Eldri orð vikunnar

mörsugur
n., kk.

Notkun og uppruni
Mörsugur er ţriđji mánuđur vetrar samkvćmt gömlu misseratali. Hann hefst miđvikudaginn í níundu viku vetrar á tímabilinu 21.-27. desember. Honum líkur á miđnćtti fimmtudaginn í ţrettándu viku vetrar á tímabilinu 19.-26. janúar. Ţá tekur ţorrinn viđ. Mánađarheitiđ mörsugur er nefnt í svokallađri Bókarbót sem er viđauki viđ rímtal frá 11. öld en varđveitt í handriti frá ţví um 1220. Í Eddu Snorra Sturlusonar er sami mánuđur nefndur hrútmánuđur. Ţess getur t.d. Páll Vídalín í Skýringum viđ fornyrđi lögbókar:

    Ţriđji mánuđur í vetri kemur miđvikudag; hann heitir í Bókarbót mörsugur, en í Eddu hrútmánuđur; hann skal telja ţrítugnćttan, og enda fimtudag ađ aptni, ţá er ţorri gengur inn eptir sínum föstudegi. Ţennan kallar séra Oddur Kristmánuđ (bls. 575).

Oddur sá sem nefndur er er séra Oddur Oddsson á Reynivöllum í Kjós. Mörsugur er sett saman úr orđunum mör 'innanfita í kviđarholi dýra' og sugur sem leitt er af sögninni sjúga, ţ.e. 'sá sem sýgur mörinn'.

Heimildir:

  • Ritmálsskrá OH
  • Páll Vídalín. 1849-1854. Skýríngar yfir fornyrđi lögbókar ţeirrar, er Jónsbók kallast. Reykjavík.