur arna, ha? sagi Finnur.

J, g er nrri dauur hrna undir blvuu torfinu; beru ig a hjlpa mr til a rfa
a fr a framanveru, var svara geilinni.

Ha, hva segiru?

g segi: Rfu fr torfi, ef getur, sagi prestur.

a get g ekki, sagi Finnur og fr a vita, hvort hann gti oka nokkru til, en
fann, a hann gat ekki bifa vi neinu, v ll spildan l samfst og gaddfrein niri
geilinni. -a verur ekki bifa; en g skal fara og kalla piltana a hjlpa mr.

Nei, a banna g r, anzai prestur geilinni.

getur seti ar svo lengi sem r lkar, sagi Finnur.

Faru heldur t og upp tftina a utanveru, hrna er dltil smuga, sem g s t um,
beru ig a rfa ar til, svo g komist t.

Finnur hleypur n t og upp tftina, og heyrir hann til mannsins og leitar eftir
gatinu og finnur a. Gat etta var ekki strra en svo, a sra Sigvaldi gat stungi t
um a blnefinu og sr til frunar vi og vi s rnd af tunglinu, sem skjum.
Af hitanum, sem lagi upp af manninum, hafi torfi gn ina, svo a hann gat me
nglunum bi sr til essa smugu til a horfa t um. Nefi sra Sigvalda var
einkennilegt mjg og auekkt, og holan vri ekki str, gat Finnur glggt s, a
a var nef hsbnda hans, er lk ar vi holuna. ar g lfs von, sem g eyrun s,
hugsai Finnur, og dettur honum n ekki framar hug a efast um, a a s hsbndi
hans, er ar var svo nauulega staddur, ltur hann samt sem sr komi a mjg vart
og segir:

N - a eru r, hsbndi minn gur! Mr ykir verst, g held g hafi a yur
an, mr datt a ekki hug n hjarta, a a vru r; hvernig gat blvu geilin
fari a detta svona ofan blessaan prestinn?

Skiptu r ekki af v, Finnur, reyndu heldur til a rfa hrna til torfi, svo g
komist t r geilarskmminni.

a er allt svo gadda og frei, prestur minn, g get a ekki, nema g ski stra
jrnkarlinn og pjakki a. - Finnur hleypur n sta og kemur vrmu spori aftur me
jrnkarlinn. - Hsbndi minn, segir hann, hvar g n a hggva gati? Hrna, sem g
s nefi yur, hsbndi gur? g er svo hrddur um, a g skai yur andliti;
g held a vri betra, a r leggizt niur geilina mean.

Sra Sigvalda tti etta jr; tekur n Finnur a hggva torfi, og tekst honum a
heldur seint, en kemur svo um sir, a hann hefur bi til hfilega rauf; biur
hann n prest upp a standa, og gjrir hann a og sktur n hfi og herum upp
gegnum gati allt ofan til axla og vill freista a vega sig me handafli upp r
geilinni, en me v maurinn var gamall og stirur og hitt anna, a htt var til
veggjar tftinni, verur a greitt; biur hann Finn a rfa herar sr og
toga a ofan - en g mun, segir hann, lyfta mr upp a nean. Finnur gjrir sem fyrir
hann er lagt og rfur bum hndum axlir prests; en jafnan, er prestur er kominn
hlfa lei, tk skuturinn svo a frja skriar, a hann sgur jafnharan niur aftur
tftina, og gengur svo risvar ea fjrum sinnum; tekur sra Sigvaldi mjg a dasast og
segir Finnur, a n su tveir kostir fyrir hndum, s er einn a skja menn til a
bjarga honum r tftinni, en s er annar a hlaupa eftir reipum og brega undir prest
og reyna svo a draga hann r tftinni sem grip r di. Ekki vill sra Sigvaldi essi
r hafa, og vill hann freista enn einu sinni; stekkur hann n upp svo htt sem hann
m, en Finnur rfur til heranna og togar af llu afli, brestur ekjan, s sem
eftir var uppi, sundur og ofan geilina, og vi a kemst prestur upp, en er heldur
sjlegur; tekur hann a rtta hatt sinn r brenglum, en Finnur a dusta moldina af
ftum hans; ganga eir san til bjar, og leggur prestur rkt vi Finn, a hann segi
ekki fr, hvar hann hafi veri, heitir hann honum vinttu sinni, ef hann egi, en ella
muni hann sta afarkostum, og heitir Finnur v. Og er eir koma bjardyr, er
hsfreyja ar fyrir og rskona me ljs og eru a nnum a ba t tvo karlmenn a
leita daualeit a presti. Verur ar n mikill fagnaarfundur, og segja r honum fr,
hversu hrddar r hafi veri ornar um hann, og spyrja hann, hvar hann hafi veri;
prestur ltur ftt yfir, en segir , a rkkrinu hafi hann gengi sr til
skemmtunar, en me v veri hafi veri svo fagurt og bjart, hafi honum dotti hug
a ganga fram um hl og gta ar til haga. Hjlmar tuddi sat ar dyrunum vi
kvrnina, er prestur kom, og er prestur tekur a segja fr ferum snum, stendur Tuddi
upp og tvstgur kringum hann, sr hann , a moldarblettur nokkur er
kyrtilskautum prests, hleypur hann til og vill dusta a af, er moldugt var, og
segir: M g ekki dusta moldarskarni af dinglandanum? Prestur ltur heldur reiulega
til hans, en yrir ekki hann; gengur san til bastofu, kastar von brar klum
og gengur til hvlu og kvartar um, a a sr slgi nokkrum kuldahrolli eftir hitann og
gnguna, og ltur hsfreyja fla nmjlk handa honum til a taka r honum skjlftann.

Ekki hfum vr neinar sannar fregnir um a, hvernig fari hafi um heit a, er sra
Sigvaldi gjri kirkjunni Sta, ef hann kmist lifandi r tftinni; getum vr ekki
bori mti v, a oss virist a ei alllti vafaml, hva ori hafi um efningu
ess heits, en s hfum vr vsitatu herra .... biskups, og henni er svo a ori
komizt um kirkjuna Sta:

"... tem kirkjan tvr sngkpur, tvo sloppa og eina brn brkanlega, hvar fyrir
pastor loci vildi hi allra brasta tilleggja kirkjunni eina nja og smilega brn
sta hinnar fornu, sem n ei lengur m anstendug heita og v ekki kirkjunni framar
bena kann..." N er vsitata essi gjr 17.. ea ekki fullum 10 rum sar en sra
Sigvaldi sleppti stanum a Sta, og ar e kirkjan tti enga viunandi brn, ltur
a vsu svo t sem sra Sigvalda annahvort hafi gleymzt a efna heit sitt ea honum
hafi ekki enzt aldur til a koma v fram, v ekki getum vr skili v, hefi hann
gefi kirkjunni nja altarisbrn, a hn hefi veri orin svo tslitin ekki lengri
tma.




IX. KAPTULI

Margur er kviks voinn.
Mlshttur.

Vr hfum seinasta kaptula hr a framan sagt fr svailfrum Sigvalda klerks, er
hann fr njsnarfrina til sauahssins. Hann hafi haft ar tftinni vos miki, en
ekki ori a vsari um a, er hann vildi vita. Slkt vos getur fyrir gamlan mann oft
dregi illan dilk eftir sr. Veur hafi veri kalt um kvldi, og var prestur
innkulsa, er hann l svo lengi undir frenu torfi tftinni. Innkulsi fylgja oft illir
frunautar, sem er hsti, hfuverkur og beinverkir, klduslttur og margir arir
ttis kvillar, er oft og tum snast skavna sjkdma og leia margan til bana.
Eftir sauahssfrina hafi sra Sigvaldi ekki alllitla akenningu af sumum af essum
leiinda kvillum nokkra daga, en var honum ekki yngra af, sem betur fr, v
hefi hann fengi banamein sitt ar tftinni, mundum vr hafa ori a sl botninn
sguna, og eir, sem hefu vilja auka Safn til sgu slands me vigripi um presta
hr landi, mundu ekki hafa geta sagt miki anna um prest enna en a, sem segir
stkunni um Teit heitinn og einnig verur sagt um marga embttismenn og innifali er
essum fu og kjarngu orum skldsins:

Hann t og dreit sem eg og ,
ekki veit eg meira.

En etta fr ekki svo; sra Sigvalda var lengra lfs aui, og er v af honum gjr
meiri saga en af Teiti. Sra Sigvaldi hresstist brlega, en daufur var hann og
ftalaur nokkra daga eftir tftarfrina. Mrg eru manna mein, og ekki arf t miki
til a gjra mann glaari en hann a sr. ess er fyrir skmmu geti, a sra
Sigvaldi var hraustur nokkra daga eftir vosi tftinni, og veri gat, a etta hafi
valdi glei hans, en var anna meira tilefni hans, og var a einkum a, a honum
hafi svo hraparlega brugizt von s, er hann hafi um a a f vissu sna um samdrtt
eirra rarins og Sigrnar. Sumum kann a virast sem slkt vri ekki miki
gleiefni, en ekki getur oss svo virzt, v vr vitum ess mrg dmi, a mnnum fellur
oft ungt, ef eim bregzt eitthva, er eir hafa sterklega vona eftir, lti s
vari. Og til ess a sanna sgu vora, viljum vr geta eins manns, er vr hfum ekkt,
langt s san. a var bndi nokkur og bjarglnamaur; hann tti sau einn
mkollttan, og hafi bndi mestu mtur honum. Eitt sinn kom Mkollur af fjalli og
var rvetur. Hann var flegur og braglegur a sj og fngulegur velli. Bnda
leizt n ofur vel Koll, er hann kom af fjalli, og jafnan, er f var heim reki um
hausti, skoai hann sauinn krk og kring, reifai bringunni honum og tk hann
upp fangi sr, og fannst honum vallt, a aftari hluti sauarins vri snu yngri
en hinn fremri. Skai er a skera hann svona fallegan, sagi bndi vi sjlfan sig, en
g a tra v, a a veri ekki honum gir tveir fjrungarnir af mr, ef g
sker hann. Hann gjrir bli sitt, s mkolltti, viss hlfur riji honum, ef
ekki rr fjrungar, Jn minn, sgu allir, sem reifuu saunum og tku hann upp.
skar bndi sauinn. Nrmr og garnmr og netjan var lti saman, og hverri ljsri
gn var haldi til mrsins, en egar allt var vegi, vantai rttar 20 merkur upp tvo
fjrunga. a var um Mikjlsmessuleyti, sem Mkollur var skorinn; en fr v og
anga til sunnudaginn fyrstan aventu heyri enginn maur bnda tala eitt or,
hvorki vi konuna ea nokkurn annan mann. En enna sama sunnudag heyru menn hann tala
fyrsta ori, reis hann upp rekkjunni, bls milega og mlti: , v lt g
fjandann koma mr til a skera ann mkolltta!

Af essu getum vr vel skili v, prestur vri um nokkurn tma hljur og
ftalaur vi menn, er honum, eins og bnda, hafi brugizt von sn. Enginn vissi ar
stanum, hva olli fleikum prests, nema ef Finn litla hefur rofa eitthva a, og
szt skildi Hjlmar tuddi, hver umskipti orin voru hylli sinni hj presti. egar
prestur var fram stofu, slddist hann a venju fr kvrninni og tvst fyrir framan
stofudyrnar, hstai og hstai til rautar, svo a prestur skyldi vita af sr, en
prestur var aldrei viltinn a sinna honum, eins og Hjlmar vntist eftir, og vri
stofan opin ea hlfa gtt, hallai prestur henni egjandi aftur n ess a lta sem
hann si Hjlmar. Kynlega tti Tudda essu vi brega, og batnai ekki vi a
skapferli hans. La n fram nokkrir dagar, en einn morgun var a, a Tuddi er rekinn
r bastofu og fram til kvarnar, og skal hann spa hana, v kvldi ur hafi hann
ori seint fyrir a ljka af tlunarverki snu, og er v loks var loki, ttist hann
hafa haft ri miki erfii um daginn og ri a af a lta spinguna ba nsta
morguns, en n var Tudda nauugur einn kostur, v rskona hafi sagt honum, a hann
mundi ekki f matar, fyrr en hann hefi spa kvrnina og frt henni mli skilvslega.
Tuddi kjagai v fram til kvarnar me stra mlskl hendi og bst til a spa
kvrnina. Hann var aldrei vanur a ganga svo a nokkru verki, a hann eigi ur
athugai allt vandlega og byggi sig sem bezt undir, ea hrapai svo a nokkru, a hann
hefi ekki hentisemi sna og hgindi, og svo var enn. Setur hann n fyrst mlsklina
kvrnina og leggur hana spor ann, sem hann var vanur a hafa til ess a spa me
kvarnarstokkinn. Eftir a sezt hann sti sitt hj kvrninni og sntir sr vandlega
og seilist til tbakslts sns. a var hrtskyllir einn mikill og vel eltur. Hjlmar
var vanur a troa kyllinum fram handlegg sr millum skyrtunnar og peysunnar og bera
hann ar. Hann seilist n til kyllisins og leysir fr honum, var bundi fyrir hann me
snristti og nsta vel um bi og ekki frri en fimm ea sex rembihntar. N, hr er
ori lti um suma hluti, sagi Tuddi vi sjlfan sig og hvolfdi um lei v, sem
var pungnum, ofan vinstra handarbaki, og verur a leita prestsins eftir gmlum
vanda, en san lagi hann nefi ofan a hendinni og svo tt, a vinstri nsin nam vi
handarbaki, og sogai a sr me miklu kvasi og hvalablstri og svo miklu afli, a
allt tbaki yrlaist saman og hvarf allt einu nasaholuna; ltur Tuddi
handarbaki og sr, a ar er ekki korn eftir, starir hann n um stund hndina og
segir: , j, j, etta var ekki nema hana Mjnu - a var vinstri nsin - j,
ekki m g vera svo lengi a hafa ekkert henni Alv, g er frdmdur a geta spa
kvrnina, fyrr en g hef fengi eitthva hana; g ver a reyna til a finna
prestinn, hann s n ekki tagltkur. egar Tuddi hafi tauta vi sjlfan sig,
stendur hann upp og gengur a stofudyrum, sr hann, a lykill stendur skrnni, og
veit , a prestur muni ar inni; ekki ber Tuddi a dyrum, en tekur a rjla vi
lykilinn, sem hann vilji upp lka; prestur heyrir eitthvert hringl vi dyrnar og lkur
egar upp. Tuddi bur ess ekki, a honum s inn boi, og ur prestur geti sagt
nokkurt or, tekur Tuddi svo til mls:

J, n held g komi til yar kasta, prestur gur, eftir gmlum vanda, hn er n tm
hn litla okkar hrna, hn tbaksht, g ver a bija yur, hsbndi minn, eftir
gmlum vanda a greia svolegana lti fyrir greyinu, sagi Tuddi og otai um lei
tbakskyllinum a presti.

Ertu orinn tbakslaus nna? sagi prestur nokku urrlega.

J, vita blberlega tbakslaus, a er reianlegur sannleiki; g var a hlaupa fr
kvrninni spari til a finna yur upp a, v g gat ekki veri svona, a hafa
ekkert a lta hana Alv, v egar hn er tm, er g dauur.

a er ekki svo langt san g fkk r tbak, og tt a hafa a til vikunnar, sem
g skammta r, sagi prestur og byrsti sig.

J, g veit a, en a er lka meira en vika san; a var fstudag, sem r gfu
mr punginn, og n er fimmtudagsmorgunn.

verur a ba anga til morgun, g held a s ekkert til skori hj
kerlingunni, sagi prestur.

N, g lti mr lynda, sagi Hjlmar og st fram ftinn, anga til hn er bin a
nugga eitthva sundur, ef g gti fengi eitthva skori laufbla mean.

Tekuru upp ig lka? sagi prestur.

nei, en g sting v heldur svona skornu upp slna mr, v hef g heldur
einhvern mannlegan fri.

N tt ekki lgi sem allra glaast presti, gat hann samt ekki gjrt a sr a brosa
a Hjlmari. Hann gekk a skp eim, sem ar var stofunni, og lkur honum upp og
tekur ar t rullustykki og leysir utan af v brfi og myndar sig til a rekja ofan
af v enda handa Hjlmari. Tuddi verur ess brtt var, a nokku glanar yfir presti;
tvstgur hann n ar glfinu, mean prestur leysir utan af tbaksbitanum. En af v
annahvort, a Tuddi tti rugt me a egja lengi einu, ea af hinu, a hann
hugsai, a tbaksendi s, sem sra Sigvaldi tlai a gefa honum, mundi heldur vera
lengri en skemmri, ef sr tkist a minnast eitthva, er hann hlt, a prest mundi
fsa a heyra, tekur hann svo til mls:

J, eins er a og fyrri, prestur gur, um dfuna.

Hva ? sagi prestur urrlega.

, j, dfan flgur t kvldin fyrir rkkri og fuglinn eftir, j, segir Tuddi og
skrkir og hlr um lei mjg mtlega.

N veit g, vi hva tt, sagi prestur, en ert svo mikill bjni, Hjlmar, a r
er ekki trandi til neins.

J, a verur n hver a vera eins og hann er skapaur, held g, sagi Hjlmar og
ranghvolfdi sr augunum og nuggai saman lfunum, og var aus manninum, a honum
gejaist ekki alls kostar a v, sem prestur sagi, hann yri a lta svo bi
standa - en ekki er g svo heimskur, a g ekki ekki dfuna.

a var ekki satt, sem sagir mr um daginn, a au fru daginn t fjrhs,
sagi prestur og rtti um lei a Hjlmari enda af tbaki - a verur a duga r,
anga til kerlingin er bin a skera.

Aus var augnatilliti Hjlmars, a hann hefi gilt einu, nokku rflegar hefi
veri til teki, og segir nokku hrra en hlfum hljmm:

J, a verur a gjra a, akka yur fyrir - en a held g hafi veri satt, sem
g sagi yur. N brndi Hjlmar allt einu raustina og segir: Ef einhver hefur sagt
yur anna um a, prestur minn, er a sannindi; en g s a - vi essi or var
Hjlmari liti tbaksendann, sem hann hlt - a a leitast vi hrna, hyski, a
rgja mig vi yur; a vill allt ofan af mr skinn allar lundir, g veit a, v
ykir g vera vegi fyrir sr, og a heldur g komi upp um a klkjunum; a vri
fsilegt a vita, hver hefur sagt yur, a g hafi logi a yur.

a hefur enginn sagt mr a, en g hef reki mig a, a sagir mr ekki satt,
ea hefuru s a sjlfur? sagi sra Sigvaldi og leit um lei nokku alvarlega
framan Hjlmar. Hjlmar svarai drmt og sagi:

Raunar s g a ekki sjlfur, en v hefur veri logi a mr, og maur verur
lygari, ef maur hefur nokku eftir v hrna; g skal hugsa eftir honum anna sinn.

Hverjum ? sagi prestur byrstur, hver sagi r a?

J, a m g ekki segja, sagi Tuddi.

skalt segja mr a, sagi prestur reiulega og greip annarri hendinni xl
Tudda. Tuddi ranghvolfdi augunum a presti og sagi:

, , g skal segja a, hann Finnur sagi mr a.

Hann Finnur? sagi prestur drmt - j, segu mr a, sem sr sjlfur, en ekki a,
sem arir segja r, karl minn, og erum vi gir vinir, og tri g r, sagi
sra Sigvaldi og gekk um lei fram a stofudyrunum og lt Hjlmar sj, a hann tlai
t.

g ver a bija yur, prestur gur, a staldra vi dlti, mean g tala vi yur
nokku, sem mr rur , og a er um meinvtti hrna; g ver n a afsegja a mala
lengur henni, ef ekki er gjrt vi hana; hn tlar n a rfa og slta mig kvikan
sundur li fyrir li og tgju fyrir tgju. g ver a mlast til, a r skipi honum
Jni a gjra vi hana. a verur hana alla gjrsamlega a forbetra og rampnera, hn
er ll af gflunum gengin, g vil ekki, a hn innporti mr a, a hn drepi mig. g
hef nudda, nldra og jamla um a afltanlega og eilflega allan vetur, en hann
er ekki farinn til ess enn samt og gjrir a ekki, fyrr en r skipi honum a; en
ekki verur mala, mean v stendur, a veri er a gjra vi hana.

g skal lta hann gta a v, sagi prestur og gekk fram r stofunni, en Tuddi
staulaist undan honum og a kvrninni og tekur n a spa hana, og er v var loki,
gengur hann til bastofu og slrir ar a venju fram eftir deginum og er fremur styggur
skapi og ltur sna gina skella hverjum, sem hann yrir. Lur n fram a
midegi, og arf Tuddi ofan og slamrar fram gngin, og er hann er kominn gagnvart
brdyrum, heyrir hann, a einhver kemur ofan loftsstigann, og ltur hann aftur og
sr, a a er kvenmaur, og gtir hn hans ekki, en gengur a hsdyrum rarins og
slr me fingrunum tv hgg ltil hurina og snr svo fram til bastofudyra. Tudda
grunar, a etta muni vera Sigrn, hann si ekki, hver hn var, og a hggin muni
vera eitthva merki; vill hann n ekki vera vegi fyrir Sigrnu, og a Tuddi
venjulega vri ekki kvikur fti, stekkur hann n svo fljtt sem klfi vri skoti inn
skuggann hj brdyrunum og ltur Sigrnu ganga fram hj sr, og verur hn ekki vr
vi Tudda. Hn gengur fram dyrnar og nemur ar staar vi bjarstafinn og ltur inn
eftir gngunum, eins og hn vnti einhvers. Tuddi finnur, a brdyrnar voru lokaar,
og fellur hurin lst a stafnum. Hann tekur n a r, a hann smeygir sr inn
milli hurarinnar og stafsins. ar st baka til vi hurina kassi einn, og var reft
fjlum yfir. Tuddi stgur upp kassann og ltur hurina falla a dyrustafnum og leggur
andliti vi rifuna, er var millum hurarinnar og dyratrsins a ofanveru; m hann
aan sj eftir endilngum gngunum og svo fram um anddyri. En er Tuddi hefur
annig um bizt, sr hann, a rarinn kemur r bastofu og gengur fram gngin. Sigrn
sneri baki inn bjaranddyri og litast um t hlai, og heyrir hn ekki, er
rarinn kemur fram dyrnar, en er rarinn kemur gagnvart kvrninni, list hann og
grpur allt einu bum hndum undir hendur Sigrnu, svo hn hrekkur skyndilega vi,
og verur fangi a rarni, og s Tuddi a, a rarinn sleppti ekki tkunum
Sigrnu, er hn hrkk vi, en kippir henni nr sr og kyssir hana; en a s Hjlmar
ekki glggt, af v svo langt var til a sj, hvort kossarnir voru fleiri en einn.
Sptur r, er reft var yfir kassann, er Tuddi st , voru unnar og oldu ekki miki
hnjask, og heyrir Hjlmar, a tekur a hrikta eim, og tlar hann v a stkkva ofan
af kassanum, ur en r brotni. Maurinn var ekki fimur ea liugur snningum,
missir hann jafnvgi og fellur fugur aftur bak. tlar hann a grpa annarri
hendinni hurina og taka af sr falli, en af v a hurin var lst, ltur hn
undan, og verur honum enginn stuningur henni. Fyrir innan kassann og baka til vi
Tudda st sruker eitt miki og grafi jru upp a miju. Keri mundi hafa veri
a gizka tveggja tunnu lt, og var hlemmur yfir. Fellur Tuddi fugur keri og lendir
mijum hlemmnum og svo hart, a furu tti gegna. Hlemmurinn var feyskinn, maurinn
ungur, en falli miki, og hrekkur hann egar sundur, hlemmurinn, en Tuddi fellur
tvfaldur ofan keri og allt til botns, svo a vatnai srunni yfir bol og herar, en
hendur og ftur stu vi barma. Tuddi rak upp p miki, og a mundi hverjum rum hafa
ori fyrir, er svo httulega hefi veri staddur. Sigrn og rarinn heyru hlji
fram dyrnar, en vissu ekki, hva um var a vera, uru au mjg felmtru og hlupu sitt
hvora sundrungina, rarinn t hla, en Sigrn inn bastofu, og sgu au sar
svo fr, a p a, er au heyru, hafi veri lkast v, er menn segja fr skri
nauthveli ea ef menn orga sem mest verur niri tmri tunnu ea ru lti. N er a
segja fr Tudda, ar sem hann liggur kerinu, a hann brzt um allt a, er hann m,
og vill fyrir hvern mun upp komast, en ess var engi kostur. Keri var kaflega djpt,
en mjg rngt, og l Tuddi ar svo svnbeygur, a engu bolmagni var vi komi. Og
er hann marga vegu hafi freista a komast brott r kerinu, sr hann, a eigi m
hann svo bi lta standa; tekur hann a r, er honum tti lkast til nokkurra
bjarga, a hann grenjar sem hann mest m og svo htt, a vel mundi hafa heyrzt
rastarlangt eur lengra logni og vindstillu; enda mundi a og hafa duga, ef
forlgin hefu ekki tla honum meiri mu. a hlji vri miki, heyrist a ekki
til bastofu, og bru margar greinir til ess: a fyrst, a gluggi s, er var
brinu, st opinn, og leitai hlji meira ar a, sem opi var fyrir: a anna, a
brhurin var aftur, en bastofudyrum hafi Sigrn skellt eftir sr, er hn hljp
inn. mundi etta eigi hafa veri v til fyrirstu, a hlj Tudda heyrust til
bastofu, ef gfa hans hefi ekki veri svo rk, a rtt um sama leyti sem hann fll
keri hf einn af vinnumnnum a kvea rmur bastofulofti og kva htt og snjallt,
en vinnukonur kvu undir, og var af glaumur mikill. Eru honum n essar bjargir
bannaar, enda skir hann n svo mikill kuldi, a vart m hann vi ola, v a sran
var illkld mjg; tekur hann n a skjlfa, og ntrar honum hver tnn, og svo tekur
af honum a draga, a hann fyrir engan mun m hreyfa sig eur hlji upp koma. Ekki
verur feigum fora ea feigum hel komi, segir mlshttur forn, og svo var enn.
Svo leit t sem Tuddi hefi ltizt ar kerinu vi ltinn orstr, ef honum hefi ekki
snarlega komi einhver vnt bjargvttur. En me v honum var tla lengra lf, ber
svo vi, a prest skir mikill orsti, og fer Gurn rskona fram br a skja honum
mjlk a drekka. Ekki var nema einn gluggi brinu, og hdagur vri, var ar aldrei
vel bjart, en n var fari a halla degi og skuggsnt, svo aeins mtti greina hvern
hlut fr rum, en ekki sj neitt grannt, ar sem skugga bar . Rskona gekk innar
eftir brinu og a hillu einni, er var um veran gafl, og gtir hvorki til hgri n
vinstri. hillunni st str skl me mjlk, gekk Gurn ar a og tk a hella
knnu , er hn hlt ; heyrir hn blstur mikinn og ms fram brinu og v
lkast sem vri ketti. ar var bnum steggur einn svartur, afar str, a var
allgur msakttur. egar msagangur var mikill stanum, var Kolur hvervetna boinn
og velkominn, en ess millum var rskonu ekki um veru hans bri, v Kolur hafi
venju a gjra sig ar heimakominn, og tti honum sr heimilt a hafa a af mat,
er honum lkai, og var rjmatrogum rskonunnar jafnan friur binn. Rskona
hyggst n a taka stegginn og lta hann t; setur hn knnuna brhilluna og tekur a
svipast eftir Kol fram brinu, ar sem hn heyri blsturinn, og kallar kis kis;
verur henni liti til kersins, ar sem Tuddi l, og sr ar nokkur vegsummerki
orin; glrir glyrnur tvr vi annan sbarminn, en hinum megin rsa upp bfur tvr
og eigi litlar. a vildi til, a Gurn rskona var engin heimtt ea veimiltta,
ella mundi hn egar hafa lii t af ngvit ar glfinu. Gurn pir upp yfir sig
og hleypur me ys og skpum til bastofu, og fer s fregn eins og eldur sinu um
allan binn, a Hjlmar tuddi s fundinn drukknaur og dauur brinu. tur hver, sem
komast m, og er allt uppnmi, yrpast menn n a kerinu og skyggnast eftir, hvort
Tuddi s ar lfs ea liinn, og su menn fljtt, a Hjlmar var enn ekki rendur, er
hann lygndi augunum upp flki og bls kaflega, en talai ekki, annahvort af v,
a hann var orinn svo dasaur, a hann mtti ekki mla, eur hins vegar, a hann hafi
hugsa, a fst or hefu minnsta byrg. Rskona skipai n a draga Hjlmar r
kerinu, og var a me eim htti, a tveir vinnumenn gengu til, tk annar ftur
Hjlmars, en annar gekk a hfinu, greip utan um eyrun, og hfu hann svo upp milli
sn og fram glf. Reyndist a , a Hjlmar hvorki var svo mttfarinn, a hann
mtti ekki upprttur standa, ea hann a llu hefi misst mli. egar Hjlmar kom r
kerinu, var hann heldur frnn; gat engum komi til hugar a hlja a honum, ar sem
hann st ar glfinu nbleikur framan me thverf augun og ntrai honum hver
tnn. Ekki gtu grikonur staizt a sj slka sjn, og hlupu r ofboi til
bastofu, en ltu karlmennina stumra yfir Hjlmari. Var eim a fyrst fyrir, a eir
fru hann r utanhafnarftunum og sttu san brekan og bru hann upp loft og
lgu hann bl sitt. Sagi einhver vinnumannanna, a ekki mundi Hjlmar lifna vi,
nema teki vri a r, er haft var vi Gissur jarl, er hann gekk r srukerinu forum
eftir Flugumrarbrennu; en me v engin af grikonum var ess fs a taka a sr
starfa ru, var a afri a heita ofan hann mjlk og ba um hann sem bezt. Nsta
dag eftir var Tuddi orinn vel mlhress og gat vel matazt, en ekki vildi hann upp
standa ann dag og ekki hinn nsta ar eftir, en fjra degi reis Tuddi ftur, og
sgu eir, sem lgu flest t verra veg fyrir Hjlmari, a ekki hefi mtt fyrir
sj, hversu lengi hann hefi legi, hefi ekki svo vi bori, a hinn sama dag, er hann
reis r rekkjunni, bar upp rijudag og sprengikvld a aftni, en skudagur a
morgni, en um r mundir vonir gra fengja, svo a betra vri a vera faralds fti
en a halda kyrru fyrir, v sveltur sitjandi krka, en fr fljgandi. En sjaldan er
ein bra stk. Undir eins og menn su, a Hjlmar tk a hressast, fru menn betur a
huga atburi , er ori hfu um slysfarir Tudda; tti mnnum a ekki grunlaust,
a Hjlmar hefi veri staddur brinu, er hann fkk falli, og kom upp s pati
ar stanum, a Hjlmar mundi hafa fari bri eim vndum a krkja ar
eitthva matarkyns; en jafnan, er hann var frttur um a, hverjum erindagjrum hann
hefi veri, er hann fll sinn, svarai hann ekki ru en sktingi einum og kvast
tla, a a varai ltt, enda vri hann sjlfrur fera sinna. Kom svo, a rskona
tk a rannsaka mli, en Hjlmar veitti jafnan hin smu svr og fr undan flmingi.
Ekki vildi rskona lta svo bi standa, og bar hn skina fyrir prest, kva sr ekki
grunlaust um, a Hjlmar gengi bri og stli ar sltri og ru, er hann hafa vildi,
og sagi a til jarteikna, a hann hefi veri stainn kerinu, og beiddi prest a
lta lta eftir lsum, en gefa Hjlmari nokkra rningu. Prestur lt sr fyrstu ftt
um finnast, en svo kom loksins, a hann ttist ekki mega sitja afskiptalaus af essu
mli. Stefnir hann n Hjlmari eitt sinn fram stofu, og segir prestur, hverjar
sakargiftir rskona bar hendur honum. Eigi vissu menn, hva eir tluu, en a
hfum vr fyrir satt, a Tuddi hafi sagt presti af hi sannasta, hverjir atburir
uru til ess, a hann fll sinn, svo og fr v, hva hann hafi s eim rarni og
Sigrnu fara milli, ur en honum hlekktist . Br svo vi eftir virur eirra
Tudda og prests, a brstuldarmlinu var eytt, og er Hjlmar kom aftur r stofunni fr
presti, su menn a, a hann var hinn ktasti og lk alls oddi.



X. KAPTULI

Ragjr Sigvalda prests

Sigvaldi prestur tk n glei mikla og hyggjur strar; vakti hann lngum um ntur
hvlu sinni og var ekki svefns aui, er arir menn svfu. Ekki vissu menn gjrla,
hverju a stti, hugu sumir, a hann hefi teki krankleika nokkurn, en enginn ori
eftir a inna. Gekk svo fram um hr, a prestur var fmll og hyggjufullur. En er
fram liu stundir, fr prestur smm saman a hressast; skipti mjg tv horn um
lundarfar hans, a n gjrist hann hinn glaasti og lk vi hvern fingur sinn. En
jafnan, san eir Hjlmar ttust vi, gtti hann svo til, a ekki gafst eim rarni
og Sigrnu fri a finnast ea talast vi anna en a, sem hver mtti heyra.

a var eitt skipti, nokkru eftir a, a prestur hafi teki aftur glei sna, a hann
var staddur stofu; sat hann ar vi bori og las brf nokkurt; ekki voru fleiri ar
stofunni nema Gurn rskona og fgi tindiska. En er prestur hafi lesi brfi,
brtur hann a saman, tekur san Gurnu tali - og n vil g, segir hann, a ltir
eftir nrftum og klum rarins mgs mns og hafir au hrein og reium hndum,
hvenr sem til arf a taka.

Gurn svarar, a svo skuli vera - en hverju stir a, segir hn, a r inni til um
slkt, og eru r ekki vanur, brir minn, a hlutast til um ess konar ea spyrja um
jnustubrg karlmanna.

Prestur sannar a satt vera - en v aeins hlutast g n til um etta ml, segir
hann, a mr ykir miklu vara, a allt veri greilegt um afgreislu fata rarins,
v n er a skjtast af a segja, a ekki mun vera hans han af vera hr til
langframa um stund, og er burtfr hans rin eftir fa daga, ea mun ekki s beztur, a
hann leiti han um hr?

Gurn ronai vi og segir: Svo er n komi, a g mun lta mig litlu vara, hvert
land hann fer, a er n komi a horf, en a held g, a hr su einhverjir
bnum, sem urfa a halda eins miki trfunum a strjka sr augun, og gilti einu,
hann vri hrna fyrst til sumarmlanna, ea hefur Hlarheimastan veri spur til
ra um essa fyrirtlan? Hvernig tli henni gejist a essu? En s a satt, er
mr forvitni a vita, hvert hann fer.

Hann fer suur til Borgarfjarar, segir prestur, og er a af mnum toga spunni; hann
skal ekki lengjast hr hrai um hr. g er binn a komast a hinu sanna, systir,
og tek n til ess, sem g hafi lngu hugsa, ef svo fri, sem g hlt ekki yri, a
hugur rarins hneigist ara tt en g hafi tla, hum, hum, hum! - og arf g ekki
a tala ljsara, v vst skilur , vi hva g . En me v fyrirtlan mn um hagi
rarins hefur fr ndveru veri ll nnur en a hann tti essa Hlarjungfr, hef
g hugsa etta ml vandlega, og gildir mig einu, hann fari han r sveit um hr;
en s svo, a nokku meira bi undir essu flangsi eirra rarins og Sigrnar, mun
hr um fara sem mlt er, a svo fyrnast stir sem fundir, ef au eru ekki saman; enda
mun g ba svo um hntana, a annahvort skal Sigrn ekki vera hr sveit a
langdvlum, ea hitt heldur, a hn urfi a giftast, skal g styrkja hana til
ess. Hr er sveitinni g vl vinnumnnum og kotkrlunum, sem eru vi hennar hfi.

gat Gurn ekki a sr gjrt a skjta ori inn runa og segir: Og held g,
brir minn, r segi satt, v ekki er n slekti gfugra en svo. - En prestur hlt
fram og segir:

Og v verur anna tveggja, a rarinn kemur hr aldrei, ea hitt, a hann hltir
mnum rum og boum smilegum, tekur hr vi stanum af mr og verur astoarprestur
minn og ig; eru etta allt mn r, og ritai g v til fornkunningja mnum og
gmlum sklabrur. Hann er sslumaur Borgarfiri og heitir G...., vissi g, a hann
n sem stendur er naralaus, og ba g hann a taka rarin, og er n hr komi brf
fr honum; tekur sslumaur v mli vel, segist hann hafa ga afspurn af rarni,
skuli hann hafa kaup gott og vera haldinn smilega a klum og fi, en skilur, a
hann komi n egar; og biur mig a brega skjtt vi og f honum hesta og mann til
fylgdar, svo a hann veri kominn anga suur fyrir sumarml; ea hvernig lzt r
essa ragjr?

Gurn verur nokku svo sein til svara, en segir eftir litla gn:

Fyrst r spyrji mig, brir minn, hvernig mr ltist essa ragjr, skal g segja
eins og mr br brjsti, og snist mr hn allg; v mr segi svo hugur um, a
a eigi ekki fyrir mr a liggja a vera rarins anjtandi, er mr samt svo
vari, a g hef ekki skaplyndi til a horfa lengur a, a Hlartrippan trani sr
framan hann; og skulu r vita, a sumir hafa ekki t veri me hrri h ea
heilir innanrifja, san hn var tekin hinga vetur, sem aldrei skyldi veri hafa, og
s, hvaa dlti sumir hafa haft henni, sumir kannist ekki vi a, en ekki veit
g, hvar sumir geta liti hana til ess a sj henni fegurina og kostina, sem ekki
a vera sumum; en a er ekki ar fyrir, sumir geta tzt of gir fyrir
suma, og ekki tla g mr a ganga me grasi sknum eftir neinum, sem ykjast of
gir fyrir mig.

Tminn og lagi vinnur a, en olinmina verur a hafa.

J, r sgu svo um ri, r muni, hva r lofuu mr, egar g fr til yar, en
hvernig fr a, og var lengra komi, sagi Gurn, og tli a fari ekki lkt enn?
En hva um a er, g vil allt til vinna a horfa ekki upp a lengur; - en eru r
n viss um, a rarinn vilji fara anga suur, og hva lengi essi drs a sitja
hr?

Hn verur hr til krossmessunnar, segir prestur, eins og lofa var; g ver a eiga
vingott vi au Hlarhjn a svo stddu; maur verur a hafa fleira en eitt jrni
eldinum; - en g tala n ekki meira um a a essu sinni, a kemur fram sar, ef g
lifi. - En svo g svari hinu, sem spurir um, er g viss um, a rarni mnum mun
ykja etta r fsilegt, sem honum er boi; g hef jafnan heyrt a honum, a hann
mundi taka ann kost, ef honum sti til boa, a ganga jnustu gfugra manna, ar
til hann hefur aldur til a taka vi prestsvgslu, enda kemur honum a ekki vart,
hann han fari, v svo hfum vi ur um tala, a hann skyldi vera sr ti um
samasta og atvinnu a sumrinu, en hverfa hinga vetrum, ef hann tti ekki annars
rkosta; en a hann fari n han nokkru fyrr en tla var, verur svo a vera,
og vil g; a a veri brtt, og v kvaddi g ig til ess a sj um, a allt, sem
til ferarinnar arf, s til, egar til arf a taka.

Gurn sagi, a ekki skyldi standa v, sem hn tti fram a leggja, sagi sem var,
a ft rarins vru gum rifum og ll til reiu, a snnu vru nokkur nrft
votti, en ekki mundi lngu la, ur au yru urr; tvennir nir sokkar, er honum
vru tlair, vru enn fir, en einhver vinnumanna skyldi egar a nsta kvldi fa
; essu nst sagi prestur, hvernig hann tlai a haga ferinni og hva hann vildi
til hennar leggja; sagi hann, a maur skyldi fara me rarni, svo skyldi og sja
ein sauarskammrif og nokkra magla, lta salta smjr dall og baka kkur og lta a
allt rvslega malsekk einn; skyldi etta vera nesti eirra kompna. Kvest rskona
mundu sj fyrir v eftir fyrirskipun prests, og a v skildu au tali, og sst a
, a Gurnu lkai essi tilhgun allvel.

Nsta dag eftir kom prestur a mli vi rarin og sagi honum fyrirtlun essa, og
tjir honum fr brfi sslumanns og segir honum, hverju honum er heiti; stu eir
lengi dags tveir tali stofu, en ekki segir af v, hva eir rddust vi um etta
ml, en hvort er eir tluu a lengur ea skemur, lauk svo, a brottfr rarins
var rin.




XI. KAPTULI

Brottfr rarins og suurfer

Ekki vitum vr gjrla, hva prestur rddi vi rarin um brottfr hans, en rija
degi eftir a au prestur og Gurn tluust vi, var hver hnd lofti Sta, ys og
ys, hlaup og kll um allan binn; sitt ijai hver, og allir unnu nokku a
brottbningi rarins; ein grikona drap smjri dall, nnur steikti kkur, rija
varp sk fyrir Finn Bjarnason; hsfreyja saumai stafi skyrtur brur sns. Sigrn
sat hsi hj hsfreyju og vengjai sk rarins og skf vengina vandlega og
smbleytti aftur me trum snum, er vi og vi hrundu ofan af kinnum hennar
vengina og skna, en enginn s a, v enginn var hsinu nema hsfreyja, er
annahvort var svo nnum kafin vi verk sitt, a hn gtti ess ekki, eur hitt, a hn
lt sem hn si a ekki, hn hefi eitthvert veur af. rarinn var herbergi
snu, og stu ar glfi koffort tv ekki allltil, er tlu voru til ferarinnar;
raai rarinn niur au bkum snum og klum, en Gurn rskona bar jafnum
ftin til hans, samanbrota sokka, keflaar skyrtur, bleikt og stroki hlsln; lt hn
sem sr vri annast um, a allt vri sem rifalegast af hendi leyst, sem rarinn tti
a hafa, og fkkst miki um; ekki gaf rarinn v mikinn gaum, og var hann venju
fremur svipdaufur og fmlugur. hlai voru hskarlar prests mestu a nn a jrna
hesta og sla , en prestur sat stofu og ritai langa rollu til sslumanns G....

egar rarinn eftir skorun prests hafi afri a taka jnustu hj sslumanni
G...., tji hann undir eins Sigrnu fr fyrirtlun sinni, sagi og a me, a ekki
vildi hann vera lengur ar a Sta mti vilja mgs sns og akklti, en jafnframt
tji hann henni, a a sti vi sama er au hefu tala sn milli, hann
fjarlgist, og mundi hann ekki slta trygg sna vi hana og ekki bindast einkamlum
vi nokkra ara stlku, mean hann vissi hana lfi ea gefna. Sigrnu hryggi mjg
brottfr rarins, hn si, a svo yri a vera, og var hn jafnan sorgbitin, er
lei a v, a rarinn skyldi fara. En er hr var komi sgunni og a v kom, a
rarinn bjst til brottfarar, var hn mjg dpur, en bar sig svo miki sem hn
mtti a lta ekki ara menn sj a, er henni brjsti bj; a var og eitt, er hn
kvei mest fyrir, en a var, a rarinn kveddi hana svo, a nokkur vri nrstaddur,
ttist hn sj a fyrir; a hn mundi ekki geta stillt sig um a grta, og mundi a
ekki geta dulizt eim, er vi vru, a hn hefi rarin krari en augljst var; og
er hn hugsai um etta allt, traist hn ofan yfir skna rarins. rist betur r
essu en horfist fyrstu. egar Sigrn hafi vengja skna og snotra sem henni
lkai, gengur hn til prestskonu og fr henni , akkar hsfreyja henni fyrir og
segir henni a fra rarni ; verur henni um lei liti framan Sigrnu og sr,
a hn er dapureyg mjg, og me v hn vissi nokku til um samdrtt eirra rarins,
skilur hn brtt, hver orsk muni til vera; strkur hn hendinni um kinn Sigrnar og
segir, a a muni eitthva ama a henni og s ekki lklegt, a hi sama hryggi r
bar - og a skaltu vita, a ekki eru etta mn r, Sigrn mn, en huggau ig vi
a, a drottins vilji mun koma fram. -Sigrn agi og grt, kyssti hsfreyju og
gengur, sem henni var boi, til rarins og frir honum skna; hittist svo , a
enginn maur var ar hj rarni; tlar Sigrn egar a sna aftur r herberginu, er
hn hefur loki erindi snu, en er hn er komin gagnvart dyrum, snr rarinn eftir
henni og tekur hnd henni og segir: Lofau mr a kveja ig hr, Sigrn mn g!
Grpur hann hana og rstir henni arma sna og kyssir hana og biur hana muna sig,
en brf skuli hn f fr sr, jafnskjtt sem hann geti v vi komi. A v bnu
skreppur Sigrn t og hleypur egar r b og upp tn og gengur ar inn hesths
eitt, er ar st tninu, og felur sig ar, ar til rarinn er brott riinn, og
grtur lengi fgrum trum brottfr rarins; en svo var mikill ys og ys bnum a ba
rarin sta, a enginn saknai Sigrnar r bnum. Eftir a au Sigrn hfu kvazt,
bst rarinn mjg af skyndingu, og lur ekki lngu, ur hann er binn a stga
hest, og yrpist n hvert mannsbarn, er var stanum, t hla til a kveja hann, og
gengur hann fyrir hvern mann og kveur allt flki me kossi; bija hann allir heilan
fara og glaan aftur koma, v rarinn var svo vel okkaur, a nlega unnu honum
allir hugstum; Gurn rskona var og hlai, og ltur hn n yfir heimilisflki, er
allt st r bjarstttinni, og saknar hn brtt Sigrnar, a hn er ar ekki hj
rum bjarmnnum. Tekur Gurn svo til ora og allkmilega, svo rarinn mtti vel
heyra ml hennar, er hann st allnrri:

Er jungfr Sigrn hr ekki? Lklegast vill rarinn kveja hana eins og ara.

rarinn hvai vi, sem hann hefi ekki heyrt, hva Gurn mlti; tekur hn aftur
til ora:

g var a tala um, a r mundu vilja kveja hana jungfr Sigrnu, ekki einhver a
kalla hana? - sagi Gurn og leit framan rarin, lklega v skyni a vita,
hvernig honum brygi, en rarinn s egar, hva Gurnu var innanbrjsts, og ltur sem
sr veri ekki bilt vi, en svarar undir eins og glottir vi:

Og ekki gjrist ess n rf, a er ng, a r beri henni kveju mna, og muni r
eftir a segja, a g biji stsamlega a heilsa henni.

egar rarinn hafi etta sagt, kveur hann Gurnu og minnist vi systur sna og mg
sinn, og skiljast au ll me hinni mestu blu; stgur rarinn hest sinn, og er
Finnur Bjarnason fylgdarmaur hans farinn skammt t tntrairnar, og v rarinn
keyrir hest sinn r hlai, tekur hann ofan svo sem til ess sast a kasta kveju
flki allt saman; raar flki sr yrpingu stttinni, er a vissi ur eftir
undirlagi prests, hva fram skyldi fara. Tekur prestur ofan skotthfu sna, er hann var
vanur a hafa heima, og syngur rarin r gari, og var a allttt, er einhver flutti
sig bferlum og miki skyldi vi hafa, og var til ess vali annahvort eitthvert
slmvers, er vel tti vi eiga, ea eitthva, sem ort var ann svipinn og tla var
vi slkt tkifri. Sng n flki, a sem stttinni st, undir, en prestur hafi
forsnginn, og hafi hann sjlfur ort brottfararstefi, og var a annig:

Fylgi r, mgur, farsld n,
fagnaar kerin hljttu,
ess skum vr af st og tr,
allt eins um dag sem nttu;
gfan ig jafnan geymi fr
gltunar skerja boa
og villu voa,
rt til sanns ar til augun f
ig aftur drlegan skoa.

egar burtfararversi var sungi og rarinn riinn t fyrir tn, sneri prestur og
heimilisflk til bastofu; um sama leyti ggist Sigrn t r hesthsinu, og sr hn ,
hvar hillir undir Finn melunum suur fr tninu, starir hn lengi eftir eim, en
san tekur hn a urrka trin r augum sr, er lengi hfu floti vistulaust, og
tekst henni a um sir a hyggja svo af harmi snum, a grturinn htti og trin
stvast; gengur hn brum til bjar og upp loft og settist ar rm sitt, og bar
ekki ru en hn vri allkt, nema venju tti brega, hversu raueyg hn var og fl
yfirlitum. Gurn rskona var hin glaasta, ekki bar hn Sigrnu kveju rarins, en
a var eins og hn hefi einhvern grun v, a ekki lgi sem bezt Sigrnu og a
tilefni mundi vera a, a henni tti brottfr rarins ekki alls kostar g, enda
notai Gurn sr a ann dag allan; var henni uppsiga a tala um rarin og hafa
hann jafnan vrunum, og rakti hn allan forlagaferil hans Suurlandi; ar mundi
hann, sagi hn, komast mikinn veg og gengi, og mundi a vart liggja fyrir honum a
koma ar slir aftur ea Staarhrepp; a vri snt, a hann mundi stanmast ar
syra; fyrst mundi hann vera skrifari nokkur r hj sslumanni G.... og komast
krleika vi hann; kvest hn hafa sannspurt, a sslumaur tti sr, eins og segir
ulunni, tvr dtur og tvr hvalsmjrstunnur, ea me rum orum: tvr gjafvaxta
dtur og au mikinn til a gjra r vel r gari; vri ekkert lkara en rarinn bri
sig a krkja ara hvora eirra dtranna, enda vri a lklegt, a sslumaur vildi
unna honum ess kvonfangs, er maurinn vri litlegur og vel a sr mrgu. a m
geta nrri, a slkar rur gejuust ekki Sigrnu alls kostar, og jk a hyggjur
hennar og harma; og hn annan bginn gti ekki tra v um rarin, a hann mundi
brega heit sn vi hana, tti henni hinn bginn ekki lklegt, a ar a mundi
draga, a svo fri sem Gurn gat til, a rarni tti fsilegra a stanmast ar
syra en hverfa aftur til tthaga sinna, mundi a og a snnu vera, a miki reyndi
trygg hans, ar sem lkindi vri til, a honum byist g kvonfng og litlegar og
auugar stlkur, en hn ftk og ltils httar. Allar essar hugsanir vktu fyrir henni
og gjru hana harmrungna og hugsjka ntt og dag.

Af ferum eirra rarins og Finns segir ekki anna en eir f fr ga og veur hin
beztu; tekst eim svo greilega, a eir koma fimmta degi til sslumanns G.... Er
eim ar vel fagna. Bur Finnur ar um kyrrt tvo daga og hvlir hesta sna. mean
ritar rarinn mgi snum og systur og segir eim fr suurfer sinni og svo, hvernig
sr hafi veri fagna, er hann ar kom, og ltur vel yfir, a hann muni brtt una ar
vel hag snum. skrifai hann og Sigrnu til og selur brfi hendur Finni vini
snum og biur hann gta ess vandlega og segir honum a lta a ekki fara fleiri
manna milli en hans og Sigrnar, og heitir Finnur honum v, en rarinn heitir
vinttu sinni mti. San snr Finnur aftur heimleiis, og kemur hann a Sta og
skilar ar brfum eim, er hann tti a flytja til prests og hsfreyju. Sigrnu fkk
hann brf rarins svo, a enginn maur annar var ess vs. Tekur Gurn eftir v, a
henni virtist yfirbrag Sigrnar llu hrlegra en ur, eftir a Finnur kom a sunnan,
og dregur hn ar af lkur til, a svo gti veri, a hn hefi fengi brf fr
rarni, og vill fyrir hvern mun komast eftir, hvort nokku vri; og einn morgun
gjrir hn sig mjg vinalega vi Finn Bjarnason og dregur hann me sr inn br, lsir
san brinu og setur ar fyrir hann srsaa lundabagga og hrtskjamma mikinn og annan
fagna og biur hann a f sr ar bita, sezt san dall einn ar brinu og tekur
a spyrja Finn msra tinda af Suurlandi, og ar kemur loks, a hn frttir hann a,
hvort rarinn hafi sent Sigrnu nokkurt brf, og neitar Finnur v; spyr hn hann,
hvort hann hafi ekki tt a skila kveju til hennar, og segir Finnur nei vi v, hafi
hann engum bei a heilsa srlagi nema eim hjnum og svo Gurnu, og verur Gurn
harla gl vi a og innir hann oftlega a, hvort hann segi a n satt, og kemur svo,
a Finnur skammar sig, sver og srt vi leggur, a svo s sem hann segi; ljka au svo
talinu, a Gurn trir v, en Finnur ykist vel hafa veitt og skar ess me sjlfum
sr, a hann kmi hverjum degi af Suurlandi.

Sigrn las brf sitt og var v forkunnar fegin; sagi rarinn henni ar fr
suurfer sinni, en einkum v, hversu miki hann saknai hennar og hversu heitt hann
elskai hana og a hann hugsai oft um hana og dreymdi hana hverri nttu, hversu
farsll og gfumaur hann mundi vera, ef hann fengi ekki hennar a njta, og allt
anna, sem unnustar eru vanir a rita unnustum snum; brfinu fylgdu og vsur nokkrar,
er rarinn hafi kvei til Sigrnar suurferinni; lri Sigrn r skjtt og hafi
r upp fyrir munni sr kvld og morgun sem Fairvor og oft ess milli; vsur essar
voru annig:

S g fjarska fjllin bl,
er fyrrum glaur sat g hj,
ar sem fasta tk g trygg
tinda vi og slu bygg.

S g fjarska fjllin bl,
au firrast mig og vilja ei sj
sveininn ann, er enn eim
ann llu af hjarta bezt sem kann.

au hylja mna Hlar rs,
mitt hugumbla augna ljs;
hrmdgg vst s vkvu er,
vinur hennar burt fer.

Veit g, a i trygga trll,
hin traustu og gmlu slands fjll,
hli minni Hlar rs,
hn er minnar vi ljs.



XII. KAPTULI

tali daglegu temdu r list
(v lvs henni hann Lucifer kom )
sem greiast biblugreinum sletta.

S. P.

Annar sunnudagur eftir pska, Marks 17.- , hva er g a vara? - Jhannes 9.,
s gi hiririnn; enginn kemur n til kirkju dag, a er g viss um, sagi sra
Sigvaldi og gekk um glf stofu sinni, klddur kjl og me hvtan kraga um hlsinn -
samt mun betra til vonar og vara a taka eitthva til, til a fara me stlinn, ef
rkallinn rekur a mig. - egar sra Sigvaldi hafi sagt etta vi sjlfan sig,
gengur hann a skp einum, er st ar stofunni. Skpurinn var litaur dkkgrnn me
rauum listum og lst hur fyrir, en hurinni framanverri stu tvr lnur af
hfaletri: "enna skp rni Einarsson me rttu", og rtali, nr hann hafi veri
smaur. Bi bkstafirnir og tlustafirnir voru rauir, og var auri af nafninu,
a essi skpur vri erfaf Sigvalda prests, v sra Sigvaldi var rnason. Prestur
tekur upp r vasa snum lyklakerfi, og var ar einn lykill, er gekk a skpnum. Innan
skpnum voru sex rennihvolf, dregur prestur eitt af eim t og gengur me a a
stofubori og setur a ar og sezt san niur vi bori. rennihvolfinu voru a
geta 10 ea 11 baggar ea bindini af skrifuum kverum, og um srhvern bagga var hntt
annahvort hvtum eltiskinnsvengjum eur svrtum reimartygli. bgglum essum var
slarfori sknarbarna Sigvalda prests, er hann var vanur a tbta eim hverjum
lghelgum degi, ef veur eur nnur lgmt forfll bnnuu ekki. mislega voru bindini
essi lgu a lkamlegum skapnai, voru sum tta blaa broti, sum voru ekkust
almankum; voru sum lng og mj og ekki svipu markatflum ea hstflunni gmlu,
sem prentu var Hlum. er prestur var setztur vi stofubori, tekur hann a blaa
rubgglum snum, leysir bandi utan af hverjum fyrir sig og leitar srhverjum,
bindur utan um aftur og leggur san hvern, sem binn var, hj sr bori og
raulai eitthva erindi fyrir munni sr, eins og menn eru vanir a gjra, er eir dunda
vi eitthva verk, er ekki arf mikillar umhugsunar; en eftir v sem honum sttist
verki og fkka tku bgglarnir, eir sem skaddair voru, mtti sj a svip prests
og llum ltum, a lkt fr fyrir honum og manninum forum, er konungur veitti honum
leyfi til a kjsa tr, er hann skyldi hanga , a hann fann a ekki svo brlega.
Eru n aeins eftir tveir bgglar skoair. Ltur prestur ofan rennihvolfi og
segir: Hr er ekki um auugan gar a gresja og ekki anna eftir en skrurnar, sem
g fkk hj honum sra Sveini heitnum, trll hafi n tbaki, hum, hum! - g engar
skrur, sem na essu guspjalli? -a verur a vera eitthva hr, a tti a
vera heill rgangur, g gaf honum rj hundru af orskhfum, v hafa eir
grungarnir - a heyrir enginn til - haft a nafn eim a kalla r
orskhfapredikanir. - essu tekur prestur annan baggann, sem eftir var hvolfinu,
leysir utan af honum og fer a leita, og er hann hefur um stund blaa bagganum,
ltur hann eitt hefti og segir: a l a, hr kemur hn - ra annan sunnudag
eftir pska - arfa langt exordium - ltum oss sj, hva leggjum vi t af? sagi
prestur og lt augun hlaupa yfir fremstu blasurnar af runni og les san hlfum
hljum:

Vr viljum v, krir brur, essu litla stundarkorni kortleika og eftir vorum
brostfeldugu efnum yfirvega t af essa dags evangelio: primo ea fyrsta mta, a vr
allir sum vankair - rtt er a, sagi prestur, og secundo ea fyrir a anna - j,
ar hef g n tem - a vr, rtt er a, etc., hum, hum - en hr er galli gjf
Njarar, vantar sums tv ea rj bl aftan af runni, og svo mun g hafa fengi
hana - skai er, hvernig allt fnai og skemmdist hj honum saunum, hum, hum - og
bnina, hum, hum, en r v er n betra a ra - en hitt var verra - en ltum samt
sj, hr getur veri amen eftir efninu, hum, hum.

essum svifum var stofunni loki upp, og kom Gurn rskona inn, fer prestur a
hraa sr a lta aftur niur hvolfi bindinin, en stingur runni vasa sinn og
varpar um lei orum Gurnu og segir:

Sst til nokkurs kirkjuflks, jungfr Gurn?

Einhverjar tvr karlmannshrur eru a koma hrna nean tni; mr sndist annar eirra
lkur mehjlparanum.

J, hann er alltnd a essu rlti, karlhlkurinn, sagi prestur, enginn komi; og
ekki nema einn me honum?

Nei, ekki sndist mr a vera; a kemur varla margt essari fr, og nafstanir
pskarnir.

a hefur n fengi nokku af messum, held g, og seinast sunnudaginn a var. -
vsar honum hinga inn, mehjlparanum, sagi prestur og stakk rennihvolfinu inn
skpinn og lsti.

Hann mun rata, vnti g, sjlfur, vanur er hann v, sagi Gurn rskona og gekk
aftur t; en a ltilli stundu liinni er stofunni loki aftur upp, og kemur inn maur
nokkur. a var mehjlparinn. Hann var mealmaur h, ttvaxinn og reklegur,
rjleitur andliti, kringluleitur og mikilleitur nokku og svo til svipsins sem
hann hefi sjlfur fulla vissu um a, a hann vri spekingur a viti; hann hafi hr
miki og greitt aftur beggja megin vi eyrun, og sst enni allt, og var a ekki
alllti. Hann var svo klddur, a hann var blrri peysu silfurhnepptri, bol
tvhnepptum og svrtum hnbuxum, og var klauf nean og ar rr hnappar,
ljsblum langsokkum brugnum og mosabndum. Hann bar htt hfui og velti vngum,
gekk djarfmannlega, og var ljst llu ltbragi, a maurinn ttist eiga nokku
undir sr. En er hann kom mitt stofuglfi, kveur hann prest og segir:

Heilir vallt, prestur gur; g a minnast ess, a konan mn skar yur gs.

Slir og blessair, Grmur minn, sagi prestur, sjaldan lti r standa yur.

Mr ber, prestur gur, a minnast ora postulans: Hver embtti hefur, hann gti ess.
a vri ekki allltil minnkun, ef a sti mehjlparamyndinni, sagi Grmur og
velti vngum.

Komu r einsamall, monsr Grmur?

Nei, nei, prestur gur, g lt einn af drengjunum mnum ganga me mr, sagi
mehjlpari.

Vilji r ekki setja yur niur, mehjlpari minn, sagi prestur.

kk er mr v, en me leyfi yar, prestur gur, tla g a brega mr fyrst t
kirkjuna og lta a altarisppunum, ef messa kynni a vera, og eirra orsaka vegna
ver g a bija um lykilinn.

Hann er a venju, Grmur minn, glugganum, sagi prestur.

Grmur mehjlpari gekk a glugga og tk ar lykilinn, spennti hann bum hndum og
vagai fram glfi og hlt honum svo brjstinu, og var aus, a honum tti ekki
vegur sinn minnka, er hann hafi hndum skrar jarteiknir embttis sns og gtis.
Lur n ltil stund, og kemur Grmur aftur; veltir hann enn vngum og segir:

N vona g, a allt s tilbi kirkjunni, ef arf a halda, prestur gur; en g
held, prestur minn, a r dag megi segja um okkur sknarbrnin yar eins og
spmaurinn Jeremas til hinnar harsnnu kynslar sraelsls: Hsi srael skeytir
mr ekki lka svo sem s kvinna, sem ekki stir snum unnusta lengur, sagi Grmur og
velti vngum -hr mun vera ftt um heyrendur orsins dag.

J, g vnti a veri ftt um kirkjuflk dag, sagi prestur, g hafi bizt vi,
a a hefi ori messa -gjri r svo vel, mehjlpari minn, a setja yur niur og
f yur dlti tr staupinu.

Um lei tk prestur silfurstaup, er st glugganum, og flsku og hellti staupi,
tekur a og setur munn sr og drekkur a ofan til hlfs, skenkir san a aftur
fullt og bur Grmi; gengur hann a borinu, hneigir sig, veltir vngum og setur
munn sr og drekkur ei nema rman rijung; prestur sr, a hann hefur drukki lti
af, og segir:

r gjri essu harla ltinn kostna, mehjlpari minn.

Og er a eigi af v, prestur minn, a g fyrirlti gfu drottins eur lti a
vanviru vn a smakka, v Salomon segir: Hflega drukki vn gleur mannsins hjarta.
En hitt er a, prestur gur, g lt konuna mna skenkja mr vnt staup, ur en g
fr a heiman; - en fyrst r af rlti yar vilji svo vel gjra, er mr kk , a
g mtti kalla drenginn minn til a f svo sem hlft staup.

J, sjlfsagt, sagi prestur, a er ekki ora vert. Hver er s, sem me yur er?

a er sonur minn Egill, hann er kominn aftur til mn fyrir fm dgum; en eins og yur
er kunnugt, hefur hann nokkur r veri hj murfrnda snum rna mnum Vllum, sagi
Grmur.

Og er hann kominn me yur? - mr ykir vnt um a sj hann -g hef heyrt ess geti,
a hann vri kominn heim til yar aftur. r ttu, Grmur minn, a lta hann undir
eins koma inn me yur; r viti a, mehjlpari minn, a r og allir yar eru
velkomnir mnum hsum, sagi prestur. Grmur gekk fram eftir stofuglfinu; en er hann
var kominn hr um bil fram mitt glfi, segir prestur hlfum hljum, en svo
htt, a vel mundi Grmur hafa mtt heyra: Smaflk allt a flk. Grmur sneri sr vi
a presti og sagi: Hva knast yur, prestur minn?

Og a var ekkert, sagi prestur drmt, lti r piltinn yar koma inn.

Grmur lauk upp stofunni og st repskildi, situr Egill ar anddyrinu og talai
vi einhvern af vinnumnnum. Egill var maur um tvtugsaldur, hr vexti og mundi skorta
alllti rjr lnir, hbeinn og heraltill, toginleitur og grannleitur, ljshrur,
og fll hri ofan um hlsinn og verstft a nean; a framanveru hkk a ofan
mitt enni og var ar einna ykkast. Hann var a llu eins klddur eins og fair hans
nema a eina, a vesti hans og hlskltur voru ljsleitari. Grmur st stofudyrum,
eins og ur er sagt, kallar hann Egil og segir:

Egill litli, kondu! Prestinum knast a sj ig - heilsau prestinum, drengur minn.

Egill gekk innar stofuglfi og ar a, sem sra Sigvaldi sat, tk hnd honum, kyssti
hann og hneigi sig. Prestur ba hann taka sti ar vi bori hj fur snum og
skenkti honum staup; tk Egill a og saup sta upp, tk hnd presti og hneigi
sig ann htt, sem kvenmenn hneigja sig n dgum, og settist san niur aftur; tk
prestur til ora og snr mlinu til Grms og segir:

Mr snist, mehjlpari minn, a pilturinn s farinn nokku a togna, r veri a
fara a htta a kalla hann ltinn.

Og ekki er hann str, drengurinn, sagi mehjlpari og velti vngum, en hann er enginn
afturkreistingur, heldur svona vi sig snum aldri; hversu gamall ertu, sonur?

g, fair minn? - g var ntjn vetra um jlin vetur, sagi Egill.

Svo mun a vera, hann er frumburur sinnar mur, sagi mehjlpari.

Allt mannvnlegt flk, sem a honum stendur, sagi prestur, munu fir hr um sveitir
vera efnilegri hans aldri, held g.

etta er rengla enn , prestur minn, og harna, sem von er til, sagi Grmur, a er
heldur ekki allt komi undir styrkleikanum, v vizkan er betri en styrkleikinn, og
einn vitur sonur gleur sinn fur, en fvs sonur er mur sinnar hrygg, segir
Salomon; en svo er gui fyrir a akka, a au eru ekki heimsk, krakkarnir mnir.

au eiga heldur ekki neina heimskingja tt sinni, sagi prestur, allt skrleiksflk,
hum, hum.

Ekki smir mr a miklast af vitinu, sagi Grmur og velti drjgum vngum, v hva er
a, maur, sem ekki hefur egi; en a lti, sem hann kann, drengurinn, til
munnsins, er a honum rna mnum Vllum a akka, og a veit g, a hn mir
hans vill, a hann sti ekki baki annarra ess konar. Meal annarra ora, prestur
minn, g tla a minnast a, mean g man: M g lta drenginn sitja hj mr
krnum? - mr ykir a svo sem si svona hrara, ar g a heita mehjlparamynd.
gti hann s Gradali hj mr, hann hefur a minni hyggju ekki lagleg hlj,
drengurinn, og ef hann vanai sng, gti hann einhvern tma teki undir vers.

a er sjlfsagt, Grmur minn, a r lti hann sitja hj yur, sagi prestur, ekki er
of miki um sngmennina krnum.

a var gta mn, sagi Grmur, en m g enn fremur leyfa mr a spyrja yur: Mundi
yur mislka, g vi og vi lti hann taka klukkustrenginn fyrir mig helgum? -
en strhtum llum hringi g sjlfur.

r gjri sem yur knast me a, mehjlpari minn, sagi prestur.

etta mund kom einhver stofu og sagi, a n sist til allmargs kirkjuflks; var
presti nokku bilt vi fregn, en Grmur st upp, velti vngum og sagi:

Ltum oss ganga kirkju og breia altari, og kondu me, Egill litli, a er
jafngott, ltir eftir, hvernig g fer a breia altari; hvar lt g
kirkjulykilinn?

Hann er hrna, fair minn, segir Egill, g ekki a halda honum t?

Hann ber g sjlfur, drengur minn, ert of ungur og rinn a fara me ann hlut,
sagi Grmur og tk um lei lykilinn, spennti hann greipum, hneigi sig fyrir presti og
gengur til kirkju.

Ekki kom margt kirkjuflk ann dag, en taldist svo til, a messufrt var.
Tagjrin fr a venju reglulega fram. Prestur var ekki eins langorur eins og hann
var vanur, og sgu sumir eftir, a ran hefi ori nokku snubbtt endanum og
bnagjr prests styttri en venja var til, en allhjartnm. nnur tindi hfu menn
ekki fr kirkjunni a segja nema a, a nr maur hefi veri settur krinn ann
dag, og a vri sonur mehjlpara, hann hefi allra fallegustu dillandi hlj og hefi
sungi svo htt, a a hefi veri allt eins og arir hefu aga kirkjunni. Hann
mundi me tmanum eiga a vera mehjlpari eftir fur sinn, v mehjlparinn hefi
lti hann klykkja t fyrsta sinni; en svo hafi illa til tekizt, a
klukkustrengurinn hafi hrokki sundur, svo a htta var a hringja miju kafi.
Eftir messuna tk kirkjuflk smm saman a fara heim, en sumt staldrai vi, ar til
bi var a gjra v nokkurn greia. Meal annarra, sem komi hfu til kirkju, var
Sigurur bndi fr Hl; hafi hann ekki komi, fyrr en fari var a byrja stlsvers.
Eftir messu gekk hann til stofu og kvaddi prest, og tk prestur kveju hans bllega;
ber Sigurur san upp erindi sn, a hann tli a bija ar nturgistingar, og tekur
prestur v lklega og biur Sigur a gjra sig ar heimakominn; er prestur hinn
ktasti. Eftir etta gengur prestur til bastofu og hittir prestskonu og Sigrnu. Um
etta leyti hfu eir fegar Grmur og Egill ri a starfa: slkkva ljsin
kirkjunni, koma fyrir skra og lta hvern hlut rttan sta. En er v var loki,
gengur Grmur til stofu og ltur Egil koma me sr; tekur Grmur hnd presti, hneigir
sig og segir:

Gusst fyrir kenninguna, prestur gur!

Haldi r til ga, mehjlpari minn, segir prestur, og setji r yur niur, Grmur
minn, tem r, ungi maur, Egill minn, tylli r yur niur, g held kvenflki komi
hr me volgan sopa fyrir okkur, hum, hum, sagi prestur, og varla var hann binn a
sleppa orinu og eir fegar niur setztir, fyrr en stofunni er upp loki og tveir
kvenmenn koma inn; s, sem undan gekk, var hsfreyja og bar kaffibolla hgri hendi,
en s, sem sar gekk, var Sigrn fr Hl, og hlt hn snum bolla hvorri hendi.
Sigrn nemur staar rtt fyrir innan dyrnar og stendur ar me bollana, en hsfreyja
gengur innar og setur ann bollann, er hn heldur , fyrir prest; presti verur ekki
liti Sigrnu, ar sem hn st, og segir hlfum hljum:

Kemur ekkert fyrir mehjlparann?

J, hr er sopi fyrir fegana, sagi prestskona og sneri sr vi og tekur vi
bollunum af Sigrnu og setur fyrir fega og gengur t og segir vi Sigrnu um
lei:

Bddu hrna og komdu me bollana, egar eir eru bnir a drekka.

Sigrn var v eftir og st stofuhorninu, en prestur og mehjlpari taka tal saman,
og hngur vital eirra helzt a verttu og hvernig vora mundi. Egill lagi ekki til
eirra mla, en a sr prestur, a honum verur tara liti fram stofuhorni en
ur, og grunar prest, hann gamall s, hvert tilefni ess var. Drekka eir n
kaffi, og sr Sigrn a og gengur a borinu og heimtar saman bollana; fer enn svo,
a Agli verur nokku starsnt hana. Egill var maur ungur og rinn og ltt
kunnugur v sialgmli, sem nokkrir kunna vel a halda. Hi fyrsta og sta boor
lgmli essu er annig: skalt ekki einblna fyrir augum allra stlku , sem r
lzt vel og vilt stir af f, a er rlegt og henni gilegt, sttu heldur
rvslega lagi; lt sem takir ei eftir henni, mean menn hafa augun ykkur bum,
en skotra augum til hennar, egar engan varir, vertu aftur fljtur a koma andliti nu
smu fellingar og stellingar og snar og sniugur a sna augunum ara tt, ur
eir lta vi.

essa rtt kunni Egill ekki, v hann var sannkalla barn lgum. Hann stari svo
lengi og stugt Sigrnu eins og hann tlai a krkja hana a sr me augunum, og
var hverjum heilskyggnum hgt a sj og vita, hva hann hugsai, a er fm orum:
essa stlku lzt mr vel, g vildi g tti hana. Sigrnu gat ekki dulizt, hva Agli
var innanbrjsts; hn ronai t undir eyru, fltti sr a taka saman bollana borinu
og skauzt t skyndingu. Prestur leit eftir henni, gekk um glf egjandi um hr og
hummai, eins og hann vri eitthva a hugsa, en segir san:

ekki r, Grmur minn, essa stlku, sem inn kom?

g er n, prestur minn, farinn a gefa eim minni gaum, ungu meyjunum, en egar g var
broddi lfsins, sagi Grmur, velti vngum og brosti kamp, var a ekki
fsturdttir hjnanna Hl? - ekki man g, hva hn heitir.

Sigrn, svarai prestur, ein frleiksstlkan, hum, hum.

Ekki er a a lta, fr er kvensniftin, hn er, eins og Salomon a ori kemst, blm
Saron og rs dalnum.

Slkt er n ungra manna, sagi prestur og hlfbrosti og leit til Egils, a sj, hva
eim lur, essum ungu og upprennandi konuefnum - g ver eitthva a gjra mr til
gamans vi hann Egil minn, sagi prestur og kinkai kolli framan hann, hver veit,
nema hann s n farinn a lta kringum sig einhvers staar; etta veit enginn, fyrr
en a kemur upp r kafinu allt einu fyrir essum ungu og efnilegu mnnum, hum, hum.

Og ekki held g a, sagi mehjlpari og velti vngum, g bst vi a s eins fyrir
honum drengnum enn og ar stendur: Sj, g leitai um nttina sng minni eftir
henni, er sl mn elskar, og g leitai og fann ekki - getur hann betur sagt fr
essu sjlfur.

g held r megi htt fullyra a, babbi, sagi Egill.

J, g hugsai svo mundi vera - er a satt, sem r segi, prestur gur, slkt er
ungra manna, og ekki veit g, hvort hann er llu efnilegri, drengurinn, g eigi
hann, en sumir, sem kvongast n um stundir; a veit g og, a hver, sem finnur eina
eiginkonu, hann finnur gan hlut og metekur velknun af drottni; en mr virist, a
sumir, sem taka sr eiginkonur, su ekki allir frir um a.

Dagsanna er a, sagi prestur - en svo a vi sleppum n essu gamni: r eigi n,
Grmur minn, fjra syni, alla efnilega og mannvnlega.

Svo er sem r segi, sagi Grmur, fjra g strkana, og sex eru heimasturnar; g
m undir taka me Dav og segja: S maur er sll, sem gu gefur mikinn fjlda barna -
og svo er fyrir akkandi, a g hef hinga til haft ngilegt fyrir au a leggja, svo
au eru engir afturkreistingar, barnahrin; g hef aldrei rkur maur veri, enda hef
g aldrei eftir aui stzt, heldur, eins og Agr, bei: Gef mr hvorki skort n
aufi, en lttu mig hafa minn deildan ver.

r hafi, Grmur minn, sagi prestur, gjrt a eins og anna me sma a koma brnum
yar fram, a m segja, hum, hum.

Ekki mun g hrsa mr sjlfur, v Salomon segir: Lttu ara en inn eigin munn hrsa
r, sagi Grmur og velti vngum, en prestur hlt fram og segir:

J, a hrs eigi r skili, r hafi veri fyrirmynd annarra a venja brn yar til
gra sia, og vxturinn er s, a n skjast allir eftir eim.

a getur veri, a eir fengi dvl, drengirnir; en eir eigi hart hj mr og hafi
skort mrgu, viljum vi ekki, foreldramyndirnar, a eir flkist fr okkur, til
ess eir fari misjafna ea vandaa samastai, v syndara samkomu brennur eldur,
segir Srak; en byist eim gar vistir, mundi g ekki fyrirmuna eim a fara fr mr,
v ekki arf g eirra allra me.

Hr ber vel veii, segir prestur, a er hr einn bndi sveitinni, sem hefur
bei mig a tvega sr vinnumann, rvandan og duglegan, og g ber ekki mti v, a
hann hefur helzt tilgreint einhvern af sonum yar - samastaurinn er gur, a skal g
byrgjast, og bjarbragurinn er hinn bezti, a g frekast til veit, annars mundi g
ekki mla fram me v; anna eigi r a mr en a g ri yur nokku Lokar - og
svo g ekki orlengi etta ml fremur, hafa au Hlarhjn mlzt til ess, a g
tvegai eim vinnumann vor; au hafa fa verkamenn, en kvikfna mikinn. Sigurur
minn er farinn a ljast, hann vantar einkum verkstjra, er hans missir vi, v hann
er ekki farinn a geta fylgt flki snu misjfnu veri. Hva segir , Egill minn,
tla a mundir vilja fara anga eitt r, ef fair inn vildi sleppa r, hum, hum?

Egill verur ekki seinn til svara og mlti: Fyrir mitt leyti held g a gti lagazt,
a kemur samt mest undir v, hva fair minn vill.

a var aus Grmi, a honum tti Egill svara essu mli helzt til brlega;
Grmur st ar glfinu skammt fr Agli, veltir vngum, strkur saman hndum og mlti
mjg minnilega:

ann skortir vit, sem strax lofar, segir Salomon; fyrir v, son minn, viljir mna
ru metaka og mnum boorum hj r halda, ttir a heyra or fur ns, ur
en svarair nokkru hr um - r fyrirgefi, prestur minn, g sismi son minn -
en a er ekki fyrir a: smilegan sta lt g a vera fyrir son minn a fara a
Hl, ar er smdarkona, en konunnar vsdmur reisir hsi, segir Salomon. En heyra vil
g fyrst, hva smileg bo Sigurur bndi gjrir syni mnum, ur en g heiti nokkru
hr um ea sleppi honum r mnum kofum, lakir su.

Prestur sagi sem var, a ar sem hann hefi vaki mls essu efni og vri ess
fsandi, vri sr skylt a sj svo fyrir, a Agli vri bonir eir kostir, er eim
fegum bum tti smilegir og vel mttu eir vi una; vri a ekki oft, sem hann
hefi hlutazt til um vistarr manna, en sjaldan hann hefi a gjrt, hefi a
jafnan vel tekizt, mundi svo enn fara, enda segi sr svo hugur um, a Egill mundi ar
af heill hljta; kynni hann og ekki mann velli a sj, ef Egill yri ekki gfumaur
mikill, og mundi etta upphaf hamingju hans; talai prestur hr um mrgum fgrum orum.
Fannst a brtt Agli, a honum tti etta fsilegt; Grmur lt sr fyrstu ftt um
finnast, en kom svo, a Sigurur Hl skyldi koma til vitals vi fega, og
gekk prestur til bastofu til fundar vi hann, en mean tluust eir fegar Grmur
og Egill vi stofu, og tk Grmur svo til ora:

g ykist n hafa ori ess skynja, sonur sll, a r snist a allfsilegt a
rast til Hlar, og m a vera, a a veri r a gfu, eins og prestur getur ,
v sp er spaks geta, en a grunar mig n, g s gamall og glapsnn orinn, a hr
bi nokku meira undir af inni hlfu, sonur sll, en enn hefur mr sagt; datt mr
an, er Sigrn orsteinsdttir kom hr stofuna, hug or hins vsa Sraks, er
annig hlja: Hafu enga umgengni vi sngkonuna, a verir ekki fangaur af hennar
brgum, og skoau ekki meyjuna, svo verir ekki lokkaur af hennar yndisleik. N
vil g, sonur sll, a segir mr, hvort svo er sem mig uggir, a r ltist vel
mey essa, og ef svo er, mun g a ekki lasta, v svo getur hr veri sem Salomon
segir: rnir mig mnu hjarta, mn systir, me einu tilliti ns auga - og ekki vil
g fyrirmuna r ann rahag, v mr snist meyjan efnileg vera, og er ekki lklegt,
a au Hlarhjn gjri hana vel r gari, ar sem hn er fsturdttir eirra.

j, fair minn, sagi Egill miki skrkhljaur, mr lzt dvel hana, og tli henni
ltist ekki lka mig, ha?

a er mr kunnugt, en gjr , drengur minn, sem itt hjarta lystir, en skal a
vera skilmlum milli okkar Sigurar, sagi Grmur, a hann gifti r meyjuna, ef a
er hennar fs vilji og r snst ekki hugur, er i kynnizt betur.

Egill akkai fur snum fyrir tillgur hans og kva sr etta vel lka. Um sama mund
kom prestur aftur stofu, og var Sigurur fr me honum, bur hann Siguri ar til
stis; taka eir n allir tal og ra fyrst v og dreif um verttu og fjrhld, en
san vkur prestur talinu aftur a v, sem eir Grmur hfu haft a umtalsefni.

Hr er n, segir hann, kominn Sigurur minn Hl, og hef g sagt honum fr umru
eirri, er vi hfum hr fyrir skmmu, mehjlpari minn - sagi g honum, a r
mundu ef til vill gjra a fyrir mn or og milligngu a lj honum son yar Egil
fyrir vinnumann eitt r ea lengur, eftir v sem lagast og mnnum um semur; hr eru n
allir, sem hlut eiga a mli, vistaddir, og er bezt, a hver segi sinn gan og
velbeenktan vilja.

Mr er strsta kk , sagi Sigurur, vilji r, Grmur minn, lj mr son yar eitt
r? - g veit a mun vera efnilegur maur, og vinnumann vantar mig; en hverjir eru
skilmlar, sem r setji upp fyrir hans hnd?

J, g tla a gjra a, Sigurur sll, fyrst presturinn minn hefur heldur tala a
v, v svo segir postulinn: Hli yar kenniferum og lti a orum eirra - en
ekki verur a skilmlalaust, v annt er mr um drenginn; hver smdabo bur ,
Sigurur minn? sagi mehjlpari og velti vngum a venju.

Hva snist yur, prestur minn? sagi Sigurur; g sting upp fimm vtta kaupi fyrst.

a gjri g mig ngan me, a s ekki mesta kaup, sem ori getur, en meira lt
g hitt, a hann hafi atlti gott, v g met a mikils, af v mr finnst a
sannast oftast, sem predikarinn segir: Betri er einn hnefi me r en bar hendur
fullar me sorg og armu - og a veit g, a illa mundi hann kunna vi a,
drengurinn, ef hann vri settur undir tortuna hinum vinnumnnunum, v svo ekki g
hann, a hann sver sig ttina; og loksins skil g a, a fari svo, a sonur minn
girnist rlegan htt fsturdttur na, Sigurur minn, hana Sigrnu, skalt ,
Sigurur sll, gifta honum hana.

Sigurur agi fyrst, en sagi san eftir litla gn:

g n lti me hana, en ekki skal g vera meinsmaur ess, ef hn vill a sjlf.

Seinlega ykir mr , Sigurur sll, taka v mli, ea veizt eigi, hva Srak ar
um segir: Hafir dtur, svo gt a eirra lkama, og ven r engum vanda - og enn
fremur: Gift na dttur, svo hefur gjrt miki verk, og gift hana skynsmum manni -
ea hyggur hana vangefna syni mnum?

Sigurur kvast a vsu hyggja, a a vri gott r, en hn mundi vilja mestu sjlf
um ra, enda vri hn n hr, og vri bezt a bera a ml undir hana. tti prestur
hlut a mli, kva hann a mundi ykja nokku brtt a undi a bera a ml egar
fyrir hana, vri og sumar konur svo dular fyrstu um vilja sinn, a r ltust ekki
vilja allbrtt jta v, sem skyndingu vri bori fram, og vri hitt rlegra, a
Egill rist til Hlar og kynntust au ar; mundi a brtt vera, ef Agli
gejaist a Sigrnu, a saman mundi draga me eim, og gti ekki hj v fari, a
Sigrn si sma sinn, slkur maur sem Egill var, mundi ekki urfa a ml lengur a
tlka, skyldi Sigurur aeins heita v a eiga gan hlut a eim mlum og, a svo
miklu leyti hann gti, stula til ess, a au r tkist; tti llum prestur hafa vel
mlt, og verur a, a eir binda etta allt fastmlum, eins og prestur hafi r til
lagt; hummai prestur lengi, gekk um glf, brosti kamp og var hinn glaasti.




XIII. KAPTULI

Skarphinn og postulinn Pll,
a eru mnir menn.

Mltak sleifs Einarssonar

mean prestur og Grmur ttu essa ru stofu, var kirkjuflki smtt og smtt a
tnast sta, og uru n engir eftir nema eir, sem tluu a vera ar um nttina.
Einn af eim var maur nokkur, er Bjarni ht og var sgrmsson, hann bj eim b, sem
Leiti heitir, a var yzti br skninni. Bjarni essi var ekkjumaur, og tti hann
brn nokkur, og voru au ll fr honum komin; var Finnur Bjarnason Sta einn sona
hans. Hann var a efnum talinn me hinum betri bndum ar hrepp; tti hann jr ,
er hann bj , og allmiki gangandi f. Kona Bjarna var din fyrir fjrum rum, og bj
hann san me systur sinni, er runn ht. Hann var bhldur gur betra lagi, og
me v hann var magalaus maur, en hafi fjlskyldu litla, var a almanna rmur, a
heimilisstur hans vri svo gar, a vel mtti honum grast f ea a minnsta kosti
svo miki sem svarai v, er hann urfti meiri mat en arir menn; en v tku menn svo
til ora, a menn vissu, a honum ngi ekki minni matur en tveimur ea remur krlum,
eim er rskir voru, og hvar sem hann kom og menn ekktu hann, var aldrei settur fyrir
hann minni matur en vant er a bera fyrir tvo ea rj; en eftir v sem hann var
matmaur, eftir v var hann mikilvirkur til allra starfa. Hann var hr maur vexti og
a v skapi reklegur; allra manna var hann hraustastur; var a almli, a aldrei
hefi honum ori aflftt. Bjarni var ekki frur maur yfirlitum, en ekki
karlmannlegur, strskorinn andliti og brnamikill, breileitur og nefstr. Hann var
gfur hversdagslega og leitinn, en reiddist illa, ef hann skipti skapi. Bjarni var
fremur vel greindur andlegum efnnm og msu, er fyrir kemur daglegu lfi, og bj
hann mest a v, er hann hafi numi sku; hann var og mjg fastheldinn vi a, og
ekki tti honum vari arar bkur ea fri en , sem tku hafi veri, egar
hann lst upp, og hafi v mestu andstygg llum njum ritum og kallai a hgiljur
einar og trarvillur, en var hann allra manna trgjarnastur allt a, er rum
mnnum tti trlegast og mestum stti fdmum og hindurvitnum, einkum um aflraunir
fornmanna; hafi hann jafnan yndi af v a heyra allt ess httar og segja fr v
aftur og stst ekki reiari en ef einhver dr efa frsagnir hans. Fyrir essu tti
hann nokku ktlegur, og var ekki trtt um, a hinir yngri menn hentu gaman a
autrmennsku hans. Bjarni var daglega svo klddur, a hann var grum stuttbrkum og
hvtum sokkum, me rsabnd og sum bol blum, tvhnepptum me renndum beintlum;
jafnan hafi hann ritrefil um hlsinn, og yzt fata bar hann kufl gran, er ni
lilega ofan fyrir mitti. helgidgum og mannfundum var hann svo klddur, a hann var
blrri mussu silfurhnepptri og rndttum bol sum og blum prjnbuxum me klauf og
remur fltum silfurhnppum ; sokkarnir voru ljsblir, brugnir. En hvort er hann var
heima eur mannfundum, hafi hann jafnan hfi rndtta hfu, og ar yfir steypti
hann stundum hatti miklum og barastrum. etta skipti tlai Bjarni a fara fr
kirkjunni Sta erindagjrir nokkrar b nokkurn, er var ar skninni ekki
allskammt fr Sta, en me v nokku var fari a la dag, egar messugjr var
ti, ri hann a af a bija sr nturgistingar; var honum vsa til stis hsi
eirra hjna, og sat hann rmi hsfreyju og krosslagi fturna fram lofti, tk
ofan hattinn og setti rmi hj sr, en sat me hfuna hfinu, v hann tk hana
sjaldan ofan nema kirkjunni. Ekki var ar anna manna hsinu en hann og vinnumaur,
er orsteinn ht, og svo einn akomumaur og ein grikona, og rddu eir vi hann, og
var orsteinn meira fyrir svrum; var etta eitt af runni, a Bjarni tekur svo til
mls:

Meal annarra ora, orsteinn gur, hva sagi essi langferamaur frttum, ea
hvaan kom hann?

Vestan af Vestfjrum.

Af Vestfjrum, aldrei hef g Vestfjru komi, en a hef g sannfrtt, a ar eru
kaflega miklir galdramenn og srlega mttugir; ar var Ltnu-Bjarni ea Djflabani,
ormur Gvndareyjum, er bylinn gjri a honum Oddi lgmanni; ar voru
Baulhsabrur, Hallur Horni og fleiri, og aan var hn komin, skrattinn hn
Hvtrvallaskotta. Er nokku a frtta aan?

Ekki nema a ar kva hafa veri vetur au hrku grimmdar aftk, sem enginn man dmi
til annars eins, v egar hann fr a vestan, var gengi af Horni langt fyrir framan
alla fjru og beint Ltrabjarg, og aan var fari me lest undir Snfellsjkul;
var lagt allt sem auga eygi t haf, og tveir menn gjru a a gamni snu a ganga
fram skrina, og eir su Grnland og sgu, a ekki hefi veri nema ein ltil vk
eftir rennd, sem eir komust ei yfir.

J, geysimikil frost hafa komi ar vetur, og a vissi g aldrei dmi til vlkra
frosta, en hitt vissi g, v sannorur maur hefur sagt mr a, a ri 1694 ea 5
var svo mikill fannkomuvetur Norurlandi, a a voru tjn trppur ofan a burstinni
dmkirkjunni Hlum, skaflinn, og var herra Steinn ar biskup heldur en Bjrn
heitinn.

eru a meiri frttir um hvalinn, sem eir fengu ar vestra haust e var.

J, hva er um ann hval? sagi Bjarni.

Hann kva hafa veri svo str, a menn ykjast aldrei hafa s annmn eins fisk.

Hva er til merkis um a?

eir fundu niri essum hval annan hval heilan og skertan, og s hvalur var mldur
og var ttatu famar milli skura.

Voru a ekki lnir?

Nei, famar er mr fortali.

J, kaflega str hefur s skepna veri, sem gat gleypt svo stra skepnu heilu lki,
og aldrei hef g heyrt geti um svo stran hval, og satt er a, feikilegum vexti geta
sumar skepnur sjnum teki; en a vissi g, a Suurnesjum veiddist einu sinni,
nokkrum rum ur en g fr a ra Grindavk, svo str orskur, a hann var hertur
gildustu baggar upp hest, en hfui var lti ofan milli, og sligaist
hesturinn og var mesti lfaldagripur, tveggja grjnatunnuhestur; en hva tli
mennirnir hafi geta gjrt vi allan enna hval, v furu miki spik hefur ori af
vlkum fiski, eim hefur ori helmingurinn af honum ntur?

Nei, eim vildi a til, a ar kom um sama leyti einn Karkari, sem keypti af eim allt
spiki, en rengi hirtu eir mestallt sjlfir, og s Karkari var svo stru skipi, a
egar hann var binn a taka vi llu spikinu, sst ltill ea enginn hleslumunur
v.

Oj, strt hefur a veri nokku, en hefur a ekki veri svo geysilega strt eins
og sum skip kva vera tlndum, og a kalla g strt skip, sem g hef heyrt geti
um, a voru v tjn sund tta hundru ttatu og tta menn.

a hafa sjlfsagt veri tjn hundru menn, v svo str skip eru til, sagi
vinnumaur.

Og langt fr, barn, langt fr! a kalla eir knur, sem 1800 eru , a voru 18888;
a voru etta tvr og tvr fjlskyldur hverju einasta hjli reianum og ttu ar
heimili; en krfunni var staur me og tvr annexur me tilheyrandi kirkjusknum, og
fjgur hundru ttu heima vi stri; g hef tala vi mann, sem ekkti einn, sem hafi
veri essu skipi, a var Indafar og tti a skja nttrusteina til Kappadosiu.

Nttrusteina, j, sagi vinnumaur.

J, a eru margs konar steinar til nttrunni, barn, einkum Bllandi, Serklandi og
Grikklandi; a er til a mynda: lausnarsteinninn, hulinhjlmssteinninn og
skasteinninn; lausnarsteinarnir, eir eru svartir, a a leggja undir
tungurturnar konum, og geta r ftt; g hef s ess httar stein, egar g var
ungur, eir eru rauninni ekki steinar, en a eru augnasteinar r villimnnunum
Bllandi; eir kristnu sltra essu svarta flki eins og f til ess a n r eim
augnasteinunum, hroalega er n a fari, he, he; san eru eir urrkair lengi og
hertir og eru seldir drum dmum; hulinhjlmssteininn hef g aldrei s, hann kva vera
lkastur fkvrn, ekki heldur skasteininn, en ann stein vildi g eiga helzt af
llum steinum; v mikil er nttra ess steins, og ekki ekki g neinn, sem ann stein
hr nlgt.

, ekki r engan?

Nei, ekki me vissu, sagi Bjarni, en rtt v hann sagi etta, kom Sigrn ar inn
hsi og bar hendinni fisk einn mikinn og sex kkur og smjrkpur allgjrvulegar og
vkur sr a Bjarna og segir:

Hsmirin ba mig, Bjarni minn, a bja r dlti a bora; ekki a setja a
bori fyrir ig, ea viltu taka vi v hrna, ar sem ert?

Og lttu a koma hrna, stlkukind, g get lti kpuholuna vera hrna milli fta
minna, mean g gjri mr gott af v, a var dsamlega gjrt af hsmurinni a
gefa mr a bora nna, v n finn g, a g hef nokkurn veginn matarlyst, v ekki
hef g smakka mat san snemma morgun, og af v g fr fyrr ftur en g er vanur,
gat g ekki bora, eins og g a mr, g greip tvo hryggjarlii og bringu af
lambkettling, og hvaa matur er a allan daginn?

Eftir a tekur hann vi kpunum og setur r kn sr og leggur san fiskinn og
kkurnar ofan r, tekur san ofan hfuna og signir sig og segir san:

g ver a hafa borslminn styttra lagi etta sinn, og gefi r mr gus frii!

Eftir a tk hann til matar, og var aus, a maurinn var bi fimur og fljtleikinn
a v verki, tk hann fyrst kkurnar og lagi hverja tvfalda saman og stfi svo, og
voru r allar sex systur horfnar svipstundu. ar nst lagi hann a fiskinum, var
a og ljst, a hann var slkum piltum vanur, enda lei ekki lngu, ur hann hafi
gjrt honum lgskil, var og feitmetinu loki; litlu ur kom Sigrn me leirskl,
fulla af sru skyri hnausykku og mjlk t , uru menn ess varir, a Bjarni leit
allhru auga til sklarinnar og hraai sr a setja fr sr kpurnar. Sklin var tta
marka lt, og tk hann vi henni tveim hndum og knsetti; var eirra agangur bi
harur og langur, en svo lauk, a hann hafi gtan sigur, og til merkis um a
urrkai Bjarni hana innan me sleikjufingri snum, tk san roin af fiskinum, sneri
au vandlega saman og stakk eim ofan smjrkpurnar og lt r san ofan sklina
og setti san sklina kistil vi rmi og segir vi Sigrnu, er stai hafi ar
hsinu hj eim orsteini, mean Bjarni var a mjaa ofan sig skyrinu r sklinni:

Hrna, stlka g, fru hsmurinni a, og skilau akklti og segu, a g hafi
fengi smilega ng.

Sigrn tk sklina, og fr Bjarni a lesa borslminn og var n snu lengur me
enna en hinn fyrri; signir sig san og setur upp hfuna og segir vi vinnumann:

J, g inni til ess aftur, sem vi vorum a tala um, orsteinn gur, um
nttrusteinana; enginn af essum nttrusteinum er eins arflegur eins og
skasteinninn; arna fr maur allt, sem maur skar sr, ef maur hefur hann; langi
mann til a mynda kjt, kemur kjt, ea ef menn hefu lyst huppi ea bringukolli
- og ekkert er eins ljffengt af skepnunni eins og bringukollurinn - n, arf maur
ekki anna en a ska sr hans, og arna er hann undir eins kominn; - j, ef g tti
ann stein, held g maur skai sr margs, og g er raunar smilega saddur nna, en
held g mr yri fyrst fyrir a ska mr einhvers ljffengs bita a mkja kverkarnar
svona eftir , til a mynda subita af holdgum fimm vetra gmlum dilksau; en hr
sst n aldrei sauur, sem tur biti er , etta eru allt rytjur, v hvaa fita er a
fjgra og fimm vetra gmlum sauum hrna, eir skerist me tveimur fjrungum bezt
og etta tveggja og hst riggja fingra ykk himnan utan rifbeinunum; en ttu menn
saui, sem hafa gengi dahrauni - a eru molar, sem uppalast ar - ar eru
sauirnir eins og tveggja vetra strri en strstu vetrungsklfar haustnttum
bygginni; hann sagi mr a hann maur, rlfur ht hann, g ekkti hann suur
Grindavk, hann hafi veri dahrauni rj r, rj mnui, rjr vikur og rj
daga: a ykir afstyrmis aflaki tvvetur og varla gjra bli, skili hann ekki
hlfvttinni tvo mrvana, en surnar af eim eru gildasta verhnd og ar yfir
sri, sonar, hangnar og beinharar ofan r eldhsi, og svo brfeitar, a a makast
af eim hnfurinn kldum eins og af gum, hlfkstum bakhkalli - j, ekki m g hugsa
til hkallsins, a er einhver hinn gtasti, gmstasti, ljffengasti og kjarnbezti
tmatur, vel orinn og ngu gamall.

N gaf Bjarni nokkra mlhvld; segir vinnumaur:

getur , Bjarni minn, sagt okkur eitthva fr dahrauni, fyrst talair vi
mann, sem hafi veri ar meira en rj r.

Hann var ar rj r, rj mnui, rjr vikur og rj daga, tt a taka rtt eftir!
- j, margt hef g heyrt um dahraun, ar eru tta strar sveitir og i ribbungar,
sem ar ba, lta eir ekki allt fyrir brjsti brenna, enda eru a piltar, sem hafa
eitthva kgglum, sem ekki er a fura, a lifa jafnkjarngri fu; en ekki hef g
tma til a segja r fr llu, sem g hef heyrt aan, og engan veit g fleiri sgur
aan kunna en mig og uri gmlu, sem n er niurseta Hl - g skal einhvern tma
lta hana segja mr seinna sguna, sem hn sagi mr einu sinni r dahrauni; -en n
fer g snemma sta morgun, og v tla g me leyfi eirra, sem me eiga, a snara
mr hr t af, anga til fari er a skammta kvld, og talau n ekki meira vi mig,
drengur!

A v bnu lagi Bjarni sig endilangan aftur bak rmi, en me v maurinn var
kaflega langur, svo a vst var, hvort hann hefi geta legi allur rminu n ess
a svnbeygjast, og a anna, a hann nennti ekki a leysa sk sna, lt hann
fturna liggja fram lofti. Sofnai hann skjtt og hraut kaflega. Svaf Bjarni svo,
ar til komi var a httatma, var hann vakinn og vsa til gestaherbergis ess, er
var undir bastofulofti og tla var fyrir hina ri gesti. herberginu voru tv rm,
sitt fyrir hvorri hli, en fyrir gafli st bor eitt allmiki og neglt niur glfi
og sn kista hvorum megin vi a til a sitja . Var svo til tlazt, a gestir eir
allir, er voru komnir a Sta og vr hfum ur um geti, skyldu taka kvldver
herbergi essu og sofa ar um nttina, og ttu snir tveir a vera hvorri hvlu. eir
fegar, Grmur og Egill, og Sigurur voru fyrir ar herberginu, egar Bjarni kom, og
hfu eir teki sr sti kistunum, en Bjarni settist kistil, sem st hj rum
rmgafli, og tku eir allir a ra um mislegt, sem tti mestum tindum sta ar
hrainu. Lei n ekki lngu, ur matur var bor borinn. a var saltkjtsspa,
og voru borin ft tv allmikil. Anna fati var trfat, afar strt og snu meira en
hitt, er var af tini. Setti grikona sitt fati hvorum megin bori og lagi
nautshyrninga tvo hj hvoru fatinu. Spnirnir voru afar miklir og allvel gjrir og
hfaletur skori skftin. San bar grikona fram leirskl eina mikla og setti
mitt bori, tti s matur, er ar var , a vera til vara, ef rot bri a hndum
annarri hvorri sklinni. Var svo til tlazt, a snir tveir gestanna skyldu vera um
hvort fati. En egar framreislunni var loki, vsai grikona gestum til stis, og
ttu eir Bjarni og Grmur a bora r trfatinu, en Egill og Sigurur r hinu; spuri
grikona flaga, hvort eir ekki hefu sr hnfa, v ekki voru borfri nnur
fram lg en spnirnir, og jttu eir v allir. San settust eir til bors, eftir
v sem eim var til vsa. Gjrist ftt til tinda hj eim Siguri og Agli; en me
eim Grmi og Bjarna var a ttt, a egar eir eru niur setztir, rfur Bjarni
nautshyrning einn annarri hendi, krossar sig skyndingu og myndar sig egar til a
hafa r bori. Grmur lagi hendurnar kross brjsti og bjst til a lesa
borslminn, en er hann ltur tilri Bjarna, getur hann ekki gjrt a sr a varpa
orum hann, veltir n vngum og segir:

Ertu ekki vanur, Bjarni sll, a metaka fu na me akkargjr?

Ekki er g vanur, sagi Bjarni, a lesa borslm, g lepji spusopa, en signa mig er
g vanur, a er fljtgjrt, en bn ig, Grmnr minn, ba skal g mean, svo a
vi gngum jafnsnemma a verkinu.

Grmur lt sr a a gri kenningu vera, leggur aftur hendurnar kross og les
eitthva hlji, og er v var loki, krossar hann sig brjsti og tekur san
hornspninn, ann er ar l hj honum, hnd sr og segir um lei:

Svo far og et itt brau me glei, og drekk itt vn me gu gei, segir
predikarinn.

Hva varst a tala um predikunina dag, Grmur bndi? segir Bjarni, hn var allg
fyrir , sem hefu geta muna hana.

g var ekki a tala um runa dag, sagi Grmur og velti vngum og brosti kamp,
heldur um predikara Salomonis.

J, j, varst a minnast Salomon, j, a var maur sinni t, og geysilegur
fjrmaur hefur a veri, v a hef g sannfrtt, a hann tti 900 konur og rj
sund frillur; en maurinn hefur tt rlega gott og var heldur ekki blsnauur, og
tti honum gaman a drottningunni fr Arabu, egar hn heimstti hann; me henni tti
hann tvo tvbura, mestu rekmenni, og af rum eirra var lfar sterki kominn.

mean Bjarni lt essa dlu ganga, var hann ekki ijulaus; ruddist hann fast um
sklinni me hornspni snum og veiddi upp hvern bitann eftir annan, og hurfu eir
svipstundu, en ekki sinnti Bjarni spunni. Tku brtt a ynnast fylkingar kjtbitanna
fatinu, v svo drengilega framgngu veitti hann, a ekki mtti vi standa. Grmur
hafi fyrst lagt a spunni og fr a llu stillt og ekki slega, en er hann sr, a
slkt agjraleysi mundi ekki hlta, rist hann a einum kjtbita, og var a hnta
mikil og torstt, og var honum ekki greitt a sigrast henni, svo mean hafi
Bjarni s r fyrir 3 ea 4 rifjabitum og talai jafnframt, og snr hann n allt
einu runni fr Salomon kngi til Grms mehjlpara og segir:

En Grmur sll, verur a sj svo fyrir, a hafir inn skerf af matnum, v n
b g ekki, g er fljtur a taka funa, mean hn er til, en spuna er g vanur a
stra eftir.

Grmi hafi ekki tt afarir Bjarna me llu gar, hann fyrstu lti kyrrt um, en
er Bjarni hfst mls , virist honum, a hann yri a svara; sleppir hann um stund
hntunni fr munni sr og segir san:

g fer a llu sem hgast, Bjarni sll, g hef jafnan haft fyrir augum a, sem hinn
vsi Srak segir: Vertu ekki sejanlegur af ljfmeti, og rstu ekki grugur til
funnar.

a hefur veri seinltismaur, essi Srak, sem segir fr, v a hef g
stareynt, a eir, sem eru i lengi a ta, eru ungir og daufir og slinnalegir,
egar eir eiga a vinna, og svo hugsa g essi Srak hafi veri, sem talar um,
hvaa mannskepna var a?

Talau virulega um drottins tvalda, Bjarni gur, sagi Grmur.

g tala virulega um manninn fyrir a, g kalli hann skepnu, v allir menn eru
skepnur, og g haldi hann hafi veri seinltur; en varla mun hann hafa veri meiri
vitmaur en Grettir heitinn smundsson, og vildi hann hafa mat sinn Reykhlum, en
engar refjar, sem von var, v maurinn var kaflega str og eftir v hraustur, eins
og sst af Grettistkunum Mifjararhlsi og var; tli Srak hefi geta sett
pilta hlir fangi snu, sem ar standa? -a var miki, hva s maur orkai, enda
hefur sannfrur maur og sannorur sagt mr, a Grettir hafi veri rjr lnir danskar
og rj kvartil um herarnar.

S einfaldi trir llu, en hygginn maur athugar sinn gang, segir Salomon; hver hefur
sagt r a, Bjarni sll, a Grettir hafi veri rjr lnir danskar um herarnar og
rj kvartil? g held a hafi einhver sagt r a, sem hefur gaman af v a glettast
vi ig og gabba og skrkva a r, af v ert sagur nokku trgjarn, sonur sll,
sagi Grmur og velti vngum.

Hugsar , Grmur gur, a telja mr tr um, a a s lygi, sem sannorir menn hafa
sagt mr um Gretti smundsson, a hann vri rjr lnir og rj kvartil um herarnar,
og betur tri g v en num orum; hefur aldrei maur veri og getur ekki mynda
r, a til hafi veri meiri maur en .

a var n ekki a fura, Grmi tti essi or heldur vifelldin; hann leggur
spninn fr sr bori og segir:

Hvar fyrir upphefur sig s en arma jr og aska?

essum svifum grpur Bjarni tveim hndum fati hi mikla og setur barminn munn sr
og svolgrar tveimur teygum a, sem eftir var v af spu, kastar v san fr sr
bori, stendur upp og er allreiur, en Grmur er kominn fram glf og segir:

Rttvs maur etur, svo hann sest, en kviur guhrddra hefur aldrei ngju.

Bjarni er og kominn fram glfi, og er vi sjlft bi, a hann muni ganga a
Grmi, en v bili hleypur Sigurur og Egill milli eirra, svo eir n ekki saman;
hafi og hvai nokkur heyrzt upp loft, og kom prestur vrmu spori ofan og vill
vita, hva hafi skorizt, en er eir sj prest, sefast eir nokku, en ekki skorti
heitingar og frjunaryri af beggja hlfu, en svo lkur, a eir sefast, og setur hann
gri milli eirra, mean eir eru ar stanum. Er Gurn rskona komin
herbergi og rir um, a ml s til hvlu a ganga, segir hn a me, a svo hafi
veri til tlazt, a eir Bjarni og Grmur skyldu vera hvlunautar, en Egill og
Sigurur lgi saman hinu rminu; en Grmur aftekur a me llu a eir Bjarni sofi
saman, og kvest heldur egar brott fara, og vildi hann ekkert samneyti hafa vi
Filisteann; var svo a lyktum, a eir fegar Egill og Grmur svfu saman, en Bjarni
og Sigurur lgu ru rmi. Voru eir Bjarni og Grmur sttir a kalla, en skorti
ekki heitingar, ef eir fyndust gu tmi; gjri Grmur helzt r fyrir a kalla eld
af himni og steypa honum yfir Bjarna; en Bjarna tti rlegast a f xina Grimmuggi
og kljfa Grm herar niur. Svfu eir n allir af um nttina, en um morguninn
snemma fr Bjarni sta, sem hann hafi tla, og var lengi kalt
Bjarna eftir etta, sem sar mun sagt vera.



XIV. KAPTULI

Sigrn fer heim a Hl - Kvonbna umleitan Egils

Mnudaginn rija sumri kom Sigrn aftur heim a Hl, og var henni ar allvel
fagna. rds hsfreyja var hin ktasta um daginn og lk alls oddi og kyssti fstru
sna og klappai henni allri utan og skoai hana krk og kring, eins og hn hefi
ekki s hana mrg r. a, sem eftir var dagsins, og svo hinn nsta dag hafi
hsfreyja ng a gjra a spyrja Sigrnu frtta og segja henni aftur au tindi, er
gjrzt hfu ar heimilinu, san hn fr. Branda hafi bori rtt fyrir pskana og
komizt 18 merkur; hn hafi tt kvguklf ofur flegan, svarthfttan, ldungis eins
litinn og hn Gullbr heitin amma hennar. rds hafi ekki tmt a lta skera hann,
af v hann vri af v kyni, og tlai hn a nafna Sigrnu kvguna og vita, hva hn
yri farsl. Skjalda vri orin nrri v urr, en Ljmalind hreytti enn a vonum.
Lti hefi ori r innivinnunni, eftir a hn fr; a hefi ori i skar fyrir
skildi, egar hennar hefi misst vi fr spunanum. Vel hafi rakizt hnyklakippan, sem
Sigrn spann vikuna, ur en hn fr, og betur en r hfu gizka . r ljsblu
bandviunum, sem hn hefi tt, hefi hn og Sigrur prjna nrpeysu fyrir Sigur,
hefi a ekki duga, og hefi hn v ori a prjna gru framan vi ermarnar. Sigrn
hafi og ri margt a segja fstru sinni fr af hgum snum, mean hn hafi dvali
prestsetrinu; sndi hn henni eitt og anna, er hn hafi hannyra ar, og lt
hsfreyja vel yfir, og tti henni Sigrn framafr anga fari hafa. En tt margt
bri gma millum eirra fstra, gat ekki Sigrn neitt um samdrtt ann ea
kunningsskap, sem veri hafi millum eirra rarins og hennar, enda var s orrmur,
sem lagzt hafi ar stanum um a efni, ekki kominn svo langt, a hsfreyja hefi
heyrt nokku hop v.

Laugardaginn nsta eftir, a Sigrn var aftur heim komin a Hl, var skildagi Egils
Grmssonar. Lt fair hans Grmur ferja hann anga og fylgdi honum sjlfur vistina
og var ar um nttina, en daginn eftir bjst hann til heimferar; hafi hann ur fali
eim Hlarhjnum hann hendur me mrgum fgrum orum. Skildust eir fegar me
miklum krleikum fyrir utan tn, ar lagi Grmur hendur yfir son sinn og blessai hann
og ba, a fyrirtlun hans hefi gfusamlegan framgang og farsllega endalykt - og tla
g, segir hann, sonur gur, a skilnai a kveja ig me essum orum Salomonis: Son
minn, hl aga fur ns, og yfirgef ekki bo innar mur. - Eftir a skildu eir
fegar.

Egill var einn vinnumanna heima Hl um vori. Arir hskarlar Sigurar voru vi
sjrra; starfai Egill me bnda a hsagjrum og vallarvinnu og rum
heimilisnnum, og var hann bnda allfylgisamur. En ekki hafi hann veri langa hr
Hl, ur hsfreyja og grikonur ttust taka eftir v, a Agli tti krast jafnan
a vera ar, sem Sigrn var, og kringum hana. vallt, er Sigrn fr til tivinnu
tni, vildi hann ekki vera annars staar a verkinu en sem nst Sigrnu, og ef fri
gafst , gtti hann svo til, a au sem oftast yru tv saman t af fyrir sig; beiddi
Sigrn hann a vkja hendi ea fti fyrir sig til einhvers, var hann jafnan eins og
hjlum, en stigramur og sporlatur tti hann hinum rum vinnukonum. egar hann hafi
lti a starfa og var heima vi binn, mtti svo a ori kvea, a hann nlega elti
Sigrnu t og inn. Vri Sigrn inni vi, sat hn jafnan inni hsi hj fstru sinni
rmi snu og saumai ea spann, var fleiri mnnum ekki tla ar sti dgum en eim
hjnum og henni. Egill tti rm fram bastofulofti, en sti svo , a hann hefi
ekki tivinnu, sat hann sjaldan sti snu, tk hann upp v fyrstu, a hann
gjri sr upp ms erindi til eirra hjna inn hsi og sat ar, mean hann aflauk
erindum snum, og smtt og smtt tk hann a venja anga komur snar, ekki hefi
hann erindi reium hndum, og var etta brum a vana, a hverja stund, sem hann
ekki urfti a sinna tiverkum, tr hann sr inn herbergi eirra hjna og sat ar
lngum, valdi hann sr jafnan sti pallkistli einum, er st vi rmstokk
Sigrnar, og krosslagi fturna fram lofti. hverjum sunnudagsmorgni, er hann var
kominn ftur, fltti hann sr jafnan a kemba sr, vo sig og rsta allan fr hvirfli
til ilja; skrddist hann bezta spariskra snum, a var mussa silfurhneppt,
sortulitu, og fllu barmarnir mjg t ba vegu, en vasar hvorutveggju hli;
framan ermunum voru uppslg ljsbl; mussan ni vel ofan fyrir mjamir og stigli
bum megin; standkragi var mussumi Egils, og var hann eins litur og uppslgin.
voru svartar stuttbuxur og sokkar svartir og rsabnd um hnsbtum. er Egill hafi
skoa sig vandlega og svo um bizt sem honum lkai, var hann vanur a ganga til
herbergis eirra hjna, bau eim gan dag og settist san niur hj rmi Sigrnar og
sat ar og masai eitt og anna, mean Sigrn var uppi, horfi hana, mean hn
greiddi hr sitt, og tk eftir llu sem vendilegast. Allhvumleiar ttu Sigrnu komur
Egils anga og setur hans, en ori ekki um a ra; var a hvorttveggja, a henni
tti maurinn hvorki fagur litum ea heldur virur hans skemmtilegar. Fr svo fram
um hr, a Egill hlt fram uppteknum htti um komur snar, og lkai Sigrnu v lakar
sem lengur var, svarai honum jafnan hgvrlega, er hann rddi vi hana. Ekki lkai
rdsi heldur vel httalag Egils, tti henni Egill helzt til framur, en fann ekki
a a sinni, og ekki hafi hn neinn grun um, hva undir bj af hans hlfu; gat hn
ess helzt, a ar sem Egill var ar nkominn og ltt kunnugur, mundi hann enn ekki
samast heimilisflki og hefi v helzt afreying og yndi af v a ahyllast
hsbndur sna og Sigrnu, enda hefi hann ar til veri foreldra hsum. Sigrn s
betur, hvar fiskur l undir steini, og vildi hn fyrir hvern mun venja Egil af komum
snum ar hsi og aulsetum; hugsar hn n upp a r, a jafnan, er hn var komin
ftur hvern morgun, tekur hn kistil ann, er Egill var vanur a sitja , og setur
hann upp rmi til fta; eru Agli n au sund loku a sitja kistlinum; sr hann
, a eitthva verur til brags a taka, og sezt hann n jafnan rmbrkina hj
Sigrnu, og ykir henni n snu verr en ur, og frir hn n aftur kistilinn sama
sta nsta morgun, enda sezt Egill ar.

egar Egill hafi veri nr v fjrar vikur Hl, hittast eir fegar Grmur og
Egill eitthvert skipti; spyr Grmur Egil, hvernig hann uni hag snum ar Hl. Egill
segir sem var, a hann er ar allvel haldinn og a au hjn su vel til hans. essu
nst innir Grmur eftir um kvonbnirnar og hvort honum s jafnt hugleiki sem ur um
rahaginn, og segir Egill, a honum er a n llu hugfastara en ur og ltist sr
v betur Sigrnu sem hann kynnist henni betur.

Hefuru , sonur, bori a ml upp fyrir meyjunni? segir Grmur.

Ekki enn n, segir Egill, er a bi, a g hef sjaldan fengi fri a mla vi hana
einrmi, en ber hitt heldur til, a hvert skipti, er vi hfum veri tv saman
og g hef tla a rast a nefna a vi hana, hvort hn vildi eiga mig, hefur
mr aldrei dotti hug, hva g tti a segja ea hvernig g skyldi hefja mls v,
og v meira sem g hef hr um hugsa, v meira vefst a fyrir mr, hvernig g skal
til haga um bnori, v a bgglast fyrir mr, babbi, hverju g a byrja, sagi
Egill.

a sannast r, drengur minn, sagi Grmur og velti vngum, sem Srak segir: Fvss
manns hjarta er lka sem einn pottur, s e lekur og kann engum lrdmi a halda. Svo
hlt g, sonur sll, ig uppfrddan vera gari fur ns, a yrftir eigi a vera
vandrum me a haga svo tungu inni, a a gti r til aunu ori; en svo
gjrast n eir hinir ungu menn, yur ykir allt frt, en kunni ekki r til neins,
ef herir.

r hafi n aldrei sagt mr, fair minn, svarai Egill, hvernig g, ha, tti a fara
a, ef g beiddi mr stlku, ea hva, ha? - En hvernig frst fyrst a, fair minn,
egar beiddir hennar mur minnar, ha?

a man g ekki, drengur minn, a atvikaist ruvsi, a g fri mur na hs
fur mns, mlti Grmur og velti vngum.

Viltu ekki segja mr, fair minn, hvernig g a byrja, ea vilt ekki nefna a
fyrir mig vi hana? segir Egill.

Ekki mun g a gjra, sagi Grmur, a fara fund Sigrnar, en tlka skal g ml itt
vi fstru hennar rdsi, egar hefur komizt eftir vilja Sigrnar sjlfrar; en n,
fyrst hefur mig ar til kvaddan a segja r, hvernig skalt bera fram ml itt
vi meyjuna, mun g r a a vsu segja: Still svo til, a i su tv
saman; gakk svona, eins og g gjri - Grmur spennti greipum saman brjstinu og
velti vngum - gakktu stillilega og alvarlega framan a meyjunni, tak hnd hennar,
og ml san me alvrugefni: hefur fanga mitt hjarta, mn systir, me nu auga
(Lofkvi Salomons, 3. kaptula, sagi Grmur lgt), halla r san a meyjunni, sem
vildir kyssa hana, og seg: Hunangsseimur drpur af num vrum, mn systir, hunang
og mjlk er undir inni tungu, og ilmur inna kla er Lbanons ilmur. Munt
fljtt vera ess skynja, hvort hugur meyjarinnar hneigist til n eur ekki. Hugfest
essi or, sonur minn, og lt mig san vita, hverju fram fer, mun g og brtt koma
a Hl og fullgjra etta ml vi au hjn.

Egill akkai fur snum tillgur snar gar, og er Grmur hefur nokkrum sinnum haft
fyrir syni snum enna formla og Egill hyggur sig fullnuma orinn, snr hann aftur
heim til Hlar og hyggur n vel til sns mls. Lei n svo enn nokkra hr, a ekki
rst Egill a flytja bnori; ber tvennt til ess, a fyrst, a sjaldan ber svo
undir, a hann fengi fri a hitta Sigrnu eina, v Egill hldi venju sinni um
a a snaga inn svefnherbergi eirra hjna og sitja ar, egar hann ekki stti
utanbjarstrfum, voru jafnan fleiri menn vistaddir; og a anna, a honum tti
miklu vara, a hann gti flutt erindi sitt me svo mikilli stilli, kunnttu og
kurteisi, er svo mikilvgu mli smdi; var hann helzt hyggjufullur um a, a sr
mundi nokkru skjtlast a bera fram au ummli, sem fair hans hafi fyrir hann lagt
og boi honum vi a hafa, er hann fyrsta skipti birti Sigrnu vilja sinn.

a var einn dag um essar mundir, a Egill tti a starfa nokku a moldarverkum, a
var a hlaa fjrhsvegg einn, er rifinn hafi veri um vori; var hann egar binn a
leggja undirstur og hlaa eitt ea tv hnausalg ofan; l verkefni a, er hafa
urfti til vegggjrarinnar, ar hj vegghliinni utanverri, var a bi rof og
kvahnaus nstunginn og gartorf gamalt, er hann hafi til a binda vegginn me; ar
st og moldarhrga allmikil, og bar Egill aan moldina trogi, jafnum og hann hl
og moldai vegginn. Egill gekk fast a verkinu milli og nr v hamaist, en er hann
hafi gjrt skorpu hara, hvldist hann aftur langa hr, settist vegginn, brndi lj
sinn, sat og hugsai og var allhyggjufullur. enna dag var hsfreyju gengi til
fjrhsa, tlai hn a lta ar eftir sauatashlum nokkrum, er nlega voru saman
bornir af tni, og gta a, hvort grikonur hefu rifalega vi skilizt. Fjrhsin
stu rj saman og hvert vi hliina ru, var Egill a verki vi a hsi, sem
first var bnum, en tahlaarnir stu undir hli ess hssins, er a bnum vissi, og
mtti ekki sj aan anga, sem Egill var, gengi vri fr b til hsanna, v
fjrhsin, au sem uppi voru, bru af. rds hsfreyja gekk til tahraukanna og
svipaist ar um, en heyrir hn mannaml fyrir utan hsin, ar sem Egill var; hugsar
hn, a einhver utanbjarmaur s kominn, v ekki vissi hn von neinna annarra manna
hj Agli, og vill hn skyggnast eftir, hver a s; gengur hn t me hsgflunum; en
er hn kemur a v veggjarhorni, sem nst var v enu rifna hsinu, sr hn, a Egill
er ar einn manna; ykir henni atferli hans nokku kynlegt. Egill sneri baki a henni
og verur ekki var vi hana, nemur hn n staar vi hshorni og forvitnast um, hva
Egill ahafist. Sr hn , a Egill stendur ar hj moldarhrgunni; hefur hann teki
reku eina mikla, er ar var hj honum, og sett hana niur moldarbinginn ann htt,
a tindinum var stungi ofan moldina, en skkarnar vissu upp. Egill st berhfaur
fyrir framan rekuna og mlir san fyrir munni sr:

N mynda g mr, a etta s hn og a vi sum tv ein, hva gjri g , ha? - g
geng ldungis hrddur, eins og hann fair minn gekk, til hennar, grp um hndina
henni og segi: hefur fanga mitt hjarta, mn systir - j, n fipast mr - me nu
auga, Lofkvi Salomonis, 3. kaptula - svona var a. San segi g: Hunangsseimur
drpur af num vrum, mn systir, og ilmur kla inna er Lbanons ilmur - og n
myndai Egill sig til, sem hann vildi fama meyjuna, og sl t bum hndum utan um
rekuna, sem hann tlai a fama hana a sr, en rekan st ekki vel fst moldinni,
og hraut hn t af vi tilri, og lenti vari framan hkunni Agli, svo hann greip
til hkunnar og blvai um lei. rds gat ekki stillt sig um a hlja ekki upp r,
en kreisti niur sr hlturinn me hsta, en gekk san fram undan hshorninu til
Egils og ltur sem hn hafi einkis ori skynja og segir:

g ski ekki rtt vel a r, Egill minn, hefuru meitt ig?

nei, hsmir g, sagi Egill, g sl vart rekutindinum framan mig og hruflai mig
hrna hkunni, a er ekkert.

a fr betur, sagi rds, komdu samt heim, tli a s ekki betra a leggja eitthva
vi a?

ess arf ekki, sagi Egill og tk hnaus mikinn og gekk til tftarinnar og fr a
hlaa. rds gekk heim.

Ekki sagi rds rum mnnum fr nema Sigrnu fstru sinni; henni segir hn, hvers
hn hafi vs ori, og svo, hver ummli Egill hafi haft, er hann st frammi fyrir
rekunni, s Egill essi afkralegur mjg, er hann sti svona t vavangi og talai
vi sjlfan sig; hfu r fstrur etta skimpingi sn milli og hentu mest gaman
a v, sem Egill las yfir rekunni; segja r, a Egill tli ngu snemma a fa sig
eirri rtt a bija sr stlku og bera a ml flysjungslega upp; ekki ltu r
fstrur samt neinn heyra flimtan essa, og vildi rds fyrir hvern mun ekki, a Egill
vri hafur a skopi ar b, en a vissi hn mundi vera, ef saga essi kmist
loft.

Lur n nokkur tmi, a ekki vekur Egill til um bnori vi Sigrnu, en eftir v
ttist hn taka, a a var ekki einleiki, hversu fylgisamur hann var henni, hvort
sem hn var ti ea inni; en ekki gat hn um a vi rdsi fstru sna, hverja tlun
hn hefi ar um.

a var um vori, a Siguri bnda hafi lengi veri vant tveggja geldinga, er sloppi
hfu ullu og uru ekki rnir; fundust eir ekki, eirra vri leita, en einu
sinni sem oftar hafi smali fari a leita geldinganna og fann dalverpi einu litlu
Hlarhlsi, og hafi eirra ur leita veri um hlsinn, en jafnan gengizt yfir
; rekur smali sauina til Hlar og ltur inn kv eina ar tninu, gengur
san til bjar og segir bnda fr, a geldingarnir su fundnir - og er n r, segir
hann, a lta ekki sleppa aftur ullinni. Ekki voru arir menn vi binn en au
Egill og Sigrn, og biur hann au a ganga til kvar og rja sauina. au Egill fara
til kvar, og rir Sigrn sauina, en Egill stendur kvadyrum og heldur mean
og stingur hfi milli fta sr. Sigrn kastar ullinni upp kvavegginn, jafnum og
hn rir. Egill var hljur, mean verkinu st; en er au hafa rfuraka
geldingana, sleppir Egill eim t r kvnni, en Sigrn safnar saman ullinni, eirri er
l kvaveggnum, og ltur svuntu sna, og var henni eigi laus nema nnur hndin, er
hn hlt svuntunni me hinni. Egill gengur til Sigrnar, tekur um hnd hennar og
segir:

hefur fanga mitt hjarta, mn systir, me nu auga, segir - en stendur nokku
honum.

Sigrnu dettur egar hug vintri Egils og rekunnar, var a rtt komi varir
hennar a segja: segir Egill vi reku, en hn stillti sig og brosti vi framan
Egil. Egill fkk njan dug og djrfung og heldur fram: Hunangsseimur drpur af
num vrum, og ilmur kla inna er Lbanons ilmur - og sama vetfangi tlar Egill a
leggja hendur snar um hls Sigrnu, en hn s egar tilri; verur henni a
fyrir, a hn hrindir Agli fr sr me eirri hendinni, sem hn hafi lausa, og segir
hljandi:

Hva etta flangs vi mig, Egill, og essi biblulestur, sem hefur? og hljp egar
lei heim til bjarins.

Egill herir n upp hugann, hvetur spori og gengur svig vi hana og segir:

g hef lengi tla a tala vi ig, Sigrn mn.

J, j, sagi Sigrn.

Lzt r ekki mig, ha?

Svona, hvorttveggja og bi, sagi Sigrn.

Viltu ekki eiga mig, ha? sagi Egill.

nei, hri mitt, svarai Sigrn.

Fyrir hverju ? sagi Egill og blndi framan Sigrnu, eins og hann gti me engu
mti skili v, a svo mtti vera.

Fyrir hverju? t Sigrn upp eftir honum - fyrir hverju, sem a er.

Hann fair minn tlar a nefna a vi hana fstru na, og hsbndinn hefur lofa
honum v, og af v fr g hinga.

a er rtt, segir Sigrn, nefndu a vi au, en hugsau r a samt aldrei, hri
mitt, a g eigi ig.

egar svo langt var komi talinu, voru au Sigrn komin a bastofuhorninu, og tk
Sigrn sprett mikinn og hljp sem ftur toguu inn b og upp bastofuloft og var
kafrj andliti. Af Agli er a a segja, a hann dundai um stund fyrir ofan b
og var fyrstu harla glaur og nagai neglur; en san gekk hann burt og kom ekki
bastofu fyrr en um httatma. Morguninn eftir reis hann snemma r rekkju og var heldur
fltur ann dag, en er nokku fr lei, tk hann aftur kti sna. hugai hann ml
sitt einrmi, og fannst honum n sem hann hefi ltt ungu bjargi fr brjsti snu,
ar sem hann hafi opinbera Sigrnu huga sinn; raunar virtist honum sem svr Sigrnar
hefu ekki veri sem hllegust, en hinn bginn gyllti hann a fyrir sr, a ekki
vri me essu ll von ti, hefi hann og heyrt ess geti, a oft yri a
kvonbnum, a stlkur tki hva mest af fyrstu, en yri sar leiitamari, enda
flli ekki eik vi fyrsta hgg, og yru menn a vera stugir bninni og
reytanlegir; setti hann sr v framvegis a leggja meira kapp etta ml en a
undanfrnu.

egar Sigrn kom bastofu eftir fundi eirra Egils, tk rds brtt eftir v, a
fstra hennar var ekki me llu eins og hn tti a sr og a henni var nokkru
brugi; innti hn Sigrnu eftir, hva til bri. Sigrn lt ftt yfir fyrstu; gekk
rds fastara eftir, og kom svo, a Sigrn sagi henni alla atburi og virur
eirra Egils svo og, hver svr hn hefi veitt v mli; fylgdi ar me, a Sigrn
kvast hafa ri a af orum Egils, a hn hefi veri honum heitin, egar Egill
vistaist a Hl. rds hlddi frsgu Sigrnar, en er hn htti mli snu, tekur
rds svo til ora:

N hefur gjrt vel, fstra mn, a segja mr hi sannasta af virum ykkar Egils;
skil g n eftir , hva undir hefur bi um a, er hann jafnan hefur vani komur
snar hinga inn hsi og seti hr lngum. Svr n, fstra mn, ykja mr og
hfileg veri hafa; lkar mr a bezt, er hefur me llu veitt honum afsvar. a er
llum viskiptum bezt a vera hreinn og einlgur, en einkum rur v ess konar
efnum a hafa hreinskilni, v bi er a byrgarhluti a draga nokkurn mann tlar
me tvrum orum, og lka getur oft svo fari fyrir eim, sem tlar a gabba annan,
a hann grefur grf, er hann sjlfur fellur. En a er r skjtast af a segja um
minn vilja essu mli, a aldrei hefi s rahagur ori mr gefelldur,
hefir honum una, og mundi s einn hlutur hafa skili vinttu okkar. Veit g a snnu
ekkert rvant ea illt til Egils essa, en undarlega kemur mr a, ef honum kippir
ekki kyn furfrnda sinna, hafa eir allir veri menn mjkmlir og miklir lofti,
en msar sgur hafa fari af v, hversu eir hafa heilrir og vinfastir veri. En ar
sem kvest hafa ri a af orum Egils, a a muni hafa veri gjrt a ri
millum eirra Grms og Sigurar bnda mns, a Egill skyldi n f, kemur mr a
kynlega fyrir, ef bndi minn hefur duli mig ess, og ver g a komast eftir v; en
hefi g vita, a svo vri, skyldi Egill aldrei hafa komi hr til vistar a mnum
vilja.

A essu bnu lttu r fstrur talinu, og ba rds Sigrnu a lta sem fsta menn
vita vital eirra ea bnors umleitan Egils.




XV. KAPTULI

Fundi brf rarins

Skmmu eftir etta var a einn dag, a Finnur fr Sta kom a Hl; kvast hann vera
sendur af presti b einn ar sveitinni, en komi ar vi um lei, og hefi hann
skilabo til Sigrnar fr grikonu einni stanum og nefndi grikonuna, gjri hann
bo fyrir Sigrnu og ba hana t ganga. Sigrn gekk til fundar vi Finn, og br hann
henni einmli, en raunar var a erindi a Finnur kvast fyrir skmmu hafa fengi
brf fr rarni vini snum, og hefi ar innan veri brf til Sigrnar, er rarinn
hafi bei sig a koma til hennar. Fkk Finnur Sigrnu brfi, og akkar hn honum a,
en felur brfi barmi snum og biur Finn san inn ganga og iggja greia; gjrir
Finnur svo, og er honum veittur beini. Hefur Sigrn a ori vi fstru sna, a
Sigrur orsteinsdttir vinnukona hefi gjrt sr bo um a lta sig f nokku af
tvinna og lreftsrenninga, ar hn tti peysu enn tilsetta og tti ekkert fur undir
ermarnar. Litlu sar fr Finnur, en egar Sigrn s sr fri , gekk hn r bastofu
og t til fjrhsa, og er hn hafi vandlega njsna um, a ar var enginn maur
nrstaddur, gekk hn inn eitthvert fjrhsi, braut upp brfi og las. Var Sigrn
harla gl vi a sj, a rarinn mundi eftir henni, og svo r frttir, a hann yndi
vel hag snum ar syra og mundi koma a finna hana, nr sem hann fengi fri . Sigrn
mundi hafa stai ar hsinu og lesi brfi svo oft aftur og aftur, a hn hefi
veri bin a lra a orrtt, hefi hn ekki veri hrdd um, a sn yri sakna r
bnum, ef hn vri mjg lengi burtu. Hn braut brfi saman, stakk v barm sinn og
krkti svo peysunni vandlega a sr og gekk heim til bjar; laumai hn san brfinu
pallkistil sinn og vafi a ur innan hreint lreft; lei engi s dagur, a hn
lsi ekki brf rarins, ef henni gafst ni til ess; stti hn jafnan lagi, er enginn
var uppi vi; tk hn kistilinn og setti hn sr rmi snu, lauk honum upp og
sneri honum annig, a loki og hjrurnar sneru fram, og lt loki hallast a enni sr
og lt a annig skyggja , mean hn las brfi. Gjri hn etta til ess, a
einhver kmi fljtlega upp ea inn herbergi, skyldi a ekki sjst, a hn hlt
brfinu, og a hn gti skellt kistlinum aftur, svo fljtt sem urfa tti. Einu sinni
sem oftar var a, a Sigrn var ein hsi, en fstra hennar var ofan gengin til
bverka ea matreislu. Tk Sigrn kistil sinn a venju og tlar a skoa brf
rarins. Bregur henni ekki alllti brn, er hn finnur hvergi brfi; leitar
hn n hvervetna kistlinum og flettir sundur hverju knti, er honum var. essu nst
leitar hn rminu og kringum a, en finnur ekki a heldur. ykir henni etta
kynlegt mjg, ar e hana minnti fastlega, a hn hefi sast lti a ofan
kistilinn; tekur hn n a r, a hn kveikir ljs og leitar hvervetna, er henni
kemur til hugar; lsir hn umhverfis hsinu og rmi fstru sinnar og um lofti;
san tekur hn a leita rmi snu og tekur hvert fat upp r rminu. Lokarspnir voru
undir ftum rminu, og rtar hn eim vi og gtir vandlega a llu. essu bili
kemur hsfreyja inn. Sl skein heii, og bar geisla um allt hsi; verur rdsi
starsnt fstru sna og ykir kynlegt atferli hennar, er hn lsir me logandi ljsi
um hbjartan dag og hefur egar bylt llum sngurftum r rmi snu, og virist henni
Sigrn mjg hyggjufull um leitina - og hefur glata nokkru, Sigrn mn, segir hn,
er r ykir svo mikils um vert?

Sigrnu verur a fyrir, a hn segir, a hn hafi misst nl eina sma, er hn hafi
miklar mtur og prestskonan Sta hafi gefi sr, segir slka ekki vera til hverju
nlhsi.

furar mig ekki, segir rds, hafir ljs leitinni, en seint hygg g r
muni skjast a kanna alla hefilspni, er eru rminu, eftir einni saumnl.

Sigrn kva a satt vera og tekur aftur a koma fyrir rmftum snum, er hn mjg
sorgbitin, svo a varla mtti hn halda trum; gengur hn n ofan til a slkkva ljsi
og bera ofan lampann, en hitt var heldur, a hn vildi ekki, a fstra hennar si,
a hn trfelldi. En er Sigrn var ofan gengin verur rdsi liti til rms fstru
sinnar; sr hn , a hj gaflbrkinni efri var rifa nokkur, og s ar sendibrf
eitt. rds tekur brfi og ltur utan , sr hn , a brfinu er kveja og a a
er til Sigrnar orsteinsdttur Hl, og var kvejan ritu fagurlega. rds lkur
brfinu upp skyndi og vill gta a, fr hverjum a s, og ltur hn nafni undir
brfinu og les tvr sustu lnurnar og sr, a a er vsa, og er hn annig:

Hva, sem rlg tla mr,
eikin frnings tna,
vi langa ann g r,
yndislega Rna.

rds braut saman brfi aftur, og stst a , a Sigrn kom upp um loftsskarirnar
og rds br brfinu undir svuntu sna og lddi v ofan pilsvasa sinn. rds er
hin ktasta og ltur sem ekkert hefi til bori; Sigrn var og allgl a sj, en
fann rds a brtt, a ekki var kti hennar eins innileg og hn tti vanda til, og
fkkst rds ekki um a. Lur n svo fram eftir deginum, og er lur undir ann
tma, a menn eru vanir a taka dagver, gengur rds fram; ar var stofuhs lti
fram bnum, var a haft fyrir presta og heldri menn, er komu a Hl, og bor eitt
ekki allmiki og eitt rm. anga gengur rds og lokar dyrum eftir sr og tekur r
lykil. Tekur hn n brf rarins r vasa snum og les, var etta brfi:

B...., hinn 30. Ma 17..

stkra unnusta!

g tla n hr eftir, Sigrn mn g, a nefna ig essu nafni, egar g skrifa r,
v g veit a fyrir vst, a megi g ekki kalla ig svo, elskan mn, eignast g
aldrei neina unnustu. A snnu er a satt, a g ekki hef bei , sem me eiga um
ig, og hef v ekki rtt til opinberlega a kalla ig unnustu mna, en engu a sur
ertu a samt raun og veru, og sjlfur finn g a v betur sem g er r
fjarlgari. San vi skildum, sakna g n hverri stundu og ri ig eins og blindur
maur birtuna ea einhver sjvarhska rir strndina og landi, ar sem hann lfs
von; og stendur ruvsi fyrir mr en eim, g hef vissuna fyrir mr, sem mr er
fyrir llu og tti a vera huggun mn tleginni. g veit, a elskar mig eins
heitt og nokkurri stlku er unnt. egar vi vorum saman, gafst mr hnd na og
hjarta. Kossinn, sem kysstir mig a skilnai me trin augunum, vottai a, a
hvorki vilt n getur teki gjf aftur. ! vertu blessu fyrir hana, svo lengi sem
lifir! ... , g vildi, a g vri n kominn til n, svo g gti sagt r sund
sinnum fleira en g get skrifa og tala vi hana fstru na, sem er r svo g og
trygg eins og hn vri mir n; g skyldi segja henni fr, hvernig sti fyrir
okkur, og bija hana a leggja blessun sna yfir okkur, bija hana a fyrirgefa okkur
a, a vi hfum ekki sagt henni fr v, sem okkur brjsti br, og sannarlega
irast g n ess, a g fann hana ekki og vera a fara bak vi hana, og ess vona g
veri ekki langt a ba, v r a segja, elskan mn, hefur sslumaurinn, sem g er
hj, heiti mr v, a g skuli f a fara haust a finna kunningja mna, undir eins
og hann geti misst mig; g er a hlakka til ess, og mig er lngu fari a dreyma fyrir
v hverri nttu, hva yndislegt a verur a finna ig og hana systur mna, enda
eru allir upp taldir, sem g hlakka til a finna, nema hn fstra n, en g ekki
hana v miur svo lti, og samt viri g hana og elska huga mnum, af v g veit,
hva hn hefur veri r g og stleg. g vona hafir fengi fr mr brfmia me
Finni, g skammast mn fyrir, hva hann var stuttur og ntur. Finnur lofai mr a
koma honum til n, svo lti bri , og g veit, a hann hefur reynzt mr trr. Af
mnum hgum hr syra er allt gott a frtta, allir eru hr gir og gilegir vi mig
og sslumaurinn beztur, og reyni g til a koma mr vi hann; g heyri suma kalla
hann haran og strbokkalegan, en ekki hef g af v a segja enn. Vi erum n nlega
komnir heim r fer, og svo rum vi n brum til alingis, verum vi rr me
honum og fjri sonur hans, sem ekki hefur fyrr rii til alingis. Vi eigum a hafa
12 ea 14 hesta, og er einum tla a vera hestasveini; g a skrifa a, sem hann
arf, en hinn riji er jnustusveinn eirra feganna, og hann vandasamasta embtti
af okkur llum; hann a standa berhfaur hj hesti sslumanns, er hann stgur
bak, og halda stai; hann dregur af honum stgvlin kvldin og strkur au
morgnana og brtur fyrir hann sokkana, ber bor fyrir hann og veitir honum alla
jnustu. Gott hygg g til essarar ferar. alingi koma ll strmenni landsins og
margir uppvaxandi menn og hfingjaefni og sklabrur mnir, ykir mr ar ekkert
skorta til fagnaar nema a eitt, a ekki hef g von um a sj ig ar, enda er n
mjg farinn a leggjast niur s siur, sem alltur var dgum forfera vorra, a
konur og gjafvaxta meyjar ri til ings me frndum snum og pri svo samkvmi.
Margt skyldi g rita r a gamni mnu og segja r fr sium og heimilishttum hr
syra, ef g hefi tma til, en n ver g a flta mr a enda miann, svo g ni
lestamanninn, sem a bera hann leiis, og ver g v a bija ig a fyrirgefa,
hva hann er endasleppur. g hef bei Finn a taka vi seli fr r, elskan mn, v
g vona, a sendir mr einhvern tma lnu; a arf ekki a vera langt, fein or
fr r eru ng til a hugga mig og rta af mr lundina. Loksins kve g ig hr me
einni bgu....

rds las brf rarins me athygli, en san braut hn a saman og stakk v aftur
vasa sinn; sat hn ar nokkra hr og hugai ml etta. Brf etta var svo ljst
ora, a rds gekk r llum skugga um a, hvernig llu sti, og ekki datt henni
heldur anna hug en a, sem var, um a, fr hverjum brf etta vri; vissi hn og,
a Sigrn ekki hafi haft kynni af rum manni me v nafni en rarni prestsmgi;
hugsar hn n helzt um a, hvern upp skuli taka, a leggja brfi sama sta, ar sem
hn hafi fundi a og lta sem hn hefi einkis skynja ori og ba svo ess, a
Sigrn segi henni fr um einkaml eirra rarins. En er hn hugai a ml betur,
virtist henni a ekki r, gti vel svo fari, a brfi flktist og kmi hendur
fleiri manna, en a vildi hn fyrir hvern mun ekki yri; rur hn a af, a hn
kallar Sigrnu fram stofu, og er Sigrn er ar komin, lsir hn stofunni og tekur
svo til mls:

g held, fstra mn, a g hafi ori svo heppin a finna fyrir ig ltilri, sem
varst a leita a morgun -san tekur hn brf rarins upp r vasa snum og rttir
a Sigrnu - ea var etta raunar ekki a, sem varst a leita a, segir mr
nokku anna? En a fr betur, a g var heldur til a finna a en einhver annar.

rds tlai a segja eitthva meira, en fkk ekki rrm til ess, v Sigrnu var
a fyrir, a hn hleypur um hlsinn fstru sinni kjkrandi:

, fyrirgefi r mr, segir hn, fstra mn g!

Hva , Sigrn mn? g var ekki farin a vta ig fyrir neitt, segir rds.

, g veit a, fstra mn, ert rei vi mig, g tti a segja r fr v, en g
kom mr ekki a v, sagi Sigrn grtandi og kyssti fstru sna.

nei, elskan mn, g er r ekki rei fyrir a; vertu ekki a vola t af essu, g vil
ekki sj a; g get mynda mr a og virt a til vorkunnar fyrir r, a
frir ekki a segja mr fr essu meinleysi, sem komi hefur veri millum ykkar
rarins, mean i voru saman, og fyrst a var ekki lengra komi en svona; en
a getur veri, a mr hefi tt a lakara, hefi g heyrt a utan a mr, a
vrir farin a leggja lag itt vi einhvern strkinn, sem ekkert meinti me v; en mr
ykir lklegt, og g tla a geta ess til, mean g reyni ekki anna, a hann s
ekki af ess httar mnnum, sem lzt vel eina dag og ara morgun, enda ltur svo
t sem hann hafi einhverja trygg sr, v annars hefi hann ekki gefi um a hafa
kunningsskap vi ig, eftir a hann var kominn svo langt burtu; eir eru vanir,
flagararnir, a sna, hverjir eir eru, egar eir komast fr augunum eim, sem eir
hafa glingra hva mest framan , mean eir voru nlgt eim, enda mun brtt raun
vera um a, hvort nokkur ra er honum ea ekki. En ekki li g r a, svo hafi
fari, a r hafi ori meinlaust vi hann, v bi er a, a maurinn er
allsjlegur, og svo mundi margur mla a, a hlytir ekki af verri endanum um
gjafori, ef slkur maur tti ig; enda mun r ekki betri rkosta von,
munaarleysingjanum, sem engan tt a; en hitt vil g n vita, fyrst vi hfum minnzt
etta ml, hvort rarinn hefur heiti r eiginori, og ar nst, hvort fleiri menn
hafa ori skynja um samdrtt ykkar.

Sigrn segir n fstru sinni af hi ljsasta um a, er rds spuri, segir hn svo,
a rarinn hafi bei hana a heitast engum rum manni og einnig hafi hann gjrt a
heit, a hann skyldi enga stlku ara eiga, mean hann vissi hana lfi og gifta.
Enginn maur segist Sigrn halda a hafi sannar sgur af virum eirra rarins og
samdrtti, en svo hafi rarinn sr fr sagt, a mgur hans Sigvaldi prestur mundi
nokkurn grun hafa, og ar me, a hann mundi vera eim mlum mtfallinn og ar
illan hlut eiga, ef hann mtti v vi koma. s og einn maur ar stanum, er
nokkura njsn muni af hafa, en a s Finnur Bjarnason, s er flutt hafi henni brf
rarins, s hann hinn mesti vinur rarins og honum trr alla stai. -- Huggast
Sigrn n brtt, er hn heyrir, hvernig fstra hennar tekur essu mli, og tala r
fstrur nokkra stund um ml etta, og kemur eim allt vel samt; tekur Sigrn aftur vi
brfi rarins, og segir rds um lei brosandi:

a er n lklegt, fstra, a geymir a betur eftir en ur; a ru leyti held g
vri bezt meferin essum starbrfum a tortna eim, egar bi er a lesa au,
au geta slzt upp r kistlunum, og hitt snist mr htta a bera au barminum, ar
sem svo er eldfimt fyrir; v hver veit, nr a kann a loga upp eim?

Sigrn brosti vi, og skildu r fstrur tali a svo bnu.



XVI. KAPTULI

Virur eirra Hlarhjna

ess er ur geti, hver svr Egill Grmsson fkk, er hann hf bnori vi Sigrnu,
svo og ess, a hann um hr tk glei nokkra, og var s orsk, a honum virist
greiara takast um kvonfangi en hann hafi hugsa; en a var lkt fyrir Agli um
etta ml sem r forum, a honum x smegin vi raut hverja; hugist Egill ekki
skyldu fyrr skiljast vi fyrirtlun sna en r vri allur gangur; gjrust n svo mikil
brg um eltingar Egils vi Sigrnu, a egar tku menn Hl a gjra or , a
ekki vri einleiki um setur hans og stu herbergi eirra hjna. a var einn dag,
skmmu eftir a, a r fstrur hfu tt tal saman um brf rarins, a veur var
illt, og tti Siguri bnda karlmnnum ekki starfandi tivinna, en me v a heyannir
voru nnd, lt Sigurur bndi vinnumenn sna dytta a amboum og rum hldum, eim
er til heyvinnu eru hf, og sjlfur tindai bndi hrfu eina og sat svefnherbergi
eirra hjna. Agli var tla a verk, a hann skyldi staga a bandreipum nokkrum og
binda hagldir, og voru sum reipin vot og rifaleg. Egill gjrir sig n a venju
heimakominn, dregur hann alla reipadrsuna innar hs eirra hjna, tekur kistil
Sigrnar og setur sig hj rmi hennar og tekur a sauma a reipunum og gasprar
jafnframt vi Sigrnu. essu bili kemur hsfreyja upp og sr, hvar Egill situr og
leggur bfur loft fram, og eru r ekki allhreinar, en reipaflkjan liggur um lofti.
Hsfreyja snr mli til bnda sns og segir svo htt, a allir heyru hsinu:

Hefur vsa Agli til stis innar hsinu daginn?

nei, sagi Sigurur nokku drmt, ekki hef g n gjrt a.

hefur hann vsa sr a sjlfur - en a er n r a segja, Egill minn, a a
hefur veri siur hr Hl, a hver maur hefur tt sti rmi snu, egar hann
hefur veri bastofu, og er itt rm hr fram loftinu; en a ltur svo t sem
hafir ekki vita enna si, en hr eftir skaltu vita, a ar er sti itt, en
hskytruna arna hfum vi hjnin tla fyrir okkur og hana Sigrnu litlu, og viljum
vi ekki arar setur ea verur vinnuflks v en sem nausynleg
sjlf.

egar hsfreyja hafi etta mlt, tekur hn annarri hendi um reipaflkjuna og frir
fram fyrir hsdyr. Egil setti dreyrrauan, en ori ftt um a tala anna en a, a
hann hefi ekki ekkt essar reglur, og dragnast hann san t r hsinu, en rds
skellir hsinu ls, svo sem til a sna, a hn vilji, a essum boum s hltt.
Eftir a sezt hsfreyja rm sitt, en segir san vi bnda:

Mr snist n, a etta hefi fremur veri itt verk, bndi minn, segir hn, en mitt,
a hlutast til um anna eins heimilinu eins og etta, og hefi tt a vera lngu
gjrt; hefur s a eins og g; a er annahvort: maur er hsbndi
heimilinu ea ekki.

egar Sigrn s, a fstra hennar var setzt rmi og tk a tala vi Sigur, gekk hn
egar t r hsinu og ofan, var hn jafnan vn v, er hn hlt, a eim hjnum mundi
eitthva milli bera ea au mundu tala eitthva, sem au vildu ekki, a fleiri menn
heyru. Hsfreyja lt runa ganga:

En hvernig nokkur a halda reglu heimili snu, ef hann kinokar sr vi a tala um
nokku, upp hverri reglunni, sem hver tekur?

g hef ekki geta veri a v, sagi bndi, a vsa honum dyr, drengtetrinu, hann
hafi setzt stundum arna kistilinn hj henni Rnu.

Og v tri g, sagi hsfreyja heldur stuttlega, a er verst, a hr eru ekki fleiri
kistlar til, svo eir gtu seti hr allir vinnumennirnir kringum hana ea svo sem
einn ea tveir hrna vi hnn mr; en a er sannast a segja um hina piltana, a
eir eru ekki eins framir og essi nkomni piltur; arna hefur hann hlaupi boinn og
kallaur hr inn og rorra vi rmstokkinn hennar og nrri v vafizt fyrir hndunum
henni allan daginn, egar hann hefur ekki veri ti vi; a vri ll von v, a
heimilisflki vri fari a taka til ess, og ekki veit g, nema hann veri oraur
vi hana, og er a gott til afspurnar; ekki arf t meira fyrir karl og konu a
koma orinu en regluna bjunum.

Og ekki hefur mr dotti a hug, rds mn, a nokkur mundi gjra a.

g segi ekki heldur, a nokkur gjri a, enda mundi g ekki fyrst vera ltin heyra
a, en hitt segi g, a a vri ll von, a vri gjrt or v, hvernig hann
ltur vi hana og hvernig hann eltir hana; skrri er a dilkurinn.

a fortek g ekki heldur, sagi Sigurur, a mr hafi snzt a, a hann vri a draga
sig eftir henni, en g held vi getum ekki skipt okkur af v.

a getur veri, a skiptir r ekki af v, en g gjri a samt, og satt a segja
lkar mr a strilla, ef Egill er hr kominn ess httar erindagjrum, ea heldur
, Sigurur bndi minn, a g hafi lti Sigrnu fstru mna dveljast hinga til
hsum okkar, a hn skuli f or af slkum lnsslna, sem g tla Egil enna vera, og
vera honum a br? En veizt, Sigurur minn, a egar g tala, tala g eins og
mr br brjsti, og ar sem vi erum hr n tv ein, tla g n a spyrja ig,
Sigurur bndi minn, me hvaa skilmlum rir Egil hinga?

a man g ekki svo gjrla, sagi Sigurur, og var aus honum, a hann vildi koma
sr hj a segja af hi sanna.

a munt vst muna, ea tkstu hann skilmlalaust? - r er ekki str vandi vi
hann, ef mtt sjlfur skapa kostina eftir , ea var ekkert tala um, hvaa
kaupgjald hann skyldi hafa?

J, j, vst var tala um kaupgjaldi, si svona.

Hva tti a a vera? frtti rds.

A honum vri goldi lkt og hinum vinnumnnunum okkar, a var tala um fjrar vttir,
og a setti fair hans upp, a hann hefi hllegt atlti, og - n hikai Sigurur sr
- si svona.

Er ekkert tilhfi v, sem g hef heyrt, a hafir heiti Agli v, egar hann
vistaist hinga, a gifta honum Sigrnu fstru okkar?

Og a er haugalygi, aldrei lofai g v, nei, v lofai g ekki, nema me svofelldu
mti - nei, en ekki lofai g v.

Nema me svofelldu mti, segir ?

A - a - a, sagi Sigurur og stamai, a hn vildi a sjlf, skyldi g ekki
spilla v.

N, ar kom a, a er eins og mr hefur veri sagt, og etta kalla g fullkomi
lofor; a var auvita, gazt ekki heiti meiru, nema hefir tla a rngva
henni til a eiga hann, hvort sem hn hefi vilja ea ekki; g held a hefi veri
eins rlegt fyrir ig, Sigurur minn, a lta mig vita etta, ur en vistair Egil
hr, eins og oftast hefur gjrt, mean vi hfum lafa vi etta bhokur, og hefur
a sjaldan farnazt verr, g hafi ri nokkru me um a, hvaa hj vistu hafa
veri, og vi hfum tala okkur saman um a, ur en a hefur veri fullgjrt; en a
er r sannast af a segja, a aldrei mundi Egill me mnum vilja hafa hinga komi, ef
g hefi vita, a etta hefi bi undir og eir hefu haft a skilmlum, sem n
kemur upp r kafinu; a hefur hinga til lagazt svo bskapur okkar, a okkur hefur
ekki vanta hj, vi hfum ekki gripi til eirra rra a gylla flk me loforum,
sem ekki koma fram, egar til kemur. Veit g a, a sumir hsbndur hafa ann si
a ginna til sn hj msan htt, en a er hvorttveggja, vi hfum ekki tt dturnar
til a laa a okkur vinnumennina me, enda held g, a g hefi ekki haft r fyrir
agn, g hefi tt r, v a kalla g fremur auvirileg rri, og Sigrn
litla s ekki mn dttir, finnst mr einhvern veginn eins og mr s eins langt til
hennar hrsins, eins og hn vri mr skyldari, og ekki er a fyrir a, a g viti
ekki, a hn Sigrn vill ekki lta ttina, sem hann Egill er, og a v leyti s
g a, a rauninni ert laus allra mla, en tr mr til, Sigurur minn, a mun
samt vera sagt, a hafir tlt Egil hinga, lofa honum a gifta honum Sigrnu og
prettazt svo um allt eftir; - svona leggur heimurinn a t, ef g ekki rtt.

mean rds hsfreyja flutti essa tlu, sat Sigurur bndi og hlddi egjandi ru
hsfreyju og hlt a sr hndum, og var aus honum, a hann var slku vanur og
ori ekki um a fst, hsfreyja talai skorinort. En er hsfreyja hafi loki mli
snu, segir bndi me stillingu mikilli og hgvr eins og gott barn, sem hltt hefur
minning mur sinnar, biur um fyrirgefning og lofar bt og betrun:

g s a n, rds mn, eftir , a hefur rtt a mla, g hefi ekki tt a vista
hann hinga, fyrr en g var binn a tala vi ig, eins og g er vanur, og vita, hvort
r hefi litizt a; en af v presturinn ri mr heldur til ess a taka hann og
sagi hann vri einhver hinn efnilegasti maur, rist g a, me v mr l
manninum.

Bastu prestinn a tvega r vinnumann? sagi hsfreyja.

nei, ekki a snnu, a var hvorttveggja og bi; g hafi sagt honum fr, a mig
vantai vinnumann, og vsai hann mr enna, en sagi um lei, skepnan, a hann
hefi raunar sjlfur tla a vista hann hj sr, en af v g vri rng, vildi
hann ekki vera meinsmaur minn, en sagist vista hann undir eins, ef g gengi fr.

a hefur tt a vera vinttubrag, sagi rds og glotti vi, mr ykir lklegt
hafir akka prestinum fyrir.

N, hann gjri a n vel, gi maur, a lta mr hann eftir, sagi Sigurur, v
hann tk or hsfreyju eins og au voru tlu - og mefram, sagi hann, af v hann
hldi, a Egill mundi vera gur bmaur og mr gti ori styrkur a honum, og sl
hann v lka fram, a okkur vri rttast a fara a gifta hana Sigrnu, svo g gti
fari a minnka vi mig bskapinn, egar vi frum a ljast, ef g sums fengi
haganlegan og mr gefelldan mann fyrir hana.

a sagi prestur? - mlti hsfreyja og tk upp r vasa snum silfurdsir miklar og sl
loki. - J, a sagi hann gi maur! Mikill blessaur sauur ertu, Sigurur bndi
minn! a sannast r, sem kvei hefur veri:

Ara heldur eins og sig,
s aldrei gengur vlastig.

ert eins hrekklaus eins og ert str til, a vri last a kalla ig
undirhyggjumann; heldur, a hver, sem talar fagurt vi ig upp eyrun, s r eins
einlgur og ert rum. Ertu a barn a tra v, a hann sra Sigvaldi hefi lti
itt gagn ganga fyrir snu og lti r eftir vnan vinnumann, hefi hann vilja nta
Egil ellegar lta vi honum? Ertu binn a gleyma v, hvernig hann fr me okkur,
egar hann urfti vinnumanna vi: ginnti fr okkur einhverja tvo beztu piltana okkar,
sem vi hfum haldi fjgur r, svo vi vorum vandrum eftir; ea helduru,
Sigurur minn, ef honum tti svo mikill snur Agli essum eins og segir, a hann
hefi ekki krkt hann fyrir hana Staa-Gunnu, sem hann hefur svo lengi haft
bostlum og kemur aldrei t? Nei, g s ekki langsn, er g viss um, a hr br
eitthva undir anna en eintm vintta vi okkur; vanur er hann a sj sr slag
bori, gi maur, og eim mun vera hollust vintta hans, sem eitthva hefur hj sr
sjlfur, en ltur hann ekki hafa bi tglin og hagldirnar.

ber ekki miki traust til hans, rds mn, sagi bndi, heyri g.

lka og msin til kattarins, sagi hsfreyja, en a er ekki svo a skilja, a g
vilji, a eigir neitt misjafnt vi prest okkar; a fer bezt v, a viskipti
okkar vi Staarflk s hr eftir eins og au hafa veri hinga til, f og meinhg, en
raneyti mitt skal sra Sigvaldi aldrei vera og szt essu mli, sem giftingu
Sigrnar snertir, ea um hennar hagi.

g s a er allt satt, sem segir, kona mn, sagi Sigurur, en ekki vil g styggja
hann karlinn, hann er mr sumu vel og tekur mr alltnd vel, egar g kem ar.

g tla ekki til ess, segir rds, enda m honum standa sama lklega, hvort Agli
heppnast s fyrirtlun ea ekki, ert laus allra mlanna, eins og g ur hef sagt,
egar hn vill hann ekki sjlf.

a s g n, a segir satt, rds mn, en hann segir ef til vill, a g hafi
fremur dregizt a vi hann og Grm, a g skyldi vera v memltur, eins og g
sagi r an.

Ekki sagir mr a, sagi rds, en r v svo er komi, a verur hvort sem
heldur er a pretta um a, sem eir munu herma upp ig, s g eitt r vi
v, sem g vona a dugi: Far a eins og Adam forum, kenndu konunni um, g ver
a reyna a sitja fyrir svrum, ef til mn kemur, g haldi n ekki veri miki
fyrir, egar mehjlparinn kemur me Srak, Salomon og Lofkvi; - en n skulum vi
ekki tala meira um etta ml a sinni, og n tla g a bija ig, Sigurur minn,
bnar, tlaru a gjra hana?

a er sjlfsagt, rds mn, sagi Sigurur og var glaur vi, er hann s, a
hsfreyja gjrist bllegri bragi en fyrstu hafi veri. a er sjlfsagt; ert
ekki vn a bija mig annars en ess, sem g er vanur a gjra fyrir ig.

Jja, akka r fyrir, gurinn minn, sagi hsfreyja og kyssti vangann karli
snum; g tla a bija ig a leyfa mr a koma henni Sigrnu litlu fyrir sumar
um tma ea hva lengur verur, ef mr dettur a hug, a getur veri, a g geti
fengi kvenmann um slttinn hennar sta.

Siguri bnda datt helzt hug, a rds mundi tla enn a setja Sigrnu einhvern
hannyraskla, og vissi hann, a ekki var til neins a letja hsfreyju ess, er hn
vildi vel gjra til Sigrnar; endurtk hann v lofor sitt, spuri hsfreyju a, hvert
hn n tlai a koma Sigrnu; rds kvest a gjrla vita, en sar skyldi hn
segja honum fr v, kyssti san bnda sinn af nju, og slitu au san tali me stt
og samlyndi.



XVII. KAPTULI

Kirkjufer Egils

Oft er a koti karls,
sem kngs er ekki ranni.

a var fstudaginn tlftu viku sumars, sem au Hlarhjn ttu virur r, er
fyrir skmmu er um geti. Sunnudaginn nstan eftir voru menn snemma ferli Hl. Sl
var nrunnin, og var slskini smtt og smtt a frast um dalinn og ofan fyrir binn,
en skuggarnir um a hverfa r lautunum, dggin tindrai hverju stri um allt tni,
sem var nr v slegi og kltt fegursta sumarskrauti; hlin fyrir ofan tni
brosti vi, egar morgunskuggann dr af henni, en slarljmanum sl yfir brekkurnar og
balana, var hn a lta eins og fagurlega lagaur meyjarbarmur; allavega litar jurtir
og blm tindruu ar skini slarinnar eins og fjrugir gimsteinar, er blika vi skru
ljsi drlegum brjstnistum rkiskvenna. Himinninn var skafheirkur og veur svo
kyrrt, a ekki brist hr manns hfi, en reykurinn af bverkavatninu Hl st
eins og stpull upp lofti, jafnhtt dalbrninni. Framarlega hillti undir fjrhp,
sem rann hgt og styggarlaust heim fjrgturnar, en efra og nstum upp undir brninni
liu nokkrar kindur langri halarfu hgt og hgt eftir hlarbrekkunum og smu tt
sem fjrhpurinn. etta var kvf fr Hl, og var aus v, a a hafi veur af
smala einhvers staar eftir fram dalnum, en ekki allnrri. Niri eyrunum hj
nni voru hestarnir fr Hl. a voru hross mrg og ekki frri en 10 ea 12; bitu sum
ar eyrunum, en sum lgu og flatmguu mti slinni. ll voru hrossin slleg og
fgur litum, en var ar einn hestur, s er langt bar af llum hrossunum; hann var
rauur a lit og var kallaur Dreyri. ann hest eignai hsfreyja sr og unni honum
miki, rei hn honum jafnan, er hn fr til kirkju ea kynnisferir, en allsjaldan
riu arir menn honum. Dreyri var allra hesta bezt vakur og svo gur skeihestur, a
fir hestar voru eir ar um sveitir, er fri svo fljtt stkki sem hann fr
kostum. Hann var hlaupstyggur mjg og nist sjaldan haga, ef hann var ekki heftur,
og var a lngum, a menn hfu ekki af honum.

enna sama morgun kemur hsfreyja a mli vi bnda sinn, segir hn honum fr
fyrirtlun eirra fstra, a r tli a ra til kirkju a Sta; hafi hn v svo til
haga, a bverkum og mjltum yri loki fyrra lagi - ea tlar a ra me oss,
bndi minn? segir hn. Sigurur kvast etta skipti mundi heima sitja - vera og
nokkrir a gta bs og bjar heima, segir hann, en g hygg, a eir vinnumenn mnir
muni skja tir. - Ltur n bndi reka heim hesta marga, og er Dreyri ar me; eru
hestar teknir ar hlai og beizlair nema Dreyri, eltast menn lengi vi hann, og nst
hann ekki a heldur, hverjar vgvlar sem vi eru hafar; er hsfreyju sagt til, og
gengur hn t; stendur Dreyri ar tninu, sem lonast er grasi, og btur, og eru
allir fr gengnir, sem veri hfu a eltingunni; en er hsfreyja er t komin,
gengur hn fram hlavarpann og kallar Dreyra me nafni, ltur Dreyri upp og
gengur san til hsfreyju, klappar hn honum og klrar undir eyrum, ltur hn skja
vna klpu af smjri bri og stingur upp hann og beizlar.

Bast menn n til kirkjuferar, og er lagt Dreyra fyrir hsfreyju, en Sigrn skyldi
ra hryssu grrri. a var og allgott hross og kvenhestur hinn bezti. Fyrir utan r
fstrur rust til ferarinnar hskarlar tveir og grikonur tvr og svo Egill Grmsson.
r fstrur riu kvenslum gum. Sull hsfreyju var allur lagur drifnu ltni,
og voru sveifinni myndaar rsir, sem gengu eftir henni endilangri sem krkustgur;
sulbrkinni fremri var fangamark rdsar og rtal, nr sullinn hafi veri
smaur, en aftari brkinni var myndaur hestur me llum kvenreitygjum, og st
hesturinn bundinn vi tr eitt. Sulreii rdsar var einnig settur drifnum
ltnspltum, og voru ar gjrar mislegar rsir, og var reiinn svo str, a nlega
huldi alla lend hestsins. Beizli hafi hsfreyja allgott, voru taumarnir r leri
slenzku og stangair og str sigurhntur ea rihntur , ar sem eir voru skeyttir
saman; hfuleri var sett koparhringjum og rhyrnt ennislauf framan . Bar hfu
r fstrur glitkli yfir slum og flossessur miklar . Allir riu eir
vinnumennirnir hnkkum slenzkum. Og er menn voru albnir, leiddi Sigurur hsfreyju
til hests; st Dreyri ar undir reitygjunum, hringai makkann og japlai mlin og
sparkai me framftunum, en st kyrr, mean Sigurur setti konu sna sulinn.
Sigrn bj sig og til a stga bak, og tlai Egill a hlaupa til a setja hana
bak, en er Sigrn s a, benti hn rum vinnumanni fstra sns a lta sig bak;
greip hann Sigrnu og snarai henni sulinn, og var Egill a hverfa aftur vi svo
bi.

Gatan l upp fr bnum upp hlsinn, og var a sneiingar brattar, og fru au ft
fyrir ft, allt til ess er komi var hlsbrnina, voru slttir melar eftir
hlsinum; ltu au n hestana taka rs, og var Dreyri jafnan langt undan hverjum
spretti og tk svo skarpt til ftanna, a hann js ml og skarni sem moldviri alla:,
sem eftir voru; tti eim fstrum allmikil skemmtan a reiinni. Ber n ekkert til
tinda, mean au ra yfir hlsinn, en er au voru komin nr v yfir hlsinn og
eru a fara ofan sneiingarnar Staar megin, sj au, a ar sem hlsinn mtist vi
jafnslttuna og allskammt fr gtunni er hestur beit og dr beizli sliti, en
reiveri var snara t ara hliina; tti eim a kynlegt, er ekki sst neinn
maur, og hafi hsfreyja or a handsama hestinn og gta eftir, hvort ekki vri
neinn maur ar grennd; en er au voru allskammt fr hestinum, sj au, a ar rs
upp maur nokkur millum fna tveggja, og sj au hann muni ekki me llu rtt gur;
glpir hann fyrst kirkjuflki allmtlega, en er hann sr a er komi nr v
gagnvart honum, brltir hann upp og nokku nauulega, en san hleypur hann veginn
og rambar mjg og stendur san vi og vergirir gtuna. Maur essi var svo a
lta, a hann var mealmaur h, a gizka mialdra maur; hafi hann einhvern tma
ekki veri snotur, en flysjungslegur yfirbrag; flktu n fr honum ftin
brjstinu, en hattur s, er hann bar hfinu, hkk t annan vangann, og var nr v
bert hlft hfui. Fyrir nean nefi var blstorka mikil, og dreyri r stundum,
og errai hann a vi og vi ermi sinni. Egill rei fyrstur af kirkjuflkinu og svo
hver eftir rum, v gatan var rng, og mtti ekki nema einn fara senn. En er
Egill kemur a, ar sem maurinn st gtunni, vill hann sna hesti snum t r
gtunni, en v bili grpur hinn drukkni maur um taumana hesti Egils annarri hendi
og segir:

Stopp, inn keltringur! Heilsar ekki skikkanlegu og rlegu - dnnuu tlai g a
segja, en ekki rlegu - flki, sem er vegi num, lagsi? ekkiru mig ekki, greyi
mitt? g heiti Hallvarur Hallsson, j, a er vst, j vst, segir mig ljga
a, ekkiru mig ekki?

Ekki get g n komi r fyrir mig, sagi Egill og bari hlunum nrann hestinum,
sem hann vildi komast burt.

N, bddu n vi, vertu ekki a berja stakkels bestuna, getur snakka svolti
vi mig, ekki tla g neitt a mlinstera ig, greyi mitt, nei, kunningi, g er ekki
ekktur fyrir a a kssast upp neins manns jssu - og essu seilist hann me
eirri hendinni, sem hann hafi lausa, t handlegg sr og dregur ar upp af erminni
ttstrenda pelaflsku svarta. Flaskan var full af brennivni upp til axla, tekur hann
tappann r flskunni me tnnunum, setur munn sr og rttir san Agli.

skalt, bezti brir, hafa sns, j, gott sns, a er r hfustanum og ekki r
lekabyttunum eirra; skammi a tti a frs, fyrr en Elliarnar eru ornar
harmannheldar, greyi mitt, sptu , kunningi!

Egill tk vi flskunni og saup og rttir honum aftur.

Er a ekki ngu gott? - a er ekki r Hafnarfiri og frs seint, ar kemur an upp ,
kunningi - sex fiska brennivn eftir taxtanum, a er vst - g er annars alekktur, g
heiti Hallvarur, j, a heiti g.

Hvar ttu heima? sagi Egill.

Hvar g heima, sagi Hallvarur, g eiginlega heima, kunningi, ar sem g heima
og vil eiga heima, skal g segja oss; g hef oftast veri fabrkunni Reykjavk og
innrttingunni, sem eir kalla a, en a prfterar n ekki svo miki af sr
sumrin, og v tla g mr a pla hr upp kgras um slttinn sveitinni, a er
vst, eins og g gjri fyrra - en hver er konan, sem arna rur slinum? - g
hef s ig ur, a er vst.

essu snr hann sr vi og rambar ar a, sem rds situr hestsbaki, en heldur
allajafna tauminn hesti Egils og togar hann me sr t r gtunni:

Slar, kona g! Hva heiti r?

rds heiti g og heima Hl.

J, rds, rds! j, g vissi a; j, g hef einhvern tma veri ntt hj yur.
akka yur fyrir mig, blessu konan - g er ekki svo vitlaus, g s ofurlti hr -
en hva heitir d, pige min! - j, n tala g dnsku, sagi Hallvarur og benti til
Sigrnar.

Sigrn svarai ekki brtt, var Egill fyrri til svara og segir:

Hn heitir Sigrn.

egiu, segi g! sagi Hallvarur, lttu stlkuna segja a sjlfa, ea er a konan
n kannske, ha?

Nei, ekki er hn a, sagi Egill.

N, arftu eiginlega ekki a segja mr a, sagi Hallvarur, g get begribi a,
a tt hana ekki, v ekki ertu n fallegur, greyi mitt, og tla g ekki a blamera
ig samt, en ekki ttir pen innrttingunni, held g.

Heldur tk a ykkna Agli vi essar virur, tekur hann fast taumana og tlar a
koma sr burtu og segir:

Slepptu taumunum, svo g komist fram! Hva etta, ha?

tlaru ekki a ba, mean g fer bak, kunningi? g tla a fylgjast me r.

Slepptu taumunum! sagi Egill og var snu reiuglegri en fyrr og reiir upp svipuna.

Jja, sagi Hallvarur, a skal g gjra, en fyrst vilt ekki ba, itt bakbesti,
taktu eftir v, sem g tla a segja r.

J, j, sagi Egill.

Bddu n vi, j, g tlai a segja, a skyldir fara blvaa boru, greyi mitt,
upp slenzku, a var n ekki anna, sem g vildi r; g kem eftir, kunningi, a
er vst - en lofau mr a kveja og kyssa kjaftinn r, brir minn gur!

Egill vildi allt til vinna a losast vi Hallvar; sleppir Hallvarur n taumunum, en
Egill hallar sr ofan a honum og tlar a kyssa hann, en Hallvarur grpur um lei til
hans og tlar a halla honum a sr, svo hann geti sem allegast og innvirulegast
kysst hann. Laust var reiveri hesti Egils, en efri lkami Egils langur og
riamikill, og missir hann jafnvgi, er reitygin snruust, og fellur hann af
hestinum og fang Hallvari, og byltast eir bir til jarar allskammt fr, ar sem
hsfreyja sat Dreyra. En er Dreyri sr farir eirra flaga, verur honum svo
bilt, a hann tekur undir sig stkk miki og hendir sig fram hj eim kompnum, ar sem
eir liggja vi gtuna famlgum, bregur san skei, og getur hsfreyja ekki
stillt hann, fyrr en heim kemur a Sta; en er Sigrn sr, a fstra hennar er riin,
keyrir hn Grnu sta, og tku hinir allir hestarnir rs eftir Dreyra, og vera
eir ar eftir, Egill og Hallvarur; en um mijan dag kom Sigurur bndi Hl t, og
sr hann , a hestur Egils er ar kominn og er n beizlislaus, en hnakkur undir
kvii; en yfirkli, sessu og svipu tndi kirkjuflk upp sitt hverjum sta hlsinum
um kvldi, er a rei fr kirkju, og sagist hafa grasa vel; en ekki var Egill vi
kirkju ann dag, og fr Grmur fair hans mis vi asto hans a skipti og var
sjlfur a hringja allar hringingar. Ekki kom Egill heldur a Hl um kvldi, og
undrai menn, hverju a stti; skipai Sigurur bndi, a ekki skyldi loka b
ntt, ef Egil kynni a bera a hsum.

N vkur aftur sgunni til eirra fstra, hlddu r tum a Sta eins og r hafi
veri fyrir gjrt. Messugjrin var snemma ti. En egar eftir messugjrina kallar
rds Sigrnu eintal og segir henni fyrirtlun sna - og mun g n ekki ra beina
lei heim aftur, ar g gat ekki fundi mann hr vi kirkjuna, er g tlai a hitta,
og mun g lta rna vinnumann ra me mr nsta b, en i nnur fari sama veginn
aftur. En a er r af a segja, Rna mn, um erindi mitt, a g hef huga um ml
a, er vi tluum um fyrir skemmstu; veit g a, fstra mn, tt hafir ftt um
rtt, a r er hvumleitt a vera b saman vi Egil Grmsson og sitja svo fyrir skn
hans og vandrum, en n m a engan htt sma a vsa honum burt r vistinni, en
hinn bginn s g a, a vondir menn geta v uppljsta, sem r er til viringar,
ef i eru b saman; getur svo fari, a s orrmur komi til eyrna rarni vini
num, og mtti a vel vera, a hann legi nokkurn trna a, engin vri
tilhfan; er a v r mitt, a vi skiljum n um stund, og m ekki a sj, mr
veri t srt a sj af r; en ekki get g n a sinni gjrt a v, vistin veri
ekki hfingjagari, en vandara manna hendur vildi g koma r og til eirra,
sem gjra vel vi ig, ef svo tkist til sem g hef tla.

Sigrn akkar fstru sinni fyrir umhyggju hennar fyrir sr og kvest hennar rum
essu sem ru fylgja vilja; trin hrundu um kinnar hennar, en ekki talai hn neitt,
en kyssti fstru sna egjandi, en s koss var merki sku, einlgrar star og
akkltis. Segir rds henni , a hn muni bija Bjarna Leiti a taka vi henni,
s hann kunningi sinn og fornvinur.

A v bnu skilja r fstrur, og sezt rds Dreyra og rur veg til Leitis; var
a tvr bjarleiir fr Sta. Rei rni vinnumaur me henni, eins og r var fyrir
gjrt; segir ekki af ferum eirra, fyrr en au koma a Leiti. Ekki hafi rds ur
komi a Leiti, og var henni ekki kunnugt ar um heimkynni. Kringum tni Leiti var
garur mikill og rambyggilegur og allur gjrur af grjti, axlarhr. Garur essi var
fornmannaverk, mtti a og sj honum, a ar hfu hraustar hendur um fjalla; hfu
ar veri til fr bjrg svo str, a ekki var a fri eirra manna, er n gjrast, a
fra au r sta. Garurinn hafi va veri hruninn og brotin hann skr str, egar
Bjarni kom a Leiti. Ekki var a raunar tzka slandi um 18. ld a hlynna mjg a
tngrum ea vrzlugrum eim, er hinir fyrri slendingar hfu reist. Bjarni var
hinu lttasta skeii, er hann fr a ba Leiti, hann var laginn mjg fyrir alls
konar aflraunir, var a v llu heldur af v, a hann vildi reyna afl sitt vi
fornmenn, a hann btti aftur garinn og hl skrin, en af v hann hygi a,
hvlk nausyn og gagn m vera a slkum verkum. N er au rds komu til Leitis, su
au, a maur einn mikill vexti st hlai, var a Bjarni; hann var svo klddur, a
hann var prjnskyrtu hvtri og bol yfir tvhepptum, svrtum, og renndar beintlur.
Veur var heitt um daginn, og var Bjarni nrbuxum einum; r voru prjnaa
a lit og framan strenghnappur einn mikill af ltni, kpuvaxinn og svo str, a nema
mundi spesu str. Sokkar Bjarna voru saumrauir. ll voru ft Bjarna nrskorin, og
mtai fyrir vvum ftum og handleggjum, og voru eir allir reklegir og vel lagair
a lta. hfi hafi Bjarni skotthfu rndtta, eins og hann tti vanda til.

au rds ra me tngari, unz au koma a hlii einu; ekki su au fleiri hli
garinum og hlii ekki miki og ekki meira en hestur klyfjair gat um gengi, og l
yfir hellusteinn mikill. rni hleypur af baki og tlar a taka steininn r hliinu, sr
hann , a steinninn er ekki hans mefri, en rst til a fra hann brott, en fr
hvergi bifa. etta sr Bjarni a menn eru komnir a hliinu og f ekki inn komizt,
gengur hann t anga og a hellunni og lyftir upp rmum sr og leggur
garkampinn og fr a llu sem hgast, en segir um lei vi rna:

Gaztu ekki lagt fr r hellublakinn, mannkind, mean frst inn um hlii?

Bjarni heilsar rdsi og biur hana a vera ar velkomna - ert sjaldsur gestur
hr, segir hann, ea hva tlaru n, rds mn?

rds kvast mundu segja ar fr - en a ykir mr vel fara, a g hitti ig heilan
hfi, s g a n, a lengi er eftir kraftur kgglum hj karli, og var r ekki
miki fyrir a lyfta steininum r hliinu an.

N, g vri dauur, rds mn, ef g gti a ekki, og kmist ekki r greninu; en
skalt sj mola, sem g gat teki upp, egar g var yngri, hann er skammt hrna fr,
g tla a sna r hann a gamni mnu, ur en kemur heim.

rds var n stigin r slinum, og ganga au fram me garinum, og fer Bjarni fyrir
og ar til, er rds sr, a garinn er hlai sltt rep ea stallur mittishr;
fyrir nean stallinn lgu blgrtissteinar rr og voru allir miklir; var einn eirra
miklu mestur, og sndist rdsi a einkis mennsks manns fri a hefja ann stein
fr jru; tekur Bjarni til ora og segir:

Vi essa steina hafa eir reynt sig, piltarnir, og kalla eir enna minnsta Aumingja,
enna, sem ar er mii, kalla eir Milung, og er a mealmanns verk a koma honum
stall; essi, sem er frekastur, heitir Fullsterkur; hafa fir komi hr, sem hafa
sett hann upp, en ekki mundi Gretti ea fornmnnum hafa ori miki fyrir v; en
Grettir smundsson og Ormur Strlfsson tki hann upp hnefa snum. a er rtt
reynir ig vi hann Milung, rni!

rni taldist undan fyrstu, en er hsfreyja eggjai hann, rist rni til, og gat hann
aeins lti renna vatn undir steininn; ba Bjarni hann taka Aumingja - og mttu
ekki heita litkur, komir honum ekki rep, segir Bjarni. rna virtist s steinn
ekki afar mikill, hann var hnttttur og af blgrti. Rur rni a essum steini og
vegur hann upp mitti og tlar hann a snara honum upp stallinn, en steinninn
var yngri en hann vari, og m hann me engu mti koma honum lengra en upp a
repbrninni, og s hann ar niur, en rni bls strum.

ert harnaur enn, drengur minn, a er aus, segir Bjarni; a arf, rds mn,
a gefa honum eitthva, sem rennur kgglana, til ess hann geti lti hann Milung
upp - og etta er n tvtugur maur - en ekki tla g a reyna vi hann Aumingja, v
honum hef g geta valdi til essa, en n held g Fullsterkur s orinn ofurefli mitt,
en einhvern tma gat g komi honum hrna brnina.

San rfur Bjarni til Fullsterks og veltir honum um hr fyrir sr, en san vegur
hann hann upp kn sr og rttir sig san upp me steininn og snarar honum upp
stallinn og segir: arna geturu seti til morguns - en san gengur hann heim lei.

Miki fannst rdsi til afls Bjarna. Leiir Bjarni rdsi til bjar, en rni bindur
hesta vi hestastein einn mikinn, er var hlainu, og var jrnhringur og steypt tini
utan um kenginn. Bjarhs Leiti voru f og ekki allstr, en skemma ein mikil hlai
gagnvart bjardyrum, og frkkai hn mjg tsni. San fylgir Bjarni eim bastofu
og voru gng lng og mj sem rangali. Ekki var loft bastofu, og voru rm glfi og
sn lokhvla hvorum enda bastofu, svaf Bjarni annarri, en systir hans hinni.
Ekki var fjalaglf bastofu, en langsetis me veggjum var slegi iljum baka til vi
rmin. Allt virtist rdsi rifalegt umhorfs og bshlutir sterkir og eigulegir, en
sur sninir til fegurar. Vsar Bjarni rdsi til stis rmi einu, en sjlfur
settist hann framan lokhvlu sna. Ekki s rds ar fleiri menn en au systkin, og
voru grikonur og smali einhvers staar ti vi. Taka au Bjarni n tal um msa hluti
v og dreif, og er au hfu litla stund seti, kallar Bjarni til systur sinnar og
biur hana a bja rdsi einhvern bita, og er n inn bori skerbor eitt miki, a
var af tr, voru ar maglar hangnir, hangikjt og kkusneiar, og voru r a
gizka umlungs ykkar sri. rds mataist ar af, eins og henni sndist; kallar
Bjarni aftur til systur sinnar og segir:

tlaru ekki a gefa henni eitthva a vta sig , hn getur ekki nota etta, sem ekki
er von, v etta er ekki tt fyrir megur, og er a af riggja vetra gelding; en
ekki fru kaffi hrna, rds mn, a er ekki haft me a hrna, eir su farnir
a flytja a, kompsarnir ea hva eir eru kallair, essir dnsku kaupmenn.

a gildir n lka einu, sagi rds, hefur smakka a, Bjarni minn?

J, smakka hef g a einu sinni ea tvisvar og tti ekkert vari, og enginn matur
er v; etta er eitthva mrautt skolp og tinn sykurmoli me; en samt kva a vera
selt drum dmum, segja eir, skollinn s arna; a kann a mega velgja sr v, ef
manni er hrollkalt innan, en ekki er a vi gott og smilega megnt hangikjtsso; g
sp mr stundum ga ausu af v, og ar finn g, a er einhver kjarni , en ekki
hinum skolunum; etta er eins og smar baunir; eir hafa sagt mr, a a s bi svona
til tlndum, og hafa saman vi a album grecum, g kann a nefna a - arna, vttu
ig dlti skyrspni, segir Bjarni, v runn setti tinfat eitt kjltuna
rdsi -ekki eru hr silfurskeiarnar, en eitthva verur til a grpa, fu henni,
runn mn, sleifina mna, g stakk henni morgun arna holuna hj vegglgjunni.

Og ekki f g henni hana, sagi runn lgt.

Hr er annar gepill, segir Bjarni og rtti a rdsi hrtshyrning einn. Ber n ekki
til tinda, ar til rds hafi matazt. Voru au tv inni, og tekur rds svo til
mls:

N mun vera ml til komi a bera fram erindi, Bjarni minn, mtt og nrri geta, a
ekki hef g fari hinga erindislaust.

Heyra m g, hva vilt, rds mn, og skili ttu a, a g gjri bn na, ef g
gti, sagi Bjarni.

r mun ykja ktleg bn mn, er heyrir hana, sagi rds, en hn er s, a g tla
a bija ig a taka af mr kvenmann til geymslu.

N ert a gjra a gamni nu, rds mn, enda held g, a g tkist a ekki
hendur a passa kvenmann, v a er hlutur, sem er vandgeymdur og brothttur; og
heldur held g tki a a mr a fara me nklakning til skrnar flugahlku og
hlagleri, g vri jrnalaus, en a passa upp kvenmann; en segu mr n alvru,
rds mn, hva er a, sem tt vi?

Ekki tla g, Bjarni minn, a bendla ig vi nein vandri, en svo g tali n
spauglaust, er a erindi a bija ig a lofa stlku a vera hr sumar hj r
ea hva sem lengra verur; a stendur svo v, a g vil ekki, a hn s mnu
heimili, en sjlf vona g hn fari sr ekki a voa, v ekki er hn skynskiptingur, og
komin er hn af hndunum.

Og hver er a? - sagi Bjarni, eins og hann vri a glugga t , hver a gti veri.

Sigrn fstra mn, sagi rds.

Sigrn orsteinsdttir, sagi Bjarni, j, vel lzt mr stlku og stillilega; en
hvernig stendur essu llu, rds mn, tlar a setja hana skla hr hj mr
til a fullkomnast hannyrunum, eftir a hn er bin a vera prestsetrinu?

nei, ekki var a n tlun mn, en ekki er a ar fyrir, oft sannast a, sem
mlshtturinn segir: margt er a koti karls, sem kngs er ei ranni; margt held g
svo vera, a a megi ekki sur nema smblunum en hfingjasetrunum; en essu
vkur allt ruvsi vi en heldur, og vil g n segja af hi ljsasta, af v g
ekki ig svo, a ert ekki neinn flysjungi: a stendur svo Hl, a ar
heimilinu er einn s maur, er g vil ekki, a hn s saman vi, og hann heitir Egill
Grmsson.

Egill Grmsson, segir ; j, ekki g ann mann a sjn, g tala hispurslaust, egar
g tala, g skil a, ert hrdd um, a hann vilji ffla hana, en a vilt ekki
hafa, a hann gjri.

Ekki er g hrdd um a, a hn veri ginningarffl Egils, en a get g mynda mr,
a fundarmenn hennar, ef nokkrir eru, kynni a ljsta v upp, sem henni mtti vera
til hneisu, ef hn er samtnis eim manni, sem allir vita, a hefur fari a Hl
eim vndum a n henni, en s orrmur vil g ekki komist, og eru fleiri orsakir til
ess, er g etta skipti vil ekki segja r; tti mr a n vinttubrag, ef
vildir vera vi bn minni um etta; er a og vilji fstru minnar sjlfrar a komast
burt fr Hl um hr, mean Egill er ar b, en vart mun hennar vera leita
nar hendur, ef mig rtt grunar.

Bjarni hugsai sig um nokkra stund og segir san:

g s r gengur str nausyn til essarar bnar, heillin g, a er fyrsta bnin, sem
biur mig - lttu stlkuna koma, ekki skal g henni illt gjra, en lta verur hn
sr lynda, kotungslegur veri viurgjrningurinn, v svo verur a ba sem b er
ttt, hr er gefin bndafa, og hsrmi er ekki krugt, hn verur a kotra sr arna
niur kmentunni hj runni systur minni, en ekki g ess von, a Egill troi mig
oft um tr, v engir vinir erum vi Grmur fair hans.

rds akkai Bjarna fyrir undirtekt sna, og gjra au n svo r fyrir, a Sigrn
skuli fara a Leiti nstu viku og hafa me sr nausynlegasta fatna sinn; bst
rds san til brottferar, og leiir Bjarni hana gtu t fyrir tngar og segir
henni leiinni msar skringilegar sgur, er hann jafnan var vanur a segja
vildarmnnum snum og honum ur hfu sagar veri. San skilja au me mikilli
vinttu, og rur hsfreyja heim til Hlar og kemur ar, skmmu ur en sl gekk til
viar.




XVIII. KAPTULI

Skjast sr um lkir,
saman ningar skra.


N skal aftur taka upphaf mli v, er fyrir skmmu er fr horfi, ar sem eir Egill
og Hallvarur lgu famlgum grnni grundu hj gtunni og fundum eirra hafi fyrst
saman bori, en Hlarflk rei fr eim til kirkju a Sta. egar snaraist af hesti
Egils og hann steyptist r slinum fang Hallvari, var Hallvarur ekki svo fastur
ftum, a hann gti teki falli af Agli, heldur fll hann fugur t af gtubakkanum,
og stungust eir bir kollahns t jafnslttuna; var Hallvarur undir og sleppti
tkum Agli, og hraut Egill langa lei fram af honum; fauk hattur hans af hfinu og
ofan leirpoll einn og sat ar millum tveggja fna, en svo heppilega vildi til um
Egil, a hfu hans lenti steini einum jarfstum; kom hggi framan enni og var
svo miki, a egar sta fellur Egill ngvit og stendur eigi upp. Hallvarur
brltir fyrst fjra ftur og litast um, kemur hann auga , hvar Egill liggur, kallar
hann hann og segir:

, liggur arna, kunningi! - Egill andpti ekki, og kallar Hallvarur enn:

Gegnir ekki skikkanlegum og rlegum mnnum, gikkurinn inn? skalt vita, a g
skal lra ig til a vera artugri, kunningi! - essu stekkur hann ftur hart og
ttt og anga sem Egill liggur og rekur ftinn suna honum, og hreyfist Egill
ekki a heldur; verur honum liti framan Egil og sr, a hann er nflur, hallar
hann sr ofan a honum og kallar: Ertu steindauur, lagsi? - Ekki svarai Egill enn;
sr n Hallvarur, hann drukkinn vri, a etta muni ekki allt vera me felldu;
hugsar hann sig um nokkra hr, en san seilist hann t handlegg sr og tekur upp
flsku sna, spur fyrst henni og skvettir san framan Egil vnum skvett og segir:
Kannske lifnir vi, ef fr eitt sns, kunningi? - En egar kalt brennivni
kemur andlit Agli, fer megi brtt a sga af honum; heyrist n fyrst, a korrar
nokku honum, og litlu sar lkur hann upp augunum og sezt upp, er hann enn
mttfarinn mjg og eftir sig. Egill hafi vi hggi og megi fengi svo mikla
rningu, a honum var runnin ll reii; s hann og, a svo illa hefi til tekizt,
var a ekki rauninni setningur Hallvars a vera skaamaur hans, enda lt
Hallvarur a ljsi, a honum tti illa hafa til tekizt, og gat ess, a a hefi
ekki veri tlun sn a kssast upp hann - v g kssast upp einkis manns jssu,
lagsi, segir hann. Segir n Egill, a hann mundi fljtt hressast, ef hann ni a f
kalt vatn a drekka og vta hfu sitt v, og kvartar helzt um yngsli og svima
hfinu. ar skammt fr var uppsprettulind ein, og taka eir flagar a r, a
Hallvarur reisir Egil ftur, og staulast eir anga, og eys hann vatninu yfir hfu
sr, en Hallvarur leggst ofan a lknum og svolgrar strum. Egill verur n brtt
heill heilsu, en enni hans hafi hlaupi upp kla str, dregur Hallvarur um hana
sjlfskeiing sinn, og hjanar hn ekki a fullu. Rankar Egill vi sr og man, a
hann eitt sinn tti reiskjta og tlai a ra honum til kirkju, en n sr hann
hvergi hross sitt, ykir honum a allillt og a verst, a hann veit ekki, hverja
tt hann skal leita ess; ykir honum tvennt til og jafnlklegt, a annahvort hafi
hesturinn elt kirkjuflki, og sr hann , a ekki mundi hann af honum hafa fyrr en
Sta, og yri hann a koma anga ftgangandi, og mundi hann ann htt vart n
sari blessuninni; eur hitt, a hann hefi hlaupi lei til Hlar, ar sem hann
var hagvanur. Fst hann nokku um etta, og ykir honum sn fer viruleg. Loks kemur
eim a samt, Hallvari og Agli, a Egill skuli sleppa kirkjuferinni, en fara me
Hallvari til Gils; ar var hann kaupavinnu. Kvast hann mundi tvega Agli hest
heim til Hlar. San tekur Hallvarur hest sinn, rtta eir vi reiveri, er ur
var afsnara, gyra allar gjarir sem fastast, og sezt Hallvarur san bak, og
reiir hann Egil a baki sr, og gekk ferin nokku skrykkjtt, en samt komust eir
heilir hfi a Gili; er Egill ar fram eftir degi og allt til kvlds gu yfirlti,
og lkur svo, a eir Hallvarur og Egill gjrast hinir krustu vinir, segir hvor rum
trnaarml sn, og setjast eir n t tni og drekka ar saman; tti Hallvarur
brennivnskt einn kofforti snu; mundi kturinn taka tvo eur rj potta, og
skvampai enn nokku honum. Var kturinn borinn t tn, og settust eir flagar ar
a honum, sinn hvora fu, og hfu nungann millum sn og dreyptu sig til skipta
og klluu hvor annan flaga og brur. Sagi Hallvarur fyrst fr ferum snum, og
hafi hann va fari og veri me mrgum hfingjum og alls staar tt hinn mesti
afrekamaur; n sem sti kvast hann hafa fornustu vi r nju innrttingar
Reykjavk, vi reipslagarafabrikuna, og a viringum og llu atlti gengi hann nst
yfirmanninum, er hverjurn morgni byi sr gmoren og segi t D til sn um lei;
n sumar sti fabrikan anga til september vegna skorts hampi, og hefi hann
v teki etta r a fara upp til sveitar um slttinn - og pla g hr upp kgras,
segir hann.

essu nst skyldi Egill segja visgu sna, var hinn fyrri hluti hennar fljtsagur,
v maurinn var ungur og hafi ekki stai mrgum strrum. Hi merkilegasta, sem
fyrir hann hafi komi, var bnori vi Sigrnu; tjir hann Hallvari allt hi
sannasta af v mli og svo, hvert efni var komi, a stlkan vilji ekki ast hann
og fstra hennar rds muni vera v mest mtstileg, a a r takist.

Hallvarur hlddi vel sgu Egils; en er Egill agnai, tekur hann ktinn og rttir a
Agli og segir: Sptu , blessaur kunninginn! Egill tekur vi spur og fr Hallvari
aftur, urrkar sr me hendinni um munninn, kyssir hann og segir: Gusst, elsku vin!

a er ekki a akka a, kunningi, etta skal vera eins og vi eigum a bir, segir
Hallvarur og setur ktinn funa hj sr. J, heil sltt er a fyrir ig, brir,
og linur ykir mr hafa veri sknum, kunningi, ea hva lengi hefur veri b
saman vi hana?

a munu vera tta ea nu vikur, sagi Egill, san g kom anga.

J, nu vikur, sagi Hallvarur og hristi hfui, og ert jafnnr; a segi g r
satt, a ekki skyldi g hafa veri svo vikuna saman vi hana, a g hefi ekki komi
henni til vi mig, hefi g annars lagt vind upp hana, v svo er a stundum, ar
sem g kem b og er blnttina, elta r mig morguninn eftir ein ea tvr t fyrir
tn til a spyrja mig, nr g komi aftur - ea hva hefur nst henni komizt, tkstu
nokkurn tma hndina henni?

a hef g gjrt, sagi Egill, en a kom n til ltils.

hefur ekki vita, hva nai, kunningi - og settistu aldrei rmi hennar?

Oft og mrgum sinnum, sagi Egill, en til hvers var a?

Hefiru kunna a bera ig rtt til, brir - g held g hefi ltt einhverju undir
sngurhorni hennar, sagi Hallvarur.

kannt eitthva fyrir r? sagi Egill.

Og ekki er g gldrttur, en g veit svona a, sem nar vi msu, sagi Hallvarur og
kinkai, en sptu n , lagsi - og er a ekki mr a akka eiginlega, en g tti
kunningja einu sinni, g kynntist vi hann innrttingunni, hann var af Strndum ea
r Arnarfiri ea einhvers staar aan vestan a.

Og a var gur galdramaur, ha?

Hva helduru! Hann fair hans kunni fr sr, en hva var hann hj honum afa hans! Hann
var brenndur alingi, og essi fkk sums allar skrurnar eftir ba, en ekki
gjri hann a fyrir slikk, ef hans var leita; g segi r a trnai, kunningi -
dugar ekki til a f r staupinu - g eina tilfringu, sem g veit, a er
tvlug, duga hefur hn mr; g held g veri a sna r hana, greyi mitt, fyrst vi
erum ornir hlfmlkunnugir, en verur a lofa mr upp tr na og ru, j, a
segir engum fr v, j, upp tr og ru!

Ha? sagi Egill, j, rkalli vri gaman a geta galdra hana, en sem g er lifandi
maur skal g ekki segja a nokkrum, v lofa g; - tlaru a hjlpa mr til ess,
ha?

v lofa g ekki, sagi Hallvarur, en hitt tla g heldur a rast a sna r
staf.

essu rfur Hallvarur til buxnavasa sns; var bundi fyrir ofan hann me bandtygli
og margvafi; leysir hann a, og eru margir hntar, en san tekur hann upp r
vasanum brfaveski eitt harla miki; er bundi tygli nokkrum yfir, og leysir Hallvarur
ann og lkur upp veskinu, eru ar hlf mrg og hverju margir miar og
papprsbindi. Leitar Hallvarur veskinu og tekur aan mia einn gamlan og lan,
flettir hann mianum sundur, en leggur ur veski hj sr og segir um lei vi Egil:

Taktu n ekki turu minni - v ef gjrir a, vil g ekki byrgjast itt lf,
v hr er, satan gali mig, ekki allt barna mefri, en enna mia skal g sna r,
v hann er meinlaus.

San fletti hann sundur mianum og rtti hann a Agli, og var hann ritu mynd af
galdrastaf og ar undir:

Rist enna staf manns herabla, og haf stru af jungfr munninum, og lt undir
stlkuftur, og lt hana standa ar , mean hn talar vi ig, ea lt hana sitja
honum.

Egill horfi mia enna me mestu undrun og las hann rkilega, en segir san:

Nei, sko, eru etta klr, ha? J, von er a s krftugt, mikill er stafurinn; en ttu
a, sem til hans arf, elsku vinur, ha?

Vera kann a, sagi Hallvarur, a g eigi einhvers staar fls af herablai, g
komst me hgu mti yfir hana; en sju, Egill frndi, sagi Hallvarur og tk r veski
snu knti eitt lti, essi moli hefur kosta mig nokkra fiska, g get ekki eiginlega
sagt, hva g hef gefi fyrir hann, en refaldur lknbelgurinn er utan um hann.

etta mun vera stran, ha? sagi Egill.

J, etta er hn.

J, mikill er tilbningurinn, g er n hissa, sagi Egill; a mundi n ekki vera
fanlegt, a ltir mig f miann, kunningi, ha? - tekur hann r vasa snum tvr
spesur og rttir a Hallvari - ltur mig f etta, lagsi minn gur.

Hallvarur ltur peningana og segir um lei:

Margt er fyrir vin sinn vel gjrandi, en ekki er a fyrir a, g hefi haldi, a
etta mundi sl til, ef kmir v laglega undir fturna henni; j, g held g
veri a hjlpa r um stafinn og beini, en molann m g mgulega missa; g skal
segja r a, hann s ekki str, fst hann ekki alls staar, a var rtt af
strstu heppni, a g gat komizt yfir hann.

verur mr a ntt, sagi Egill; ea maur ekki a hafa hann upp sr, mean
maur talar vi kvenmanninn?

J, sagi Hallvarur, vissulega, maur a hafa hann hrna, kunningi, hgra megin t
glnum -- g s a, verur a f molann, annars verur r a ekki til neins, g
held g veri heldur a lj r hann, en ekki sel g r hann, hva sem bur
mr, en etta ver g a gjra, af v ert mestu forleiginheitum, en ekki hefi g
gjrt a fyrir alla.

essu rtti hann a honum herablakinn og strumolann, en stingur hj sr
peningunum. Egill stendur upp og kyssir Hallvar, en Hallvarur segir:

Vertu ekki a akka a, kunningi, fyrr en veizt, hvernig a reynist, en g vona
a veri r a gu, ef kannt me a fara.

a vera n vandri fyrir mr, hvernig g a koma henni til a standa
herablainu.

Ekki tla g a vorkenna r a, kunningi, a finna upp eitthva r til ess; g
hafi a svo, a g saumai beini innan vettlinginn minn, og svo lt g hann detta
niur, ar sem hn st, svo hn var ekki vr vi, og mean var g a tala vi hana,
og svo st hn vart ofan hann - og arna vissi g ekki fyrri til en hn fr a gefa
mr auga, svona eins og r gjra, egar eim lzt mann, og kafronai framan;
vissi g, hva stlkunni var, og urfti ekki meira heldur.

Egill kvast hinu sama ri fylgja vilja; stu eir n um hr og tmdu ktinn, er
og kominn dagur a kvldi, og hugsar Egill til heimferar; stingur hann n mianum,
herablainu og molanum vasa sinn og br um sem vandlegast. tvegar hann sr n hest
Gili, og er honum lur hann og sagt a skilja hann eftir Hlarhlsi, mundi hann
rata heim aftur; og er Egill er bak setztur, gengur Hallvarur veg me honum t
fyrir tn; kvejast eir ar me kossum og blltum og mla til vinttu hvor vi
annan, en san rur Egill sta. Hallvarur gengur til bjar, og er eir eru skammt
farnir, snr Hallvarur vi aftur og kallar eftir Agli og segir:

Blessaur, mundu mig um molann!

Upp tr og ru! svarai Egill.

Eftir a rur Egill lei sna heim til Hlar, og er honum n fremur ltt skapi, og
ykir honum sn fer vel hafa rizt, og er hann n alla leiina mist a hugsa um a,
hvernig hann geti laglegast komi beininu undir ftur Sigrnar ea sti hennar, eins
og fyrir hann var lagt, og virist honum a enginn hgarleikur; ess milli var hann
a mynda sr og gjra r fyrir llu, hvernig fara mundi, egar hann vri binn a
tfra Sigrnu og henni sninn hugur, svo hn vildi fyrir hvern mun eiga hann. Hann
kvast mundi vera drldinn vi hana fyrstu og lta hana ganga eftir sr og stra
henni dlti fyrst og launa henni svo lambi gra, hvernig hn ur tk bnori hans,
en v meira mundi hn skja . rdsi gmlu skyldi hann storka me v, a hann vri
ekki urfandi fyrir a taka Sigrnu upp af gtu sinni, hn vri ekki anna en
munaarlaus og flaus vinnumannsdttir, hn yri a gefa henni alla sna fjrmuni
fasta og lausa eftir sig, og kerling mundi allt til vinna a Sigrn gengi ekki fr
vitinu.

Slkt og vlkt hugsai Egill leiinni; hann lt hestinn ltra gtuna ft fyrir ft
og vildi, a vegurinn yri sem lengstur og seinfarnastur, svo hann mtti sem lengst
hafa skemmtun af hugsan sinni.

Loksins kemur hann anga, sem honum var leyfur hesturinn, st hann af baki og
sleppti honum ar, en fr san fti a eftir var vegarins til Hlar; kom Egill
anga, er menn voru lngu httair; finnur hann, a dyr eru lokaar, og fer hann til
rms sns, en getur ekki sofna fyrr en undir slaruppkomu fyrir umhugsun og
tilhlkkun. mnudagsmorguninn, er menn vknuu Hl, er skyggnzt eftir, hvort Egill
s heim kominn, og sj menn , a heima er hfu Egils, rak hann a undan klum, en
tti mnnum me nokkru missmi orin, er ar kla ein mikil og bl miju enni.
Menn inntu hann a, hverju a stti, en hann lt ftt yfir og kva a ei af manna
vldum; sagi hann og, a Hallvarur s, er hann hafi hitt, vri drengur hinn bezti.
ann dag hafi Egill a a hjverkum a rista rnir mannsherablai; en um kvldi
fr Sigrn vistferlum fr Hl og a Leiti, eins og au rds og Bjarni hfu r
fyrir gjrt.



XIX. KAPTULI

Bjarmalandsfr Egils

Brottfr Sigrnar fr Hl tti mnnum allkynleg og bera brtt a, og tluu menn
allmisjafnt um, og lt rds hsfreyja hvern tala ar um sem hann vildi. Ekki tti
Agli n greiast um sitt ml, og var n foki flest skjl, er s mttarstlpi vonar
hans, er hann vnti sr mest trausts a, var fallinn, en a var tfrastafur
Hallvarar. Skmmu eftir a, a Sigrn fr a Leiti, fer Egill a hitta Grm fur
sinn og tji honum, hvert efni komi var um kvonbnirnar; a fyrst, hversu
unglega Sigrn hafi teki v mli; er hann bar a upp fyrir henni; a anna, a
Sigrn vri brott farin fr Hl, og vri honum ar me ll bjrg bnnu, en ekki
rvnt um, a Sigrnu kynni a hafa snizt hugur sar, hefi au Egill kynnzt betur og
mtt til lengdar saman vera. Grmi tti n unglega horfast til um ml Egils, sagi
a ljst, a brottfr Sigrnar hefi gjr veri til bekkni vi fega, og sagi, a
ekki hefi allt veri brigalaust af hendi eirra Hlarhjna, ar sem Sigurur hefi
heiti v a vera flytjandi essa mls. Bru eir fegar etta fyrir sra Sigvalda
og bu hann nokku gott r leggja. Prestur ri eim fegum, a Egill skyldi ekki
htta vi svo bi, skyldi hann smtt og smtt venja komur snar a Leiti og freista,
hvort hann gti ekki n fundi Sigrnar og vitali, mundi smm saman draga saman me
eim; fri svo oft, lklega horfist fyrstu, a konur lti um sir tilleiast,
er r sju, a bilar reyttust eigi, en legu v meira kapp , eim vri eitt
sinn fr vsa. Grmi lkai allvel essi ragjr, sagi og, a Egill mtti vel fara
a dmum Mses og sl oftar en eitt skipti helluna, ar til hann fengi af henni
rennandi vatn. Egill kvast eirra forsj fylgja vilja, og eftir a tekur hann a
venja komur snar a Leiti. Biur hann n Sigur bnda eitt laugardagskvld um orlof og
kvest tla a hitta fur sinn, og leyfi bndi honum a; tekur Egill gran hest,
er hann tti, og rur til Leitis. Ltur hann hestinn eftir fyrir utan tngar og
gengur san til bjar; hittist svo , a Sigrn situr undir bjarvegg og saumar;
sezt Egill egar hj henni og hefst n aftur mls v, er hann ur hafi fr horfi
um einkamlin, og gjrir sig sem blastan. Bjarni bndi var vi sltt tni og piltur
einn hj honum; er honum brtt sagt, a Egill s ar kominn og setztur tal vi
Sigrnu. Bjarni stingur egar niur orfi snu og gengur heim r slgjunni, en talar
ur nokkur or hljlega vi piltinn, er hj honum var. Bjarni gengur ar a, sem
Egill situr, og varpar kveju hann og spyr tinda og spyr ar nst, hverju gegni um
ferir hans. Egill ltur ftt yfir og kvest fara sinna erinda. essu bili sr
Bjarni, a hundar margir standa hesti Egils, og er hann flugfer t fr tni, snr
hann a Agli og segir:

g held r vri arfara, Egill gur, a lta eftir reiskjta num en sitja hr, s
g, a hundar vorir leika lausum hala vi hann, enda muntu hafa a eina erindi, a r
s hollast a dragnast brott, en ta skaltu f ur, ef ert svangur, segir hann.

Egill kvast mundu ra ferum snum, en stekkur upp og tlar a taka hrossi, og er
hann kemur a tngari, er hesturinn hlaupinn t mri eina fyrir nean tni og
hara stkki, hleypur Egill eftir honum, en piltur s, sem ur er um geti, stendur
tngari og hefur hrossaskellu eina mikla hendi og sigar hundunum sem hann m. Agli
var torstt yfir mrina, er ar voru fen mrg, og er hann er miri mrinni, er
Grni kominn af henni og mela sltta, og fylgja hundar honum jafnan vi hla, og dr
hann skjtt undan Agli. Egill kemst vi illan leik yfir mrina, en svo hafi hann
hlaupi geyst, a hann var nr v sprunginn af mi, og nlega var enginn hnappur
eftir buxnastreng hans. Verur hann n a stva hlaupi um stund og blsa, og dregur
Grni enn undan, en fyrir hvern mun vill hann hafa hest sinn og dragnast humttina
eftir honum, og er skjtt af a segja, a hann nr ekki hesti snum fyrr en hj tni;
hafi hann stanmzt ar hj hestum nokkrum; var beizli tnt og lendkli, og leitar
hann ess lengi, ur hann finnur a. Sr Egill ekki anna vnna r en hverfa
aftur og ra heim vi svo bi.

Hinn nsta laugardag eftir biur Egill enn um orlof og hefur enn hi sama ori, a
hann muni ra og hitta fur sinn, hafi hann n og frtt, a Bjarni mundi ekki heima
vera. Kemur hann a Leiti, og er a litlu ur en menn gengi til kvldverar. Egill
hyggst n, a hann skuli betur sj r fyrir hesti snum en sast; hefur hann n me
sr reip eitt, og tjrar hann hestinn lg einni skammt fr tni, ar er ekki mtti
sj hann heiman a fr bnum, san gengur hann heim. Bjarni var ti staddur, og ekkir
hann egar manninn lengdar. Tekur hann n skyndi a r, a hann safnar saman llu
heimilisflki snu og rekur a inn til bastofu. ar nst tekur hann mykjukvsl eina
mikla hnd sr og sezt san bjarrepskjldinn, og fyllir hann nr v t
dyrnar og heldur tveim hndum um kvslarskafti og er heldur frnn. Egill gengur til
bjardyra og kastar kveju Bjarna, og tekur hann v aeins, og ekki yrir hann
Egil. Egill snuddai um hr fyrir dyrunum egjandi, en er hann sr, a ekki verur af,
a Bjarni bji sr inn, og honum heldur ekki virist rennilegt til inngngu hj
Bjarna, kastar hann orum Bjarna og segir:

ert ekki svo gur heim a skja, a bjir inn gestum eim, er a gari koma,
Bjarni sll?

g hef ltil hsakynni til a bja inn slkum hfingjum sem ert, sagi Bjarni, en
hafir nokku erindi vi mig a mla, get g heyrt a hr, en srtu yrstur og
viljir drekka, skaltu f a. runn! Komdu me mjlk klfsdallinum, og lttu hann
vera fullan.

Egill kvest ekki eiga erindi vi hann - en er Sigrn hr inni? segir hann.

Svo er vst, segir Bjarni, en hn er httu, ea ttu nokku vantala vi hana? g get
skila v.

Egill kva hann a mundu litlu skipta, hvort hann talai fleira eur frra vi hana.

Vi etta tk a ykkna Bjarna, og segir hann:

skaltu vita, Egill sll, a eigir ekkert anna erindi hinga, vil g ra r
a venja ekki komur nar hinga til eirra erindagjra oftar, og vil g ekki hafa
mnum b ess httar daur ea dingl - en hrna er mjlkin, ef vilt drekka.

Egill kvast ekki mjlkur urfi og slr ftinum dallinn, svo hann hrekkur r hendi
Bjarna, og reiist hann, og v bili stekkur Bjarni upp hart og ttt og tvhendir
kvslina og tlar a sl hfu Agli; sr Egill ann beztan a hrfa undan, og tekur
hann egar rs, en Bjarni eltir hann. En er Egill er kominn a tngari, stekkur hann
egar yfir, en Bjarni kemur a me reidda kvslina og slangrar henni til Egils,
v hann steypist yfir garinn, og rur Bjarni a ar af, a Egill grpur hendinni
aftur fyrir sig, hvar hefi komi. Ekki veitti Bjarni honum lengra eftirfr. Hleypur
Egill til hests sns, leysir hann og stgur bak, og skorti ekki str or og
heitingar af hans hendi, kvast hann svo skyldu koma til Leitis hi rija skipti, a
Bjarna mundi minni til reka. Ekki skeytti Bjarni heitingum eim, og rur n Egill
brott og kemur til Grms fur sns og segir honum snar farir eigi slttar, og er
Egill ar um nttina. Grmur verur kaflega reiur vi essar frttir, en stillti sig
vel, og liu honum af munni essi or predikara Salomonis: Leyf ekki num munni, a
hann lti itt hold syndga. En me v ur hafi veri kalt me eim Grmi og Bjarna,
eins og ur er nokku fr sagt, verur a n, a eir leggja fullan fjandskap
Bjarna; gjra eir ragjr fyrir sr, a eir muni fara einhvern dag til Leitis og
heimta btur af Bjarna fyrir viring , er hann hafi veitt Agli; en fari svo, a
Bjarni svari ekki gu um, skuli eir gjra honum rningu nokkra, og kemst Grmur a
eirri niurstu vi rannsak ritninganna, a hestinum hfi svipan, asnanum beizli og
Bjarna vndur baki. Ekki lgu eir fegar miklar dulur fyrirtlun sna, og fr
rds Hl pata nokkurn af ragjrum eirra; gjrir hn Bjarna egar or og biur
hann a vera varan um sig og gefa eim ekki fri sr, hafi hn sannspurt, a eir
tli a gjra honum afr.



XX. KAPTULI

Herfr Grms gegn Filisteanum

N lur fram sumari, og verur ekki af atfrinni vi Bjarna Leiti, og hyggja menn
n, a eir Hjallafegar muni lta svo bi standa; en nokkru eftir rttir um hausti
er a eitt skipti, a Grmur gjrir Agli or a koma til fundar vi sig. Egill bregur
skjtt vi og fer til Hjalla; er honum ar vel fagna, og er hann ar um nttina. Nsta
dag var veur fagurt, og er Grmur snemma ferli; gengur hann anga, sem Egill sefur,
og er hann ekki vaknaur; vekur Grmur hann og biur hann upp standa - og ykir mr
ekki rrisull, frndi, segir hann, eur er r r minni lii vital okkar a grna,
a vr mundum fara a hitta Filisteann Leiti og vita, hvort hann vill ekki bta r
svviring, sem hann hefur r gjra; mun essi dagur vera honum dagur
grimmdarinnar, dagur hrmunga og eymdardagur storms og vinda, eins og spmaurinn
Sfonas a ori kemst; hef g, sonur sll, lti hross vor heim reka, v svo er til
tlazt, sonur, a g dragnist me r, r kunni a vera a a litlu lii - en
lttu vera til leppana mna, kona, g kirkjubi mig n ekki essar ferir, a er
ekki svo sem g tli a setjast vi altarishorni, setja upp gleraugun og syngja
Gradali og kyrja kred ea intrtum.

Kona Grms andpti ekki, en mumlai eitthva hlfum hljum um a, a hn hldi,
a essi fr mundi vart vera til mikillar frgar ea nytsemi; snr Grmur mlinu
til hennar, veltir vngum, gengur fram mitt bastofulofti, spennir greipar og segir:

Hef g ekki sagt r a, kona, a venja ig af essu nldri; ert einn sfelldur
leki, eins og Salomon segir um hina kfnu konu, ea ykir r ekki nausyn bera til
essarar ferar, ea hefur ekki heyrt Mabs brigzlyri og spottanir Ammons barna,
me hverjum eir svvirtu mitt flk?

Kona Grms gekk egjandi burt og svarai engu, en kom brum aftur og lagi ft nokkur,
er hann skyldi klast , rm eirra hjna, og tekur Grmur au og skrist. Egill
klist og skjtt, eru hestar hla komnir. Egill rei Grna, en Grmur mehjlpari
rei hesti, og var s fddur brnn a lit, en me v hann var gamall mjg og ekki
yngri en Grmur sjlfur, er hann var tannf hans, voru va dottnir hann blettir og
sklda af hr allt, var hann v tilsndar a sj sem hann vri skjttur. Sull Grms
var annig, a setan honum var r blu vamli og gagnstngu og ttroin klfshri;
hliarskinnin voru r slenzku leri og ll jafnbrei aftan og framan og negld me
ltnsblum mrgum, er stu langri r aftur og fram millum hnakkboganna;
hvorutveggja hnakkbogann, ann aftari og fremri, voru negldar bryggjur ea brkur har
og lkar lagi hlfkringlu. Framan framboganum var ltnskla mikil ea drlmyndu
strta af ltni, er greypt var hnakkbogann og gekk jafnsis makka hestsins.
staalar hafi Grmur allramgjrvar af leri og fraar beggja megin me jrni, voru
r a ofan festar hnakkinn me snrum, en a nean lku eim st mikil og
sterkleg sigurnglum. Yfirkli bltt var yfir hnakkinum; a var nr v ferskeytt
a lgun, voru v pokar strir, sem hnakkbrkunum var smokka ofan ; loksins var
flossessa me fangamarki Grms miju; bi sessan og lendkli voru bundin ofan
hnakkinn me svrtum hollinda ann htt, a litlir ltnshringir voru hliartrjm
hnakksins og snldugt lendklinu og lindanum svo brugi gegnum ofan hringana.
egar eir fegar eru bak setztir og ra t trairnar, taka eir hatta af hfum og
lesa feramannsbn sna, og var gn langa hr, nema hva Grmur var einu sinni
a andpa upp r bnagjrinni, er hestur hans hnaut um fu: Stattu ftunum, fjandi,
segir hann. egar bnunum var loki, setur Grmur aftur upp, og bja eir hvor
rum gar stundir, fegarnir; san tekur Grmur til mls og veltir vngum:

ess vil g ska, sonur, a vinir vorir frist forsmninni, og skmmina hafi eir sem
eina kpu, eins og gusmaurinn Dav segir slminum 109da, a mig minnir.

leiinni tala eir margt saman um ferir snar; kemur eim a samt, a eir skuli
bja Bjarna sttir, ef hann vilji bta eim svviring , er hann hafi gjrt Agli, og
vilji frimlast, og essu nst, a hann amist ekki vi komum Egils a Leiti. En vilji
Bjarni ekki taka essum kostum, muni eir tla hann brott fr bnum og berja hann ar,
og frir Grmur rk rk til ess r ritningunni, a slkt s rtt, og sjist a ar,
a drottinn hafi boi Sl og Dav a sl Filisteana og Ammonta, og Malakas segi:
r skulu undirtroa gulegu, og eir skulu vera aska undir yar ftum. - Gjra
eir n r sn, hvernig eir skuli haga atgngunni, ef orusta tkist; kva Grmur, a
Egill skyldi ganga framan a Bjarna, en sjlfur mundi hann veita honum bakslettu
nokkra, ef yrfti a halda, en sagi samt, a Bjarni vri afarmenni miki, en
mundi duga, ef eir gengi bir djarft fram. Egill gat ess, a hundar Leiti vri
grimmir mjg, og gti eim ori a a lii, ef eim vri siga hesta eirra, mean
eir fengist vi Bjarna; kom eim a samt, a eir skyldu fara a Sta og bija sra
Sigvalda um mann til farar me sr a gta hestanna. Ra eir um Sta og segja
presti fr fyrirtlun sinni, a eir muni gjra atrei a Bjarna og bija hann bta, og
sagi prestur: Maklegt, j, meir en maklegt, hum, hum - a vira slka menn og
sveitarpri, hum, hum. Taldi hann og rtt, a Bjarni btti eim a nokkru fyrir
illmli sn og ofbeldi vi Egil. Bija eir prest a lj sr mann til fylgdar a
gta hesta, mean eir eigi tal vi Bjarna. Prestur hafi ekki neina hskarla heima,
fr hann eim v Hjlmar til fylgdar, og segir prestur honum a veita eim ga fylgd.
Hjlmar bst til farar, og verur hann sbinn mjg, er hann urfti a vefja sig
snrum mrgum; hann var svo binn, a hann hafi lambhshfu svarta hfi og brkur
mrendar, en kufl gran og gyrtur hrosshrsreiptagli digru.

Segir n ekki af ferum eirra fega, fyrr en eir koma a Leiti; sj eir, hvar maur
er allskammt fr tngari og fst vi steina, kenna eir, a ar er Bjarni bndi, en
runn systir Bjarna er ar allskammt fr og r ft r lksytru, er rann hj tngari.
eir Grmur stga af hestum snum og f hendur Hjlmari og bija hann gta eirra
vel, og heita eir honum fullslu tbaks og matar, ef hann s eim trr, en sitja skal
hann hj viskiptum eirra Bjarna, nema svo lklega kunni til a bera, a eir gjri
honum vsbending ea sknin veri grei. ykir eim fegum n vel veii bera, er
eir hitta Bjarna ti - v torstt hafa ll afarmenni ori inni, segir Grmur. Ganga
eir Grmur anga, sem Bjarni er og tekur upp grjti; segir Grmur vi Egil:

N mun g tala vi Bjarna, v jafnan hfir, a hinn eldri og reyndari haldi uppi
svrum, en hinir yngri hlusti , en hyggins manns kenning fltur fram lka sem
fljtandi vatn og lifandi uppspretta, segir Salomon ea predikarinn, og skalt , sonur
sll, ekki til leggja, nema g segi r.

Ekki lt Bjarni sem hann si til fera eirra, og er eir koma allnrri Bjarna, kastar
Grmur kveju Bjarna og segir:

Friur s me r, Bjarni sll.

Og me num anda, Grmur gur, sagi Bjarni.

Grmur fr a velta vngum og strjka saman hndunum, en tekur san til ora:

sr, Bjarni sll, a vr erum hinga komnir, fegarnir, nokkrum erindagjrum.

J, a s g, a i eru komnir, en erindagjrirnar veit g ekki.

g hef heyrt hung, sagi Grmur, a hafir virt Egil son minn, er hr stendur
og munt kenna; a er sonur minn og frumburur sinnar mur; hverju vilt svara
mr til ess, Bjarni sll?

g svara v, sem g er spurur a, sagi Bjarni, v er g vanur, Grmur gur!

spyr g ig, Bjarni, hverju vilt bta Agli syni mnum fyrir viringu, sem
sndir honum, og verka vi hann, sem er, eins og g sagi, frumburur mur sinnar og
sonur mehjlparamyndarinnar? sagi Grmur.

svara g r v, Grmur, ekki veit g til, a g hafi veitt frumburi num nokkra
verka, en a telur mr vst ekki til saka, a g fylgdi honum hr t yfir tni um
daginn, er hann kom hinga kvennasnari, og a getur veri, a g hafi blaka til
hans me sptu, sem g hafi hendinni, en hvort hn kom sitjandann honum ea
ekki, a veit g gjrla, og held g hann hafi veri jafngur fyrir v, og hitt
sagi g honum, a hann skyldi ekki koma hr oftar eim erindagjrum.

a var ml, sem r ekki kom vi, Bjarni sll, drengurinn hvarflai hinga a tala
vi meyjuna; en hitt er vst, a hefur snt syni mnum Agli viring, og skaltu n
annahvort hafa gjr okkar ar um og bta honum a, sagi Grmur, ea skalt hafa
rningu.

a skal g gjra fyrir n or, segir Bjarni, a bta honum til.

g s ekkir ekki veg friarins, og mun v fara fyrir r eins og Mses segir: a
verur sleginn me egypzkum kaunum og srum baka til me lknanlegum kla og
rifum, segir Grmur.

Ekki hrist g htanir nar, Grmur kluvambi! sagi Bjarni.

Hann ekkir ekki veg friarins, sagi Grmur, trttu inn armlegg, sonur, og ltum oss
sl Filisteann.

essu hleypur Egill fram og er allreiur og tlar a sl hnefanum fyrir brjst Bjarna
og segir um lei:

Smnaru hann fur minn, ha?

Bjarni sr tilri og verur fyrri til og hrindir Agli svo hart fr sr, a hann
fellur fugur aftur bak, en sprettur ara upp aftur, og segir Grmur:

Sj sinnum falla rttltir og rsa upp aftur, en n skaltu, sonur, sl Filisteann, v
dagur reiinnar er kominn.

Hlaupa eir fegar bir af bri mikilli a Bjarna og tla a hafa hann undir; en
ekki uru r sviptingar langar, ur Bjarni grpur annarri hendi til Egils
buxnastrenginn aftanveran og hefur hann svo loft og kastar honum fltum niur, setur
san hn fvrir bringspalir honum og stendur honum, en hinni hendinni verst hann
Grmi mean, og er Egill var fallinn, rfur hann tveim hndum til Grms og rekur
hann niur grfu fyrir framan sig, og getur Grmur ekki komi neinu bolmagni vi, og
pa eir fegar bir htt og bija Hjlmar a duga sr og draga mannskratta ann
ofan af sr. En er Hjlmar sr farir eirra fega, skellihlr hann, klappar saman
lfunum og segir: Nei, sko, svona fr, sko banna trlli, he, he, he - en er hann
heyrir, a eir heita sig til liveizlu, sleppir hann hestunum, sr hann
hellustein einn mikinn ar holtinu og ltur eftir honum og rfur til hans, og hefur
Tuddi svo fr sagt, a ann stein hefi hann tla a fra hfu Bjarna. runn
systir Bjarna var ar skammt fr, eins og ur er sagt, og v ft vi lindina; st
ar hj henni fata ein full me keytuvli og ar ft nokkur sem enn voru vegin.
Og er hn sr, hva Tuddi hefst a, og grunar, hva hann tli a gjra, grpur hn
skyndi sokka eina, er lgu ftunni og voru blautir mjg af vlinu, hleypur san ar
til, sem Tuddi er og rttir sig upp me steininn. Reiir hn upp sokkana og slr
Tudda miki hgg vert um andliti me eim; en er Tuddi kennir vlisins vitin,
grpur hann bum hndum fyrir augun; fellur steinninn niur, en Tuddi rekur upp org
miki og skrar sem naut og snst hring, og verur ekki af liveizlu hans. En a
er n a segja af viskiptum eirra Bjarna og Grms, a egar Bjarni hefur reki Grm
niur, tekur hann a gjrast fjlreifinn; seilist hann til buxnastrengs Grms, og er
hann hefur hneppt hnppum eim, er ar voru, en sliti suma, frir hann brkina niur,
en skyrtu fram yfir hfu. Grmur var, sem vonlegt var, ftalaur; segja menn hann
mlti a sast hlfum hljum: Svala ekki sinni nu, er vilt refsing
leggja, segir Srak - og heyri Bjarni a, a hann nefndi Srak, og segir: J, hva
segir Srak hr um? En svona hirti Grettir smundarson Gsla, nema hr vantar hrsluna,
og ver g a klappa r me lkunum ess sta, Grmur sll, en vertu grafkyrr
mean, ella ver g unghentari r. -Tekur hann berlega a sna Grmi, a tvisvar
getur gamall maur ori barn.

runn systir Bjarna sr , hvar komi er, og me v a hn uggir, a brir sinn
mundi vera, ef til vildi, helzt til unghentur, hleypur hn anga, sem eir ttust
vi, og biur brur sinn a htta essum leik; Bjarni segir, a svo skuli n brum
vera - en ver g a hafa nokkrar menjar ess, a vi hfum fundizt. Sltur hann
tvo hnappa r buxum Grms og fylgdi ar me stykki strt af strengnum. San sleppir
Bjarni eim; er Egill dasaur mjg og svo eir bir. Gengur Bjarni til bjar, en eir
fegar standa upp, og verur ekki af, a eir freisti oftar til atlgu vi Bjarna, enda
hfu eir ng a starfa, og ekki szt Grmur. Hittu eir n Tudda, og situr hann
ar millum tveggja fna grenjandi og urrkar r andliti sr me vettling snum og er
allfrnn. Egill var og illu skapi, og ltur hann reii sna koma niur
Hjlmari, setur ftinn hann allhart og segir:

Hafu etta, skmmin n, fyrir a, sem sveikst okkur, ea v hjlpair okkur
ekki vi mannskrattann?

Tuddi stekkur upp hart, ranghvolfir augunum, bls Egil og segir:

Sparkaru mig, rllinn! a vildi g, a a vri mola hvert bein skrokknum r
mlinu smrra eins og brtur sundur mr beinin, illyrmi itt, fyrir sakleysi,
a var rtt, hann skelldi ykkur ba; ea hvernig tti g a hrra mig, egar
bannsett skessan var bin a blinda mig bum augum? En a er ekki ar fyrir, a
gilti einu, fengir fyrir ferina.

Egill tlai a berja Hjlmar, en Tuddi tk til ftanna og rann undan Agli; Egill
elti hann nokkra stund, en Tuddi var lraur, en Egill jakaur mjg af viskiptunum
vi Bjarna, og jafnan, er Tuddi s, a hann var dreginn undan, st hann vi og kastai
vegnum orum Egil. Egill elti hann um hr, en loks snr hann aftur, og er hann
kemur ar, sem bardaginn hafi veri, finnur hann Grm fur sinn, og br hann sig til
a stga hest; er hann lerkaur mjg og vart einhltur a komast bak; ykir eim
essi fer hin hulegasta ori hafa, og ra eir a af a ra heim vi svo bi.
En a er a segja af Hjlmari, a hann linnir ekki, fyrr en hann kemur a Sta; segir
hann nlega hverjum manni, er hann sr, fr ferum eirra fega; segir hann, a
trlli Leiti hafi teki ba og leyst ofan um mehjlparann. En getur nokkur,
prestur minn, seti kr, sem hefur veri flengdur? sagi Tuddi.

egiu, bjninn inn, svarai prestur.

essi tindi uru brtt hrasfleyg, og hendu menn miki gaman a, og verur Bjarni
mjg frgur af essu verki. En er prestur heyrir kals etta, bregzt hann reiur vi,
segir a firn mikil a slkt tkist meal kristinna manna og nokkrum haldist a uppi
hegndum, a gfugir menn og rvandir su meiddir og svvirtir; htar hann a setja
Bjarna fr sakramenti og segir, a hann vri ess maklegur, a bi vri til ml
hendur honum fyrir ofrki og lgmtt frumhlaup a Grmi.

egar Grmur er heim kominn, gengur hann til hvlu og ltur gnja mjamir og mjhrygg
og smyrja r samsuu, og batnar honum svo vi a, a nokkrum dgum eftir er hann
ferafr; fer hann brtt a hitta sra Sigvalda; sitja eir lengi tali. Verur a
r eirra, a Grmur skuli kveja heimiliskviar og stefna Bjarna um barsmarmli og
eim Hlarhjnum um sttmlarof, fjrr vi fega, og telja eir a vst, a ef
mli komi dm, muni Bjarni vera alsekur skgarmaur, en Sigurur Hl sta
tltum; en me v Grmur ttist ekki vanur a standa ingdeildum, handsalar hann
presti skina a lgmli fullu til gjrar ea dms og svo me a fara sem honum lki.

Um essar mundir rst Egill fr Hl og fer aan me sumarkaup sitt, og hyggur hann
n ekki framar rahag vi Sigrnu, og er svo sagt, a hann hti v fundinum, a
hann skyldi hugsa af v ri, mtti hann lfi halda, svo nauuglega sem hann
ttist staddur.




XXI. KAPTULI

Sttir

Eins og ur er fr sagt, var Bjarni Leiti frgur mjg af eirri vrn, er hann hafi
snt, er eir fegar Grmur og Egill veittu honum atfrina, en Grmur djkni var
hrpaur mjg af grungum, og klluu eir hann flimtingum mist Grm skelli ea
skellidaus. En ekki er lengi a snast veur lofti, segja menn. a frttist n brtt
um ll hru, a Grmur mehjlpari hefi handselt Sigvalda presti rnasyni Sta
skina og tlai prestur voringi a skja Bjarna til fullra sekta um lgmtt
frumhlaup a Grmi; vissu menn, a Sigvaldi prestur var mlafylgjumaur mikill og
vginn, hafi hann og oft ori ungur skauti eim, sem minna hfu til gjrt; en
Bjarni hafi hvorki frndastyrk ngan eur traust hfingja til a etja kappi vi
jafngtan mann sem sra Sigvaldi var. Var n ekki anna fjlrddara hrainu en
mli Bjarna, og tti flestum vnlega horfa. Tldu nokkrir a vst, a Bjarni yri
hddur vi staur og san ltinn rlka erlendis, a sem eftir vri vinnar, nau.
hfu sumir a fyrir satt, a ekki yri Bjarni af landi fluttur, heldur vri hitt
lkara eftir Norskulgum, er voru gildi hr landi sakamlum, a Bjarna yri
rngva hrupoka og bundi fyrir opi og kasta xar; allir tldu f Bjarna sekt
allt, hlft sra Sigvalda og hlft konungi eur eim, er sektarf ttu a taka eftir
hann a lgum. En a ala manna talai svo sem n hfum vr fr sagt, voru samt
nokkrir, sem drgu efa , hvort sk Bjarna mtti vara svo miklu, a hann yri dmdur
sekur skgarmaur; sgu eir, sem satt var, a margur hefi gefi rum skjurnar og
samt ei ori ll og ferjandi og randi llum bjargrum, og hldu, a slkt mtti
vara fbtum einum. Bjarni Leiti talai ftt um ml sitt, og ekki uru menn ess
varir, a hann fri lisbn, og furai menn strlega, a hann leitai ekki ra ea
trausts hj landshfingjum, eins og var allttt og enn er venja landi voru; gtu
nokkrir ess, a Bjarni mundi sitja um sinn a bi snu og sj, hverju fram fri, en ef
hann si sitt vnna, mundi hann egar minnst vari leita brott og helzt tla sr
til athvarfs dahrauni; vru ar og landskostir gir og sauir feitir, og mundi
hann allvel una ar hag snum.

rds hsfreyja Hl fregnar n mlatilbning enna allan svo og a, a prestur
hefur teki a sr skina til stta ea sekta; ykir henni a illt, ef Bjarni kmist
vanda nokkurn og a a hlytist af trmennsku hans vi r fstrur. Kemur hn n
einhvern tma um essar mundir a mli vi bnda sinn. Tjir hn honum, hva hn hafi
spurt um fyrirtlun eirra sra Sigvalda og Grms og mlatilbninginn - og ykir mr,
segir hn, a allillt, ef Bjarni hefur vandri str fyrir mnar sakir, en a m
kalla, a svo s, ef hann verur sektaur fyrir rningu , er hann gjri Grmi;
vildi g, a hlutaist nokku til um ml Bjarna og frir a hitta prest og kmist
eftir, hverju hann tlar fram a fara, og ef kostur vri , a reyndir til a mkja
svo prest, a ekki vri fzt til vi Bjarna um mlssknina; tel g a og alllklegt,
s prestur inn vin svo mikill sem hann lzt vera, a hann gjri a fyrir n or, a
hann lti mli niur falla, enda er a ekki ess vert, a rekstur s af gjrur, og
skinni svo vari, a Grmur getur litla viringu af henni haft, tt hann beri hrra
hlut yfir Bjarna. En me engu mti vil g samt, a gangir a nokkrum afarkostum,
hvorki fyrir hnd Bjarna ea fyrir sjlfan ig, og sj svo um, Sigurur bndi minn, a
ltir ekki hi mjka tungutak prests fleka ig.

Sigurur bndi segir a skylt, a hann leggi fram allt, er hann m, til fulltingis
Bjarna og a essum mlum veri mila. Eftir a rur Sigurur til Staar, og fagnar
prestur honum vel; ber Sigurur upp erindi sitt fyrir presti og segir, a hann er ar
kominn sttaumleitun fyrir hnd Bjarna. Prestur tekur eim mlum mjg unglega
fyrstu, gengur um glf og reykir og hummar nlega vi hvert or; segir hann, a fyrir
sakir gus og konungsins og embttis sns megi hann ekki lta svo svfinn syndara
sleppa hegndan; hafi hann hrmulega broti gegn hinu fimmta boorinu og meitt hold
nunga sns; snir hann a og sannar tarlega, a slku ofrki eigi harlega a hegna,
og vitnar mist til Norskulaga, Jnsbkar ea ritningarinnar. Sigurur kvest sj a,
a prestur hafi satt a mla og miklar og ungar sektir liggi Bjarna, en muni vera
eins um brot Bjarna og arar yfirsjnir, a btur su til brots hvers; kemur loks
svo fyrir bn Sigurar, a prestur ltur til leiast og lofar a taka sttum fyrir hnd
Grms. Er n sent eftir Bjarna, en hann kvest ei viltinn, kvest hann daga hafa
ri miki strit vi stein einn, er hann hyggi legstein yfir einhvern fornmann, og hafi
hann aldrei ur sigrazt eim steini, nema ef n veri, og kom s orsending fr
honum, a ekki mundi hann koma til sttafundar a Sta, enda vissi hann ekki anna en
a eir Grmur hefu skili svo sast, a Grmur hefi veri a llu sttur. Ltur
enn n ekki sttavnlega t, en me v Sigurur fylgdi fast fram mli Bjarna, verur
a, a eir prestur semja a me sr a leggja mli gjr; en a tilskildi
prestur, a Sigurur skyldi heita v a halda uppi fbtum, ef nokkrar yru gjrar
hendur Bjarna, og kvast prestur ekki vilja rekast eftir eim hj Bjarna ea eiga
nokkur viskipti vi hann, og ht Sigurur v.

ann tma voru tveir hreppstjrar Staarhrepp, og ht hvorutveggi gmundur og voru
bir Jnssynir, en til agreiningar var annar kallaur gmundur hlfblindi, en annar
gmundur alblindi. gmundur hlfblindi var maur greindur og stilltur vel, nokku ls
og nokku skrifandi; hann hafi misst anna auga blunni, og var a v sannnefni,
er hann var kallaur hinn hlfblindi. egar hr var komi sgunni, var hann orinn
maur gamall, tk honum n a glapnast sn v auganu, sem heilt var, og hafi hann
v jafnan gleraugu, ef hann urfti eitthva a lesa ea skrifa. gmundur hinn alblindi
hafi bi augu hfi heil; s hann og fullri sjn allt a, er vinna urfti ti og
inni, hann hefi tt a hra sausvart vorullarel jlafstn vi skjglugga; en s
var einn galli sjn hans, a jafnan, er hann skyldi lesa nokku ea rita nafn sitt
undir einhvern embttisgjrning eirra hreppstjranna, sl svo mikilli oku fyrir augu
honum, a hann mtti ekki sj nein stafaskil nema eins og mu; var a v orin
venja, ef eitthva skyldi lesa eur birta alu, er snerti hreppstjrnina, a hann vk
eim mlum fr sr og til nafna sns me eim orum: Lestu a, nafni, veizt a g
s ekki ori bkina. Bir voru eir nafnar virir vel, en meiri framkvmdarmaur
tti gmundur alblindi vera en nafni hans.

essa menn kusu eir prestur og Sigurur fyrir gjrarmenn, en riji gjrarmaurinn
ht Erlendur. Hann bj ar Staarhrepp; flestum mnnum var hann liugri um ml, og
var a siur hans, er hann rddi vi einhvern, a egar s, er vi hann talai,
hafi loki mli snu, t hann a allt upp orrtt og btti svo vi af eigin brjsti
msum smorum og setningum, er hann smeygi inn , t.a.m.: Sannarlega, hva segir -
j, ldungis rtt segir - etta tlai g a segja - etta var nrri v komi fram
r mr. Aldrei mlti hann mti nokkru v, sem arir sgu, og sndist honum jafnan a
bezt, sem s sagi, er seinast rddi. Grungar klluu hann mist Erlend j ea j,
amen ea halelj.

Lt n prestur senda eftir essum gjrarmnnum llum, og komu eir eftir orsending
prests, og fagnai hann eim vel. iggja eir n beina, en san settust gjrarmenn
rstefnu. Stendur prestur upp og lsti sk hendur Bjarna og hafi ll au smu
or lsingu sakar, sem hann ur hafi mlt vi Sigur; talai hann langt erindi og
snjallt - og er yur kunnugt, segir hann, um ann hinn mikla ofrkismann Bjarna
Leiti; hann hefur snt, hversu miki hneyksli hann hefur gjrt sfnuinum, lagt
hendur saklausa menn og meitt hold nungans og ledera rlegan mann, Grm
mehjlpara, ann htt sem yur er allt kunnugra en fr megi segja, hum, hum. N
hfum vr raunar tla a skja mann enna til fullra sekta voringi, en me v
gir menn og velforntir, hum, hum, hafa hlutazt um etta ml, hfum vr, eftir a
hafa vel beenkt, lti til leiast a gjra milun mlum a lta mli koma
gjr, og hfum vr ar til nefnt essa alkunnu heiursmenn, er n eru hr, me v
skilyri, a veri fbtur gjrar hendur Bjarna, skal Sigurur minn, hvers bnir
vr essu hfum estmera, hum, hum, handsala a, a r veri frjulaust af hendi
leystar.

San settist prestur niur, og tku gjrarmenn a ra mli me sr; kom eim a
llum samt, a Bjarni hefi rata ann mesta glp og vart mundi hann n halda eignum
og landsvist, ef mli kmi til dms, og segja eir allir, a prestur hafi ausnt
Siguri vinttubrag miki. Prestur tk fram og segir: Og ekki m a heita
vinttubrag, en satt er a, a vi Sigurur minn erum mlkunnugir, hum, hum - er hann
hafi leyft a leggja mli gjr. En um hitt uru gjrarmenn fyrstu ekki eitt
sttir, hverjar sektir eir skyldu gjra hnd Bjarna ea hve miklar. Vildi gmundur
alblindi, a Bjarni yri sektaur mikilli fjrsekt, og tk hann helzt 3 m lonum og
lembdum og tta saui gamla til Grms, en 20 lnir til hrepps, en san skyldi rum
til vivrunar setja hann gapastokk. Ekki var gmundur hlfblindi v samykkur,
raunar virist mr, sagi hann, ekki fjrtltin of mikil, en tti sr r a rngva
Bjarna gapastokk; kvast hann sj a fyrir, a slkt heljarmenni sem Bjarni var
mundi ftt lta fyrir brjsti brenna; mundi einhver eirra, sem n ttist alldjarfur,
eiga um srt a binda, ur en hann vri anga kominn og bi vri a leggja hespu a
hlsi honum. Erlendur lagi ftt til mlanna; sndist honum jafnan a rttast, er s
sagi, er sar mlti af eim nfnum.

egar gmundur alblindi ri til a setja Bjarna gapastokkinn og hafi loki mli
snu, sagi Erlendur a ldungis rtt vera og las upp hvert or - j, g s ekki betur
en a s rtt, sem segir, gmundur minn yngri, j, svo sem gu er upp yfir mr,
er a rtt.

smu lei fr, er gmundur hlfblindi talai og latti ess a lta Bjarna
gapastokkinn; st Erlendur upp og uldi alla ru hans fr upphafi til enda og lauk
svo mli snu, a n vri ekki anna mli essu. Horfist til strra vandra, a
ekki mundi saman ganga um gjrina. Stakk gmundur hlfblindi upp v a gjra t
um mli me v a skjta v til prests, hve miki skyldi gjra hendur Bjarna,
sagi, a oft hefi eir egi af honum holl r, og vri n ekki meira a neyta eirra
en endrarnr. etta lkai llum vel, og skoruu gjrarmenn prest a segja, hva
honum virtist um a, hvernig essu mli yri bezt til lykta ri. Prestur tk ppu
sna og glarker, en hummai og sagi san sem var, a v hefu eir veri gjr
teknir, a eir ttu um a gjra mli, en gti hann sagt, hva honum sndist, og
yrftu eir ekki a taka a til greina framar en eim lkai. Kvast hann vilja, ar
e vinur sinn Sigurur tti hlut a mli, gjra fjrsektir litlar; skyldi Bjarni aeins
greia fjra saui rvetra og rj spesudali, og skyldi etta vera loki til prests
sem hins setta aila mlsins fyrir nsta voring. Til hrepps skyldi Bjarni gjalda
tuttugu fiska gum og gildum landaurum - enn betali hann, segir prestur,
tilbrilegan kost og tringu essum heiarlegu gjrarmnnum, hum, hum. skyldi og
Bjarni ekki mega sitja kr, fyrr en hann opinberlega a sjandi sfnuinum hefi
bei Grm fyrirgefningar v, er hann hefi misbroti vi hann, er hann hefi skemmt
buxur hans og bakhluta.

Allir lofuu a mjg, hversu vel sra Sigvalda frist essu mli, og var Erlendur
einna fjlrddastur um a; uru n allir gjrarmenn a sttir, a svo skyldi
vera, og sgu eir n upp svofellda gjr mlinu.

Siguri lkai allvel essar mlalyktir, nema a tti honum yngst, er Bjarni skyldi
ekki mega halda krsetu, nema hann beiddi Grm fyrirgefningar; kvast hann a hyggja,
a Bjarni yri tregur mjg a uppfylla etta skilyri, og beiddi ess, a s linkind
mtti vera gjr, a Bjarna vri gjr frekari tlt, en hldi sti snu kirkju og
kr sem hinga til. Ekki vildu gjrarmenn ea prestur v sta, og verur Sigurur a
lta a sr lka. Reiddi hann egar af hendi f a, er Bjarni tti a lta, og lofar
a lta fra presti sauina nsta dag.

Eftir a essari sttagjr var loki, ltur Sigvaldi prestur bera inn drykk styrkan,
og setjast eir allir vi drykkju, og er prestur inn glaasti, og er hann einkum blur
vi Sigur, talar mjg um, hve mikill gfumaur hann s a ra annig til lykta
vandrum essum, er svo illa horfu; segir hann og, a hann uni allvel eim
mlalyktum, er su orin, en friur og sttir su sfnuinum; hafi og jafnan svo
veri, san hann tk vi geymslu hjarar drottins, a menn lifu stsemi og
eindrgni andans hver vi annan og ekki atzt vi illdeilum; rumdi prestur mjg
rkmannlega og hummai.

eir prestur og Sigurur drukku saman um kvldi, og fr allt vel me eim.
Hreppstjrar og Erlendur drukku saman rmenning; bar eim margt gma, og valt msu
fyrir eim, er eir hlsuu hver annan og kysstust ea eir hnakkrifust svo, a prestur
var a mila millum eirra og mkja mlin. Erlendur var eins og bergml eirra
beggja hreppstjranna og t allt eftir, a sem tala var. Tku eir n allir a vera
lvair, gestirnir, en prestur drekkur lti; su menn , a hann hjalai lengi
hljlega vi Sigur, og vissu menn fyrstu ekki, hva a var, en er lei kvldi
og Sigurur gjrist lvaur, kom a upp, a eir tluu um jarakaup. Bar prestur a
ml fyrir Siguri, a sr hefi lengi leiki hugur einni jr ar skninni, og vri
s Hamar; tji hann a raunar ekki vera af girni fyrir sr ea af v hann sktist
svo miki eftir a eiga fleiri jarir en hann egar tti, heldur bri a til ess, a
Hamar hefi fyrrum veri eign langfera sinna og veri meir en 200 r eirri tt, ar
til afi sinn hefi skipt henni fyrir tv kot. Sagi hann Siguri langa sgu af llu
essu, er Sigurur aldrei hafi ur heyrt, svo og fr v, a einn af forferum snum,
Gunnar, hefi bi ar allan sinn aldur, hst ar reisulegan b, og hefi Hamar
veri haldinn einhver hin bezta jr ar sveitinni. En eftir a hn hefi gengi r
ttinni, hefi henni r fr ri hnigna, er hn fr a ganga kaupum og slum, og veri
skipt sundur; - ar sem au Hlarhjn ttu engin brn, mundi svo fara um Hamar eftir
eirra dag, a honun yri skipt alla stai millum tarfa, er vru margir, en af
langri trygg til jararinnar gti hann ekki s a, a svo fri um hana, ar sem
forfeur hans hefu blmgazt ar. sagi hann, a au hjn vru ekki skyldug til a
lta trfum snum fremur eftir lnd en lausa aura. Sigurur bndi tk fyrstu v
mli prests mjg flega, en er prestur hlt drykknum meira a Siguri og hann tk a
gjrast gur og lvaur, fr hann heldur a gefa nokkurn svig um kaupin og segir,
a svo geti fari, a hann selji honum jrina, ef kona sn s v ri samykk; en er
prestur verur ess var, a Sigurur gjrist lausari fyrir, gengur hann a sem fastast
og vill, a kaupunum s loki egar um kvldi; segir og, a hann ekki svo konu hans,
a hn muni ekki brjta a, sem hann gjrir; og me v a prestur gengur rkt eftir,
en Sigurur v nr vita af li, svo fer a fram, a prestur ritar kaupbrf fyrir
jrinni.

egar prestur n hafi skrsett kaupgjrninginn, biur hann Sigur a rita nafn sitt
undir hann. Sigurur var orinn svo lvaur, a hann gtti sn ekki a neinu og
kvast mundi rita undir hva, sem prestur segi sr, og ekki skeytti hann um a heyra
brfi upp lesi, en lt sr ngja, a prestur segi honum grip af helztu atrium; las
prestur brfi upp, og kinkai Sigurur kollinum vi hvert or og drafai: Eins
og yur lzt, elsku fairinn!

eir voru kaupvottarnir, gmundur hlfblindi og Erlendur, en prestur hafi raunar
tlazt til, a gmundur alblindi skyldi vera annar, svo a allt vri sem traustast og
tveir hreppstjrar undir, en gmundur var r sgunni; hafi hann litlu ur lukt
augu sn aftur og l me hblstrum og pi fram bori fasta svefni, og var hann
ekki vakinn. En er a v kom, a Sigurur skyldi rita nafn sitt undir kaupbrfi, su
menn, a hann var ltt til fr; er a r teki, a prestur ltur hann taka um
pennann og strir hendinni, mean nafni var rita; gekk a ekki greitt, v Siguri
skalf hndin, og var langt strik t r sumum stfunum. Er brfi essu nst innsigla,
og geymir prestur a.

Skmmu eftir ganga menn til svefns, og sefur Sigurur af um nttina, en er hann vaknar
nsta morgun, rankar hann vi sem draumi, a nokku hafi veri tala kvldi ur um
jarakaup af eim presti og man gjrla til, hva veri hafi; innir hann gmund
hreppstjra hlfblinda eftir, hva fram hafi fari, og segir gmundur honum sem var, a
hann hafi selt presti Hamar og gjrningur s s innsiglaur - og undrai mig, segir
hann, a vildir selja svo ga jr fyrir hlfviri ea minna, g vildi ekki
um tala, er mr kom ekki a ml vi, enda er hver fjr sns randi.

Siguri br heldur brn, er hann heyri essi tindi, en sr ftt til rra anna
en a hitta prest og bija hann, a kaupin megi ganga aftur, er hann hefi ekki veri
me llu rtt gur; mundi hann ekki hafa ann gjrning gjrt, hefi hann veri me
llu ri, enda muni konu sinni ltt um finnast.

Hj presti uru lk svr sem hj embttisbrrum hans Gyingalandi forum, a hann
sagi, a Sigurur skyldi sjlfur sj ar fyrir, enda hefi hann ekki gjrt neitt, er
hann yrfti a ira. Fr Sigurur vi a burt fr Sta, a hann fr ekki rtting
eirra mla, og unir hann v allilla, en nokkru eftir heimkomu sna segir hann konu
sinni fr eim tindum, er gjrzt hefi fer hans a Sta, og ltur hn hi versta
yfir.



XXII. KAPTULI

rarinn kemur kynnisfer

a var einn dag um hausti, skmmu eftir etta og nokkru fyrir veturntur, a Sigurur
bndi Hl sltrai sauum, og voru a eim strfum vinnumenn hans, og grikonur
vou innan r og hrru bli. Sigrn var komin heim a Hl, og sitja r
fstrur tni, skammt fr blvelli, og ristu ristla og hfu fyrir framan sig
hrtshausa mikla og hnfa hndum; var ristlunum brugi um hornin hausunum, og ltu
ar svo hausana halda , mean r rista. Sigrn var svo kldd, a hn var yzt fata
pilsi einu mjg slitnu og karbttu og alla vega litar btur, sumar ljsblar og sumar
sausvartar, en pilsi hafi veri fyrstu dkkbltt, en var fari a upplitast
fyrir elli sakir og ori grleitt. Sigrn var og peysugarmi, heldur tturlegri,
hafi hn kasta essum ttrum yfir sig, mean hn var slturverkunum, svo a hn
skyldi ekki saurga ft sn, en innan undir var hn hversdagsklum snum, peysu og
pilsi; hfu hafi hn hfi og brugi hrinu upp undir hnakkanum, og fll lykkjan
ofan herarnar allfgur og huldi ar nr v allt. Sitja r fstrur svo um stund og
tala v og dreif og eru allktar; tekur Sigrn svo til ora:

N held g fir ekktu mig essum skra lengdar, sem ekki vru v nkunnugri hr
ea ekki hefu s mig svona kldda ur.

S vri samt ekki mannglggur, sem ekki ekkti ig, fstra mn, sagi rds, alltnd
er hri r aukennilegt, ea heldur hann rarinn inn ekkti ig ekki
essum ttrum?

Ekki held g a, sagi Sigrn og ronai vi.

Hver veit, nema hann komi samt dag; mig er fari a ra fyrir v, a hann komi
brum; mr ykir lklegt, a a li ekki lngu, ef hann anna bor tlar sr a
koma hinga.

a var eins og vi manninn mlt; essu stendur einn af vinnumnnum upp, ar sem hann
var a gjra til einn af sauunum, gengur me mrinn a troginu og leggur hann ar
saman brotinn bltrogi og dfir fingrinum a og gjrir kross hann til
aukenningar; en er hann tlar aftur til kindarinnar, sem hann var a gjra til, verur
honum liti til melanna fyrir utan tni, kallar hann og segir:

arna koma tveir menn randi og reka tvo hesta lausa og eyta loftinu, og er
annar kpu.

Standa n allir upp og horfu komumenn, og bar a svo fljtt, a egar eru eir
komnir inn um tngar, og hleypa eir hestunum engu minna en ur. En er eir eru
komnir heimarlega trairnar, kennir Sigrn, a ar er rarinn; verur henni bilt
vi, og segir hn hlfum hljum vi fstru sna: Gu hjlpi mr, a er hann. -
Svo voru eir rarinn nr komnir bnum, a Sigrn sr ekkert rrm til a skjtast
inn binn, en fyrir hvern mun vill hn ekki, a rarinn heilsi sr ar og sji sig
svo ttralega til fara; tekur hn a v til brags, a hn grfir sig niur millum
fnanna, en rds hsfreyja gengur heim hlai. Eru eir rarinn stignir af
hestum, og gengur rarinn til hsbnda og hsfreyju og heilsar eim me kossi og
kastar kveju hitt flki. rds ekkti vel rarin, og voru au mlkunnug; tekur
hn svo til ora:

r megi ekki taka til ess, rarinn minn, vi sum hrna hlfsalega til fara;
eir geta ekki veri prbnir, sem ganga msu, enda tekur enginn til ess, hvernig
vi erum, kerlingarnar.

rarinn kvast v alvanur a sj flk hversdagsftum; san bja au hjn honum
inn, og er hann ltinn fara stofu, og skzt Sigrn til bjar; kastar hn sem
fljtast ttrunum og bst um, vr sr og greiir hr sitt; en mean taka au hjn og
rarinn tal stofu og inna hann almltra tinda svo og um a, hvernig hann kunni
vi sig Suurlandi, og spyr bndi margs um bskaparhtti og aflabrg og fleira ess
httar. Loks gengur hsfreyja r stofu og ltur setja mat bor fyrir rarin, og
kemur Sigrn til stofu, og heilsar hann henni bllega. Er n matur fram reiddur, og
gengur bndi t, mean rarinn matast; hafi hann og msu a sinna vi sltursverkin,
og vera r fstrur einar eftir stofu. En er Sigurur er t genginn, gengur
hsfreyja einnig r stofu og ltur til Sigrnar um lei, en Sigrn skildi a svo sem
fstra hennar segi: N fer g t, Sigrn mn, en ekki arft a hlaupa dyr fyrir
a; ef i rarinn eigi eitthva vantala, er n tmi til ess a rast vi.
Sigrn var v eftir stofunni hj rarni. Ekki vitum vr gjrla a segja fr v,
er au rarinn og Sigrn rddu ar, og ekki hfum vr sanna frtt um a, hvort
rarinn hafi heilsa Sigrnu nokku rkilegar en hann gat ur skyndingu vi snizt,
en a eitt hfum vr af spurt af viurtali eirra, a rarinn sagi Sigrnu fr
fyrirtlun sinni og erindagjrum, kvast hann vera ar kominn til ess a bera upp vi
au fsturforeldra hennar a ml, er au ur hefu sjlf aftala, og leita samykkis
eirra ar til; segir hann, a r hinar surnu meyjarnar ekki hafi gengi svo augu
sr, a honum s sninn hugur um rahag vi hana, og s a setningur sinn a bindast
ekki einkamlum vi neina stlku nema Sigrnu, og fer hann ar um mrgum fgrum orum.
Sigrn akkar rarni trygg hans og stafesti a maklegleikum; segir hn honum n, a
etta ml muni austt vi fsturforeldra hennar, og getur ess, a fstra sn hafi
grun um samdrtt eirra og hafi hn s brf a, er rarinn sendi henni; tluu au
lengi og brugu ekki talinu, fyrr en Sigurur bndi kemur stofu; stendur rarinn
fr borum og akkar bnda fyrir beinann. Bst rarinn n til brottferar, og fylgja
au hjn honum t hla og svo Sigrn, og tti henni kynlega vi brega, er rarinn
snir sr fararsni, en hefur ekki tala vi au hjn um einkamlin; en er au eru
ll t komin, vkur rarinn til eirra hjna og kvest hafa erindi vi au, svo fleiri
menn su ekki heyrandi; ganga au Sigurur og rds me rarni ar upp tni og
setjast, og tekur rarinn svo til mls:

Svo er ml me vexti, a hr Hl er mr ein, sem Sigrn heitir; eru foreldrar hennar
dnir, og tla g, a i hjn su ramenn hennar, v a i hafi ali hana upp og
a llu breytt vi hana sem foreldrar; n er v ekki a leyna, a mr leikur hugur
mey essari, er ykkur a og kunnugt, a g hef nokkurn kunnleika af henni haft, vorum
vi um stund b saman, og er a skjtast af a segja, a g hef heiti a eiga hana
ella enga stlku ara, ef hn er v ekki mtfallin og g f ykkar samykki til; ykir
mr miklu vara, hverju i svari til essa mls.

egar rarinn lauk mli snu, var nokkur gn inginu; litu au hjn hvort framan
anna, eins og au hugsuu hvort fyrir sig: Tala fyrst, elskan mn - en er hsfreyja
sr, a ekki verur af svarinu Sigurar, segir hn:

Hverju tlar a svara ar til, Sigurur bndi minn?

g svara ekki ru en r snist, sagi Sigurur, ea hva lzt r?

Fyrst sktur essu mli til minna rslita, Sigurur bndi minn, sagi hsfreyja,
mun g segja a, sem mr br skapi, og er a fyrst, a a er a vsu satt, a
ekki Sigrn marga svaramenn, en er s til, sem mest varar um, en a er vilji
hennar sjlfrar, ea hafi r, rarinn minn, spurt hana til ra?

Ekki veit g a, heillin g, sagi rarinn og ronai vi, en gjrum r fyrir, a
svo s og a essi ranautur s v ekki frhverfur.

etta mun svo vera, sagi rds, i eru vanir a hafa a svo, karlmennirnir, a
ra fyrst a honum, ur en hinna er leita, og a mun a vsu rtt, og n efa er a
forsjlast, og er a ekki nema til mlamyndar a spyrja ara, sem hlut eiga a
mli, a; eim er einn kostur a segja amen til allra gjrninganna. En svo g sleppi
n essu, en svari yur, rarinn minn, er a af mr a segja, a g er fullkomlega
samykk fyrirtlun ykkar; fyrst a er ljfur vilji ykkar beggja, enda sti a ekki
mr, sem lti ea ekkert hef gjrt Sigrnu gott, a fyrirmuna henni a, sem g s, a
er henni til sma; a munu flestir mla, ef essi rahagur tekst, a Sigrn heldur
seilist skrri endann en a r taki upp fyrir yur, og a er von, ef liti er til
stanna; hn er umkomultil, g tla ekki a segja umkomulaus, en r glsilegur
maur og lklegur til hamingju, ef gu gefur yur heilsu; en a Sigrn litla s
munaarlaus, er mr svo langt til hennar, a ekki mundi mr falla a ltt, ef hn
yri fyrir brigmlgi, og segi g a ekki af v, a g haldi anna en r su svo
heivirur maur, a r tali ekki anna en yur br brjsti.

a tti mr illa fara, sagi rarinn, ef nokkur hefi grun um, a g hefi nokkur
undirml essu ea ru.

g hef a ekki, sagi hsfreyja, en g sagi etta, af v mr snist au su n farin
a tkast, hin breiu spjtin; a eru ekki allir, sem lta a strt byrgarml,
eir pretti stlku, ef eim bur svo vi a horfa, og annan sta datt mr hug, a
svo gti veri fyrir yur eins og sumum rum, a eir ra ekki alltnd vi
kringumsturnar.

a er satt, sagi rarinn, daua og lf geta menn ekki ri vi.

Ekki g n svo vi a, sagi hsfreyja, dauinn hefur aldrei brugi nokkru heitori
karls og konu, en arar kringumstur eru a, sem stundum slta tryggunum, til a
mynda rgur og bakmlgi vina, r og fortlur vina og vandamanna.

rarinn hugsai sig um litla hr og segir san:

g ykist n skilja, hvar r beini a, ekki s tala ljsara; r haldi, a vinir
mnir og frndur ea ef til vill tengdamenn muni vera v mtfallnir, a g eigi
Sigrnu; en g ver a segja yur, a ekki g nokkurn ann vin, a g meti svo
mikils, a g fyrir hans sakir bregi tr minni; frndur g fa, sem g ekki ea hef
nokku gott upp a unna, nema systur mna, og veit g a, a hn er heldur fsandi en
letjandi essa mls. Telja m g a snnu mg minn sra Sigvalda me vandamnnum mnum,
en gjrla veit g, hvort g honum mikla velgjrninga a akka; hann hefur a vsu
komi mr til mennta, en g tla, a ar til hafi hann vari furarfi mnum; a veit
g a vsu, a vart mun hann hafa tla mr etta kvonfang, en svo aeins hef g etta
upp teki, a g tla mr ekki hans rum til ess a hlta.

ar mun fara sem gu vill, sagi rds, og skal ekki draga yur lengur essu
mli, og hafi r fullkomi samykki okkar til ess a ganga a eiga Sigrnu, egar
r sji yur geta v vi komi, ea ertu v ekki samykkur, Sigurur minn?

J, meir en og margfaldlega, sagi Sigurur, a er ekki a draga hann v og a
slkan mann.

Vi etta skildu au tali, og akkai rarinn eim hjnum me hinni mestu blu; en
san ganga au ll til bjar og stofu, og er Sigrn stt og spurt um vilja
hennar, og var a ml austt. Tala au n etta ml betur, og er kvei, a a
skyldi fara af hlji og Sigrn sitja festum, ar til rarinn fengi brau; bja
au Hlarhjn rarni a vera ar um nttina, en hann vill a ekki, kvest hann vera
a hafa hraa fer, muni hann vera rjr ntur a kynni hj systur sinni, en fara
san suur, og tli hann a hafa nttsta Hl, er hann ri um.

Rur n rarinn til Staar, og er honum ar allvel fagna, situr hann ar gu
yfirlti, og er prestur hinn ktasti og segir honum mrg tindi, sem gjrzt hfu ar
sveitinni, san hann fr fr Sta; getur hann ess og spurum frttum, hvernig
fari hafi um vist Egils Hl og a au Hlarhjn hafi ori a koma Sigrnu aan
brott, v s orrmur hafi egar veri farinn a leggjast , a fleiri kunnleikar hafi
veri me eim Agli og Sigrnu en gu hfi gegndi, og hefur a dylgjum, a nokkur
tilhfa muni hafa veri. rarinn eyir v tali, en annan sta spyr hann vin sinn
Finn Bjarnason um etta, og segir hann rarni af hi ljsasta og kveur a hina mestu
lyg, a Sigrn hefi nokkurn tma vilja lta tt, sem Egill var; en satt vri
a, a Egill hefi fari a Hl me eirri fyrirtlun a f Sigrnar, en er r
fstrur hefi ori ess vsar, hefi Sigrn egar veri ltin brott fara.

er rarinn hafi veri a kynni a Sta tvr ntur, kvest hann mundi ra nsta
dag snemma, og ltur hann tjra hesta sna hj tni. Sigvaldi ltur og skja hest
sinn, og segir hann rarni, a hann muni ra veg me honum og tli hann a fylgja
honum r skninni. rarinn telur a r og segir ess enga rf, en er hann verur
ess vs, a prestur vill ekki lta fer undir hfu leggjast, sr hann, a svo muni
vera a vera; veit hann og, a ef prestur rur me honum, muni hann ekki geta
komi vi Hl, eins og hann hafi heiti Sigrnu, v ekki vildi hann, a prestur
vri fr me sr, er hann ar kmi; en fyrir hvern mun vill hann ekki fara svo
brott, a hann efni ekki or sn; tekur hann v a r, a hann talar vi Finn, a
hann muni ra me sr til Hlar um nttina, egar menn su gengnir til hvlu, og hafa
hljtt yfir; ltur Finnur vel yfir v, og ganga menn n a sofa Sta, og sefur
rarinn svefnherbergi v, er hann var vanur, er hann var ar, og lagist niur
ftunum. Finnur httai, sem hann var vanur, og ltur engu bera; en er hann heyrir
hvern mann bastofu hrjta snu rmi, stendur hann upp og klist hljlega; fer
hann ofan stiga og lkur upp herbergi rarins, og fer honum a svo kringt, a
rarinn verur ekki var vi fyrr en Finnur tekur um ft honum og biur hann upp
standa. Tekur hann sk sna og bindur, last eir flagar san t. Reitygi rarins
voru hjalli lstum, er st ar vi binn; tekur Finnur au og svo beizli tv, en
sjlfur hyggst hann a ra berbakt. Niamyrkur var , og mtti ekki sj handa skil.
Ganga eir flagar r gari og tla a taka hestana fyrir utan tni, en er eir koma
upp fyrir bjarhsin, verur Finni liti til bastofuveggjar, og snist honum ar vera
flygsa ein mrau og h vi mealmann. Segir Finnur vi rarin: Taktu n vi
reitygjunum og beizlunum, flagi, og taktu hestana r tjrinu og leggu vi , mr
snist standa arna einhver mannrfill, og tla g a forvitnast um, hver a er, og
san kem g aftur til n.

rarinn tk vi reitygjunum og hlt til hestanna. En a er af Finni a segja, a
hann snr aftur og anga a, sem hann s manninn, sr hann , a a er Hjlmar
tuddi; kastar Finnur skjtum orum hann og segir:

Hvern skrattann ert a draugast hr, Tuddi?

Hvern skollann varar ig um a, Finnur illskubein? En hver var arna me r? sagi
Hjlmar, g vil n f a vita a, hverjir eru a stelast t af bnum
blindskunttmyrkrinu.

a skaltu aldrei f a vita, afmnin n, sagi Finnur og greip annarri hendinni til
Tudda, en reiddi til hggs me hinni.

tlaru a slga mr, eins og ert vanur, og sna mr svo banatilri eftir? -
sagi Tuddi og fleygi sr fltum niur og setti fturna upp lofti eins og seppi,
sem veri er a klra maganum.

Finnur stingur hendinni fyrir kverk honum og segir:

Hr skaltu lta itt auma lf, nema segir mr, hva ert a rlta hr ti um
ntur, og segu n satt.

, , , g held ig vari ekki um a, eiturnaran, mr var lka banna a segja a,
sagi Tuddi og skrai hstfum.

Hef g ekki sagt r a egja, hrsi itt! sagi Finnur og rsti hendinni snu
fastara a hlsi Hjlmars.

, , r er alvara a drepa mig? g skal heldur segja r a; presturinn sagi mr
a vaka ntt og gta a, hvort nokkur tki hestana og fri burt af bnum.

Og tlar a segja honum a?

J, a gjri g.

skal g gefa r sgubitann, hri mitt, segir Finnur og grpur um lei stein einn
hnefastran og keyrir upp munn Hjlmari. Steinninn var svo str, a hann gekk
nauuglega inn um tanngarinn, og slr Finnur hann me hendinni, svo hann skreppur
inn fyrir tennurnar, en san segir hann:

Hafu a n a mnum rum, greyi mitt, vertu n ekki lengur a rjtla hr ti, ella
verur a inn bani, en leggstu heldur bli itt, og hafu engan hvaa.

San sleppir Finnur honum og hleypur til rarins, og hefur hann n lagt hest sinn;
innir hann Finn eftir, hvort hann hafi ori manna var; lti mark segir Finnur a v,
a hann hafi mann hitt - en Hjlmar tudda fann g svip, og hef g gjrt svo r
fyrir, a hann segi ekki af ferum okkar a sinni.

En a er essu nst af Tudda a segja, a er Finnur sleppir honum, stendur hann
upp, og vill hann mla nokku, en finnur, a honum er ess varna; grpur hann
til steinsins, ess er Finnur hafi keyrt munn honum, en steinn s var ekki laus
fyrir, fyllti hann nlega t allan munninn og var svo sleitulega inn rekinn, a hann
me engu mti mtti hann brott fra. N honum vri ekki gott skapi til Finns,
hugsar hann , hva Finnur hafi sast sagt vi hann: a a skyldi vera hans bani,
ef hann gjri hvaa nokkurn; tekur hann v a r, a hann gengur til bastofu og
leggst ar niur rm sitt og stynur allunglega og svo htt, a nokkrir vknuu vi
bastofu og klluu til hans og frttu a, hva a honum gengi; en Tudda var ekki
greilegt um svar, og hirtu menn ekki um framar a grennslast eftir, hvort honum vri
nokku meint, var hann og oft kunnur a greylegum ltum. Liggur hann ar svo um hr,
unz hann sofnar.

N er a segja af eim flgum, a eir stga bak hestum snum og ra, allt hva
eir mega, til Hlar. Myrkur var og nidimma, en samt runnu hestarnir veginn eins og
albjartan dag. Steinarnir fuku r gtunni sem hagl undan hestaftunum, og
eldglringarnar tindruu r skeifunum. Reiskjtarnir lgust fast taumana, er
eir fundu, a mennirnir, sem stu eim, vildu fram, og hentu sig yfir hvern skur
og torfru, sem fyrir var, en gripu svo aftur fimlega til skeisins, undir eins og
slttara var undir fti.

Upp hlsbrekkurnar megum vi ekki ra eins og gapar, v sprengjum vi hestana,
sagi rarinn.

a skal vera, en varla mun r ykja s stundin of lng, sem kyssir Sigrnu, sagi
Finnur, vi rum greitt, ar sem vi getum - og v heyrist hr smellur, og er
Finnur horfinn t myrkri, og sr rarinn ekki eftir af honum fyrr en eftir litla
stund, og hillir undir hann hst uppi hlsbrekkunni. N kemst rarinn upp hlsinn
og hvetur hest sinn, og stendur s sprettur heim hla Hl; stekkur rarinn af
baki og svo eir bir. Biur rarinn Finn, a hann gjri vart vi ; eru Finni
kunnug ar ll hsakynni, og guar hann glugga yfir rmi Sigrnar; klist hn skjtt
og kveikir ljs og gengur til dyra, san vsar hn rarni stofu; klast au og
hjnin Sigurur og rds og fagna vel rarni; segir hann eim, hvernig hagi til um
ferir snar og a hann s ar kominn a kveja au. Situr rarinn ar miklu
yfirlti um nttina, og fer vel me eim llum; er a rgjrt, a Sigrn skuli
sitja festum um sinn, ar til rarinn hafi fengi aldur, a hann megi vgslu taka og
hann fi embtti, skuli hann vitja heitmeyjar sinnar. a er aftala, a Finnur
skuli eftirleiis koma brfum milli rarins og ess Hlarflks og Sigrn f honum
hendur brf sn til rarins, en Finnur san senda rarni; tti me essu betur girt
fyrir a, a brfin misfrust, en ef au vru send skotspnum og menn vissu, hvaan
au vru, og ef til vill kmust hendur Staarmanna, er au grunuu um gzku.
skyldi og rarinn koma hverju hausti kynnisfer a Hl, ef hann mtti v vi koma.
En egar skammt lifi ntur, bast eir Finnur aftur til heimferar, og leia au
Hlarhjn hann gtu og svo Sigrn, og kvejast au ll nlgt tngari, og hfu
menn a fyrir satt, a eim rarni og Sigrnu tti miki fyrir a skilja.

Segir ekki af ferum eirra flaga, fyrr en eir koma a Sta, tjra eir aftur hesta
sna og ganga til bjar, og sst fyrst brn af degi. Fer rarinn til herbergis sns
og leggst ar niur, en Finnur gengur til bastofulofts og a bli v, sem Tuddi l ;
styur hann hendi vi Tudda, og vaknar hann me andflum; grpur Finnur annarri
hendi um kjlka Tudda og kreistir svo fast sem hann m, og glennist muur Tudda vi a
mjg sundur; en me hinni hendinni smeygir hann tveim fingrum upp Hjlmar og
spennir greipum um steininn, er var upp honum; tekur Tuddi a brjtast um fast, er
hann kennir srsaukans, hnykkir Finnur a sr af alefli, og vi a skreppur
steinninn t fyrir tennurnar; og segir Finnur:

N mtt kjafta hva, sem vilt, v n segi g ig ljga a allt saman.

Tuddi var rtinn mjg um kjlkana, v mjg hafi solli a, mean steinninn var upp
honum; losnar honum n svo mlbeini, a hann tekur a blta og ragna Finni sem
kafast; verur n hvai mikill, vakna menn vi a bastofu, en skipta sr ftt
af viskiptum eirra Finns; vissu menn og, a oft voru ertingar me eim, og lauk svo
v mli sar, a Finnur sagi frsgu hans um steininn lygi tma. Gat Tuddi ekki
heldur snt neinar jarteiknir ess, a hann hefi veri svo grtt leikinn, nema blgu
kjlkum og rota munni, en a sgu menn, a gti af msum orskum a bori, tldu
a og engan skaa vera.



XXIII. KAPTULI

Sama dag um dagmlabil rei rarinn fr Sta, og fylgdi prestur honum anga, sem
tla var; stigu eir prestur og rarinn ar af baki, og sezt prestur brekku eina og
bendir rarni a koma; rarinn sezt og hj presti brekkuna, en fylgdarmaur
gtir hesta eirra. Prestur tekur r vasa snum brennivnsflsku og silfurbikar einn
gylltan. Skenkir prestur fyrst og drekkur rarni til og rttir a honum og segir:

N er komi a v, rarinn mgur, a vi skiljumst a sinni, og ska g r
fljtrar og grar farar heim til n; en a er eitt, sem mr ykir vantala vi ig,
og vil g v minnast a, ur en vi skiljumst. veizt, mgur, a mr hefur
fremur veri annt um ig hinga til og ekki llu sur en hefir veri sonur
minn; var a og skylt vegna mgsemda okkar. komst til mn ungdmsaldri, varst
ellefta rinu, egar fair inn heitinn d, svo a m kalla, a srt uppalinn
mnum hsum, og af v g s, a varst meira hneigur til bkarinnar en bskaparins,
brauzt g a koma r til lringar; sem vonlegt var, kostai mig a nokkra
fyrirhfn og drjga skildinga, en g tel a ekki eftir, a kom a gu, hum, hum;
ert heiarlegur dimissus, og a svo miklu leyti mtti virast sem mitt tlunarverk s
ti; en g hef einhvern tma hugsa nokku lengra fram veginn um hagi na, og g
hef ef til vill lti ig ra a, a s litla umnnun, sem g hef haft fyrir
velfarnan inni, vri ekki enda, ef vildir hafa mn r og tilstyrk eins og hinga
til; og v dettur mr n hug, brir gur, a spyrja ig: hva hugsar n fyrir
r framvegis?

g hef n lti hugsa fyrir v enn , sagi rarinn, en veit g ekki betur en g
veri nsta r ar, sem g er, hva sem lengra verur; a vsu hefur sslumaur tala
a v vi mig, og g ber ekki mti v, a g hafi lofa v a fara ekki burtu fr
honum.

g er vel ngur fyrir na hnd, rarinn mgur, a srt ar nsta r, sagi
prestur, og vona g, a mn r hafi ekki ori ar til hagris, egar g ri ig
anga; en mean maur er ungur og uppvaxandi og ef til vill langt lf fyrir hendi,
verur maur a hugsa lengur fyrir sr en eitt r. ert n fjra rinu um tvtugt
- fara bndasynirnir, sem eitthva hugsa, a lta kringum sig eftir konu og
bjr, prestaefnin, hvernig eir geti fljtast komizt til embttis, og svo framvegis
og ar a mun reka fyrir r. a eru fir, sem etta allt kemur svo a kalla
sjlfkrafa upp hendurnar , jrin, konan og embtti, og szt er ess a vnta, a
eim btist a fyrirhafnarlaust, sem fa eiga a eins og , mgur, v ekki tel g,
a eigir ara astoarmennina en okkur systur na ea hafir tt; en hva um a er,
g fer n a gjrast gamall og letjast vi prestsverkin og bsumsvifin; ekki er a
fyrir a, ngir eru til og kkuu mr, ef g vildi taka inn braui, en hver
veit, nema verir hlutskarpastur, ea hverju mundir svara, ef g byi r a
vera kapeln hj mr me olanlegum kostum, hum, hum?

g mundi, sagi rarinn, svara v, a mr tti vandi velbonu a neita, en hverjr
mundu kostirnir vera?

Viunanlegir, sagi prestur, ekki er um anna a tala; sjlfsagt rijungur af llum
fstum tekjum, hlf extraverk og staurinn hlfur, fyrst til bar og lklegast allur
brum me ofanlagi, sem okkur um semur, og ef til vill ess ekki langt a ba, a
g segi af mr, ef g si vi hentugleika, a gtir fengi braui, v menn hafa
n oft haft a svo, egar menn hafa vilja, a einhver fengi braui eftir sig, a
segja af sr, egar eir sju, a v yri laglega vi komi, a hann fengi a, ea
manr hefur tt kunningja, sem heldur hefur geta stutt a v; kallaru etta ekki
brilega kosti, mgur? - g vona, a sjir, a g vil r ekki r hendi, hum, hum.

essa kosti kalla g ga, sagi rarinn, ef ekki fylgja nein skilyri nnur.

Sjlfsagt er skilyri a vera mr hlinn og eftirltur, ea kallar a kosti,
- hum, hum! - g lti konuna fyrir ig fylgja me - hum, hum? - sagi prestur.

Ekki mundi a mega teljast me kostum, sagi rarinn, ef r hefu fram a
bja, sem g gti fellt mig vi a eiga.

Ekki skal g ra r til annars kvonfangs, mgur, en ess, sem g lt r vel
smandi, sagi prestur, og er v ekki a leyna, a svo framarlega sem vilt mnum
rum fylgja, hef g tla r Gurnu frndkonu; a tel g hverjum manni hentuga
konu, sem eitthva hugsar til a geta bjargazt, reianlegt konuefni, vn bsslu,
roskin og rin og efni nokkur; furarfur hennar er hj mr, og honum svara g t.

Er a skilyri, sagi rarinn, fyrir kapelnsdminu, a g eigi hana?

A vsu, sagi prestur, a er skilmli, en g tla, a hann s v aeins settur, a
g s, a r er a sjlfum bezt.

Ekki arf etta ml lengur a ra, sagi rarinn og st upp allskyndilega, a er
yur skjtt af a segja, a aldrei g Gurnu og vinn a ei til nokkurs hlutar a
gjra svo mti skapi mnu, og meira a segja, r ttu r Odda ea
Grenjaarsta og llum hlutum gum me og gfu mr a, g hana aldrei, og er
a vel, a g segi yur a n einu sinni alvru, en ekki er svo sem g viti ekki,
a etta hefur ur veri vilji yar a binda mig ar vi bor, r ekki hafi tala
a fyrr svo berlega.

Miki tekur af, rarinn minn, sagi sra Sigvaldi og glotti vi, seztu niur aftur,
mgur, og tlum etta betur; a er svo heitt r bli stundum, a gtir n
ekki, en egar stillist og af er mesta hitan, ertu svo hygginn, a sr,
hva er r og r, en r tel g a a hafna smilegum boum eirra, sem vilja r
vel,

au bo eru banvn, sagi rarinn, og g geng aldrei a eim, a er ekki til neins a
tala um a vi mig oftar.

Mundir heldur taka boum mnum, sagi prestur og glotti vi, ef g byi r
Sigrnu orsteinsdttur fyrir hjkonu og a me, a vi gjrum upp reikninga okkar
gu tmi?

rarinn var maur skapbrur og reiddist skjtt; en vi au or, er prestur sagi,
setti hann dreyrrauan og segir san:

Ekki urfi r, mgur minn, a minna mig Sigrnu, allt er a meinalaust af minni
hendi, og ar sem r tali um reikninga okkar, er g ess allfs, a eir su
gjrir sem glggvastir, en vita skulu r a, a g mun nokkra vitneskju af hafa,
hvort r hafi me llu gefi mr uppeldi mitt, og engum sti g afarkostum fyrir r
sakir.

Til ess mun htt vera, rarinn minn, a gjra svo glggva sem m, ef ekki
skipast ara lei eins um og kvonfangsfyrirtlanirnar, sagi prestur og glotti enn
vi.

Ekki ri g n meira um etta, sagi rarinn, og fari viskipti okkar hr eftir sem
mlavextir eru til - og veri r n sll, mgur!

Gekk hvor eirra mga til hests sns og skildust styttingi; rur sra Sigvaldi
heim til Staar og sezt b sitt, og sr enginn maur anna en a hann vri hinn
ktasti.

rarinn rur leiar sinnar, og tekst honum vel og greilega, unz hann kemur a B...,
en heldur er hann daufur og fmlugur um hr, eftir a hann kemur r kynnisfr
essari.




XXIV. KAPTULI

Skmmu eftir a, a rarinn er suur riinn, stendur Dreyri einn morgun hlai
Hl reitygjaur og tyggur mlin. Hsfreyja rds er setzt sulinn og lagar til
sr fturna ftafjlinni, en Sigurur bndi hagrir ftunum og bregur sessubandinu
utan yfir. Sigrn stendur hlai, hsfreyja ltur fram r slinum og kyssir hana og
bnda sinn, blakar keyrinu hestlendina, Dreyri hringar makkann og tekur til ftanna.

Hvert skal ra, hsmir? sagi rni.

Til Staar er ferinni heiti, svarai hsfreyja, og rddu greitt, ar sem getur.

a skal vera, sagi rni.

au rds og rni komu a Sta um hdegisbil; er prestur gangi t hlai, og er
hann sr au koma trairnar, kennir hann egar rdsi og segir vi sjlfan sig: Hum,
hum, n mun vera tla til einhverra strra. San gengur hann mti rdsi og
fagnar henni me hinni mestu blu, tekur hana r slinum og kallar hana heillina ga
hverju ori, leiir hana svo stofu og biur hana ar velkomna vera. rds er og
hin ktasta, en hugsar samt me sr: Gu lti gott vita, ess vri skandi, a vi
sra Sigvaldi yrum jafngir vinir, ur vi skildum.

Situr rds um hr stofu, og tala au prestur hitt og etta um a, sem tindum
tti sta; segir rds, a hn muni gjra sig heimakomna og ganga til bastofu og
heilsa prestskonu, en san muni hn bija prest a tala vi sig og hafi hn
ltilfjrlegt erindi vi hann. Prestur segir henni a guvelkomi, a hann hli
erindi hennar, hvenr sem hn vilji a flytja; leiir hann n rdsi bastofuloft
til konu sinnar og segir, a ar s komin sma- og heiurskonan rds sn fr Hl -
verur eitthva a beina henni, gzka, og lta henni ekki leiast stundina, sem
hn stendur hr vi, segir hann, a er ekki svo oft, sem hn kemur misreitis, ga
kona, hum, hum.

r rds og prestskona voru, eins og ur er um geti, allgar vinkonur, og tekur
prestskona henni vel. Er rdsi ar veittur beini gur, og tala r konurnar lengi
hljlega. Vissi rds, a prestskona var vitori um einkaml eirra rarins og
Sigrnar og a henni var allkrt, a s rahagur tkist, og segir hn henni v fr
virum eirra Hlarhjna, og ltur prestskona vel yfir, en segir aftur rdsi,
hverja fyrirtlun prestur hafi um giftuml Gurnar frndkonu sinnar, en aldrei hafi
sr veri a a skapi, a rarinn brir sinn tti hana.

Bst rds essu nst til brottferar, en kvest vera a tala nokku vi prest,
ur hn fari; er henni sagt hann s stofu, og gengur hn anga, og vsar prestur
henni til stis rum megin borsins, en prestur ltur leika lausu vi og gengur um
glf stofunni og er hinn glaasti. En er rds er niur setzt, tekur hn svo til
mls:

Undarlegar ttu mr, prestur minn, vera mlalyktirnar hj ykkur hreppshfingjunum
vi karlinn hann Bjarna gamla Leiti.

ar voru orsakir til, heillin g, sagi prestur, miklar orsakir, skarismaur
Bjarni, hum, hum.

g vnti ykkur hafi tt a ngar orsakir, sagi rds og brosti vi, hafi hann leyst
ofan um mehjlparann, en margur hefur n gefi rum skjurnar og er ekki vsa r
kr ea settur t af sakramentinu, og hafi hann tt hendur snar a verja og honum
veri veittar rsir a fyrra bragi, sem lklegt er, a veri hafi, v enginn veit
anna um hann en hann s spakur og leitinn, karlhri, ef hann er ekki reittur.

a er hneyksli, heillin g, sfnuinum, sem verur a vandlta rum til
vivrunar; a segist ekki lti v a rast saklausa menn og jarvarpa og
misyrma eim, hum, hum; a yri fagurt afspurnar, ef a fri a tkast, og eir,
sem a gjru, slyppu vtalaust, sagi prestur me mikilli alvrugefni.

Og svo er a, anzai rds, ef a fri ekki svo fyrir ykkur blessuum um
hneykslanirnar og vandlti, a i suu mfluguna og svelgdu lfaldann stundum,
hfingjarnir.

segir alltnd eitthva, rds mn, hum, hum, og g bar mig a v a mila mlum,
eins og g hafi vit , a hvorutveggja vri sem vanviruminnst, og etta lagaist allt
endanum, karlinn fr n sakramenti, egar hann vill, og maurinn yar gjri gott r
llu og borgai essa skildinga fyrir hann.

a skyldi n aldrei veri hafa, hefi g mtt ra, a hann hefi borga nokkurn
skilding fyrir hann, sagi rds, en a er n komi sem komi er og lklegast, a
hver hafi a, sem hann hefur hloti: Grmur skellinn og skildingana, Bjarni tltin og
ngjuna og piltarnir gamani, og ar me s essum mlum loki. - En ekki var a
raunar a, sem g tlai vi yur a tala, prestur minn, heldur hitt: Sigurur bndi
minn beiddi mig a taka hj yur blasneypu, sem vart hefi ori eftir hj yur,
egar hann kom hr sast, a er ekki vert a flkist va.

Hvernig stendur v, heillin g? sagi prestur, g held hann misminni a, a hann
hafi skili hr eftir nokku brf nema a, sem vi vissum til bir, kaupbrfi okkar
fyrir kotinu, hann vst ekki vi a.

a getur veri r kalli a kaupbrf, sagi rds.

g skal segja yur, heillin g - r viti a ef til vill ekki eins og a er, sagi
prestur ofur smeygilega - a er reglulegt kaupbrf me nafni Sigurar mns undir og
innsigli, tem tveggja viverandi kaupvotta; hann gjri a frjls og neyddur a
selja mr koti.

Ekki veit g a, hvort a er undirskrifa af mrgum ea fum, en hvort sem n heldur
er, er a n etta brf, sem vi tlum, hjnin, a bija yur, prestur minn, a
skila aftur, vi hfum svo lengi tt Hamar, a vi tlum ekki a farga honum, mean vi
urfum ess ekki me.

Og veri r a gamna yur, rds mn, sagi prestur hlfhljandi, g get ekki veri
a gjra a ntt, sem bi er a gjra vottanlegt og skriflegt; g held lka, rds
mn, a r urfi ekki a irast eftir eim kaupum, etta er ekki sem hfubli s,
hann Hamar, a er tnskikinn ar, sem teljandi er, koti niur ntt og r sr gengi
allar lundir - og eins og g sagi honum Siguri mnum, etta var ekki til neins fyrir
ykkur gmul hjn a vera a halda etta kot, eftirgjaldi til ltilla muna, og v
haldi i, mean i lifi, en kostnaurinn a rtta a vi, egar a losnar; a er
ori til ltils annars en byrar og andstreymis a eiga essar jarir misjafnri
b, hum, hum.

Ef jararskinni er svo ntt og einkisvert sem r segi, prestur minn, sagi rds
stillilega, er heldur ekki eftir miklu a slgjast.

Anna ml er a, mr kynni a vera eitthva r kotinu, v g hef ef til vill au
r, sem Sigurur minn ekki hefur, a koma a viunanlegri byggingu, egar fram la
stundir; en bi er a, a Sigurur minn er enginn eftirgangsmaur, og svo eru eir
skilmlar milli eirra ris, sem hann bgt me a raska, en a ru leyti veit g
ekki, hva g kynni a gjra fyrir vild og vinttu, ef i sju svo miki eftir koti
essu; hver veit nema g selji ykkur a aftur fyrir a ver, sem okkur um semur og g
si mig vera skalausan af.

Mr ykir r, prestur minn, bja ga kosti, ar sem r segizt tla a selja okkur
a, sem vi eigum sjlf og r eigi ekkert me, ef vi ekki verum rnd rtti okkar,
og fyrst g n anna bor er farin a segja a, sem mr br brjsti, skulu r
vita, prestur minn, a g lt a enga slu, r hafi tlt Sigur bnda minn til
ess a setja ea lta setja nafn sitt undir etta skjal, sem r kalli kaupbrf; r
viti sjlfur bezt, hvernig a atvikaist, og arf g ekki a hafa a upp, svo g
gjri hvorugum ykkar vanviru; en a segi g yur fullt og fast, a blasneypuna vil
g f til a rfa hana sundur, er essu mli ar me eytt, og arf hvorugur ykkar
a hafa vansmi af, bndi minn a lta gjra sig a vita, og r, prestur minn, ekki
af v a hafa auga yur af annarra fvizku.

Presti tti a snnu rds taka a gjrast harla djarfmlt, virtist rdsi honum
ekki brega ru en v, a kinnar hans frist svo sem gmstr blettur af roa og
hann fr nokku rara en ur a sjga ppu sna og a humma tara en hann var vanur
og spta oftar, en ekki heyrist mli hans, a honum tti fyrir, og segir hann n af
mestu stillingu:

Ekki er g maur orsjkur, og mun g lta hvern ra hr um sem honum lkar; fjarri er
v, a g kalli Sigur minn Hl vita, enda hygg g flestir muni halda a, a hann
s fjr sns randi, og szt munu r vera til ess, heillin g, a bera mti
v; en hafi hann ekki veri rtt gur hrna um kvldi, egar hann seldi mr koti,
tti g ekki a sj fyrir v; og a er yur stuttu mli a segja, rds mn, a
ekki lt g kaupbrfi fyrir Hamri af hendi, en lofi gu mr a lifa, ber g mig a
dragnast suur a sumri og inglsa ar kaupinu fyrir kotinu alingi, hum, hum, eins
og fyrir rum parti, sem g eignaist um daginn, en alla skilmla mun g og mnir
erfingjar halda, svo sem a lta heiurlegan og hans standi samboinn stein leii
Sigurar mns og borga yur og erfingjunum a, sem skili er.

rds st upp skjtlega fr borinu, og var aus, a henni var ungt skapi, og
segir hn, v hn krkir a sr hempu sinni:

a mun fara um viskipti okkar, prestur minn, sem drottni knast; a getur veri,
a yur takist a me prettum og ofrki a koma fram rangindum yar og svla t af
okkur essa einu jararfu, sem vi eigum, eins og r tli yur, og segi g a n,
svo mtulega margir heyra til: a er lkast til, a fleiri veri yar fylgismenn,
illt ml s, en okkar, sem engan eigum a, g viti, a gu hafi oft gjrt a a
rtta upp ngla hinna illgjrnu, hversu veiilegir sem eir voru, og lti hina gjrnu
draga upp ngul fyrir orsk; en fari svo, a r beri sigur r essum mlum og vli
af okkur jrina, bi g yur a njta eins og r hafi afla, en heimildarmann
lsi g yur fyrr og sar a hverri fu Hamars landi, sem r eigni yur, og a
segi g yur, a kaupbrfi, sem r svo kalli, tek g, hvenr sem g n v og
hvernig sem g get, egar g f fri , og me hvaa brgum sem g get.

v tri g dvel, sagi prestur og glotti vi, ef a lgi glmbekk, eftir v sem
yur hafa farizt or, rds mn, en a er lklegt, a a vilji svo til, a a veri
geymt.

a er lklegt, sagi rds, eir urfa a fela, sem stela.

Vi essi or gekk rds t r stofunni mjg skyndilega, og gtti hn ess ekki, a
hn hafi skili eftir hanzka sna og keyri stofubori, fyrr en hn kom bjardyr,
og gat hn ekki fengi sr ge til a bija prest um a lka upp stofunni, svo a
hn gti teki , og skilur hn v eftir viljandi; og er hn kemur t hla, sr
hn, a rni vinnumaur stendur ar hlainu, og kallar hn hann og biur hann a
koma me hest sinn ar a stttinni. Prestur fylgdi rdsi t, og s ekki honum
anna en ekkert hefi milli bori; leiir rni Dreyra a stttinni, og segir
prestur:

g tla n, heillin g, a hjlpa yur bak, og gengur hann a hestinum. rds anzar
v engu, en sama bili grpur hn annarri hendi um sulbrkina og setur annan ftinn
ftafjlina og kippir sr svo upp sulinn, og kastar prestur kveju hana og
segir:

Fari r alla tma vel, rds mn; g ska yur gs og manninum yar.

essu tekur Dreyri til ftanna, en prestur heyrir, a rds svarar upp kveju
hans, v hn fr sta:

g ska yur einkis, g ska yur hvorki gs n ills.

Eftir brottfr rdsar gengur prestur aftur til stofu sinnar, og verur honum a
fyrst fyrir, er hann anga kemur, a hann tekur upp r vasa snum lykla sna a
skpnum mikla, er ur er nokku fr sagt. ar geymdi hann rur snar, en eitt
draghlfi skpnum var tla fyrir eignarskjl prests og nnur randi brf hans og
peninga; sannaist a v essum skp, sem er sjaldgft, a hann jnai jafnt
gui og mammoni. Prestur lkur upp maurahlfinu og tekur ar nokkur eignarskjl sn og
ar meal kaupbrfi fyrir Hamri; flettir hann v sundur og les a vandlega og
leggur svo niur aftur og brosir kamp og hummar. a vitum vr gjrla, hva honum
hefur dotti hug, hvort a hefur heldur veri s hugsun, a hann ar hefi safna
sr fjrsj, sem mlur og ry gti ekki granda, ea hitt, a honum frst eins og
mrgum, sem hafa einhvern ann hlut undir hndum, sem eir eru milungi vel a komnir,
a eir nlega aldrei eru hrddir um hann, nema eir alltaf horfi hann, og hann n
gleddist af v a sj kaupbrf sitt vel og vandlega geymt.

En af rdsi er a a segja, a hn rur heim til Hlar, og var hn allftlu
leiinni og yrti lti fylgdarmann sinn. Fyrst, egar hn skildi vi prest, var hn
rei mjg, en er nokku fr lei, tk hn a hugsa ml sitt, og virtist henni
allunglega horfa, og gjrist hn heldur kt; og svo hefur rni fylgdarmaur hennar
fr sagt, a honum sndist stundum sem hvtt hagl hrjta af augum hennar, og var hn
stundum fl sem nr, en stundum setti hana dreyrraua. au rds komu a Hl
linum degi, og ltur hsfreyja ekki bera glei neinni; segir hn sar bnda
snum fr vitali eirra prests, og kva hann sr ekki koma a vart, a svo hefi
fari sem hann grunai. Ekki gjra au hjn r fyrir mlatilbningi, vissu og gjrla,
hvernig me skyldi fara, en oft hafi hsfreyja um essar mundir hyggjur strar.



XXV. KAPTULI

Sigurur leggst veikur og andast

Sigvaldi prestur situr n bi snu um hr eftir samtal eirra rdsar og er hinn
glaasti. En a er n a segja fr Siguri Hl, a nokkrum tma eftir a hsfreyja
kemur aftur, tekur hann stt og hga fyrstu, og er hann ftum nokkra daga, svo
hann jist ekki mjg, en kemur svo um sir, a hann m ekki fylgja ftum, og
leggst hann me fullu sjkur, og elnar honum sttin dag fr degi. ann tma voru fir
menn slandi, eir er lrir voru til lknismenntar ea sslu hefi af konungs
hendi a lkna sjka menn, en margir voru eir klerkar og leikir menn landi hr, er
fengust vi lkningar; hfu sumir numi rtt af bkum, en sumir af rum mnnum;
var a sannast a segja um lkna essa, sem oft kann vera, a misjafnir sauir
finnast mrgu f, voru sumir a nokkru ntir, en sumir blendu lknisdma sna msum
hindurvitnum og galdrakukli; var a og allttt um sjkdma er ekki voru algengir og
menn skildu ei orsakir til, a eir voru kenndir gldrum og gjrningum, sendingum,
ttarfylgjum; en vi r meinsemdir, er menn hldu berlega af eirra vldum, ttu
arar tilraunir ekki tkilegri en leita eirra manna, er lklegir voru til a geta
reki fjendur af hndum sr. Draugarnir voru annahvort settir niur eitthvert
holt ea hraun, gil ea gjtu, og tti ar jafnan vera reimt san, ea menn sendu
aftur til ess, er fyrstu hafi bei upp a standa, en s var oft hinum
jafnsnjallur kunnttunni, og bar svo tum til, a eir sendust svona draugum,
lkt og gir kunuingjar n dgum lta hlaupa brfmia millum sn, er eir geta eigi
fundizt. Ekki leitai rds hsfreyja bnda snum lkninga, enda voru engir lknar ar
ngrenni, en hn stundai hann me eirri kostgfni og al, sem henni var unnt; var
hsfreyja margfr og hafi teki vel eftir msu, er lkningar snerti, en aldrei hafi
hn lagt mikla tr hindurvitni ea hgma eim efnum; reyndi hn n og a, er
henni tti lklegast og hn hafi s vi haft eins httuum sjkdmum sem henni
virtist stt bnda sns. Lei svo fram nokkra daga, a ekki skiptist til batnaar um
heilsufar Sigurar, en eftir a tk sjkleiki hans a snast undarlegan htt, mtti
hann n nlega enga vr f, en sjaldan hann fkk svefnhfga nokkurn, hafi hann
drauma illa og vaknai me rleysi og rum, fylgdi ar me hrsla mikil, ofsjnir
og ofbo, svo a varla mtti hann haldast snginni. rds hsfreyja vakti yfir bnda
snum ntur og daga; bj hn sr til flatsng eina fyrir framan rmstokk bnda og l
ar, svo hn tti hgra me a gta til hans, er hann vekti ea yrfti einhverrar
hjkrunar vi. En egar hana sigrai svefn ea reyta, a hn gat ekki lengur vaka,
tk Sigrn vi af henni, og vktu r fstrur annig til skipta llum dgrum.

a var eina ntt um a leyti, sem menn voru flestir gengnir til sngur Hl, a
rdsi sigrai svefn; tk hn nokkur sngurft og lagi niur rm eitt, sem var
ar fram loftinu og jafnan var autt; hugi hn, a hn gti betur sofna ar en inn
svefnherbergi eirra hjna, og segir hn Sigrnu a kalla til sn, ef nokku beri a
til, er hn geti ekki r ri. Og er hsfreyja tlar niur a leggjast, heyrir hn, a
urur kerling vakir; svaf hn ar nsta rmi sem fyrri, um veran gafl, og gjrist
n gmul mjg, var hn hlfttr a aldri; hlustar hsfreyja, hvort hn heyri hana
mla nokku fyrir munni sr, sem hn jafnan var vn, er hn vakti. Verur hn ess
vr, a urur les nokku fyrir munni sr, og er hn hlerar betur, heyrir hn ll
oraskil og a etta er kvldbn kerlingar, er hn ylur, og var etta eitt ar af:

, Jersalem, upp til n
nd langar mn,
, sem gullinu glir og skn
me guvefs ln,
ar muntu birtast brnum n
me berjaskrn,
gleymd er ll pn,
gleur au vn,
j, vn, j, feiti og vn.

essu nst bst hn til a leggjast t af, en san les hn:

Gus engil til hfa og fta
hef g mr til unasbta,
Ptur og Pll miri mr!
en marghataur Lussifer
flmist aftur fyrir skut,
j, skut.

rds vill ekki, a urur veri vr vi komu sna, og list hn ofur hgt og leggur
sig ftunum t af rminu, ar sem hn hafi tla, og ann enda rmsins, sem nr
var rmi kerlingar, svo a ekki var nema brk ein millum eirra. En er kerling hefur
lesi ulur snar, egir hn um hr, og verur rds ess vs, a kerling getur eigi
sofna; tekur hn a tauta vi sjlfa sig hlfum hljum, og heyrir hsfreyja, a
a er v lkast sem hn ri vi einhvern og tveir tali saman, og spyr annar, en hinn
svarar, og eru hrkaru; og a kerling talai lgt, heyrir hn hvert or, og
tekur kerling svo til mls:

Hvernig tla hsbndanum hrna li nna?

Og a er allt vi a sama, ri og skpin ara stundina, hrmungarnar,
hrellingarnar og harmkvlin ess millum.

Er honum leita nokkurra ra?

Og a lzt vera a leita honum ra, j, ra - en hver eru rin? J, a eru
rin, a r sitja arna og rorra uppi yfir honum, en ekki verur v a vegi a reyna
til a koma af sr bari ei sendingunni - fyrirgefu mr, a g blta.

En a mun sums ekki eiga a vera sending?

nei, ekki vill a heyra a, og er a sending; hn gengur hrna eins og grr
kttur hverju kvldi og ltur ldungis eins t og hn Hamars-Skotta, sem fylgdi
Hvammsflkinu mnu ungdmi; j, miki var um draugagang hr sveitinni, drottinn
minn, voru eir hr: hann Mri og hann Goggur og fjandinn hn Hamars-Skotta og
lii, sem henni fylgdi; hn drap einu sinni ar Lundi fjrar skstu rnar hsinu
einni nttu og sligai bleikmalttan kapal, mesta lfaldagrip, braut bastofuhurina,
stal ketinu af rnum r eldhsinu og sleikti ofan af trogunum og fr ofan dallana -
krftugur er hann satan, s baur tranni, brnum vantrarinnar - fyrirgefu mr, a
g blta - anga til hann orvarur heitinn kom henni fyrir og setti hana niur
honum Skrattahvammi; vri hann kominn hr ea annar eins maur, vri hann ekki lengi
a sj fyrir essari sneypu; - og var hann Mri fallegur, hann drap n sums kna
bsnum ar Leiti, nborna og brfeita, en hann setti hann n niur lka, hann var
maur, sem kunni fyrir sr.

En hver tli n hafi sent enna skratta hinga?

Hver nema hann Grmur, hann hefur fengi einhvern til ess.

rdsi leiddist a heyra etta rugl urar og segir v htt vi uri:

heldur fyrir mr vku me ruglinu r, urur gamla, enda held g a s ekki
arflegt hjal, sem ert a tauta vi sjlfa ig.

segir urur: hefur lagt ig arna, rds mn, g var ekki a tauta neitt
nema bnirnar mnar, eins og g er vn, kelli mn, og n fer g a sofa.

San agnar kerling, en er hn hafi aga litla hr, heyrir rds, a hn tautar
enn nokku, og segir urur:

N les g seinast bnina um au sj Jes nfn: Fyrsta Domino, anna Meus, rija
Messas, fjra Rabbuni, fimmta Emanuel, sjtta Lvarur, sjunda Benidictus, ll essi
sj nfn set g yfir mr og undir og allt um kring og milli mn og allra minna vina og
djfulsins erindsreka; amen.

A svo bnu sofnai urur, en ekki var hsfreyju svefnsamt, og getur hn ekki sofna
og a mest af eim orskum, a henni flugu huga msar hugsanir. A snnu lagi
rds engan trna ru kerlingar og virti a sem vita hjal og hgilju, en samt
gjri a svo miki a verkum, a hj henni vaknai umhugsun um sjkdma bnda sns,
og gjri a henni v meiri ra, a hn n var einrmi og hn n setti sr fyrir
sjnir, hver endalok veikindi hans kynnu a hafa, og fannst henni sem hana rai
fyrir v, a essi stt mundi leia hann til bana. Hn myndai sr sorg sna eftir
hann og hver bgindi hn mundi komast , egar hn yri einstingur og tti a berjast
vi msar rautir ekkjustandi. datt henni og hug, hversu forsjlega au hjn
hfu breytt, a au hfu ekki neina rstfun fyrir fjrmunum snum, ef annars hvors
missti vi. a srnai henni og mest a vita, a svo leit t sem meginhluti hinna
litlu fjrmuna, er yru eftir bnda sinn, mundu falla hendur sra Sigvalda, en
unni hn honum szt allra manna nokkurn pening af eim a hafa, og gramdist henni a,
a svo skyldi fara, a hann bri sigur r mlum eirra, en beitt slgsmunum einum og
prettum. Sigrnu unni hn mest allra lifandi manna og vildi gjarnan, a hn yri ess
anjtandi, sem au ttu, en til ess s hn engin r, vri og Sigurur bndi hennar
horfinn allri rnu, svo a ekki mtti slkt vi hann ra. essar og vlkar hugsanir
hldu vku fyrir rdsi alla nttina, og var hn heldur angurvr. En egar skammt
lifi ntur, sofnar rds, og vaknar hn vi a, a stutt var hendi vanga hennar;
er Sigrn ar komin, fstra hennar, og er ori bjart af degi. Segir Sigrn , a
Sigurur fstri hennar s vaknaur og hafi hann sofi nokkurn veginn vrt mestalla
nttina, s hann n me ri og vilji tala vi hsfreyju. rds gengur til
svefnherbergis eirra hjna, situr Sigurur upp vi heradnu, heilsar hann konu
sinni, og sezt hn rmstokkinn; tekur Sigurur bndi svo til ora:

Gu hefur gefi mr a, a g hef geta haft ga vr ntt, g hef sofi anga til
an, litlu ur en komst, og hef n fulla rnu sem stendur, en drottinn m ra,
hva a verur lengi. En bstu vi v, elskan mn, a vi eigum n skamma hr eftir
a vera saman, v svo segir mr hugur, a g eigi n ekki langt lifa; g hef aldrei
lagzt fyrri veikur, og mun etta vera mn fyrsta og sasta lega, og ykir mr gott
til a hugsa til minnar heimferar, og dey g drottni og er sttur vi heiminn; g
vona, a gu leii ig og styji, a sem tt enn lifa.

rds trfelldi og laut ofan a manni snum og kyssti hann egjandi, en Sigurur hlt
fram tlu sinni me r og stilli og segir:

a vildi g, elskan mn, a nytir ess litla, sem eftir mig verur, a er ekki til
tvskipta, en a gti ori r til uppeldis, ef a vri deilt, getur gjrt
vi a eftir v, sem r lzt.

tlaru ekki til, a a haldist, sem presturinn hermir upp ig um jarakaupin?

Ekki vil g a haldist, v ann gjrning gjri g ekki me fullri skynsemi, og a
ekki a standa, sagi Sigurur.

a skal heldur aldrei vera, a hann fi nokkurt hundra, ef g m ra - en
verur, Sigurur minn, a g a v, a tt ttingja, sem a rttu a taka arf
eftir ig, og mr s svo vari, a g hefi helzt ska, a essar reytur, sem vi
eigum, fri allar einn sta - v var henni liti til Sigrnar, er sat ar rmi
snu - er a rtt, sem rtt er, og uni g v betur, a rttir erfingjar nir
fi a, sem eir eiga, heldur en eir, sem ekkert tilkall eiga til fjrmuna inna, en
vilja n eim me svikum og falsi.

g engan erfingja mr vitanlega annan en hann r brur minn, og er g viss um, a
hann gjrir ekki tilkall til arfs eftir mig, ef hann veit, a g hef nafna rum
eigur mnar, ur en g dey; hann er velmegandi maur, og dregur hann lti um essar
reytur, sem eftir mig kunna a vera, og svo veizt , rds mn, a vi einhvern tma
veittum honum litla asto, langt s san, og g ekki von , a honum farist svo
mannlega a seilast eftir essu smri.

rds agi um hr, eins og hn hugsai sig nokku um, en san segir hn:

Mr ykir a n ekki alllklegt, sem segir, elskan mn, eftir eirri kynningu, sem
g hef af brur num; en etta s n svona tala af okkur, ekki g svo
verldina, a ngir munu vera til ess a segja, eftir a ert dinn, a g hafi
dikta etta allt upp, ef ekki vita fleiri menn af vilja num, og me v etta er
inn vilji, a g veri njtandi ess litla, sem hr er - gu veit, hva lengi g arf
a halda v - er a mitt r, a etta s gjrt skriflegt og vottanlegt, og ef
gu sparar ig svo lengi, a brir inn rur komi hinga, getur hann sjlfur sagt
sinn vilja, hvort hann tlar a kalla til arfs ea ekki.

a vil g , sagi Sigurur, sem r snist, elskan mn. En ekki er vst, a g eigi
lengi lifa, og vil g ekki, a v s fresta.

Eftir etta samtal br rds vi, lt hn skjta hesti undir vinnumann einn og ba
hann ra sem hvatast og hitta r brur Sigurar og fra honum orsending, a
Sigurur biji hann a koma til Hlar samdgurs; annan sta sendi hsfreyja bo til
nstu bja vi Hl og gjri bndum eim, er ar bjuggu, or a koma til fundar vi
sig. rur brir Sigurar bj a eim b, sem heitir a Holti, a var nsta hrepp
vi Staarskn og ekki mjg langt fr Hl. rur var nokkru yngstur eirra brra,
hafi hann fyrstu veri fltill, en Sigurur var orinn efnaur vel, og efldi
hann brur sinn mjg til bs; en me v rur var framkvmdamaur gur og
bsslumaur, grddist honum brtt f, og var hann n talinn me gildustu bndum ar um
sveitir. rur br skjtt vi, er hann fkk orsending brur sns, og rur hann til
Hlar; eru og ar komnir bndur eir, er rds hafi or til sent. Sigurur var
enn me fullu ri. Segir hsfreyja ri erindi, og talast eir brur san vi, og
fer allt vel me eim; segir rur sem var, a hann mundi ekki f skorta, hann
sleppti llu arfstilkalli eftir Sigur, enda mundi ekki s arfur nema svo miklu, a
hann mtti ekki vel af sj. Kemur eim a llum samt a gjra skuli brf ar um;
en me v vottarnir ttust eigi svo ritfrir, a eir treystu sr til a skrsetja
gjrninginn, var hsfreyja sjlf a rita hann og stla; var hann ess efnis, a
Sigurur bndi gefur konu sinni eftir sinn dag allar eigur snar, fastar og lausar, og
skuli enginn maur annar hafa tilkall til arfs eftir hann, og skuli ll au gjafabrf,
hverju nafni sem nefnist, er essu vri gagnst, gild og marklaus. Er san
gjrningurinn upp lesinn fyrir Siguri, og ltur hann setja innsigli sitt undir hann.
essu nst ritai rur nafn sitt. undir me eim formla, a hann fyrir sitt leyti
afsalai sr llu arfstilkalli eftir Sigur fyrir sig og sna erfingja, og san
innsiglai hann a; en er vottarnir skyldu undirskrifa, vottaist a, a hvorugur
eirra hafi numi svo miki leturgjr, a eir mttu rita nfn sn; var Sigrn
til fengin a skrsetja nfnin, og handsluu eir au. Eftir a riu vottarnir
brott, en rnr dvaldist ar eftir Hl og vildi vita, hver endir yri um
sjkleika Sigurar. Var Sigurur enn mlhress a eftir var dagsins, en a aftni tk
honum aftur a yngja, svaf lti og vrt um nttina og andaist nsta dag eftir.
Harmai kona hans mjg lt hans, en bar harm sinn me stillingu mikilli.




SEINNI HLUTI



I. KAPTULI

Tilkall prests til Hamars

Skmmu eftir a, a Sigurur var andaur, var maur sendur fr Hl til Staar a
segja presti fr, hver tindi ar hfu gjrzt um andlt Sigurar bnda, og flutti
hann presti au or fr ri brur Sigurar, a hann mundi standa fyrir tfr brur
sns, og ba hann prest tiltaka greftrunardaginn. Sra Sigvaldi sat stofu, er honum
brust essi tindi, og uru honum au or af munni, a hann sagi, a gu skyldi vera
lofaur fyrir hans lausn, og hummai vi, sagi san sendimanni greftrunardaginn og
rtti um lei njan ttskilding r vasa snum a sendimanni me eim ummlum, a hann
skyldi hafa a fyrir mak sitt og ttu hj Sigurar sns heitins jafnan gott skili.
Fjrum dgum eftir a var Sigurur jarsettur a Sta, og st rur fyrir tfrinni,
og fr hn vel fram og erfi drukki a Sta; komu til ess margir hinir heldri bndur
r sveitinni, en Bjarni Leiti var einn lkmanna. Sigrn orsteinsdttir st fyrir
beina me ri, en ekki kom rds hsfreyja anga, og lgu sumir menn henni a til
mlis, v venja var til, a jafnt fylgdu konur sem karlar ttingjum snum og
venzlamnnum til greftrunar, en rds lt sem hn heyri a ekki, hva menn tluu
ar um, og sat heima. egar vi erfidrykkjuna minntist prestur vi r, hvort honum
vri eigi kunnugt um kaup eirra Sigurar heitins Hamri og a s jr mundi v ekki
koma til viringar eur arfaskipta eftir Sigur. rur eyddi v umtali og kva ngan
tma til a tala um a sar, og sleppti prestur eirri umru a sinni, enda sndist
honum a r a fast ei til vi r, a minnsta kosti ur hann hefi greitt
lksngseyrinn, fkk prestur hann og me gum skilum og allrflegan. Rur n hver
heim til sn eftir erfi. Lur n svo fram um hr, a prestur situr bi snu, og
gjrist ekkert til tinda.

En er rmur hlfur mnuur var liinn fr jararfr Sigurar, bst prestur a heiman og
hefur me sr tvo landseta sna ar af nstu bjum. Rur hann fyrst til Hamars og
hittir ar ri bnda ti og segir honum:

Svo er, rir bndi, sem munt heyrt hafa, a g er orinn eigandi a Hamri; n vil
g segja r, a skilmlar ykkar Sigurar um b na og upph jararafgjalds vil g,
a haldist. Landskuldina borgar mr, rir minn, fardgum vor, og gjri g ekki
ara breytingu henni en , a g vil hn s ll fru, sta ess galzt
Siguri heitnum sextu lnir tilteknu og rjtu pr af lesi, smjri er sjlfsagt
a venju tu fjrungar eftir fimm kgildi jararinnar, velverkair til mn reiddir
fyrir nstkomandi Mikaelismessu.

rir kvest ekkert til vita um a, a Sigurur hefi selt presti Hamar, og svo mundi
hann a venju flytja leigur og landskuld a Hl, nema ekkjan segi sr anna vi a
gjra.

Prestur spuri ri, hvort hann rengdi a, sem hann segi, a hann vri orinn eigandi
Hamars. rir kvast hvorugt gjra, en lta mundi hann rdsi Hl landsdrottin
sinn, ar til hn segi, a hn vri bin a selja Hamar. Prestur sagi, a hann ri
gjrum snum um a - en v lsi g yfir, segir hann, svo a essir menn heyra, sem
hr eru vi staddir, a greiir mr ekki landskuldina fardgum, tem snir ig
ekki hlinn og ausveipinn, eins og einum gum, rlegum landseta byrjar og hfir vi
sinn landsdrottin, heimila g r jrina Hamar, liggjandi Staar skn, til allra
nota og afnytja.

rir kva sig litlu vara, hver or prestur hefi hr um, og gekk inn, en prestur st
bak hesti snum, og var ftt um kvejur eirra ris.

Biur prestur fylgdarmenn sna ra til Hlar, og gjra eir svo. Ekki var manna ti
Hl, og skipar prestur fylgdarmnnunum a berja dyra. Kom vinnukona ein til dyra, og
biur prestur hana segja hsfreyju, a hann s ar kominn og vilji finna hana; gengur
rds hsfreyja t og heilsar presti og vsar honum til stofu og svo eim
fylgdarmnnum hans; situr prestur ar um hr, og ltur rds Sigrnu veita eim
beina, en sjlf situr hn stofu og rir vi gesti. Er prestur allblur mann vi
rdsi, kvest hann vera ar kominn til a vita, hvernig hn berist af eftir ann
mikla mannskaa, er hn hafi ori fyrir lti bnda hennar, og fer hann ar um mrgum
fgrum orum, hve mikil eftirsj sr og rum hreppsmnnum s a svo gtum manni sem
Sigurur hafi veri. rds jtti v, sem prestur sagi, en aus var henni, a
ekki fannst henni miki til fagurgala prests. Snr prestur essu nst ru sinni
tt, a hann spyr hsfreyju um fyrirtlun hennar og hvort hn hafi hyggju a halda
fram bskap ea segja Hl lausri og svo um a, hvern hn hafi hyggju a taka sr
til runeytis ea lgranda, og lt prestur sr heyra, a hann mundi ekki fs til
ess starfa, ef hn skti ess. rds svarai presti hgt og stillilega, kvast hn
litla fyrirhyggju hafa um hagi sna a svo stddu; mundi a helzt vera, a hn
reyndi til a hokra eitt r enn og ekki segja Hl lausri hi nsta ri; en ar sem
prestur lti sr heyra, a hann mundi gjrast lgrandi hennar, kvest hn kunna
honum akkir fyrir tilbo sitt, og vri gott a eiga ess von sar, ef hn leitai
ess. egar prestur hafi stai nokkra stund vi Hl og noti beina ess, er
framborinn var, fer hann a sna sr ferasni, tekur til hatt sinn og vettlinga og
ltur sem hann tli n egar brott. Hsfreyja var stofu, og vindur prestur sr
a henni og segir:

Eftir a hyggja og a a g, g var nrri v binn a gleyma nokkru af erindinu; g
kom hrna, rds mn, me a, sem r eigi hj mr, a mun vera kominn tmi til a
losa sig vi a.

rdsi setti dreyrraua t undir eyru, og var sem hana undir eins rai fyrir,
hverjum erindagjrum sra Sigvaldi vri ar kominn. Hn lt samt sem sr yri ekki
bilt vi og segir:

r eru eitthva a gjra a gamni yar, prestur minn, nna, ekki skil g , hva a
getur veri, sem g hj yur. a mun heldur vera svo, egar llu er botninn
hvolft, a r eigi eitthva hj mr; a kemur t einhvern tma a skuldadgunum
fyrir , sem eiga a gjalda llum stttum, og r munu, sem von er, vilja, a g sni
einhvern lit a gjalda yur, eins og vant hefur veri, um a vorar.

J, tlum ekki um a, rds mn, a hefur allt veri me heiri hinga til, en g
heyri r skilji mig ekki, g kom hrna me skildingana, sem r ttu hj mr.

Margur er rkari en hann hyggur, sagi rds og hl vi kuldahltur, ekki hugsai g
a, a vi hjnin hefum tt peninga geymslu hj yur, prestur minn.

a eru peningarnir fyrir partinn, g vi Hamarinn, sem hann Sigurur minn slugi
seldi mr og g fr a rnast eftir a kaupa haust; a er, eins og r viti, sextu
rkisdalir, og g tla a losa mig vi , ur en g eyi eim, hum, hum.

Ekki tel g til neinnar skuldar, prestur minn, fyrir Hamar, sagi rds, njti r
peninga yar, ekki mun g girnast , en hitt hef g einhvern tma sagt yar ur, a
Hamar mundu r aldrei eignast, mean g tri, a minnsta kosti ekki me rttu.

a hefur n hvort okkar sna meiningu um a, rds mn, hum, hum, en r viti ,
a g hef hndum afsalsbrf mannsins yar sluga fyrir kotinu, hum, hum, og tla g
mr muni duga vi yur og r minn Holti, hum, hum, sagi prestur.

Ekki urfi r a minna mig, sra Sigvaldi, einstingsskap minn, veit g a, a g
er ekkja og engan a; samt vantreysti g v ekki, a gu geti ekki vaki einhvern
upp til ess a veita mr lisinni, hefur a og veri sagt, a illa sezt oft ofsinn,
sagi rds, og su menn tr hrutu af augum hennar, lkast sem hgl vri.

a su menn, a presti br heldur en ekki vi essi or, af v a tk hann a
velta tuggunni hraara munni sr en hann var vanur; svarai hann af mestu
stillingu og segir:

Ekki tek g essi or til mn, rds mn, anna ml er a, g vilji, a or og
gjrir haldist og Sigurur minn s ekki gjrur myndugur grfinni, eins og hann
hefi ekki veri fjr sns randi, mean hann lifi; og kemur etta vst til af v,
a r ekki ekki rtt, hvernig stendur og hvernig kaupbrfi er laga, enda skulu
r n f a heyra a, v g hef hr afskrift af v vasa mnum.

rds kva sr standa sama, hvort hann lsi a eur ekki; dr prestur r vasa
snum skjal nokku og las, og var a annig:

Anno Domini 17.. framfr og fullgjrist a Sta svoltandi sala jrinni Hamri, a
g undirskrifaur gjri kunnugt llum, sem etta mitt brf heyra og lesa, a g sel hr
me fr mr og mnum erfingjum eignar- og alsjr mna og konu minnar, Hamar,
liggjandi S....hreppi, 30 hundru a drleika, me 5 sauar kgildum og eins
hundras og tuttugu lna landskuld, samt llu, sem tri jr fylgir og fylgja ber, og
eim landamerkjum, sem a fornu veri hafa og vera eiga, heiurlegum prestinum sra
Sigvalda rnasyni til Staar fyrir 120 rkisdali, er skulu af honum betalair vera a
mr afgengnum upp ann mta, a einn fjrapart eur rjtu rkisdali lki hann til
nafna mns Sigurrs, sem er sonur ur umgetins sra Sigvalda, hverjir honum af mr
eftir minn dag gefnir eru sem ein rjfanleg testamentisgjf; rum fjrapart eur
rjtu rkisdlum andvirisins beheldur velnefndur sra Sigvaldi fyrir sig, en
skuldbindur og obligerar sig og sna erfingja til eina heiurlega grafskrift eftir mig
a lta foranstalta og hana san gylltum rmmum kirkjuna hr stanum lta
upphengja. Loks borgi hann sextu rkisdali til konu minnar og annarra minna lglegra
erfingja. Mean g lifi, skil g mr a hafa ll umr trar jarar, ga og prfit,
n alls tilkalls af kaupanda. Segi g svo velnefndan sra Sigvalda han af rttan
eiganda a jrunni Hamri, riftalaust af mr og mnum erfingjum. Hr mt lofa g,
sra Sigvaldi rnason pastor loci, fyrir mig og mna erfingja alla framanskrifaa
skilmla llum eirra puncter og clausulis a uppfylla.

Setjum vi svo essu okkar kaupbrfi til stafestingar nfn okkar og hjrykkt signeti
a nrverandi eim dndismnnum, heiurlegum hreppstjra gmundi Jnssyni og
heiurlegum bnda Erlendi Bjarnasyni.

actum ut supra.

Sigurur Jnsson (L.S.)
Sigvaldi rnason (L. S.)
gmundur Jnsson hreppstjri (L.S.)
Erlendur Bjarnason (L. S.)

Brf etta las prestur stillt og hgt, en rds hsfreyja hlustai , og su menn
henni ekki brega. En er prestur hafi lesi, rttir hann brfi a rdsi og segir
hlfglottandi:

Vilji r ekki lesa a sjlf, heillin g, en byrgjast skal g, a rtt s
eftirriti, og rignalinn hef g hj mr heima vel geymdan, hum, hum; haldi r, a
a s svo illa um bi, a v veri hnekkt, ea hva virist ykkur, vinir? segir hann
vi fylgdarmenn sna, og sgu eir, a sr sndist sem presti, a ekki mundi hgt a
vefengja a. Tekur prestur anna skipti a reifa til kjlvasa sns, og dregur
hann ar upp sj ekki allltinn og setur bori, leysir fr, en segir san:

Hr er ekki anna eftir en telja yur peningana, rds mn, en essa heiursmenn,
sem hr eru nrstaddir, hef g bei a vera vi og sj, a g afhendi yur - og
hellti san peningunum borf og tlai a fara a telja. st hsfreyja upp,
gengur fram mitt stofuglfi og segir til fylgdarmanna prests:

ar sem sknarpresturinn hefur teki ykkur hinga til a vera vitni sn vi afhendingu
peninga, er a sjlfsagt, a i vitni um a, sem i sji og heyri, og lsi g
v yfir ykkar heyrn, a g ekki tek vi nokkrum skildingi af honum v skyni,
a a s andviri fyrir Hamar; og svo megi i hafa a eftir mr, a g lsi sra
Sigvalda heimildarmann a hverri fu Hamars landareign; en knist yur, prestur
minn, a vera hr stofunni og yfirlta fjrsji yar um stund, er yur a
heimilt, en ekki stend g lengur hr, ar e g hygg, a r hafi afloki brnasta
erindinu, fyrst a hugga mig, eins og yar embtti heyri til, eftir lt mannsins mns,
og ar nst a sna mr ltil deili ess, hva r eru eigingjarn og hvers g m
vnta mnum einstingsskap; en g fer n a kasta bt peysuna mna, sem g htti
vi, egar r komu, og a tla g mr arfara.

egar hsfreyja hafi sagt etta, gekk hn r stofunni, en lsti henni ekki eftir sr.

Mean hsfreyja lt dluna ganga, st prestur sem agndofa, og var honum orfall, en
er hann s rdsi ganga r stofunni, kallai hann eftir henni, en hn var egar
burtu. Prestur hugsai n lklega, a hsfreyja mundi vonum brara koma aftur og
fkkst ekki um, raar hann peningunum bori og telur vandlega; eftir a gengur
hann um hr um glf stofunni, en er honum tk a lengjast um afturkomu hsfreyju,
rir hann til vi annan fylgdarmann sinn, a hann gangi til bastofu og kalli hana.
S fr, er sendur var, og kemur hann a ltilli stundu liinni og segir, a rds
finnist ekki og ekki viti heimilismenn, hva af henni hafi ori. Er hennar n leita
ti og inni, og fannst hn ekki a heldur. Mean leitinni st, gekk sra Sigvaldi
fram og aftur um glf stofunni og var heldur ungt skapi; tuggi hann n svo kaft
tbaki munni sr, a undrum gegndi, og sptti um tnn sr svo tt, a strir
straumar af tbakslegi kvsluust um allt glfi eins og r leysingu yfir slttar
eyrar, en tuggurnar, sem hann kastai jafnum t r sr glfi hlfnotuum, lgu ar
eins og streflis jakar, egar strstraumsfl hefur broti axlarhan m vordag og
kasta honum upp sjvargrundir, en sjrinn san falli aftur t undan.

Loks komu fylgdarmenn prests aftur stofuna og sgu ess enga von, a rds fyndist,
mundi hn vera hlaupin til nstu bja. egar prestur heyrir essar frttir, seilist
hann me hendinni ofan vestisvasa sinn og dregur ar upp enda nokkurn af rullutbaki
og stfir af honum gan umlung og veltir munni sr, gengur san a borinu og
sveiflar skyndi peningunum saman og hirir, en segir san vi fylgdarmenn sna:

i hafi veri vitni til ess, a g hef framboi rdsi peningana - eir kvu
j vi v - og svo, a hn hefur neita a taka mti eim a essu skipti; tek g
v aftur, en grunur minn er s, a g svo aeins frambji nsta sinn, a hn sji
sr smra a veita eim vitku, ella hafa ekkert.

San tekur prestur hatt sinn og vettlinga og kveur fylgdarmenn sna til brottferar,
og ra eir svo heim til Staar vi svo bi.



II. KAPTULI

Ragjr eirra fstra

Ekki var svo sem fylgdarmenn prests hugu a rds hsfreyja hefi stokki ara bi,
hn fyndist ekki, er hennar var leita. ar Hl var gangaloft eitt lti, sem
haft var til ess a geyma mislegt. anga hafi hsfreyja fari, mean leitinni
st. Sigrn vissi gjrla, hvar fstra hennar var, en vildi ekki segja til hennar. En
er eir prestur voru fyrir stundu burt rinir, gengur Sigrn til loftsins a vitja
fstru sinnar; situr rds kistu, sem var ar loftinu, og styur hnd undir
kinn, og sr Sigrn, a hn grtur; gengur hn til hennar og varpar hana bllega
og segir:

, a liggur eitthva illa yur, fstra mn g, og klappar um lei kinnina
fstru sinni.

i, nei, nei, sagi rds og strauk um lei trin r augunum sr, a er ekkert,
elskan mn, g hristi a fram af mr, en maur getur ekki alltnd a v gjrt, a
hvarfli eitthva a manni einrmi; mig gildir einu, hva heyrir og sr, fstra
mn, en ekki er a eftir skapi mnu a lofa heiminum a hafa trin mn a leikfangi,
og er g ekki a hargerari en allir arir, a g geti ekki grti. Reynslan hefur
kennt mr a a er lti li v a vola framan verldina: hn hir ann, sem
hefur einhverja tilfinningu, en heirar ann, sem er tilfinningarlaus. egar g var
num aldri, fstra mn, grt g af llu, hva lti sem bjtai, allt eins og
grsin, sem digna upp, undir eins og dregur fyrir slina; n er g eins og steinarnir,
sem vera aeins valir nturnar; egar g er einrmi ea leggst t af og get ekki
sofi, verur mr a, a g hugsa um hagi mna og einstingsskap, og get g
grti, egar gu sr a, en ekki mennirnir.

Um lei og rds sagi etta, strauk hn aftur me svuntuhorninu um augun sr, og
allt einu var eins og hn vri orin annar maur; segir hn , eins og hn vildi
eya essu umtali, bltt fram vi Sigrnu:

eir munu vera farnir, presturinn og fylgdarmenn hans?

J, sagi Sigrn, eir eru komnir sta fyrir gri stundu; eir voru lengi a leita
a yur, en g sagist ekki vita, hvar r vru, af v mig grunai, a yur gilti a
einu.

a var rtt gjrt, Sigrn mn, g ttist vera bin a tala vi hann a, sem g
tlai; en g arf a segja r, hva hann var a erinda, gi maur; hann kom sums
hinga me peninga fyrir Hamarinn, sem hann tlai a troa upp mig: svo a er
aus, a honum er alvara, blessuum, a krkja koti, og a er lklegast, a honum
takist a; a sr , a g er kvenvfla og engan a og szt nokkurn ann, sem hefur
vit og kjark til a rtta hluta minn, en svo er mr vari, Sigrn mn a heldur vildi
g vita a, a veri hans Hamars gengi mlskostnainn, en a hann sra Sigvaldi
eignaist nokkurn tma eina fu honum, v hann hefur fari a essu llu me girni
og prettum.

a er von segir a, fstra mn g, sagi Sigrn, , mr er svo illa vi baan
karlinn, a hann skuli vera a essu vi yur, g vildi hann vri dauur, karlskrunkan.

skau ess ekki, elskan mn, sagi rds, biddu heldur ess, a hann vri orinn gus
barn, a vri honum arfara.

Tkstu vi peningunum af honum? sagi Sigrn.

Nei, nei, ekki er g farin til ess enn , Sigrn mn, og g mun varla, fara til ess
fyrst um sinn; a skal vera annahvort um a, a hann aldrei fi Hamar, ellegar ,
eins og honum er krast, a hann njti hans fyrir ekkert; a var raunar vilji minn, ef
allt fer eins og forma er fyrir r, fstra mn, a einhver annar en sra Sigvaldi
yri anjtandi Hamars, en a ltur svo t sem a uppfyllist ekki, g hafi
eitthva hugsa.

Sigrnu rofai , hva fstra hennar tti vi, og segir:

Vilji r ekki, fstra mn, skrifa honum til og lta hann vita um etta; g er viss
um, a hann vill styrkja yur, svo sem hann getur.

Hverjum, ttu vi, Sigrn mn?

g tti vi skrifair honum rarni til, sagi Sigrn og blronai t undir eyru.

J, sagi rds, hann er n langt burtu, og svo er hann bundinn ba sk, sem
maur segir, ar sem mgur hans hlut; en ekki er a ar fyrir, skyldastan held g
hann vera til ess a styrkja mig, v ekki er a annars vegna, a mig langar til a
halda jarartetri, en a i gtu noti hennar, og svo lzt mr rarin, og ekki
g hann lti, sem hann muni ekki lta hluta sinn fyrir llum, ef hann annars tekur a
sig; en hvernig g a koma brfi til hans, Sigrn mn?

g held a vri bezt, sagi Sigrn, rtt a senda til hans eur a bija einhvern,
sem fer han r sveitinni til trra, fyrir a.

J, g tla a ra a af a skrifa honum, sagi rds og hugsai sig um dlitla
stund, j, g tla a ra a af, til hvers sem a verur; g tla a senda a me
honum Gsla Grundum, g veit hann tekur af mr mia, egar hann fer suur, og hann er
trr og rvandur.

r fstrur tluu n etta ml, og var a r eirra a rita rarni og segja honum,
hvar komi s; skrifai rds sjlf brfi; segir hn honum fyrst fr lti Sigurar
bnda sns og hver harmur sr hafi veri missi hans. San tjir hn honum fr
kaupmla eirra Sigurar heitins og prests og hvernig a hafi atvikazt og a prestur
telji n Hamar orinn sna eign; biur hn rarin sjr um sitt ml, og a lyktum
ltur hn rarin ra , a a s tlun sn, a hann veri anjtandi eirra efna, er
hn eigi, ef hann eigi Sigrnu, eins og r s fyrir gjrt, og rur hn honum a koma
norur um vori og taka vi bi Hl, ar til honum veri veitt brau. Sigrn ritai
og rarni brf eigi allstutt, en ekki er ess geti, hvert efni var. Lur n fram
veturinn, og gjra r Hlarfstrur Gsla Grundum or a finna sig, ur hann fari
suur til rranna, og heitir hann v a fara ekki svo suur, a hann finni r ekki
ur.



III. KAPTULI

Eftir viskipti eirra rdsar sat sra Sigvaldi bi snu og sng messur, sem venja
hans var til; og lur n fram til jla, svo a ekki ber til tinda anna en a, a
Staarhrepp kom upp orasveimur nokkur og fr fyrstu allhljtt. Var a n sagt um
Sigrnu Hl, a hn vri ekki hindru ea fri ekki kona ein saman. ttu etta
ekki allltil tindi, v Sigrn var talin einhver hin frasta og efnilegasta stlka
sveitinni. Fregn essi fr b fr b hraara en hersaga, og fylgdi ar me s
kvittur, a Egill sonur Grms mehjlpara mundi vera ar viriinn, a alllklega
hefi lti veri af v Hlarflki. Enginn vissi, hvaan essi orasveimur var
fyrstu kominn; sgu nokkrir, a eir hefu frtt a fyrst stanum, en arir ttust
hafa heyrt a af heimilisflki Hl. Enginn maur heyri sra Sigvalda nokkurn tma
segja fr essu, en jafnan, er einhverjir utanbjarmenn komu a Sta, spuri hann
meal annarra frtta lei: tli a s satt, ttis kvisi, sem menn eru a
fleygja hrna sveitinni, a a s fjlgunar von ar Hl? Ef n svo bar undir, a
gestur kvast hafa heyrt eitthvert hop um a, kva prestur jafnan svo a ori, a
etta mundi ekki vera anna en mas og tilhfulaus vttingur, og hlt langa og fagra
ru um a, a varlega vri trandi llu, sem sagt vri, en endanum var s
niurstaan, a hann sagist ekki vita, hverjum hann tti a tra, ar e svo margir
sannorir menn, sem hefu s Sigrnu, fullyrtu a, a hn vri ekki einsmul. Aftur
mti, ef gestur ttist ekki hafa heyrt neitt um enna orasveim, sagi prestur: N,
a var lklegra, a a vri ekki nein tilhfa v, sem flki er a slara, fyrst
hefur ekki heyrt a, g tri v heldur ekki, gurinn minn, en v er verr og
miur, altala er a. Engir, sem komu a Sta, fru v a llu jafnnrir um enna
orasveim; eir, sem hfu heyrt ur einhvern vning af honum, stafestust trnni
v, a hann mundi ekki me llu orsakalaus; hinir, sem ekkert hfu ur um etta
heyrt, fengu ngilegt nesti til nsta bjar. Fr n essi fregn um sveitina, en eins og
tum verur, egar einhver tilhfulaus vttingur er borinn bja milli, voru a
sumir, sem lgu trna hann, en arir bru a til baka ea ltu sr litlu standa,
hvort sannara vri. a var hvorttveggja, a r Hlarfstrur ekki komu marga
mannfundi um veturinn ea ttu miki tal vi utanbjarmenn, enda barst etta ekki
fyrir eyru eirra.

jladaginn var messa a Sta, og fr Sigrn til kirkju samt nokkru af
heimilisflki fr Hl. Frost var miki um daginn, og sl kulda a Sigrnu kirkjunni,
og var hn allbragleg andliti, eftir v sem hn tti a sr a vera. Eftir messuna
fr hn brlega sta, en sumt af kirkjuflki fr bastofu og drollai eftir. Var
Gurn rskona allskrafhreifin vi kvenjina, og kom ran mest niur Sigrnu.
Spuri hn a, hvort enginn hefi teki eftir, hvernig Sigrn fr Hl hefi liti t
dag; a vri ekki a marka, sem sr sndist, en svo hefi hn komi fyrir snar
sjnir, a annahvort hefi hn veri veik ea llu vri ekki logi, sem um hana vri
sagt. Flestar, sem vi voru, glottu vi og sgu, a a mundi ekki hafa veri hn ein,
sem hefi teki eftir v, hvernig Sigrn leit t. Sra Sigvaldi gekk um glf
bastofulofti, egar Gurn hf umruna, og reykti; hann lagi ekki fyrstu til
mlanna, en glotti vi og hummai hlji, en segir san vi Gurnu:

ttir, systir g, ekki a hafa etta hjal, a er ekki vert a tra essum
vttingi; maur m ekki tra helmingnum af v, sem sagt er; i ttu ekki, systur,
a hneyksla stlkuna fyrir a, a hn er fl, hum, hum, ar til geta veri margar
orsakir; satt var a, undarlega braglaus var hn dag, hum, hum. - Eftir etta gekk
prestur burtu.

Lur n svo fram yfir njr, og bst Gsli Grundum til suurferarinnar. Kemur hann
a Hl og segir rdsi, a n muni hann taka vi brfi v, er hn hafi bei hann a
bera suur, v ferinni s heiti hvern dag, sem veur leyfi. Ekki var Gsli svo
kunnandi, a hann gti lesi kveju brfi; samt sem ur tti hann manna
skilsamastur me allt, er sent var me honum, og var oft sendiferum me brf og
peninga, og frst honum a jafnan vel og limannlega; hafi hann oft 20 eur 30
brf undir hndum. a var venja hans, ef einhver beiddi hann fyrir brf, spuri hann
ann, sem sendi a, hvert a tti a fara og til hvers; san skoai hann brfi
krk og kring, gi a, hva a var strt, hvernig lakki vri fyrir v, lagi a
san niur skju sna og sagi: a skal koma til skila. Enda brst a aldrei, a
tti hann einhvers staar a skila brfi, leysti hann fr skju sinni og skoai hvert
brf og tk jafnan a brfi, sem hann tti a skila, leit utan a og rtti a
eim, sem vi tti a taka, og sagi san: etta var g beinn a f r - ea: etta
brf hinga a fara - og st a heima. Hldu v allir, sem ekki voru Gsla v
nkunnugri, a hann vri fljtskarpur og flugls, en allir nkunnugir vissu, a a var
ekki, heldur hitt, a Gsli var svo glggur kvejur sem sauglggvasti smali
kindur, sem undir eins ekkir kindina af saubraginu og svipnum, hann sji ekki
eyrun ea marki.

rds gjrir n Gsla gan beina, en san fr hn honum brfi og segir:

Hrna er n brfi, sem g tla a bija ig fyrir, Gsli minn, og g tla a bija ig
a lta fara vel um a, a er raunar ekkert v, sem allir mega ekki vita, en a
er svo samt, a g vildi, a a kmist fram me skilum, Gsli minn, og v tlai g
ekki a senda a me rum en r, v g veit, a a m bija ig fyrir ltilri.

Og jja, rds mn, a skal vera eitthva til um a, en hvert a n sums a
fara?

a a fara til hans rarins prestsmgs, hann beiddi mig um ltilri haust, egar
hann kom hr; kemur ar vst vi?

Og a hef g sett, rds mn, a er rtt leiinni, og svo ekki g hann dlti,
san hann var hrna sveitinni.

fr honum brfi, sagi rds, og heilsau honum um lei fr mr og ar me, a
mig langi til einhvern tma a f seil fr honum aftur.

g skal segja honum a, sagi Gsli og skoai brfi krk og kring og stakk v
sig, munt frtta einhvern tma, hvort a kemur ekki fram.

Vi etta slitu au rds og Gsli talinu; fr Gsli heim a Grundum um kvldi. Sra
Sigvaldi Sta hafi einnig gjrt Gsla bo, a hann fri ekki svo suur, a hann tki
ekki af sr brf, og ht Gsli v; bj hann sig n a heiman, daginn eftir a hann fr
a Hl; tlar hann svo til, a hann komist um kvldi a Sta, af v a var
leiinni, taka ar brfin og halda svo sta. Hann hemur a Sta og hittir sra
Sigvalda, og er honum ar vel fagna; biur prestur hann a vera ar um nttina, segist
prestur ekki hafa vnt hans svo snemma, og s hann ekki binn a rita a, er hann
tlai. Er prestur hinn blasti vi Gsla og vsar honum til stofu; rir hann n vi
hann um hitt og etta og spyr hann meal annars, hvort hann muni ekki koma a B... og
hitta rarin mg sinn, tli hann einnig a bija hann fyrir brf til hans. Gsli
kvest ar mundi koma, v hann hafi brf til hans, sem hann hafi veri beinn fyrir.

Fr Hl, vnti g, sagi prestur og hummai vi.

J, a er ar af bjunum, sagi Gsli.

J, hn gat ess vi mig, hn rds mn, um daginn, a hn yrfti a skrifa honum
rarni mnum til, og var bin a bija mig a klra a fyrir sig og lta sig vita, ef
fer yri suur; g ori ekki anna en gjra henni or fyrramli, staldrar vi
svo lengi, Gsli minn, fyrir mig?

g held ess urfi ekki, sagi Gsli, g kom ar gr.

Og hn vissi af, a tlair suur? sagi prestur.

Meir en og margfaldlega, v g kom ar gr og sagi henni, a g fri suur.

a er gott, sagi prestur, og hn hefur lklega bei ig fyrir brfi?

J, a a vera einhvers staar brfmii hj mr fr henni, sem g lofai a koma
fram, ef g ver ekki svikari fyrir a.

Prestur lzt vera harla glaur, a svo vri, svo a hann yrfti ekki a senda til
rdsar, mundi hn hafa fengi einhvern annan til a skrifa fyrir sig. Spuri hann n
Gsla frtta r Hl og hvernig rds sn mtti; kvest Gsli ekki hafa ori skynja
annars en hn vri heilbrig, og lsti prestur v yfir, a sr vri str glei a
heyra a. spuri prestur, hvort Gsli hefi s Sigrnu fsturdttur rdsar. Ekki
kvast Gsli hana s hafa. Prestur hummai vi og sagi:

Hn mun ekki lta sj sig, stlkan, miki, egar utanbjarmenn koma ar, ef a er
satt, sem fari er a kvisa um, ea hefur ekki heyrt a eins og arir, Gsli minn,
a hn eigi ekki a vera sjk?

Gsli kvest ekki bera mti v, a hann hefi heyrt v fleygt, en aftur hefu
sumir bori mti v, og hldi hann a orum auki; ttu eir n tal um etta um
hr, en svo lauk samtali eirra, a Gsli var orinn ess fulltra, a svo mundi
vera sem prestur sagi og altala var. rttai sra Sigvaldi me v, a hann sagi:

Ekki er a fyrir a, Gsli minn, a g vilji koma v loft, mr tti vnna um, a
a vri satt um hana, stlkutetri, en v mun n vera verr og miur, hum, hum. En n
tla g bezt fyrir mig a fara a skrifa a, sem g tla, munt vilja komast sta
tmanlega morgun, og viltu ekki setja ig inn bastofuna til kvenflksins - en
hafir eitthva meferis, er r bezt a lta a vera hr ntt, g lsi hr
stofunni, og hr hefur enginn umgngur.

Og g hef n ekki neitt meferis nema pokasnigilinn minn, prestur minn, og er ekki
anna honum en skja me nokkrum brfum og svo nestisbiti, v g fer aldrei svo af
heimilinu essar langferir, a g hafi ekki gn me mr, v ef maur fer snemma
sta, er a ekki alls staar, a flk hafi greia tilbinn; en ar sem g er
kenndur b, hef g ann si, hafi g eitthva meferis, ber g a me mr og
sting v undir hfalagi hj mr, v margur getur veri misjafnlega vandaur.

vilt taka hann me r, Gsli minn, hum, hum, sagi prestur og var heldur svo
sem styggur vi.

Og ekki hrna, prestur minn, hr ekki g flk - egar r lofi honum a liggja hrna
einhvers staar; g tla a lta hann hrna skoti hj kistunni, sagi Gsli, og
trekai prestur a a ar skyldi enginn vi honum hreyfa, fylgdi san Gsla til
bastofu, og er hann ar um nttina gu yfirlti, en prestur skrifar um kvldi
stofu, og tekur Gsli vi brfunum um morguninn og heldur sta.



IV. KAPTULI

Fr rarni

Frir voru gar, og gekk Gsla greitt ferin; segir ekki af honum, fyrr en hann eitt
kvld kemur a B..., og hyggur hann a hafa ar nttsta. Kom hann a mund, sem
fjsamaur gengur til fjss, og hittir Gsli hann ar tninu; heilsast eir, og spyr
heimamaur hann almltra tinda, en Gsli segir af a, er hann vissi. Aftur frtti
Gsli heimamann, hvort ar heimilinu s ekki maur, er rarinn heiti Jnsson, v
hann hafi brf til hans a noran og svo til sslumanns, sem hann hafi teki
leiinni; kvest hann og tla a bija ar gistingar um nttina. Heimamaur sagi, a
um gistingu mundi honum ekki vera neita, a s ekki vani a thsa feramnnum - en
sslumann getur ekki fundi, hann er vanur a leggja sig t af rkkrunum, og m
ekki vekja hann, og ekki m hann heyra neinn hvaa; en rarin held g getir
fundi, mr sndist hann vera binn a kveikja hj sr hsinu, g skal fylgja r til
hans, sagi heimamaur.

kk er mr v, sagi Gsli.

Heimamaur fylgdi san Gsla til bjar og innar bastofuglf; ar var rum enda
bastofunnar hs undir lofti, og sat rarinn ar rkkrinu og las og skrifai, v
arar stundir hafi hann ekki til ess. Heimamaur lauk upp hsinu og segir rarni, a
ar s kominn maur a noran og hafi meferis brf til hans. rarinn st upp og
segir heimamanni a lta hann koma inn til sn, og gjri hann a. rarinn ekkti
brtt Gsla og tk honum vinsamlega og bau honum a sitja ar - ea ertu me nokkur
brf til mn, Gsli minn, og hvernig lur ar nyrra?

Allolanlega, sagi Gsli; ef au eru ekki tnd, ttu r a eiga einhvers staar
hj mr tv brf, og til sslumannsins eru tv, en anna tk g leiinni, hitt er fr
honum mgi yar.

Gsli tk n a leysa fr poka snum, og var honum a greitt, v bundi var me
snri og allmiki fjtraur, en frost hafi veri um daginn, og voru hntar harir og
jlgir, og var Gsli bi a neyta handa og tanna a leysa . En er v var loki,
dregur hann r rum enda pokans skju eigi allstra; var hn og vel um bin, og st
enn nokkra stund a opna hana, enda fannst rarni hver stund, er hann bei eftir
brfunum, tvfalt lengri en hn var rauninni, svo hlakkai hann til a f frttir og
brf r tthgum snum. Loks var Gsli binn a rmka um skjuopi, hellir hann
brfunum kn sr og fer a kanna au, eins og egar smali tlar a taka fr einhverja
akomukind. rarinn st ar nrri og tlar a hafa hnd me Gsla, en er Gsli var
ess var, segir hann:

g skal f yur au, lofi r mr a leita, hver er snum hntum kunnugastur, segir
hann meistari Jn; g vil t vita, elskulegur. hva g afhendi - hrna, sji r,
a er brfi, sem g tk leiinni til sslumannsins, a er auekkt, v a er
engu brfi, sem g hef, eins strt lakk; g tla a bija yur, rarinn minn, a f
honum a, egar hann vaknar, ea er hann ekki sofandi, gi maur? - og svo eru hr
tv brf fr honum sra Sigvalda mnum, anna til yar og anna til sslumannsins; g
batt rauum spotta - hvar eru au n? - utan um au.

arna er eitthva, sem bundi er utan um rauur endi, sagi rarinn.

Jja, taki r au, a er ekki um a villast, og hrna er brfmii til yar, hann tk
g leiinni, en ekki er a mr a kenna, hann s svona tltandi og kvolaur,
hann var svona, egar mr var fenginn hann, og sst varla honum kvejan; og n eigi
r a eiga eitt eftir hj mr, hvar sem a er n; - a er arna, sagi Gsli og
greip upp sendibrfskorn eitt, sem l brfabunkanum, og horfi lakki upp - a er
a, rtt er a, me svrtu lakki - essu velti hann brfinu vi og leit kvejuna
og segir: a er ekki etta, kvejan hallaist meir upp vi en essu.

rarinn leit utan brfi og s a var til sn og segir: etta er til mn.

N, j, a er rtt, a mun vera til yar, hvar hef g teki a? - a er ekki
brfi, sem g tk af henni rdsi minni Hl til yar, nei, ekki er a; etta hef
g teki einhvers staar leiinni, g muni ekki eftir v, og ttu r a
eiga hr enn brf.

San leitai Gsli af nju llum brfunum, en hvergi fann hann neitt brf me svrtu
lakki og hallri utanskrift; verur honum nokku bilt vi og segir vi rarin:

Leiti r n sjlfur brfunum, rarinn minn, g get ekki fundi fleiri brf til
yar.

rarinn gjri a og fann ekki heldur en Gsli; segir Gsli, a a veri a
vera etta brf, sem hann hafi teki Hl, hann kannist ekki vi a, hvernig
v standi, a hvorki s kvejan v hll ea blekklessa nera horninu v, eins
og sig minni a hafi tt a vera v, sem hann tk Hl, og s etta brf aan,
muni a vera misminni sitt. rarinn kvest brtt skuli gjra enda allri rtu og
sj, hvaan brfi s; opnar hann a og sr undir eins, a a er fr rdsi Hl;
segir hann Gsla, og ltur hann sr a lynda. rarinn lkar upp litlu skbori,
sem ar var herbergi hans, og leggur brf sn ar niur; san spyr hann Gsla frtta
og biur hann san koma me sr bastofuloft, og segir hann vinnukonum a taka vi
Gsla og annast skft hans.

Eftir a gengur rarinn aftur til herbergis sns og fer a lesa brfin. Brf sra
Sigvalda var allgilegt; getur prestur ess v, a a eir mgar hefu skili
styttingi, er eir fundust, og sitt hefi snzt hvorum, vildi hann ekki fyrir sitt
leyti erfa a, ea mgsemdir eirra vru ekki jafngar eftir sem ur. Hitt og etta
var til tnt frttum, eins og venja er til brfum, er fara kunningja milli. a
var einn kafli brfi prests:

Umskipti uru hr Hl. Sigurur bndi lagist, skmmu eftir a varst farinn suur
haust, l ekki lengi og er fyrir tmanlegan daua burt kallaur remur dgum fyrir
Marteinsmessu. Margur m me rttu hans sakna; hann var t frisemdarmaur og st
mrgum fremur skilum vi prest og kirkju. Ekkja hans rds heldur vst fram bskap,
og sagt er, a anga fari vor aftur Egill Grmsson, lklega sem hennar fyrirvinna
etc.; lt svo hr um ttala.

rarni ttu etta allkynlegar frttir, en hugist mundi f allt greinilegra um etta
brfum eirra fstra Hl. Undarlegt hafi rarni tt, er hann lauk upp brfi
rdsar, a ar var ekki innan lagt neitt brf fr Sigrnu til hans, en enn meira
br honum, er hann las brfi; s hann af v, hvernig ra mtti dylgjur r, sem voru
brfi Sigvalda prests mgs hans. Brfi var rita me vivaningshnd og heldur illa,
og var a essa lei:

Hl, 30. Dec. 17..

Vella herra studiosus!

Innilega er g yur akkandi fyrir vinsemi yar seinustu samfundum haust,
smuleiis fyrir yar miki gilega tilskrif, skrifa litlu eftir a r voru aftur
heim til yar kominn; ar nst vil g lta yur vita, sem r mske hafi fengi
undirrtting um af milliferamnnum, a litlu eftir a r fru han, knaist
drottni mnum a kalla burt manninn minn r essum tradal til betra lfs. Hvlkur
krossburur a hafi veri mr a missa hann, tla g n ekki a tala um, mn eina
huggun er s a eiga ess von innan skamms einnig a losast r barttu essarar
musmu hrveru: , hva mig leysast langar.

annan mta ver g a lta yur vita a, mr finnist g ekki eiga hgt me a,
a hr heimili hefur ori s breyting, sem g ekki myndai mr, egar vi sumst
seinast, a mundi upp koma; en svo miki vil g segja yur og lt skyldu mna, a lta
yur vita, ar g einu sinni var skynja um fyrirtlun yar me Sigrnu
orsteinsdttur, sem hj okkur hefur veri, a g bst ekki vi, a hn hafi gfu til
ess, sem einu sinni var af ykkur umtala. Kringumsturnar hafa laga a svoleiis,
og a er ori augljst, sem g vissi ekki . Hn er lnssamari en svo, hri; g
tla ekki a tala frekar um a vi yur en etta. Lklegast verur hn hj mr nsta
r, v ekki get g fengi af mr a vsa henni svona t klakann, ar hn hefur svo
lengi dvalizt hj mr, og ragjr er a, a Egill Grmsson, sem hr var sumar e
var og aldrei skyldi veri hafa, komi hinga aftur. etta vildi g ekki lta ba a
segja yur allt saman, svo a r vissu a tma, v g vil ekki draga prett a
nokkrum. g vona r taki ekki illa upp einlgni mna og fyrirgefi mr essar fu og
stiru lnur. Lifi r t farsll, vil g svo mega finnast me beztu skum

yar skuldbundin
vinkona
rds Bjarnadttir.

ess er ur geti, a rarinn unni Sigrnu heitt og allega. Hann hafi ur
hverri einverustund sinni hugsa um heitmey sna, sem hann unni jafnt ndinni brjsti
snu. Hvert sinn, sem hann vaknai af vrum blundi, hvarflai hugurinn til hennar.
hann vri a lesa ea skrifa og hann tlai a lma huga sinn vi a, sem hann var a
gjra, var hann ara horfinn til hennar eins og taminn fugl, sem elskar sjlfri,
flgur t lofti ara en sleppt er af honum hendinni; hj henni lk hann sr stundum
saman, ar til rarinn eins og me valdi neyddi hann til a hugsa um vinnu sna.
kvldum var seinasta hugsunin, sem hann sofnai t fr, um hana; svefninum hafi hann
hugsa um hana og vakandi dreymt um ngjustund, er hann fengi brf fr henni; svo
a mtti svo a ori kvea, a hann margfaldlega var binn a njta eirrar glei
huga snum, sem n var a engu. a getur v hver, sem hefur tilfinning, mynda sr,
hvernig rarni n muni hafa brugi vi a f etta brf. a var tvennt, er varnai
rarni vi rvntingu; a fyrst, a hann var maur stilltur og hafi tami sr a
stjrna gei snu, ef honum brust sngglega gleifrttir ea sorgartindi, og ar
nst unni hann Sigrnu svo miki, a hann gat ekki tra v um hana, sem miur mtti
vera ea hn hefi reynzt sr tr, ar sem hann aldrei hefi geta fundi anna fari
hennar en hreinskilni og einlga st til sn. Hann velti essu fyrir sr, og barist
hjarta hans um hr mist vi oftraust ea kva um a, hverju hann tti a tra.
var s hugsun yfirsterkari hj honum, a svo mundi vera, a Sigrn hefi brugi
trnai vi sig. Hann gat ekki mynda sr, er hann fr betur a gta a, a rds
fstra Sigrnar hefi fari a skrifa honum etta, nema a vri satt: Til hins sama s
hann og, a var bent brfi sra Sigvalda, og mundi mgi hans ekki hafa veri a
ljft a geta ori fyrstur til a segja honum fr essu, ar e hann jafnan hefi
ri a v llum rum, a au mttu ekki njtast.

egar rarinn var a berjast vi essar hugsanir, kemur sslumaur herbergi og
fri honum brf, er hann tti a skrifa, og tluust eir vi um hr. Fr rarinn
san a rita a, er sslumaur hafi fyrir hann lagt, en ekki gekk honum a greitt,
v risvar sinnum um kvldi var rarinn a rita brfi upp, ur sslumaur sagi,
a n mtti a vera. Virtist sslumanni etta kynlegt, v rarinn var skrifari hinn
bezti og ritai bi sett og fagurt; ekki fkkst hann samt um etta anna en hann
sagi:

g held, rarinn minn, a a logi illa hj r ljsi kvld, a er ekki vant a
ganga svona stirt fyrir okkur, ea er r nokku leitt?

rarinn ronai vi v og gekk t; fr san venju fremur snemma a htta, en ekki
var honum svefnslt ntt, v t, er hann tlai a sofna, hvrfluu hinar smu
hugsanir huga hans, hvort a vri nokkur tilhfa v, er hann hefi s og lesi
brfi rdsar, eur eigi; hafi s hugsun jafnan yfirhndina, a a mundi satt
vera. datt honum mislegt hug, stundum setti hann sr undir eins a fara norur
og vita vissu sna um hagi Sigrnar, og ef a reyndist n satt, sem honum var fr
hermt, var hann a efast um, hva hann tti a gjra; fannst honum mist, a sr
vri ori svo illa vi hana, a hann vel gti n gjrt henni allt til strs og
skapraunar og nrri vildi hann ganga a eiga Gurnu rskonu, ef hann hldi, a
Sigrnu vri nokkur mtgjr v, af v hann vissi, a eim var ekki neitt vel til
vina ur; vri og Sigrn ess ekki ver, a hann tti hana. Ara stundina fannst honum
sem st hans til Sigrnar hefi aldrei veri meiri en n, virtist honum sem hann
mundi geta fyrirgefi henni allt; grt hann fgrum trum yfir forlgum snum og
aumkai ln hennar, ef a tti fyrir henni a liggja a eiga Egil Grmsson, en fstra
hennar sleppti hendi af henni, eins og hn lkast til mundi gjra, eftir v sem henni
frust or brfinu.

annig l hann alla nttina og gat ekki noti svefns fyrr en rtt um dgramtin, a
nokkur blundur rann hann. Hann vaknai fyrir hlfbirtu morguninn eftir; klddist hann
skjtt og gengur t; voru heimamenn ekki upp stanir nema eir, er sinntu
tistrfum. Gsli var og kominn ftur; hafi honum heldur ekki ori svefnsamt um
nttina, var hann lengi a hugsa um a, hvernig v gti stai, a hann hefi ekki
s blekklessuna, sem tti a vera horninu brfi v, er hann tk Hl, en ekki
var v, er hann fkk rarni; hann gekk n og litaist um kring ar hj bnum, en er
hann sr, a rarinn er kominn ftur, gengur hann til hans og bur honum gan dag.
Tku eir n tal saman, og frttir rarinn um tindi r Staarhrepp. rarni var
kunnugt um flk hverjum b, og ykir Gsla a engin fura, hann spyri
alltarlega, ar sem hann var grandkunnugur. Spyr rarinn fyrst v og dreif, og
leysir Gsli r af ltta. ar kemur loks, a rarinn vkur runni til Hlarflks;
spyr hann Gsla a, hvort hann hafi komi a Hl, ur en hann fr suur, og jtar
Gsli v; spyr hann hann, hvort hann hafi s r fstrur, og segir Gsli sem var,
a hann hafi hitt rdsi og hn hafi bei sig fyrir brfi, en ekki hafi hann s
Sigrnu. Hyggur rarinn, a hann muni segja sr spurum frttum eitthva af
henni, ar e hann minntist hana; en a var ekki, annahvort af v Gsli var
raunar ekki laginn a a bera t hrur af mnnum, ea hins vegna, a hann hefur
haft einhverja vitneskju af v, a eim rarni og Sigrnu hefi einhvern tma veri
vel saman. rarinn agi litla hr og eins og bei eftir v, a Gsli segi sr
eitthva meira, en er hann s, a a mundi ekki vera, hfst hann sjlfur mls v,
er hann vildi vita, og segir:

Segu mr, lagsmaur, er nokku hft v, sem mr hefur veri skrifa, a Egill
Grmsson fari aftur a Hl, er aan fr haust e var, og a Sigrn orsteinsdttir
muni ekki vera hindru me honum, mr er sagt a fortakslaust.

Og ekki veit g a, sagi Gsli, hvaa hfa er til v, en yur einlgni a segja,
fyrst r spyrji mig a v, hef g heyrt v fleygt af fleiri en einum, en eins og
g sagi, fullyri g ekki neitt ar um, en etta er skrafa, og ekki veit g nema a
berist til baka, og vil g ekki lta hafa a eftir mr.

Svo hefur heyrt a tala? sagi rarinn.

J, meir en, sagi Gsli.

a hefur dregi saman me eim, sagi rarinn og glotti vi, a Hlarflk
ttist ekki tla a gefa honum hana sumar.

Svo hefur a ori a vera, sagi Gsli, v lka var a sagt sumar, a eim
hjnunum Hl vri ekkert um, a hann drgi sig eftir henni.

Lengra gat ekki samtal eirra Gsla og rarins ori um etta efni, v essu bili
komu heimamenn ar a, sem eir tluu, og kallai annar Gsla og sagi, a
sslumaur vildi finna hann, ur hann fri sta; gengu eir bir inn, og fr
rarinn til herbergis sns; en er Gsli nokkru sar tlai sta og vildi kveja
rarin, fannst hann hvergi, og fr a svo, a eir kvddust ekki a v sinni.




V. KAPTULI

rarinn fer utan

Ef saga s, er hr er ritu, hefi gjrzt suur Vallandi eur einhvers staar hinum
surnu lndum, ar sem bli mnnum er mrgum mlistigum heitara en slendingum,
mundi n efa efni essum kaptula annahvort ori a a segja fr v, a rarinn
prestsmgur hefi oti norur land og boi Agli Grmssyni til einvgis; eir hefu
, eftir margar vfilengjur og vafninga, annahvort stzt heilum sttum ellegar annar
hvor fellt hinn hlmi, en san, er hi sanna kom upp, irazt verksins og ri
sjlfum sr bana og Sigrn noti hvorugs, en seti eftir me srt enni ea gengi
smu gtuna eftir og haldi til heljar. stin hj slendingum er ekki svo ofsabr,
hn sgur heldur svona og seiglast, eins og eim ef til vill er elilegra flestum
efnum, og fum mun hn hafa slga san dgum eirra Skld-Hrafns og Gunnlaugs
ormstungu, er deildu um Helgu hina fgru; enda mundi oss ekki farast a kringilega, er
vart hfum s nokkra grlu, a yrkja af eim vintrum, ar sem kutinn t er ltinn
vera lofti, ef t af orinu bregur. Gu heilli gefur heldur ekki saga vor tilefni
til ess, og viljum vr v segja satt fr og byrja ar aftur, sem eir Gsli og
rarinn skildu og ekki var af kvejum eirra. Af hinu stutta vitali eirra ttist
rarinn orinn ess vs, er hann vildi; virtist honum engi efi vera v, a a vri
satt, sem rds hefi lti hann ra um hagi Sigrnar. Nokkru sar en Gsli var
brott farinn, komu a B.... tveir trramenn noran r Staarsveit; hafi rarinn
einnig tal af eim, og sgu eir hi sama um a, hva rtt vri um Sigrnu; etta
stafesti rarin algjrlega trnni, og tk hann n fleika mikla um essar mundir,
og gat a ekki dulizt fyrir hsbnda hans og heimilisflki a B...., og vissi enginn,
hva valda mundi. Sslumaur var vel til hans sem ur, en tti kynlegt um, a
rarinn svo a segja aldrei var me hrri h, en hafi ur veri hinn glaasti.
Samt leysti rarinn jafnan vel af hendi ritstrf au, er sslumaur tlai honum.
Lur n svo fram um veturinn, a sslumaur fst ekki um, hann sji rarin dapran
lngum.

a var eitt skipti, a sslumaur sat einn saman hj konu sinni og l allvel honum,
og rddu au um hitt og etta. Spyr sslumaur hana, hva hn hyggi bera til ess,
a rarinn hafi teki svo miklum stakkaskiptum; hafi hann ur leiki alls oddi, en n
hafi hann um stund veri ofantekinn og daufur, sem hann byggi yfir einhverri sorg, er
hann vildi dylja. Kona sslumanns lzt ekki vita, hva til essa bri, en kvast
hafa teki eftir v, a honum vri a nokkru brugi; gat hn ess fyrst, a rarinn
mundi ekki kunna ar vi sig og langa til tthaga sinna ar nyrra; ekki kva
sslumaur a mundi vera tilefni glei rarins. Kona sslumann gat enn annars til,
og tti sslumanni a ekkert a lkindum; agnai hsfreyja vi um hr, leggur
vangann og segir:

Mr getur ekki hugsazt neitt, heillin mn, hva hann kynni a setja fyrir sig, nema
ef a skyldi vera eitthva heilaslangur honum um hana Ingibjrgu okkar og myndai
sr, a a gengi ekki.

Og etta getur veri, ea hefuru s nokkur deili ess? sagi sslumaur.

nei, sagi hsfreyja, g s a er gott og gilegt millum eirra, en ekkert, sem s
or gjrandi; en mr hefur n t fundizt Imbu minni, a hn heldur, a hn kmi
ekki htt niur, hn fengi einhvern ftkan, valinn stdent; hn hefur a af
einhverjum snum, krakkinn, sagi hn og hreykti sr dlti upp stinu, og get g
ekki l henni a, v vel er hn af gui gjr, og svo munu sumir segja, a hn
standi til a eignast nokku.

Sslumaur stanzai dlti vi, strauk dsir snar og svarar san:

Svo mun a kalla; en a er ekki fyrir a, rarin held g vera gott mannsefni, mr
hefur lka gtlega vi hann, san hann hinga kom, og veit ekki, hvort mr vri a
svo miki mti skapi, ef hn vildi a.

J, en tr mr til, sagi hsfreyja, hn mundi varla eiga hann; tiltkuml vri a,
ef hann hefi siglt og eitthva gti ori r honum.

Vi etta felldu au tali, en ekki er ess geti, hvort a var essi umra ea
anna, sem var orsk til ess, a nokkrum dgum sar kom sslumaur eitt skipti a
mli vi rarin og er n allblur vimti; spyr hann rarin, hva valdi glei
hans. rarinn er fyrstu alltregur a segja honum a og ltur sem lti s til hfu
um a; en er sslumaur skorar fastara hann um etta ml, verur a, a rarinn
agnar um hr, en san segir hann:

r hafi, herra sslumaur minn, jafnan snt mr svo mikla einlgni og stsemi, san
g kom til yar, sem g hefi veri uppeldissonur yar, og smir mr ekki a dylja yur
ess, sem r spyrji mig, og er yur satt fr a segja, a san g var barn a
aldri og man til mn, hefur s lngun t veri fst hj mr, a mig hefur langa til
a fara utan. essi lngun hefur n ori rkari og rkari hj mr og er n orin svo
fst huga mnum, a g get ekki lengur vi hana strtt. A snnu s g n lti ea
ekkert r essu, er g lt efnahaginn, en yur a segja hef g fastri a,
ef yur er a ekki mti skapi, og fellur mr a ara hliina ungt a slta mig
r svo gra foreldra hndum sem g hef hr veri, ef r anna bor hefu vilja
halda mig lengur.

Sslumaur sagi, a raunar hefi hann ska a hafa rarin sinni jnustu, v vel
hefi sr vi hann falli alla stai, en ekki vildi hann letja rarin fararinnar;
mundi a og reynast, a hvar sem rarinn kmi, mundi hann kallaur gur drengur,
enda vri a ungra manna a framast erlendis, og fannst a , a sslumaur fsti
hann llu; ht hann rarni a greia honum rskaup hans og ar a auki styrkja hann
nokku me fararefni. rarinn tti og eftir af furarfi snum nokkur hundru jru.
enna jararpart vesetti hann manni ar syra, og var a gjrt me ri sslumanns;
sndi og sslumaur, a hann vildi styrkja rarin, og hefur ess v veri til geti,
a hann hafi tla, ef utanfer hans tkist vel, a gefa honum Ingibjrgu dttur sna,
og er a ekki lklegt, er hann s, a hann var hinn efnilegasti maur og lklegur til
frama; en svo var hann sur, a hvorki vildi hann lta rarin ra neitt essa
fyrirtlan sna fyrst um sinn ea binda a neinum fastmlum, enda fr rarinn ekki
ess nokkurn htt leit. En svo sagi hann fr sar, eftir a hann var aftur kominn
hr til lands, a hefi Ingibjrg veri gefin, er hann kom r siglingu, mundi hann
hafa leita ar rahags, v nst Sigrnu hafi Ingibjrg veri hin fegursta slenzk
stlka, er hann hafi s, og um marga hluti hinn bezti kvenkostur.

Um hausti ur hafi skip eitt, sem tti a fara til Kaupmannahafnar, ori afturreka,
og l a um veturinn Bum; tti a n, undir eins og sa leysti, a sigla til
Danmerkur. Me skipi essu tk rarinn sr far og tti a vera kominn til skips
seinustu viku einmnaar, en anga til dvaldi hann hj sslumanni; var hann n
allglaur, a er menn gtu s, en bar harm sinn hlji. Engu a sur gat hann ekki
gleymt Sigrnu sinni, og fannst honum svo jafnan, er hann var einrmi, sem hann
aldrei aan af mundi geta fellt starhug til neinnar annarrar konu. L hann oft
vakandi um ntur rmi snu og gat ekki fest svefn fyrir eirri umhugsun; en v hafi
hann teki etta r a fara utan, a honum fannst, a hann mundi aldrei yndi nema hr
landi, r v a Sigrn hafi brugizt honum, en hina hliina var hann hugsjkur um
a, hver forlg mundi vnta sn tlendu landi, ar sem hann ekki tti neitt athvarf,
en tti ltinn farareyri. Eina ntt, nokkru ur en hann tlai heiman, l hann sem
oftar vakandi og var a hugsa um hagi sna og Sigrnu; datt honum a hug, a ur
hann fri af landi burt, skyldi hann rita Sigrnu og lta hana a minnsta kosti vita,
hvaa harm hn hefi bi honum me trleik hennar; hugsai hann sr brfsefni um
nttina. - - -



VI. KAPTULI

rarinn var n farinn af landi. er hinn salti sr hafi huli fsturjru hans
snum fyrir honum og vagga honum um hr, ar sem hann l rmi strimanns, yfir sig
komnum af sknui unnustu og stvina, tk Svefninn hann loks arma, en lt son sinn
Drauminn ba honum vel og lengi, en Draumurinn er, eins og allir vita, gjarn og fs
a fara me sofandi flk gandreiir t um alla heima og geima og sna v alls konar
firn og fdmi. etta gjri hinn gskafulli Draumur einnig rarni. Hann flaug me
hann yfir l og lg, sndi honum fagrar og drlegar borgir og bi, skrautlegar hallir
og hs, stra turna og strti me margvslegum drum og mannkindum. - - -



EFNISGRIP SGULOKANNA
Saman teki af ri Grmssyni samkvmt frsgn Jns Thoroddsens


rarinn stdent sigldi um vori me Baskipi til Kaupmannahafnar, kemst ar
hsklann og lrir gufri, tskrifast san me gum vitnisburi og dvelur ar eftir
Kaupmannahfn nokkur r. Ekki skrifai hann Sigrnu, ur han fri, og fkk engar
sannari fregnir um hagi hennar en ur er sagt brfum sra Sigvalda og rdsar.
Egill Grmsson fr burt fr Hl um hausti, sem ur er sagt, en Sigrn var n me
fstru sinni. Allt var a lygi, er kvisazt hafi um hana, a hn vri vanfr, og
enginn ttist vita, hvar s fregn hefi upp komi, en eir, sem bezt voru a sr
eirri ttfri, mundu eftir v, a sra Sigvaldi hafi sagt eim essar njungar
fyrstur manna og haft r eftir rum. r fstrur frttu n utanfer rarins og
orsakir hennar, og ttust r hafa allt illt hloti af komu Egils a Hl, er r uru
vsari alls hins sanna. Um sumari rur sra Sigvaldi til alingis og lt ar lsa
kaupi snu Hamri; gat rds ar ngva leirttingu fengi; lt hn v hfa ml
mti presti, en tapai mlinu, v prestur flkti a fyrir dmendum, bi me knsku
og f; hafi rds ekki efni til a fylgja fram mlinu til hltar; lka brugust henni
gir svaramenn, er eir su urrnun eignum hennar. Ekki borgai prestur henni heldur
peninga fyrir Hamar, er fyrr var um geti, enda gekk hn aldrei eftir eim. Prestur
lt um hausti leggja blgrtisklett yfir leii Sigurar bnda sem minnismark og lt
ar klappa nafn hans; kva prestur stein enna mundu geta enzt aldur og vi, ef eigi
sykki hann jr niur, en sig hefi hann kosta rna peninga, mak og fyrirhfn, enda
hefi Sigurur sinn heitinn tt etta skili, v hann hefi borga sr etta
heiarlega lifanda lfi; ttist hann n vel kominn a kaupi snu Hamri. rengdi n
svo a kosti rdsar, a hn var a selja allt lausaf sitt til skuldalkninga og
htta vi bskap; prestur lt og byggja henni t af Hl um veturinn, og s hn
engan veg til a vera ar lengur, enda var hn bin a reyna svo margt Hl, a
hana fysti n a fara aan og htta llu bstangi og fyrirhyggju. Rust r fstrur
fr Hl um vori til bnda eins nstu sveit; s hndi ht Helgi; voru r
hsmennsku hj honum; ht brinn Skar. Helgi var ungur maur og kvntur fyrir skmmu;
hann var hinn vnsti maur og hafi almennings hylli. Hreppstjri var hann sveit
sinni og var v sem ru vel metinn. egar r fstrur hfu dvali ar eitt r,
andaist kona Helga; fkk hann Sigrnu til a vera fyrir framan bi snu nsta r.
N me v maurinn var vnn, litlegur og vel efnaur, en r fstrur flausar og
rds hnigin a aldri, gjrist a me eim, a Helgi fr Sigrnar, og giftust au
a ri linu. Gjri Sigrn a a eggjan fstru sinnar og til ess a geta annazt
hana elli hennar. En undir niri hlt hn vel trygg sna vi rarin, hn lti
lti bera, enda hugi hn au mundi ekki oftar sjst. Helgi unni Sigrnu mjg, og
voru samfarir eirra enar beztu; eignuust au eina dttur, var hn nefnd rds
rarna. Ekki var etta hjnaband Sigrnar langgtt, v er au hfu bi saman tv
r, leggst bndi stt og liggur lengi, unz hann andaist r stt essari; hafi hann
rstafa eigum snum svo, a Sigrn fkk a halda binu skertu eftir hans dag.
Sigrnu tti enn mesti skai um frfall manns hennar, en bar harm sinn me
stillingu mikilli; bj hn n Skari eftir mann sinn og hafi gott b og tti en
mesta smdarkona; uru margir til a bija hennar, en hn neitai eim llum.

Egill Grmsson var me fur snum, eftir a hann fr fr Hl, og kri jafnan fyrir
honum, hve prestur hefi gabba sig Sigrnu. Bar Grmur etta ml undir prest og ba
hann ra bt . Prestur hugsai lengi um etta, og kom honum Gurn rskona
hug og a eigi mundi tj a lta hana ba eftir rarni, enda mundi hann eigi skeyta
um hana, er hann frtti ll brg prests, hann kmi aftur, hva mjg var vst.
Gurn mlgai oft vi prest, a hann efndi lofor sn me giftingu hennar; tk
prestur a til brags, er svo var komi, a hann gefur au Egil og Gurnu
hjnaband; tti mnnum fljtt a v undi, en prestur fann ngar stur til a flta
llu og kom v fram, er hann vildi. au Egill og Gurn fru a ba Hl, er var
laus, og var sagt, a prestur hefi tla Gurnu jr rskonukaup. Ekki gekk
bskapur eirra vel og samfarir v miur; ttu eir fullt fangi, Grmur og prestur,
a tala niur milli eirra, og komu stundum til opinberar forlkanir, var miki or um
samlyndi eirra hjna og sttaumleitun prests.

Sra Sigvaldi eldist n, og tekur hann sr kapeln; frlaist honum mest sn; ekki uru
kapelnar langgir hj honum, v kaup eirra var ei meira en meal-vinnumannskaup, og
sagi prestur, a eir ynni ekki fyrir meiru. Skipti hann rlega rj r um kapelna,
en r v fkk hann engan; sagi hann af sr prestskap; voru sj r liin fr v
rarinn sigldi, og kom hann a vor t hinga me skipi fr Reykjavk. rarinn frtti
n, a Staurinn er laus, og ar e hann var atvinnulaus, skir hann um Sta og
fr braui; tekur hann vgslu Reykjavk og leigir sr san hesta norur. Er a
um krossmessuleyti, er hann byrjai fer sna norur, og segir ekki um ferir hans,
fyrr en hann kemur a Skari; ar bj Sigrn n. Helgi hafi bi ar, ur rarinn
sigldi, og voru eir mlkunnugir; tlar rarinn a hafa ar nttsta og fregna r
hrai snu hj Helga, en hafi enn ekkert frtt r eim sveitum. Kemur hann sla a
Skari og sr ekki manna ti utan stlkubarn bjardyrum, mjg efnilegt, hr um bil 4-
5 ra gamalt; rarinn kastar kveju barni, og v kemur kona t dyrnar; var a
Sigrn; heilsar hann henni, en ekki ekktust au fyrstu; spyr rarinn um Helga
bnda, en hn segir honum sem var; biur hann gistingar og fkk hana; kemur svo
tali eirra, a au ekkja hvort anna og segja n hvort ru fr, hva drifi hafi
daga sna, san au skildu; vera mestu fagnaarfundir me eim. rds gamla
fagnar og vel rarni; dvelur hann ar nokkra daga og heyrir n allt um brg og hrekki
sra Sigvalda og finnst miki um. ar frtti hann og lt systur sinnar, konu sra
Sigvalda, og harmai hann hana mjg. rarinn gjrir n r sn ar Skari, og er a
fyrst, a hann sendir mann til sra Sigvalda me brf, hverju hinn ni prestur Sta
biur gamla klerkinn a flytja alfari burt fr Sta. Sra Sigvalda verur hverft vi,
er hann sr, hversu n er komi, og mundi hann n engan sur hafa kosi til eftirmanns
sns en rarin; bjst hann vi engu gu af honum ea hans komu, fr sr n egar kot
eitt ar skammt fr og flytur anga allt, sem hann getur. essu nst stefnir rarinn
sra Sigvalda um ll undanfarin hrekkjabrg vi sig og r fstrur; fylgdi hann v
mli svo fast, a sra Sigvaldi guggnai n fyrir alvru, einkum er au rds og hann
hfu talazt vi fyrir rtti. etta ml komust flestir eir, er fyrr var geti
sgunni, og st a lengi yfir. Var prestur fyrir fsektum strum.

rarinn prestur flutti b Sigrnar a Sta me samykki hennar, og giftust au um
hausti og unnust vel, og lkur ar me sgunni.


Gert me Concordance