Eldri orð vikunnar

brauðfótur 
karlkyn

Merking

Orðið er oftast notað í fleirtölu: brauðfætur. Samkvæmt Íslenskri orðabók er merkingin tvíþætt:

1 linur ótraustur fótur
2 völt og ótrygg undirstaða

Er síðari merkingin augljóslega leidd af hinni fyrri.

Dæmi
  • Brauð-fætur kallast á þeim, sem er haframlega fótfúinn, sérílagi í glímu. (Norðanmál.)  (Ritmálssafn OH )
  • ,,Óskapar brauðfætur eru á þér, maður" var sagt um þá sem voru dettnir  (Talmálssafn OH)
  • Hraðinn í leiknum var ótrúlegur, ég náði ekki andanum og var með hálfgerða brauðfætur. (Mbl 17.2.2002)
  • ef það [þe: félagið] færðist minna í fang og gengi ekki mestmegnis ef ei eingöngu á lánsfótum, sem hafa reynzt helzt ofmörgum systkinum þess brauðfætr.   (Ritmálssafn OH )
  • ærið miklar eru skuldir kaupfélags ykkar, sér í lagi þegar búskapurinn stendur hjá öllum þorra bænda á slíkum brauðfótum sem hann stendur.  (Ritmálssafn OH )
  • Ég sé nú ekki að olíufélögin standi á þeim brauðfótum fjárhagslega að þetta fyrirkomulag sé nauðsynlegt. (Mbl 14.9.2003)

Uppruni og aldur

Í söfnum Orðabókar Háskólans eru allmörg dæmi um orðið brauðfótur (flt. brauðfætur), þau elstu frá því um og eftir miðja 19. öld sem bendir til þess að orðið sé tiltölulega ungt. Uppruni þess er óviss en engin bein samsvörun orðsins eða orðasambanda með því hefur ekki fundist í grannmálunum. Söfn orðabókarinnar geyma hins vegar fáein dæmi um skyld orð, bæði nafnorðið brauðlöpp (flt. brauðlappir) og lýsingarorðið brauðfættur í svipaðri merkingu. 


Heimildir


- Ritmálssafn Orðabókar Háskólans
- Talmálssafn Orðabókar Háskólans 
- Gagnasafn Morgunblaðsins
- Íslensk orðabók. Reykjavík: Edda 2002.



Ásta Svavarsdóttir