frišgin, hk ftOrš vikunnar 25.-31. mars sl. var fjölskylda sem ķ fornu mįli hafši ašra merkingu en tķšust er nś. Vikuna 13.-19. maķ var oršiš hyski tekiš til umręšu en žaš var alls ekki neikvęšrar merkingar įšur fyrr og hafši nįnast merkinguna `fjölskylda, heimilisfólk'. Eitt er žaš orš ķ fornu mįli sem samsvarar aš merkingu oršinu fjölskylda ķ merkingunni `foreldrar og börn'. Žetta er oršiš frišgin. Žaš er reyndar afar sjaldgęft, kemur einungis tvisvar fyrir, einu sinni ķ óbundnu mįli og öšru sinni ķ bundnu. Oršiš frišgin kemur fyrir ķ Plįcķtusdrįpu, ķslensku helgikvęši frį fyrri hluta 12. aldar, ortu śt af helgisögu, Plįcķtus sögu, sem til er ķ ķslenskri žżšingu en hśn er yngri en kvęšiš. Žar er oršiš haft um foreldra og börn žeirra, ž.e. fjölskyldu. Ķ óbundnu mįli kemur oršiš fyrir ķ fornu postulasagnahandriti og er žar einnig haft um fjölskyldu, hjón og syni žeirra. Stofnlišurinn friš- ķ oršinu frišgin er sami stofn og ķ oršinu frišur sem m.a. merkir `įst'. Af žessum stofni eru t.d. oršin frišill og frilla (frišla), svo og sagnoršiš frķa/frjį `elska, unna' og gyšjuheitiš Frigg. Višlišurinn -gin geymir oršmyndunarvišskeytin -g- og -in og er hinn sami og ķ oršunum fešgin `fašir og dóttir/dętur' og męšgin `móšir og dóttir/dętur' og reyndar er -kin ķ systkin af sama toga. Enn fremur kemur višskeytiš -g- fram ķ oršunum fešgar `fašir og sonur/synir' og męšgur `móšir og dóttir/dętur'. Gunnlaugur Ingólfsson |