|
Unglingur nafnorš, karlkyn Stundum er lįtiš ķ vešri vaka aš unglingar hafi
veriš fundnir upp į seinni hluta 20. aldar. Fram aš žeim
tķma hafi einungis veriš til börn og fulloršnir. Ef litiš er į sögu
oršsins unglingur fęr žessi kenning žó vart stašist,
a.m.k. var fariš aš tala um unglinga löngu fyrir 20. öld. Elsta dęmi
Oršabókarinnar um oršiš unglingur er śr rķmnahandriti
frį 17. öld (AM 615f 4to). Žar eru m.a. skrifašar
Grobbķansrķmur, sem hafa veriš eignašar sr. Gušmundi
Erlendssyni og fleirum, en ķ žeim segir (stafsetning samręmd): Hér er reyndar engu lķkara en veriš sé aš lżsa hegšun dęmigeršs
nśtķmaunglings svo ekki skżtur žetta dęmi stošum undir kenningar um
unglinginn sem nśtķmafyrirbęri. Żmislegt bendir žó til žess aš į fyrri
öldum hafi oršiš veriš notaš į dįlķtiš annan hįtt en nś tķškast. Ķ
Ķslenskri oršabók (tölvuśtgįfa 2000) er oršiš
unglingur skżrt svo: Ķ söfnum Oršabókarinnar er hins vegar aš finna eldri dęmi žar sem
oršiš unglingur er haft um fólk yngra en 13 įra: og sömuleišis žar sem unglingar eru eldri en 18 įra eša a.m.k.
komnir į giftingaraldur: Af žessu viršist helst mega rįša aš į okkar dögum sé oršiš
unglingur haft um afmarkašri aldurshóp en įšur
var. Um uppruna oršsins unglingur er žetta helst aš
segja: Venjulega er tališ aš norręnu mįlin hafi fengiš oršiš aš lįni
śr žżsku (jüngling < mhž. jongelinc) og er eldri
mynd oršsins ķ norręnu ynglingr. Sś mynd oršsins kemur
m.a. fyrir ķ Karlamagnśssögu (reyndar ķ ungu handriti) og
Oddur Gottskįlksson, sį sem fyrstur žżddi Nżja testamentiš į ķslensku
(1540), kallar sjįlfan sig ónżtan yngling
ķ formįla aš Opinberunarbókinni. Yngstu dęmi Oršabókarinnar um
oršmyndina ynglingur eru frį sķšari hluta 19. aldar,
eftir žaš er unglingurinn allsrįšandi. |