Į nęstunni
Ķ nśtķmamįli vķsar oršasambandiš
į nęstunni ótvķrętt til framtķšar, į viš žaš sem mun
gerast innan tiltölulega skamms tķma. Ķ eldra mįli, allt fram į 19. öld
a.m.k., vķsaši žetta oršasamband hins vegar til nįlęgšar ķ žįtķš. Ķ frįsögn
frį 19. öld er presturinn ķ Saurbę lįtinn sneiša aš konu sinni, sem
undrast aš hann skuli hafa lįtiš af smjörįti, meš žessum oršum:
Einhver veršur aš gjalda ķ Saurbę, žvķ ekki fórst žś sjįlf
rķflega meš smjöriš į nęstunni.. Į žennan veg er oršasambandiš
skżrt ķ Oršabók Jóns Ólafssonar śr Grunnavķk og ķ Oršabók Björns
Halldórssonar. Ķ Oršabók Blöndals og Oršabók Menningarsjóšs (sķšar
Oršabók Eddu) er beggja merkinganna getiš. Raunar örlar į öšrum
afbrigšum žessa oršasambands og žį ķ hinni eldri merkingu:
Nś um nęsturnar hefi eg engu aš kalla safnaš af sögum,
segir séra Jón Noršmann ķ bréfi til Jóns Įrnasaonar žjóšsagnasafnara
įriš 1865, og į 17. öld kemur fyrir afbrigšiš um
nęstunni ķ sömu merkingu. Loks er aš nefna afbrigšiš
upp į nęstuna sem heimild er um ķ safni Oršabókar
Hįskólans og tališ er merkja hiš sama og upp į sķškastiš.
Vķsun til fortķšar er annars rįšandi ķ žessum oršstofni ķ eldra mįli. Ķ
fornmįli hefur nęstum merkinguna “sķšast':
Svo reišur sem jarl var nęstum, žį mun hann nś vera hįlfu
reišari, er Žrįinn Sigfśsson lįtinn segja ķ Njįlu. Žetta hlutverk
höfšu einnig myndirnar nęst og nęsti
lengi fram eftir, jafnvel fram į 20. öld. Ķ frįsögn eftir Skśla Gķslason
frį 19. öld, sem prentuš er ķ Sagnakveri hans, segir t.d.:
fyrir nęstu aldamót (og er įtt viš aldamótin 1800) veittust
Skagamenn aš einu bjarndżri og drįpu žaš , og ķ lķkręšu frį lokum
18. aldar er sagt um hinn lįtna: um nęrstu 6. Ar hefur hann varla
Roolfęr vered.
Hin breytta tķmavķsun ķ žessum oršstofni er athyglisverš, og óvenjulegt
er aš föst mįlkerfisleg merking snśist žannig nįnast upp ķ andhverfu
sķna, eins og hér į sér staš. Mį velta žvķ fyrir sér hvort slķkar
mįlbreytingar nęšu fram aš ganga nś į tķmum ef į kreik kęmust.
|