ORŠSTÖŠULYKILL PASSĶUSĮLMANNA

Hjįlparskrį


Um oršstöšulykilinn

Oršstöšulykill er skrį yfir oršmyndir sem koma fyrir ķ tilteknum texta eša textum, įsamt upplżsingum um nįnasta samhengi žeirra. Algengastir eru svonefndir KWIC-lyklar (e. Key Word In Context) žar sem hvert dęmi um lykiloršiš stendur ķ mišri lķnu įsamt oršum sem standa nęst į undan žvķ og eftir ķ textanum. Jafnframt fylgir hverju dęmi tilvķsun sem sżnir hvar ķ textanum žaš er aš finna. Śr oršstöšulyklum mį jafnan lesa margvķslegan fróšleik um viškomandi texta, hvort sem įhuginn beinist aš oršaforša, oršasamböndum, setningaskipan, stķl eša efnistökum.

Oršstöšulykillinn sem hér birtist nęr yfir Passķusįlma Hallgrķms Péturssonar. Žar eš hér er um aš ręša bundiš mįl er samhengi hverrar oršmyndar einskoršaš viš ljóšlķnuna žar sem hśn kemur fyrir en einnig er hęgt aš fletta upp ķ mešfylgjandi texta og skoša žannig stęrra samhengi. Žessi oršstöšulykill er ekki lemmašur, ž.e. mismunandi beygingarmyndir eru ekki sameinašar undir einu uppflettiorši eins og gert er ķ oršabókum, heldur er hver oršmynd sjįlfstęš fęrsla.

Žess mį geta aš žetta er ekki ķ fyrsta sinn sem oršstöšulykill er geršur aš Passķusįlmunum. Įriš 1950 komu śt ķ Reykjavķk Passķusįlmar Hallgrķms Péturssonar meš oršalykli eftir Björn Magnśsson. Eins og nafniš bendir til fylgir žessari śtgįfu oršstöšulykill; hann er lemmašur en nęr ašeins yfir nafnorš, lżsingarorš, töluorš og sagnorš.


Notkun lykilsins

Gluggi vefsjįrinnar skiptist ķ fjóra afmarkaša ramma. Hęgt er aš breyta stęrš allra rammanna; ef bendillinn er fęršur į mörkin milli žeirra breytist śtlit hans og žį er hęgt aš fęra mörkin aš vild meš mśsinni.

Aušvelt er aš nota leitarskipun vefsjįrinnar (Ctrl+F) til aš finna oršmyndir sem koma fyrir ķ textanum. Leitin verkar į žann ramma sem sķšast var smellt į. Einfaldast er aš velja „allur listinn“ ķ oršmyndalistanum og lįta forritiš leita žar, žašan er sķšan greiš leiš aš oršstöšulyklinum og textanum.


Texti Passķusįlmanna sem hér er notašur er fenginn frį Netśtgįfunni og er tekinn eftir śtgįfu Helga Skśla Kjartanssonar (Reykjavķk 1977; endurpr.: Akranesi 1987, 1992, 1995, 1998).

Margvķslegan fróšleik um Passķusįlmana og höfund žeirra er aš finna į Passķusįlmavef Rķkisśtvarpsins.

Oršstöšulykill: © Oršabók Hįskólans.
Įbendingar og athugasemdir mį senda til Ašalsteins.


Smelliš į oršmynd ķ listanum til vinstri til aš fį oršstöšulykilinn aftur.