lżsingarorš
Merking og notkun
Samkvęmt oršabókum merkir oršiš 'glešilaus, įnęgjulaus'. Žaš er fyrst og fremst notaš sem atviksorš ķ oršasambandinu žaš er (gengur) ekki guddķulaust 'žaš er (gengur) ekki vandręšalaust, žaš gengur illa'.
Dęmi
žaš er ekki guddķulaust aš žjóna tveim herrum samtķmis og hafa bįša góša. ( Ritmįlssafn OH)
*En ekki samt gengur žaš gudķulaust , / en gróšinn er stórfķnn og viss. (Ritmįlssafn OH)
Aldur, uppruni og śtbreišsla
Dęmi Oršabókarinnar um oršiš eru fį og öll frį 20. öld. Einungis tvö žeirra eru śr ritmįli en auk žess eru allmargar umsagnir um oršiš śr talmįli. Žęr benda til žess aš oršiš og oršasambandiš sé eša hafi einkum veriš notaš ķ Eyjafirši žótt einnig sé vitneskja um notkun žess ķ Hornafirši og ķ Ķslenskri oršabók er oršiš tališ stašbundiš. Įsgeir Blöndal Magnśsson įlķtur oršiš eiga sér rętur ķ latneska oršinu gaudium 'kęti' og ķ latnesk-ķslenskri oršabók frį 17. öld er oršiš gaudķulaust 'sine Gaudio & Joco', ž.e.a.s. 'įn gleši og gamans'. Er žar vęntanlega į feršinni sama orš og gud(d)ķulaust žótt mynd oršsins sé ekki alveg sś sama. Įsgeir telur lķklegt aš oršiš sé sprottiš śr latķnumįli skólapilta og žaš er žvķ dęmi um gamalt slanguryrši sem breišst hefur śt og varšveist ķ tölušu mįli žótt žaš hafi sennilega ekki rataš į bękur fyrr en löngu sķšar.Heimildir
Ritmįls- og talmįlssafn Oršabókar Hįskólans
Įsgeir Blöndal Magnśsson: Ķslensk oršsifjabók.
Ķslensk oršabók. (tölvuśtgįfa 2000)
Lexicon Islandicum. Oršabók Gušmundar Andréssonar.
[Oršfręširit fyrri alda IV.]