Karlkynsoršiš krįkur kemur fyrir ķ fornu mįli og er tališ merkja ‘hrafn’. Ķ Snorra-Eddu er žaš tališ meš hrafnsheitum og ķ fornsögum kemur oršiš bęši fyrir sem mannsnafn, višurnefni og nafn į hesti. Krįkur er lķka nefndur ķ Žorsteins sögu Sķšu-Hallssonar žar sem segir frį Brjįnsbardaga og skiptum ašalpersónunnar viš Sigurš Orkneyjajarl:

Žar féllu žrķr merkismenn jarls og žį baš jarl Žorstein bera merkiš.
Žorsteinn svarar: "Ber sjįlfur krįk žinn jarl."
Žį męlti einn mašur: "Vel geršir žś Žorsteinn žvķ aš af žvķ hefi eg misst žrjį sonu mķna."

Ķ Orkneyingasögu žar sem nįnar segir af merki jarlsins kemur fram aš ķ žvķ var einmitt hrafnsmynd svo vel mįtti kalla žaš krįk.

En krįkur gat merkt fleira. Ķ gömlum kirkjumįldögum er krįkur eša lķkakrįkur oft nefndur mešal kirkjueigna. Žetta mun hafa veriš einhverskonar graftól, notaš til aš höggva jaršklaka žegar grafir voru teknar. Annaš orš yfir įžekkt verkfęri var želahögg en um žaš segir sr. Björn Halldórsson ķ Saušlauksdal ķ višaukum viš Oršabók sķna:

Žela högg er hid sama og isa krįkur edur maski lika krįkur, hefur verid žick pįloxi sem brukad var til ad höggva is į sió edur votnum og žela edur klaka i kirkiugordum sem hefur verid miög olyk žeim gomlu breidöxum (bls. 541)

Žaš er ekki frįleitt aš hugsa sér aš ķ tilsvari Žorsteins Sķšu-Hallssonar sé leikiš meš žessar tvęr merkingar oršsins krįkur. Auk žess aš vķsa til hrafnsmyndarinnar ķ merkinu er gefiš ķ skyn aš hver sem merkiš beri sé feigur – hann grafi sķna eigin gröf. Žessi skilningur fęr aftur stušning af frįsögn Orkneyingasögu žvķ žar er frį žvķ sagt aš merkinu fylgdu raunar žau įlög aš sį féll sem bar žaš ķ orustu en eigandinn hafši sigur.

Krįkur hélt velli sem mannsnafn fram į 19. öld en hvarf sķšan śr notkun, hins vegar mun žaš enn tķškast sem nafn į hestum og hrśtum. Loks er Krįkur nafn į fjalli noršan viš Langjökul og Krįkshraun heitir hrauniš žar noršur af.

Heimildir:

• Söfn Orðabókar Háskólans.


• Ásgeir Blöndal Magnússon 1989. Íslensk orðsifjabók. Orðabók Háskólans. Reykjavík.
• Björn Halldórsson. 1991. Oršabók: Ķslensk – latnesk – dönsk. Jón Ašalsteinn Jónsson sį um śtgįfuna. Oršfręširit fyrri alda 2. Oršabók Hįskólans. [Reykjavķk]
• Gušrśn Kvaran og Siguršur Jónsson frį Arnarvatni. 1991. Nöfn Ķslendinga. Heimskringla, Reykjavķk.
• Íslendinga sögur III. 1985. Ritstj. Jón Torfason, Sverrir Tómasson og Örnólfur Thorsson. Svart á hvítu. Reykjavík.
• Orkneyinga saga. 1965. Finnbogi Gušmundsson gaf śt. Ķslenzk fornrit 34. Hiš ķslenzka fornritafélag. Reykjavík.